{"id":824,"date":"2008-02-13T00:08:14","date_gmt":"2008-02-12T23:08:14","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.mehmetcanyuece.com\/2008\/02\/13\/basoertuesue-uezerinden-yuerueyen-iktidar-muecadelesi-veya-siyasal-islam-anlamak-fikret-baskaya\/"},"modified":"2008-02-13T00:08:14","modified_gmt":"2008-02-12T23:08:14","slug":"basoertuesue-uezerinden-yuerueyen-iktidar-muecadelesi-veya-siyasal-islam-anlamak-fikret-baskaya","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/basoertuesue-uezerinden-yuerueyen-iktidar-muecadelesi-veya-siyasal-islam-anlamak-fikret-baskaya\/","title":{"rendered":"Ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc \u00fczerinden y\u00fcr\u00fcyen iktidar m\u00fccadelesi veya siyasal islam\u0131 anlamak&#8230; \/ Fikret Ba\u015fkaya"},"content":{"rendered":"<div class='booster-block booster-read-block'>\n                <div class=\"twp-read-time\">\n                \t<i class=\"booster-icon twp-clock\"><\/i> <span>Read Time:<\/span>13 Minute, 21 Second                <\/div>\n\n            <\/div><p> &nbsp;Rejimin niteli\u011fi konusunda kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 o kadar derin ki, teferr&uuml;at as\u0131l sorunun &uuml;st&uuml;n&uuml; &ouml;rt&uuml;yor. Y\u0131llard\u0131r t&uuml;rban tart\u0131\u015fmas\u0131 s&uuml;r&uuml;p gidiyor. Birileri onu bir &ouml;zg&uuml;rl&uuml;k asmbol&uuml; sayarken, <em>m&uuml;esses nizam\u0131n bek&ccedil;ileri<\/em> de kendilerini laikli\u011fin teminat\u0131 olarak takdim ediyor. Oysa ne t&uuml;rban\u0131n kad\u0131n &ouml;zg&uuml;rl&uuml;\u011f&uuml;yle bir ilgisi var, ne de <em>m&uuml;esses nizam\u0131n bek&ccedil;ilerinin <\/em>[memleketin sahiplerinin densin] laiklikle ilgili kayg\u0131lar\u0131 var.  <\/p>\n<p>  <!--more--> <\/p>\n<p> E\u011fer, siyasal islamc\u0131larla, kendilerini <em>memleketin sahibi <\/em>olarak g&ouml;ren <em>reel Atat&uuml;rk&ccedil;&uuml;ler <\/em>arasandaki iktidar m&uuml;cadelesinde taraf olmak istenmiyorsa, as\u0131l i\u015flevi kitleleri oyalamaktan ibaret olan bu sa&ccedil;ma tart\u0131\u015fman\u0131n taraf\u0131 olmak istenmiyorsa, velhas\u0131l <em>oyuna gelmek istenmiyorsa<\/em>, birincisi rejimin niteli\u011fiyle ilgili, ikincisi de siyasal islamla [Politik \u0130slam] ilgili kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131ndan kurtulmak gerekiyor. E\u011fer her kavram\u0131n bir i&ccedil;eri\u011fi olmas\u0131 gerekiyorsa, T&uuml;rkiye&rsquo;deki rejim laik de\u011fil. Sadece laik oldu\u011fu varsay\u0131l\u0131yor veya &ouml;yle oldu\u011funa &ldquo;inananlar&rdquo; var. Bir rejim birileri ad\u0131n\u0131 &ouml;yle koydu diye laik olmaz. Laikli\u011fin <em>olmasza olmaz\u0131, <\/em>dinin siyasetten ayr\u0131lmas\u0131, siyasetin din alan\u0131na, dinin de siyaset alan\u0131na m&uuml;dahale etmemesidir. Ba\u015fka t&uuml;rl&uuml; ifade edersek, siyaset hi&ccedil;bir din&icirc; i\u015flev &uuml;stlenmeyecek, din de hi&ccedil;bir politik i\u015flev g&ouml;rmeyecek&#8230; Din devletin tam da g&ouml;be\u011fine oturtulmu\u015fken, insanlar\u0131n rejimin laik oldu\u011funa inan\u0131yor olmalar\u0131 tuhaf de\u011fil mi? B&ouml;yle s&ouml;yledi\u011finizde <em>T&uuml;rkiye&rsquo;nin &ouml;zel \u015fartlar\u0131 <\/em>gerek&ccedil;esi ileri s&uuml;r&uuml;l&uuml;yor. Elbette Uganda&rsquo;n\u0131n da, Fransa&rsquo;n\u0131n da, Bolivya&rsquo;n\u0131n da &ouml;zel \u015fartlar\u0131 vard\u0131r ama buradaki sorun &ouml;zel \u015fartlarla ilgili de\u011fil. E\u011fer istenirse &ouml;zel \u015fartlar ayr\u0131ca tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Bir insan\u0131n zat&uuml;rreye yakaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s&ouml;ylemek, o ki\u015finin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131yla ilgili bir durumun ifade edilmesidir ve o illete neden ve nas\u0131l yakaland\u0131\u011f\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131r.  <\/p>\n<p> 1923&rsquo;de Cumhuriyeti il&acirc;n eden ittihadc\u0131 kadro, toplumun temeline dokunmad\u0131, dokunamad\u0131, dokunmas\u0131 m&uuml;mk&uuml;n de\u011fildi. Toplumsal yap\u0131da bir d&ouml;n&uuml;\u015f&uuml;m s&ouml;z konusu olmay\u0131nca, <em>yepyeni <\/em>bir sayfa a&ccedil;t\u0131\u011f\u0131n\u0131, h&acirc;rikalar yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s&ouml;yleyen y&ouml;netici elitin, halk kitlelerinin bilincine n&uuml;f&ucirc;z edip, yan\u0131lsama yaratacak bir <em>egemen ideoloji <\/em>&uuml;retmesi de m&uuml;mk&uuml;n olmayacakt\u0131&#8230; Rejim kendini <em>yeni <\/em>olarak sunmakla birlikte, ger&ccedil;ekten <em>yeni<\/em> bir\u015feyler yapacak, toplumun temelini sarsacak, bir toplumsal d&ouml;n&uuml;\u015f&uuml;m yaratacak &lsquo;g&uuml;ce ve potansiyele&rsquo; sahip de\u011fildi. Doyal\u0131y\u0131sla kendi i&ccedil;i bo\u015f a\u015f\u0131r\u0131 modernist s&ouml;ylemine dayanarak y&ouml;netemeyecekti. &Ouml;yle olunca da zay\u0131f, k\u0131r\u0131lgan, inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmal\u0131 bir resmi ideoloji &uuml;retmeye zorlanacakt\u0131. Fakat uyduruk resmi ideolojinin kitlelerin bilincine n&uuml;f&ucirc;z edip yan\u0131lsama yaratma g&uuml;c&uuml; &ccedil;ok zay\u0131f oldu\u011fu i&ccedil;in, iktidar olabilmeleri, iktidarda kalabilmeleri, geleneksel ideoloji olan dinin yard\u0131m ve deste\u011fiyle m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;. Bu ama&ccedil;la din bir iktidar arac\u0131 olarak kullan\u0131ld\u0131, ihtiyaca g&ouml;re de manip&uuml;le edildi. \u0130slamc\u0131lar politik etkinlik sa\u011flamak istediklerinde rejim taraf\u0131ndan bast\u0131r\u0131ld\u0131lar. Ama rejimle &lsquo;uyumlu&rsquo; olma yolunu se&ccedil;tiklerinde de [veya o yolu se&ccedil;enler] &ouml;d&uuml;llendirildi. Rejimin kendini zay\u0131f hissetti\u011fi 1920&rsquo;li, 1930&rsquo;lu y\u0131llarda din bir tehlike olarak sunuldu ve bast\u0131r\u0131ld\u0131, 1960&rsquo;l\u0131 ve 70&rsquo;li y\u0131llarda sol hareketin &ouml;n&uuml;n&uuml; kesmek &uuml;zere manip&uuml;le edildi. 1980 sonras\u0131nda din yeni d&ouml;nemin ihtiya&ccedil;lar\u0131 do\u011frultusunda [T&uuml;rk \u0130slam sentezi]&nbsp;yeni bir i\u015fleve ko\u015fuldu ve y&uuml;kselen K&uuml;rt hareketine kar\u015f\u0131 kullan\u0131ld\u0131 [Bu konuda Hizbullah &ouml;rg&uuml;t&uuml;ne yakla\u015f\u0131m\u0131 hat\u0131rlamak yeter].&nbsp; Bu y&uuml;zden Kemalist rejimin dine yakla\u015f\u0131m\u0131 her zaman ikircikli ve &ccedil;eli\u015fkiliydi ve rejim oldum olas\u0131 dozunu kendi ayarlad\u0131\u011f\u0131 bir &ldquo;dinci gericili\u011fe&rdquo; ihtiya&ccedil; duydu.&nbsp; Hem din i\u015fe kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131 hem de dinin etkinli\u011fi art\u0131nca <em>irtica hortlad\u0131 <\/em>s&ouml;ylemi dillendirildi. Dini i\u015fe kar\u0131\u015ft\u0131ranlarla&nbsp; &lsquo;irticadan&rsquo; \u015fikayet edenler ayn\u0131 odaklard\u0131&#8230; Oysa siz dine kar\u0131\u015f\u0131rsan\u0131z din de size kar\u0131\u015f\u0131rd\u0131&#8230; Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131&rsquo;n\u0131n Kurulu\u015fu ve G&ouml;revleri Hakk\u0131nda Kanunun birinci maddesinde: &ldquo;<em>\u0130slam Dininin inan&ccedil;lar\u0131, ibadet ve ahl&acirc;k esaslar\u0131 ile ilgili i\u015fleri y&uuml;r&uuml;tmek, din konusunda toplumu ayd\u0131nlatmak ve ibadet yerlerini y&ouml;netmek &uuml;zere ba\u015fbakanl\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Kurulmu\u015ftur&rdquo; <\/em>deniyor&#8230;&nbsp;Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 [din i\u015fleri bakanl\u0131\u011f\u0131 demek daha do\u011fru] devlette merkez&icirc; bir konuma sahipken, devlet say\u0131lar\u0131 y&uuml;zbine yakla\u015fan imamlar\u0131n ve diyanet memurlar\u0131n\u0131n maa\u015f\u0131n\u0131 &ouml;derken, d\u0131\u015f temsilciliklere din g&ouml;revlileri atan\u0131rken, dini e\u011fitimi veren okullar [kuran kurslar\u0131, imam hatip okullar\u0131, ilahiyat fak&uuml;lteleri] bizzat devlet taraf\u0131ndan a&ccedil;\u0131lm\u0131\u015fken, Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131&rsquo;nda din e\u011fitimi genel m&uuml;d&uuml;rl&uuml;\u011f&uuml; diye bir birim varken, din e\u011fitimi zorunluyken, radyo ve televizyonlardan sadece &lsquo;&ouml;zel g&uuml;nlerde&rsquo; de\u011fil aral\u0131ks\u0131z dini programlar yay\u0131nlan\u0131rken, k\u0131zlar i&ccedil;in ayr\u0131 imam hatip okullar\u0131 a&ccedil;\u0131lm\u0131\u015fken, devlet bizzat hac seferleri d&uuml;zenlerken&#8230; Neden birileri &ccedil;\u0131k\u0131p y&uuml;ksek sesle bu ne bi&ccedil;im i\u015ftir, bu ne bi&ccedil;im laikliktir demiyor? Asl\u0131nda s&ouml;z konusu olan laiklik de\u011fil, <em>dinin devletle\u015ftirimesidir <\/em>ki, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fun&rsquo;da ve Bizans&rsquo;ta da durum &ouml;z&uuml; itibariyle az- &ccedil;ok &ouml;yleydi&#8230; &Ouml;yleydi ama Bizans laikti, Osmanl\u0131 laikti diyen yok&#8230; Denirse de bir k\u0131ymet-i harbiyesi olmaz&#8230; B&ouml;ylesine ba\u011fnaz bir resmi ideolojiyle \u015ferbetlenmi\u015f diplomal\u0131lar\u0131n [ayd\u0131n denilen taifenin] zihinsel yeteneklerinin dumura u\u011framas\u0131 ka&ccedil;\u0131n\u0131lmazd\u0131r ve resmi ideolojiyi i&ccedil;selle\u015ftirdikleri &ouml;l&ccedil;&uuml;de toplumun ger&ccedil;ekli\u011fine yabanc\u0131la\u015fmalar\u0131 da ka&ccedil;\u0131n\u0131lmazd\u0131r&#8230;<\/p>\n<p> <strong>&Ouml;yleyse &lsquo;tart\u0131\u015fman\u0131n&rsquo; kayna\u011f\u0131nda ne vard\u0131?&nbsp; <\/strong> <\/p>\n<p> 1923- 1946\/50 Ebed&icirc; \u015eef ve Milli \u015eef diktat&ouml;rl&uuml;\u011f&uuml; d&ouml;neminde rejimin dine yakla\u015f\u0131m\u0131 bast\u0131rma\/ &ouml;d&uuml;llendirme \u015feklindeydi. Din&icirc; kesimden rejime muhalefet edenler \u015fiddetle ezilirken, rejimle iyi ge&ccedil;inme tercihi yapanlar &ouml;d&uuml;llendirildi. Mustafa Kemal taraf\u0131ndan mebuslu\u011fa [milletvekilli\u011fi] tay\u0131n edilen \u015feyhlerin say\u0131s\u0131 az de\u011fildi. Halk kitlelerinin iradesinin s&uuml;rece dahil edilmedi\u011fi tekparti diktat&ouml;rl&uuml;\u011f&uuml; d&ouml;neminde islamc\u0131 muhalefet bir varl\u0131k g&ouml;steremedi. Fakat bir muhalefet oda\u011f\u0131 olarak din Cumhuriyet &ouml;ncesinde de vard\u0131. Osmanl\u0131 yenilik&ccedil;i hareketiyle&nbsp; [Nizam- Cedid] ba\u015flayan d&ouml;nemde imparatorlu\u011fun yar\u0131-s&ouml;m&uuml;rgele\u015fmesinin derinle\u015fmesiyle, kitlelerin ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131n daha da k&ouml;t&uuml;le\u015fmesi, halk kitlelerinde bir memnuniyetsizlik ortaya &ccedil;\u0131karm\u0131\u015ft\u0131 ve Osmanl\u0131 merkez&icirc; b&uuml;rokrasisi i&ccedil;indeki bir kesim de duruma g&ouml;re bu memnuniyetsizli\u011fi kullanarak mu\u011flak bir iktidar m&uuml;cadelesi y&uuml;r&uuml;t&uuml;yordu. Yenilik&ccedil;i Osmanl\u0131 eliti halktaki bu tepkiyi <em>irtica <\/em>olarak g&ouml;r&uuml;p bast\u0131r\u0131rken, kendini de ilericili\u011fin timsali olarak g&ouml;r&uuml;yordu. Oysa ne halk tepkisi &ldquo;irtica&rdquo; olarak nitelenebilirdi, ne de &ldquo;yenilik&ccedil;i&rdquo;- komprador Osmanl\u0131 elitinin ilericilikle bir ilgisi vard\u0131. Sorun tam\u0131 tam\u0131na bir iktidar m&uuml;cadelesiydi&#8230; Ayn\u0131 \u015fimdilerde oldu\u011fu gibi&#8230; 1946\/50&rsquo;de &ccedil;ok partili sisteme ge&ccedil;ilince [asl\u0131nda s&ouml;z konusu olan bilinen anlamda bir &ccedil;okparti sistemi de\u011fil, birden &ccedil;ok devlet partisine izin verilmesiydi ve kurulan partiler muvazaa partileriydi&#8230;] durum de\u011fi\u015fti. Siyasi partiler oy almak i&ccedil;in dine ve dincilere tavizler vermek zorunda kald\u0131lar. Bu ama&ccedil;la da tarikat liderleriyle pazarl\u0131\u011fa giri\u015ftiler. Oy alman\u0131n yolu tarikat reislerinden ge&ccedil;iyordu. Fakat sorunun bir de d\u0131\u015f boyutu vard\u0131: T&uuml;rkiye&rsquo;nin 1947&rsquo;den itibaren tam bir Amerikan uydusu haline geldi\u011fi d&ouml;nemde, ABD&rsquo;nin Kom&uuml;nizmi ku\u015fatma stratejisinin bir arac\u0131 olarak dinin kullan\u0131lmas\u0131 s&ouml;z konusuydu. ABD <em>Ye\u015fil Ku\u015fak Doktrini <\/em>dahilinde dinci ak\u0131mlar\u0131 destekliyordu. Bu iki unsurun diyalekti\u011fi sonucu dinin sol harekete kar\u015f\u0131 kullan\u0131lmas\u0131, siyasal \u0130slamc\u0131lar\u0131n &ouml;n&uuml;n&uuml;n a&ccedil;\u0131lmas\u0131yla sonu&ccedil;land\u0131 ve Necmettin Erbakan&rsquo;\u0131n <em>Milli Niz&acirc;m Partisi<\/em> b&ouml;ylesi bir ihtiya&ccedil;tan do\u011fdu. Burada kritik sorun b&uuml;t&uuml;n bunlar\u0131n gerisinde Atat&uuml;rk&ccedil;&uuml;lerin oldu\u011fudur, zira her zaman iktidardayd\u0131lar&#8230; Hem siyasal islam\u0131n &ouml;n&uuml;n&uuml; a&ccedil;t\u0131lar hem de onu bir tehlike olarak sunarak kitleleri aldatma yolunu se&ccedil;tiler. Dozunu kendilerinin ayarlad\u0131klar\u0131 siyasal islam\u0131 bir de rejim i&ccedil;in bir tehlike olarak sunarak bir ta\u015fla iki ku\u015f vurmay\u0131 umuyorlard\u0131. Fakat burada bir hat\u0131rlatma yapmak uygun olur: \u0130\u015fin i&ccedil;ine insan iradesi girdi\u011finde, ba\u015flang\u0131&ccedil;ta g&uuml;d&uuml;ml&uuml; sosyal hareketlerin, kitle hareketlerinin her zaman g&uuml;d&uuml;ml&uuml; olmaktan &ccedil;\u0131kma &lsquo;riski&rsquo; vard\u0131r.&nbsp; Dolay\u0131s\u0131yla laiklik elden gidiyor s&ouml;yleminin hi&ccedil;bir k\u0131ymet-i harbiyesi yok. Bu oyundan haberder olmayan, oyuna gelen diplomal\u0131lar\u0131n bir kesimi, s&ouml;z konusu olan\u0131n egemenlerin egemenli\u011fini s&uuml;rd&uuml;rmesiyle, rant kavgas\u0131yla ilgili oldu\u011fundan habersiz. Velhas\u0131l Siyasal \u0130slamc\u0131lar\u0131n dinle,&nbsp; &ldquo;laik cephenin&rdquo; de laiklikle bir ilgisi san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi de\u011fil. T&uuml;rkiye&rsquo;deki rejimin niteli\u011fi s&ouml;z konusuyken, servete ve zenginli\u011fe giden yol h&acirc;l&acirc; siyasetten, dolay\u0131s\u0131yla devletten ge&ccedil;ti\u011fi i&ccedil;in, m&uuml;cadelenin politik arenaya ta\u015f\u0131nmas\u0131 ka&ccedil;\u0131n\u0131lmaz. Bu ama&ccedil;la taraflardan biri dini [\u0130slam\u0131], di\u011feri de nerdeyse bir din mertebesine y&uuml;kselttikleri laikli\u011fi kullanarak iktidar olmak, ranta el koymak, hazineyi ve b&uuml;t&ccedil;eyi ya\u011fmalamak, ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 konumunu korumak istiyor. Bu bulan\u0131k ortamda s\u0131radan insanlara da aldat\u0131lmak\/oyalanmak d&uuml;\u015f&uuml;yor&#8230; <\/p>\n<p> <strong>Siyasal \u0130slam\u0131 [Politik \u0130slam] nas\u0131l bilirsiniz? <\/strong> <\/p>\n<p> Bir ideolojinin pratik politikaya d&ouml;n&uuml;\u015fmesinin ko\u015fullar\u0131 vard\u0131r. \u015eimdilerde tam bir sosyal\/ ekolojik\/ k&uuml;lt&uuml;rel y\u0131k\u0131m tablosu ortaya &ccedil;\u0131karan neoliberal ideoloji, 1945 sonras\u0131nda &lsquo;&uuml;retildi&rsquo; ama pratik politikaya terc&uuml;me edilmesi 1980&rsquo;lerin ba\u015f\u0131nda m&uuml;mk&uuml;n oldu. Kapitalizimin &lsquo;yap\u0131sal krizi&rsquo; [1974-1975] ve sol muhalefetin zaaf\u0131 neoliberal tezlerin uygulanmas\u0131 i&ccedil;in &lsquo;elveri\u015fli&rsquo; bir &lsquo;ortam&rsquo; olu\u015fturdu. Siyasal \u0130slam i&ccedil;in de benzer bir durum s&ouml;z konusudur denebilir ama bir farkla: Modern Siyasal \u0130slam [Politik \u0130slam] \u0130ngiliz S&ouml;m&uuml;rgecili\u011finin hizmetindeki oriyantalistlerin [\u015farkiyat&ccedil;\u0131lar\u0131n] bir fabrikasyonuydu. \u0130ngiliz oryantalistleri \u0130slam&rsquo;da H\u0131ristiyanl\u0131kta oldu\u011fu gibi devletin dinden ayr\u0131lmas\u0131n\u0131n m&uuml;mk&uuml;n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vaaz etmi\u015flerdi. Siyasal \u0130slam\u0131n kurucu babalar\u0131ndan biri olan G&uuml;ney Hindistanl\u0131 \u015eeyh El Mawdudi [1903-1979]&nbsp; taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen tezler, Oriyantalistlerin tezleriydi ve Hindistan&rsquo;\u0131n b&ouml;l&uuml;nmesinin gerek&ccedil;esi yap\u0131ld\u0131. El Mawdudi bir M&uuml;sl&uuml;man\u0131n \u0130sl&acirc;mi olmayan bir devlette ya\u015fayamaca\u011f\u0131n\u0131, ancak M&uuml;sl&uuml;manlar taraf\u0131ndan y&ouml;netilen bir islam devletinde ya\u015fayabilece\u011fini ileri s&uuml;r&uuml;yordu. Ona g&ouml;re \u0130slam devletinde laikli\u011fe yer yoktur veya \u0130slam devletinin laiklikle ba\u011fda\u015fmas\u0131 m&uuml;mk&uuml;n de\u011fildir. Asl\u0131nda bu tezin hi&ccedil;bir mantik&icirc; i&ccedil; turarl\u0131\u011f\u0131 ve inard\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 yok. Aksi halde H\u0131ristiyanlar i&ccedil;in de ayn\u0131 \u015fey s&ouml;z konusu olurdu. Bir zamanlar H\u0131ristiyanlar da benzer \u015feyler ileri s&uuml;r&uuml;yorlard\u0131 belki de bundan 700 y\u0131l &ouml;nce Bir H\u0131ristiyan i&ccedil;in H\u0131ristiyan olmayan [laik] bir devlette ya\u015famay\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;nmek bile m&uuml;mk&uuml;n de\u011fildi. Politik \u0130slam\u0131n ba\u015fka yerlerdeki teorisyenleri M\u0131s\u0131rl\u0131 Seyyid Kutb, vb. de benzer tezler ileri s&uuml;r&uuml;yorlar. \u015eeyh El Mawdudi, Hindistan&rsquo;\u0131n b&ouml;l&uuml;nmesinden sonra Lahor&rsquo;a yerle\u015fti, 1941&rsquo;de <em>Cemaat-i \u0130sl&acirc;m&icirc; <\/em>adl\u0131 &ouml;rg&uuml;t&uuml; kurdu ve iktidar m&uuml;cadelesine giri\u015fti. Fakat politik \u0130slam&rsquo;\u0131n bir akt&ouml;r olarak sahneye &ccedil;\u0131kmas\u0131 1970&rsquo;lerin sonlar\u0131na rastl\u0131yor. Bunun ba\u015fl\u0131ca iki nedeninden s&ouml;z edebiliriz: birincisi modernle\u015fmeci\/ kalk\u0131nmac\u0131 paradigman\u0131n iflas\u0131 ve b&ouml;lgedeki rejimlerin <em>kompradorla\u015fmas\u0131<\/em>; ikincisi de ABD&rsquo;nin Sovyetleri ku\u015fatma ve &ccedil;&ouml;kertme stratejesinde \u0130slamc\u0131 &ouml;rg&uuml;tleri <em>ara&ccedil;la\u015ft\u0131rmas\u0131<\/em> ve onlara verdi\u011fi kapsaml\u0131 destek. Bu vesileyle Suudilerin rol&uuml;n&uuml; de hat\u0131rlamak gerekir.  <\/p>\n<p> Siyasal \u0130slam, politik bir hareket olarak dini [\u0130slam\u0131] referans alsa da, onu sadece kendini me\u015frula\u015ft\u0131rmak &uuml;zere kullan\u0131yor. Dinin kaynaklar\u0131na g&ouml;nderme yapm\u0131yor sadece rit&uuml;ellerini kullan\u0131yor. Dini tart\u0131\u015fmay\u0131 \u015fiddetle reddediyor, hi&ccedil;bir yeni yorum ve a&ccedil;\u0131l\u0131m &ouml;nermiyor. Herhangi bir sorun hakk\u0131nda ne d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;yorsunuz diye sordu\u011funuzda cevab\u0131 &ldquo;Kur&rsquo;anda var&rdquo; oluyor. Temel slogan: <em>&Ccedil;&ouml;z&uuml;m \u0130slamdad\u0131r <\/em>\u015feklinde. Onlara g&ouml;re \u015eeriat t&uuml;m sorunlar\u0131n cevab\u0131n\u0131 i&ccedil;eriyor&#8230; O halde yeni cevaplar, yeni &ccedil;&ouml;z&uuml;mler aramak beyhudedir. B&ouml;yle bir ilkel anlay\u0131\u015f ayn\u0131 zamanda <em>politikan\u0131n<\/em> da <em>ink&acirc;r\u0131d\u0131r<\/em> zira politikan\u0131n bir tan\u0131m\u0131 da<em> alternatiflerin <\/em>varl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. E\u011fer mevcut olan\u0131 de\u011fi\u015ftirmek m&uuml;mk&uuml;n de\u011filse, o zaman politikaya da gerek yoktur&#8230; Bu y&uuml;zden siyasal islam hi&ccedil;bir sosyal projesi olmayan bir teokrasidir ki, pratikte ya\u015fananlar da &ouml;yle oldu\u011funu g&ouml;steriyor. Ba\u015fka t&uuml;rl&uuml; s&ouml;ylersek, siyasal islam <em>islami elbise giydirilmi\u015f kapitalizmdir&#8230; <\/em>Uza\u011fa gitmeye gerek yok, T&uuml;rkiye&rsquo;de bakmak yeter. Siyasal \u0130slamc\u0131 AKP be\u015f-alt\u0131 y\u0131ld\u0131r IMF pro\u011fram\u0131n\u0131 tam bir ba\u011fnazl\u0131kla uygulam\u0131yor mu? &Ouml;yleyse \u0130slam bunun neresinde? Siyasal \u0130slam\u0131n kapitalizmle, emperyalizmle hi&ccedil;bir sorunu yok. Komprador kapitalizme bir itirazlar\u0131 olmak bir yana onun, dolay\u0131s\u0131yla emperyalizmin hizmetinde&#8230; Asl\u0131nda milliyet&ccedil;iler nas\u0131l iktidar m&uuml;cadelesinde milliyet&ccedil;ilik s&ouml;ylemini bir me\u015frula\u015ft\u0131rma ve yan\u0131lsama arac\u0131 olarak kullan\u0131yorlarsa, siyasal islamc\u0131lar da dini ayn\u0131 ama&ccedil;la kullan\u0131yorlar. Her ikisi de Amerikanc\u0131, neoliberalizmle bir sorunlar\u0131 yok, her ikisi de IMF&rsquo;ci ve &ouml;zelle\u015ftirmeci&#8230; Siyasal \u0130slam\u0131n iki versiyonu var: Biri T&uuml;rkiye&rsquo;deki gibi <em>\u0131l\u0131ml\u0131<\/em> bir de iktidar\u0131 \u015fiddet kullanarak ele ge&ccedil;irme perspektifine sahip olanlar var ama iktidar olduklar\u0131nda yapacaklar\u0131 \u015fey ayn\u0131: Kompradorla\u015fma yolunda &lsquo;ilerlemek&rsquo;&#8230; Siyasal \u0130slam &ouml;zg&uuml;rle\u015fmeyi [emansipasyonu]&nbsp; de\u011fil, itaati &ouml;neren bir cemaat&ccedil;iliktir&#8230;  <\/p>\n<p> Tarihte geriye d&ouml;n&uuml;\u015f yoktur. &Ouml;yle bir\u015fey d&uuml;\u015f&uuml;nmek bir hezeyandan ibarettir, fakat arzulan\u0131r bir\u015fey de de\u011fildir ve olmamal\u0131d\u0131r. Mal&ucirc;m oldu\u011fu &uuml;zere 40 ya\u015f\u0131ndaki adama 8 ya\u015f\u0131ndaki &ccedil;ocu\u011fun ceketini giydiremezsiniz. Kald\u0131 ki, ad\u0131na konu\u015fulan kitleler de asla &ouml;yle bir\u015fey talep etmiyor. Onlar y&uuml;zy&uuml;ze olduklar\u0131 devasa sorunlar\u0131n &ccedil;&ouml;z&uuml;lmesini istiyor ve &ccedil;&ouml;z&uuml;m&uuml; 14 &#8211; 15 y&uuml;zy\u0131l geride aramak sa&ccedil;mad\u0131r. &Uuml;niversite&rsquo;de t&uuml;rban tart\u015fmas\u0131na gelince, e\u011fer ger&ccedil;ekten &uuml;niversite olsayd\u0131, asla giyim\/ku\u015fam, t&uuml;rban diye bir tart\u0131\u015fma olmazd\u0131. Olmazd\u0131 &ccedil;&uuml;nk&uuml; &uuml;niversite bu d&uuml;nya&rsquo;da k\u0131yafetin sorun edilece\u011fi bir yer de\u011fildir. &Ouml;nce k\u0131\u015flay\u0131 &uuml;niversiteye d&ouml;n&uuml;\u015ft&uuml;rmek gerekiyor. Bu t&uuml;r tart\u0131\u015fmalar ancak bilimle ilgilisi olmayan kurumlara &ouml;zg&uuml;d&uuml;r, dolay\u0131s\u0131yla ger&ccedil;ek &uuml;niversiteye yak\u0131\u015fmaz. E\u011fer &uuml;niversiteler ger&ccedil;ekten &uuml;niversite olsalard\u0131, sivil elbiseyle askerlik yap\u0131lan k\u0131\u015flalar olmasalard\u0131, bu t&uuml;r sa&ccedil;ma tart\u0131\u015fmalarla zaman kaybedilmezdi. \u015eimdilerde akademi &uuml;yeleri bildiriler yay\u0131nl\u0131yor. Bu g&uuml;ne kadar neredeydiniz denecektir&#8230; K\u0131zlar\u0131n ba\u015f &ouml;rt&uuml;s&uuml; &uuml;zerinden iktidar ve rant kavgas\u0131 yapanlar\u0131n oyununa gelece\u011finize, neden bilim namusunun, entellekt&uuml;el d&uuml;r&uuml;stl&uuml;\u011f&uuml;n bir gere\u011fi olarak olup-bitenleri te\u015fhir etmiyorsunuz? Bildiri yay\u0131nlamak i&ccedil;in mutlaka siyasilerin anayasay\u0131 de\u011fi\u015ftirmesi mi gerekiyordu? Sizin kendi g&uuml;ndeminiz yok mu? Bildiricilere bir &ouml;nerim var: T&uuml;rbandan &ouml;nce bilimi, &uuml;niversiteyi, bilim namusunu ve entellekt&uuml;el d&uuml;r&uuml;stl&uuml;\u011f&uuml; tart\u0131\u015fmaya varm\u0131s\u0131n\u0131z?  <\/p>\n<p> http:\/\/www.ozguruniversite.org\/baskaya_basortusu.php <\/p>\n        <div class=\"booster-block booster-reactions-block\">\n            <div class=\"twp-reactions-icons\">\n                \n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-1\" post-id=\"824\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/happy.svg\" alt=\"Happy\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Happy                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                        \n                                                <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-2\" post-id=\"824\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/sad.svg\" alt=\"Sad\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Sad                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-3\" post-id=\"824\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/excited.svg\" alt=\"Excited\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Excited                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-6\" post-id=\"824\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/sleepy.svg\" alt=\"Sleepy\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Sleepy                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                        \n                                                <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-4\" post-id=\"824\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/angry.svg\" alt=\"Angry\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">Angry<\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                        \n                    <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-5\" post-id=\"824\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/surprise.svg\" alt=\"Surprise\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">Surprise<\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n            <\/div>\n        <\/div>\n\n    \n<div class=\"twitter-share\"><a href=\"https:\/\/twitter.com\/intent\/tweet?via=SerhatArarat1\" class=\"twitter-share-button\">Tweet<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp;Rejimin niteli\u011fi konusunda kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 o kadar derin ki, teferr&uuml;at as\u0131l sorunun &uuml;st&uuml;n&uuml; &ouml;rt&uuml;yor. Y\u0131llard\u0131r t&uuml;rban tart\u0131\u015fmas\u0131 s&uuml;r&uuml;p gidiyor. Birileri onu bir &ouml;zg&uuml;rl&uuml;k asmbol&uuml; sayarken, m&uuml;esses nizam\u0131n bek&ccedil;ileri de kendilerini laikli\u011fin teminat\u0131 olarak takdim ediyor. Oysa ne t&uuml;rban\u0131n kad\u0131n &ouml;zg&uuml;rl&uuml;\u011f&uuml;yle bir ilgisi var, ne de m&uuml;esses nizam\u0131n bek&ccedil;ilerinin [memleketin sahiplerinin densin] laiklikle ilgili kayg\u0131lar\u0131 var.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-824","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tye"],"blocksy_meta":[],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/824","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=824"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/824\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=824"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=824"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=824"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}