{"id":814,"date":"2008-02-01T01:48:33","date_gmt":"2008-02-01T00:48:33","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.mehmetcanyuece.com\/2008\/02\/01\/islamci-hareket-refah-partisi-ile-devlet-iliskileri-uezerine-notlar-m-can-yuece\/"},"modified":"2008-02-01T01:48:33","modified_gmt":"2008-02-01T00:48:33","slug":"islamci-hareket-refah-partisi-ile-devlet-iliskileri-uezerine-notlar-m-can-yuece","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/islamci-hareket-refah-partisi-ile-devlet-iliskileri-uezerine-notlar-m-can-yuece\/","title":{"rendered":"\u0130SLAMCI HAREKET-REFAH PART\u0130S\u0130 \u0130LE DEVLET \u0130L\u0130\u015eK\u0130LER\u0130 \u00dcZER\u0130NE NOTLAR \/ M. Can Y\u00dcCE"},"content":{"rendered":"<div class='booster-block booster-read-block'>\n                <div class=\"twp-read-time\">\n                \t<i class=\"booster-icon twp-clock\"><\/i> <span>Read Time:<\/span>47 Minute, 58 Second                <\/div>\n\n            <\/div><p>( A\u015fa\u011f\u0131da okuyaca\u011f\u0131n\u0131z yaz\u0131, \u015eubat 1994 tarihli &Ouml;zg&uuml;r Halk Dergisinde yay\u0131nland\u0131. 14 y\u0131l &ouml;nce kaleme al\u0131nan bu yaz\u0131n\u0131n virg&uuml;l&uuml;ne dahi dokunulmadan yay\u0131nl\u0131yoruz. Bu yaz\u0131daki g&ouml;r&uuml;\u015flerin g&uuml;ncelde s&uuml;ren \u0130slam, Devlet, AKP, T&uuml;rban tart\u0131\u015fmalara belli bir katk\u0131 sunaca\u011f\u0131n\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;yoruz. <strong>Sosyalist&ecirc; \u015eore\u015fger<\/strong>)&nbsp;\/ Anla\u015f\u0131lan o ki, &ouml;zel rejim, UKM kar\u015f\u0131s\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ideolojik ve askeri &ccedil;aresizli\u011fi yine dine, dinsel motifler ve gerici kurulu\u015flara sar\u0131larak a\u015fmak istiyor.   <!--more--> &nbsp;Devrime kar\u015f\u0131 dini kullanma, yeni bir taktik de\u011fil; defalarca kez denenen bayat bir silah oluyor.  <\/p>\n<p> Din silah\u0131ndan umutlar\u0131n\u0131 kesmi\u015f de\u011fillerdir. &Ouml;yle oldu\u011fu i&ccedil;indir ki, Tansu &Ccedil;iller, her f\u0131rsatta &quot;Kuran, bayrak ve ezan&quot; s&ouml;zlerini dillendiriyor, bunlar\u0131 dilinden d&uuml;\u015f&uuml;rmemeye &ouml;zen g&ouml;steriyor.  <\/p>\n<p> \u0130slam, salt propaganda ve s&ouml;ylem d&uuml;zeyinde kullan\u0131lm\u0131yor; bu, eksik edilmiyor. Ba\u015fka ciddi d&uuml;zeylerde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 da bir olgu.  <\/p>\n<p> Son d&ouml;nemde g&ouml;ze &ccedil;arpan en dikkate de\u011fer olgulardan biri, Refah Partisine duyulan umuttur, &ouml;zellikle Genelkurmay, 27 Mart se&ccedil;imlerinde RP&#39;ni PKK&#39;ye kar\u015f\u0131 dikilebilecek bir g&uuml;&ccedil; olarak d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;yor ve haz\u0131rl\u0131yor. Refah Partisi de &quot;yeni&quot; bir s&ouml;ylem ve vitrin giri\u015fimiyle &ouml;zel rejimin bu beklentilerine kar\u015f\u0131l\u0131k vermeye &ccedil;al\u0131\u015ft\u0131. Bu, &ouml;zel rejimin RP&#39;de somutla\u015fan \u0130slami hareketi, &Uuml;KM&#39;ye kar\u015f\u0131 bir alternatif olarak g&uuml;ndeme dayatt\u0131\u011f\u0131n\u0131n a&ccedil;\u0131k i\u015fareti ve kan\u0131t\u0131d\u0131r&#8230;  <\/p>\n<p> &nbsp;&quot;Din \u015euras\u0131&quot; d&uuml;zenlendi. I. Din \u015euras\u0131&#39;n\u0131n Diyanet i\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan y&ouml;netilmesi devletin buna en &uuml;st d&uuml;zeyde ilgi ve kat\u0131l\u0131m g&ouml;stermesi devletin ideolojik silah olarak dini daha yo\u011fun ve etkince kullanaca\u011f\u0131n\u0131n bir g&ouml;stergesi oluyor.  <\/p>\n<p> Devletin bu \u0130slam&#39;a yeniden sar\u0131l\u0131\u015f ve kullan\u0131\u015f hareketi, bizi, devlet ve \u0130slam ili\u015fkilerini yeniden sorgulamaya g&ouml;t&uuml;r&uuml;yor. Ana &ccedil;izgileriyle de olsa bu ili\u015fkiyi sorgulamal\u0131y\u0131z. G&uuml;ncel politik geli\u015fmeleri do\u011fru ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 kavrayabilmek a&ccedil;\u0131s\u0131ndan bu gerekli oluyor. Ayr\u0131ca kimilerinde kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 var; bu kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 &ccedil;evrelerine de yay\u0131yorlar. &Ouml;rne\u011fin devletin dine yeniden sar\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 Kemalist laiklikten &quot;geri d&ouml;n&uuml;\u015f&quot; olarak de\u011ferlendirenler, bu kategoriye giriyor. Bu kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n netle\u015ftirilmesi de gerekiyor.  <\/p>\n<p> En &ouml;nemlisi &ouml;n&uuml;m&uuml;zde 27 Mart yerel se&ccedil;imleri var. UKM&#39;nin yerel secimler politikas\u0131na kar\u015f\u0131 bir &quot;alternatif&quot; olarak haz\u0131rlanan RP ger&ccedil;ekli\u011finin bir kez daha a&ccedil;\u0131\u011fa &ccedil;\u0131kar\u0131l\u0131p halka sunulmas\u0131, &ouml;nemli bir g&ouml;rev olarak &ouml;n&uuml;m&uuml;zde duruyor. RP ger&ccedil;e\u011fini ortaya koyarken, hi&ccedil; ku\u015fkusuz genel bir &ccedil;er&ccedil;eve ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmi\u015f oluyoruz. Bu, devlet ve din ili\u015fkileri, T&uuml;rk milliyet&ccedil;ili\u011fi ile \u0130slamc\u0131l\u0131k aras\u0131ndaki i&ccedil;ice ili\u015fkiler oluyor. T&uuml;rk \u0130slamc\u0131lar\u0131n K&uuml;rt sorununa yakla\u015f\u0131mlar\u0131, devlet kar\u015f\u0131s\u0131ndaki konumu ve tutumlar\u0131, b&uuml;t&uuml;n bunlar, bu k\u0131sa &ccedil;al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n belli ba\u015fl\u0131 konulan oluyor.  <\/p>\n<p> T&uuml;rkiye&#39;de \u0130slami hareket derken, &ccedil;ok geni\u015f bir yelpazeden s&ouml;z ediyoruz. Bu kapsama giren grup, e\u011filim ve &ccedil;evrelerin bir&ccedil;ok farkl\u0131l\u0131klar\u0131, &ccedil;eli\u015fkileri var. B&ouml;yle olmakla birlikte, T&uuml;rk \u0130slamc\u0131lar\u0131n ortak bir paydalar\u0131 s&ouml;z konusudur; bu da \u015fudur: K&uuml;rt sorunu kar\u015f\u0131s\u0131nda devletten yanad\u0131rlar; \u015foven T&uuml;rk milliyet&ccedil;ili\u011fini &uuml;mmet&ccedil;ilik bi&ccedil;iminde dillendirirler. &Uuml;zerinde duraca\u011f\u0131m\u0131z nokta, T&uuml;rk \u0130slamc\u0131 hareketinin bu yan\u0131d\u0131r.  <\/p>\n<p> Hi&ccedil; ku\u015fkusuz, devlet ve din ili\u015fkileri, bu ba\u011flamda Refah Partisi ger&ccedil;ekli\u011fi &ccedil;ok kapsaml\u0131 konulard\u0131r. Bir dergi yaz\u0131s\u0131nda bunu b&uuml;t&uuml;n boyutlar\u0131yla incelemek olanaks\u0131zd\u0131r. Ancak konu, ana &ccedil;izgileriyle ve genel bir bak\u0131\u015f getirme anlam\u0131nda incelenebilir; bunu, belli ba\u015fl\u0131 notlar bi&ccedil;iminde denemeye &ccedil;al\u0131\u015f\u0131yoruz.  <\/p>\n<p> &nbsp; <\/p>\n<p> <strong>A- DEVLET\u0130N D\u0130NE YAKLA\u015eIMI BA\u011eLAMINDA DEVLET VE D\u0130N \u0130L\u0130\u015eK\u0130LER\u0130<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>I.<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>T&Uuml;RK EGEMENLER\u0130 VE D\u0130N \u0130L\u0130\u015eK\u0130LER\u0130: KISA B\u0130R &Ouml;ZET<\/strong>  <\/p>\n<p> &Ouml;ncelikle belirtmeliyiz ki, T&uuml;rk egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n \u0130slam&#39;\u0131 kendi &ccedil;\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda kullanmalar\u0131n\u0131n uzun bir tarihsel ge&ccedil;mi\u015fi var. T&uuml;rklerde \u0130slamla\u015fma geni\u015f ve ayr\u0131 bir konudur. Ancak \u015fu nokta &ccedil;ok a&ccedil;\u0131k: T&uuml;rk egemenleri \u0130slam&#39;\u0131n fetih&ccedil;i karakterini kendi ak\u0131nc\u0131 yap\u0131lar\u0131na uygun bulmu\u015f ve b&ouml;ylece \u0130slam&#39;\u0131 se&ccedil;meyi ve benimasmeyi &ccedil;\u0131karlar\u0131na denk g&ouml;rm&uuml;\u015flerdir. En ba\u015fta \u0130slam&#39;\u0131n emrine giren T&uuml;rk boylar\u0131, daha sonra Anadolu&#39;yu T&uuml;rkle\u015ftirmede \u0130slam&#39;\u0131 ideolojik bir ara&ccedil; olarak de\u011ferlendirmi\u015flerdir. Giderek \u0130slam, T&uuml;rk egemenlerinin elinde bir yay\u0131lma ve imparatorluk haline gelmenin silah\u0131na d&ouml;n&uuml;\u015ft&uuml;r&uuml;l&uuml;yor. Bizans&#39;a kar\u015f\u0131 sava\u015fta, Avrupa i&ccedil;lerine kadar y&uuml;r&uuml;t&uuml;len fetih seferlerinde, \u0130slam&#39;a, harekete ge&ccedil;irici, me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir rol oynat\u0131l\u0131yor. Bilindi\u011fi gibi Osmanl\u0131 F&uuml;tuhat\u0131nda &quot;k&acirc;fire kar\u015f\u0131 gaza&quot; s&ouml;ylemi me\u015fhurdur; bu, sava\u015f\u0131n dinsel bir anlat\u0131m\u0131 ve me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 oluyor.  <\/p>\n<p> Ayr\u0131nt\u0131ya girmek konumuz de\u011fil, hem de gereksiz. Ancak \u015fu noktan\u0131n alt\u0131n\u0131 &ccedil;izmek istiyoruz. 12 Eyl&uuml;l&#39;de resmi ideoloji d&uuml;zeyine &ccedil;\u0131kar\u0131lan &quot;T&uuml;rk-\u0130slam Sentezi&quot;, asl\u0131nda ta Sel&ccedil;uklulardan ba\u015flat\u0131labilir. Burada yarat\u0131lan ve geli\u015ftirilen sentez, resmi egemen \u0130slam&#39;\u0131n en gerici yanlar\u0131n\u0131n, fetih&ccedil;i karakterinin T&uuml;rk ak\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve yay\u0131lmac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile birle\u015ftirilmesidir. Esasta \u0130slam, T&uuml;rk yay\u0131lmac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n hizmetine sunuluyor, sentez&#39;de egemen &ouml;\u011fe T&uuml;rk egemenlerinin &ccedil;\u0131karlar\u0131 oluyor.  <\/p>\n<p> &nbsp;Osmanl\u0131&#39;da din, mutlak anlamda kontrol alt\u0131ndad\u0131r; \u0130slam b&uuml;t&uuml;n y&ouml;nleriyle Osmanl\u0131 Devleti&#39;nin hizmetindedir. Gerek fetih ve ganimet sava\u015flar\u0131nda, gerekse her t&uuml;rl&uuml; &quot;i&ccedil; muhalefet&quot; kar\u015f\u0131s\u0131nda, kontrol alt\u0131na al\u0131nan ve resmi d&uuml;zeye &ccedil;\u0131kar\u0131lan \u0130slam, &ccedil;ok &ouml;nemli bir ideolojik ve politik ara&ccedil;t\u0131r.  <\/p>\n<p> &Ouml;zellikle K&uuml;rdistan &uuml;zerinde \u0130ran Safevi Devletiyle y&uuml;r&uuml;t&uuml;len hegemonya m&uuml;cadelesinde resmi S&uuml;nnilik, &ouml;nemli bir ideolojik ara&ccedil;t\u0131r. \u015eiilik-Alevilik, &quot;Be\u015finci Kol&quot; olarak de\u011ferlendirilip &ccedil;ok y&ouml;nl&uuml; bask\u0131 ve bast\u0131rmaya tabi tutulur. Kontrol ve bask\u0131, \u015eiilikle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmaz; tarikatlara kadar uzan\u0131r&#8230;  <\/p>\n<p> Kontrol alt\u0131na al\u0131nan \u0130slam&#39;\u0131n, a&ccedil;\u0131k ki, devletten ba\u011f\u0131ms\u0131z ve &ouml;zerk bir g&uuml;c&uuml; bulunmuyor. Bu, uleman\u0131n, devletin bir par&ccedil;as\u0131 olmas\u0131, Sultan&#39;\u0131n kulu olmas\u0131 ger&ccedil;e\u011finden kaynaklan\u0131yor. Osmanl\u0131 devletinde devlet ile din ili\u015fkilerini \u015eerif Mardin \u015f&ouml;yle &ouml;zetliyor.  <\/p>\n<p> <strong>&quot;&#8230;Osmanl\u0131 memurlar\u0131, dini hareketlerin ortaya &ccedil;\u0131karaca\u011f\u0131 tehlikeleri en aza indirecek, tam manas\u0131yla h&acirc;kim bir dini anlay\u0131\u015f\u0131 tesis etme ihtiyac\u0131 duydular. Bu maksatla bir takan tedbirlere ba\u015fvurdular, ilk olarak S&uuml;nni \u0130slam&#39;\u0131 empoze etmeye &ccedil;al\u0131\u015ft\u0131lar; ihanet i&ccedil;indeki \u015eiili\u011fi s&uuml;rekli g&ouml;z hapsinde tuttular, ikinci olarak, tehlikeli g&ouml;rd&uuml;kleri heteredoks (<\/strong><strong><em>Hak mezheplere ayk\u0131r\u0131, hak mezhep d\u0131\u015f\u0131. Bn.<\/em><\/strong><strong>) z&uuml;mreleri imparatorlu\u011fun uzak k&ouml;\u015felerine s&uuml;rd&uuml;ler. &Uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml;s&uuml; ve en &ouml;nemlisi, dini bir elit ortaya &ccedil;\u0131karmaya ve bu elit taraf\u0131ndan kontrol edilen bir e\u011fitim sistemi kurmaya &ccedil;al\u0131\u015ft\u0131lar ki, bunlar\u0131n ikisi de devletin kontrol&uuml; alt\u0131ndayd\u0131. Y&uuml;ksek dini g&ouml;revliler, Ulema, ge&ccedil;imleri devlet taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131 ve meslek hayatlar\u0131 s\u0131ras\u0131ndaki y&uuml;kselme yolu (tarik) devlet taraf\u0131ndan tespit edildi\u011fi i&ccedil;in, ger&ccedil;ekte birer memur haline getirilmi\u015flerdi. Yine y&uuml;ksek r&uuml;tbeli ulema, y&ouml;netime i\u015ftirak etmeleri gereken yerlerde Osmanl\u0131 politikas\u0131n\u0131n i\u015fleyi\u015fine uygun bir anlay\u0131\u015f kazand\u0131lar.<\/strong> (<em>Bu s&ouml;zler, sanki bug&uuml;n&uuml;, Kemalist laiklik&#39;i tan\u0131ml\u0131yor. Devlet ile din ili\u015fkileri konusunda da Cumhuriyet, <\/em><em>esas<\/em><em>ta, Osmanl\u0131&#39;n\u0131n devam\u0131 niteli\u011findedir. Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, Osmanl\u0131da \u015eeyh&uuml;lislam&#39;\u0131n g&uuml;ncelle\u015ftirilmi\u015f bi&ccedil;imi olmuyor mu? Bn<\/em>) <strong>Hiyerar\u015fi piramidinin zirvesinde bulunanlar i&ccedil;in -tahmin edilece\u011fi gibi-siyaset her yerde vard\u0131.&quot;<\/strong> ( T&uuml;rkiye&#39;de Din ve Siyaset, Syf: 41-42, \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul, I. Bask\u0131)  <\/p>\n<p> Devlet, ulema arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile \u0130slam&#39;\u0131 kontrol alt\u0131na al\u0131yor, devletin i&ccedil; ve d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n hizmetine sunuyor. Ulemaya daha ba\u015fka roller de oynat\u0131l\u0131yor. Yine \u015e.&nbsp; Mardin&#39;den aktar\u0131yoruz: &quot;Osmanl\u0131 imparatorlu\u011funda ulema, devlet te\u015fkilat\u0131 ile &ccedil;ok daha a&ccedil;\u0131k bir bi&ccedil;imde b&uuml;t&uuml;nle\u015fmi\u015fti. E\u011fitimi, kazai ve idari &ccedil;at\u0131y\u0131 kontrol alt\u0131nda bulundurmalar\u0131 sayesinde, devlet elemanlar\u0131 gibi hareket etmekte ve bu \u015fekilde dolayl\u0131 olarak, devletin sosyal hayat\u0131 denetim alt\u0131nda tutmas\u0131n\u0131 temin etmekteydiler,&quot; (age. Syf: 42) \u0130lgin&ccedil; bir nokta daha var. Dinin bu kadar devletin kontrol&uuml;ne girmesi dolay\u0131s\u0131yla, &quot;dinden sapma&quot;n\u0131n &ouml;l&ccedil;&uuml;s&uuml;, dinin temel anlay\u0131\u015f\u0131 ve kurallar\u0131 de\u011fil, devletin &ccedil;\u0131karlar\u0131na ters d&uuml;\u015fmek oluyor.  <\/p>\n<p> B&uuml;t&uuml;n bu bir-iki &ouml;zet a&ccedil;\u0131klamay\u0131 \u015funun i&ccedil;in yap\u0131yoruz: Osmanl\u0131&#39;da esas olan devlettir, sultand\u0131r, devletin bekas\u0131 ve gelece\u011fi her \u015feyin &uuml;st&uuml;ndedir. Din, i\u015fte bu anlay\u0131\u015f\u0131n emrinde ve hizmetindedir. Yarat\u0131lan resm&icirc; egemen \u0130slam&#39;\u0131n devletle ili\u015fkisinde b&ouml;yle bir konumu ve rol&uuml; bulunuyor. Din ile devlet aras\u0131ndaki bu ili\u015fki tarz\u0131, T&uuml;rk egemenlerinin de\u011fi\u015fmez bir y&ouml;netim ilkesi ve prati\u011fi oluyor&#8230; An\u0131lan bu ili\u015fki bi&ccedil;iminde vurgu \u015fu veya bu &ouml;\u011feye yap\u0131labilir, bi&ccedil;imin kendisi, i&ccedil;inde baz\u0131 de\u011fi\u015fiklikler ge&ccedil;irebilir, ancak roller ve konumlar de\u011fi\u015fmiyor. Kimi istisnalar\u0131 d\u0131\u015fta tutarsak, Osmanl\u0131&#39;da ve Cumhuriyet&#39;te &ccedil;e\u015fitli kademelerdeki \u0130slami &ccedil;evrelerin devlet kar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131z veya &ouml;zerk bir politik g&uuml;&ccedil; olamamalar\u0131 ve eyleme kalk\u0131\u015fmamalar\u0131 ger&ccedil;e\u011fi alt\u0131nda, bu din-devlet ili\u015fkisinin etkisi ve rol&uuml; nedir? Bu soru, ara\u015ft\u0131r\u0131lmaya de\u011fer bir sorudur.  <\/p>\n<p> Kan\u0131m\u0131z \u015fudur. Osmanl\u0131&#39; da ve Cumhuriyet d&ouml;neminde, \u0130slam&#39;\u0131n kendi ad\u0131na, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir politik g&uuml;&ccedil; ve kimlik konumuna gelemeyi\u015finin, daha do\u011frusu b&ouml;yle bir e\u011filimi ve iste\u011fi ta\u015f\u0131yamamas\u0131n\u0131n en ba\u015fta gelen nedeni, din&icirc;n devlet taraf\u0131ndan kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ve devletle\u015ftirilerek i\u011fdi\u015f edilmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Hi&ccedil; ku\u015fkusuz Alevili\u011fi, Osmanl\u0131 d&ouml;nemi i&ccedil;in bu saptaman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda tutuyoruz. S&ouml;z konusu etti\u011fimiz S&uuml;nni \u0130slam&#39;\u0131n kendisidir&#8230;  <\/p>\n<p> \u0130slam&#39;a vurulan bu a\u011f\u0131r ve belirleyici devlet damgas\u0131, bir devaml\u0131l\u0131k sunuyor ve g&uuml;n&uuml;m&uuml;ze gelindi\u011finde bu, a\u011f\u0131r ve derin hal al\u0131yor.  <\/p>\n<p> Bat\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda gerileyen Osmanl\u0131, \u0130slami motiflere daha fazla sar\u0131lma ihtiyac\u0131n\u0131 hissediyor. Belirleyici kayg\u0131 yine devletin bekas\u0131d\u0131r.  <\/p>\n<p> Bat\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda s&uuml;rekli gerileyen ve toprak kayb\u0131na u\u011frayan Osmanl\u0131 devleti i&ccedil;inde, &quot;vatan&quot; sorunu &uuml;zerine tart\u0131\u015fmalar\u0131n ve ideolojik aray\u0131\u015flar\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz.&nbsp; &quot;Osmanc\u0131l\u0131k&quot; ad\u0131yla olu\u015fan bu ilk T&uuml;rk milliyet&ccedil;ili\u011finin oda\u011f\u0131nda devletin bekas\u0131 var. &quot;Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k&quot; e\u011filimi yerini Panislamizm&#39;e b\u0131rak\u0131r.  <\/p>\n<p> II. Abdulhamid&#39;in &ouml;nc&uuml;l&uuml;k etti\u011fi Panislamizm ak\u0131m\u0131n\u0131n iki temel amac\u0131 var. Biri, imparatorluk i&ccedil;inde kalan halklar\u0131 kendi egemenli\u011finde birle\u015ftirmek ve bu birli\u011fin devam\u0131n\u0131 g&uuml;vence alt\u0131na almakt\u0131r. Di\u011feri ise, Bat\u0131ya yay\u0131lma umudunu ve Bat\u0131&#39;daki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t&uuml;m&uuml;yle yitiren imparatorlu\u011fu Do\u011fu&#39;ya, M&uuml;sl&uuml;man &uuml;lkelere ta\u015f\u0131mak oluyor.  <\/p>\n<p> Ayr\u0131nt\u0131ya girmiyoruz. Ancak a&ccedil;\u0131k olmal\u0131; Panislamizm, bir t&uuml;r T&uuml;rk&ccedil;&uuml;l&uuml;k ve imparatorluk ideolojisi oluyor. M&uuml;sl&uuml;man halklar\u0131 egemenlik alt\u0131nda tutmay\u0131, Sultan-Halife&#39;ye ba\u011fl\u0131 tutmay\u0131 ama&ccedil;l\u0131yor. \u0130slam&#39;a bu ideolojik hegemonyac\u0131 bir rol bi&ccedil;meye &ccedil;al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Bir kez daha \u0130slam&#39;\u0131n Osmanl\u0131 devletinin hizmetine ko\u015fulmas\u0131 ger&ccedil;e\u011fiyle kars\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z.  <\/p>\n<p> Abdulhamid&#39;in Panislamizm&#39;i, oldu\u011fu gibi \u0130ttihat ve Terakki taraf\u0131ndan devral\u0131n\u0131yor, bu, T&uuml;rk&ccedil;&uuml; &ouml;\u011feleri daha da zenginle\u015ftirilerek Pant&uuml;rkizm ile yan yana ve i&ccedil;ice y&uuml;r&uuml;yor.  <\/p>\n<p> Bir Ziya G&ouml;kalp&#39;ta T&uuml;rk&ccedil;&uuml; ve \u0130slamc\u0131 &ouml;\u011feler birlikte vard\u0131r; T&uuml;rk&ccedil;&uuml; &ouml;\u011felerin biraz daha &ouml;nde ve vurgulu oldu\u011fundan s&ouml;z edilebilir.  <\/p>\n<p> Panislamist ve Pant&uuml;rkist ideolojiye dayal\u0131 me\u015fhur Te\u015fkilat-\u0131 Mahsusa&#39;n\u0131n Rumlar\u0131n g&ouml;&ccedil;ertilmesinde ve Ermeni k\u0131r\u0131m\u0131nda oynad\u0131\u011f\u0131 rol biliniyor. Bu iki harekette de \u0130slam, yine T&uuml;rk egemenlerinin elinde vurucu ve yok edici bir silaht\u0131r.  <\/p>\n<p> <!--nextpage-->  <\/p>\n<p> <strong>II.<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>M\u0130LL\u0130 SAVA\u015eTA D\u0130N\u0130N KULLANILMASI<\/strong>  <\/p>\n<p> 1919-1922 tarihlerinde geli\u015fen T&uuml;rk Milli Sava\u015f\u0131&#39;nda din&icirc; motiflerin &ccedil;ok s\u0131k ve etkince kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Dinin kullan\u0131m\u0131, salt ideolojik d&uuml;zlemle s\u0131n\u0131rl\u0131 b\u0131rak\u0131lm\u0131yor. Kimi b&ouml;lgelerde din adamlar\u0131 &quot;gizli &ouml;rg&uuml;t&ccedil;&uuml;ler&quot; olarak de\u011ferlendiriliyor. &Ouml;rne\u011fin Isparta m&uuml;ft&uuml;s&uuml;n&uuml;n durumu b&ouml;yledir. Ayr\u0131ca milli sava\u015f\u0131n &quot; cihat&quot; olarak ilan edilip me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 da biliyoruz.  <\/p>\n<p> Milli Sava\u015f s&uuml;recinde Mustafa Kemal&#39;in dine yakla\u015f\u0131m\u0131 konusunda \u015fu somut olgular\u0131n alt\u0131 &ccedil;izilebilir: Bunlar, dinin nas\u0131l kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 noktas\u0131nda somut bir fikir verir san\u0131r\u0131z.  <\/p>\n<p> <strong>Bir:<\/strong> 23 Nisan I920&#39;de T&uuml;rkiye B&uuml;y&uuml;k Millet Meclisi, dualar ve kuran okunarak a&ccedil;\u0131l\u0131yor.  <\/p>\n<p> <strong>\u0130ki:<\/strong> 1921 Anayasas\u0131&#39;nda; (Te\u015fkilat-\u0131 Esasi) \u0130slami ve &quot;Halife-Sultan&#39;\u0131&quot; kurtarman\u0131n bir ama&ccedil; ve hedef oldu\u011fu yaz\u0131l\u0131yor. &quot;Halife-Sultan&#39;\u0131 kurtarmak&quot; s&ouml;ylemi &ccedil;e\u015fitli defalar ve bir&ccedil;ok yerde dillendirilmi\u015ftir.  <\/p>\n<p> <strong>&Uuml;&ccedil;:<\/strong> Mustafa Kemal Ankara&#39;ya gelirken Hac\u0131 Bekta\u015f&#39;a u\u011fruyor. Alevi-Bekta\u015fi toplulu\u011funun &ouml;nderleri ile g&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;yor ve onlar\u0131n deste\u011fini al\u0131yor.  <\/p>\n<p> <strong>D&ouml;rt:<\/strong> Mustafa Kemal, ayn\u0131 ili\u015fkiyi S&uuml;nni tarikat liderleriyle geli\u015ftiriyor ve bunlar\u0131 sava\u015fta yan\u0131na &ccedil;ekmeye ve onlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile halk\u0131 etkilemeye &ccedil;al\u0131\u015f\u0131yor.  <\/p>\n<p> Ba\u015fka olgular da say\u0131labilir, ancak bunlar yeterlidir. Mustafa Kemal, dinsel motifleri Anadolu M&uuml;sl&uuml;manlar\u0131n\u0131 harekete ge&ccedil;irmenin yan\u0131 s\u0131ra, di\u011fer M&uuml;sl&uuml;man halklar\u0131 etkilemek i&ccedil;in de ideolojik bir ara&ccedil; olarak kullan\u0131yor. Bu konuda \u015e. Mardin&#39;in de\u011ferlendirmeleri k\u0131saca \u015f&ouml;yle: <strong>&quot;O<\/strong> (Mustafa Kemal, bn.) <strong>mukavemet hareketini y&ouml;netti\u011fi 1919-1922 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda T&uuml;rkiye d\u0131\u015f\u0131ndaki M&uuml;sl&uuml;manlar\u0131n yak\u0131nl\u0131klar\u0131na ihtiya&ccedil; duyup s\u0131k s\u0131k \u0130slam birli\u011fi temas\u0131n\u0131 kulland\u0131. \u0130slam tema&#39;s\u0131n\u0131, ayn\u0131 zamanda, m&uuml;ttefiklerin fiili bir hapishanesi durumundaki \u0130stanbul&#39;da g&ouml;revine devam eden Osmanl\u0131 h&uuml;k&uuml;metine kar\u015f\u0131 Anadolu M&uuml;sl&uuml;man e\u015fraf\u0131n\u0131n hislerini harekete ge&ccedil;irmek i&ccedil;in de kulland\u0131.&quot;<\/strong> (\u015e. MARD\u0130N, age, Syf: 63)  <\/p>\n<p> Mustafa Kemal, daha sonra Hilafeti ilga edecek, tarikatlar\u0131 kapatacak ve daha bir dizi Kemalist laik kurumla\u015fma y&ouml;n&uuml;nde ad\u0131m atacakt\u0131r. Konumuz, bu iki d&ouml;nem aras\u0131nda g&ouml;r&uuml;nen &quot;&ccedil;eli\u015fkileri&quot;, Kemalist laikli\u011fin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 yapmak de\u011fil. B&ouml;yle olmakla birlikte, bir noktay\u0131 vurgulamadan ge&ccedil;miyoruz. Bize g&ouml;re, Kemalizm&#39;in her iki d&ouml;neminin yakla\u015f\u0131mlar\u0131 aras\u0131nda ilkesel bir &ccedil;eli\u015fki ve tutars\u0131zl\u0131k yoktur. Kemalizm&#39;de esas olan, dinin kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ve devlet i&ccedil;in kullan\u0131lmas\u0131d\u0131r. Kemalist laiklik \u015funu dayat\u0131yor: Dinin ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan siyaset arac\u0131 olarak kullan\u0131lmas\u0131 yasakt\u0131r, onu ancak devlet kullanabilir; bu, bir tekel durumudur. Kemalist laiklik, devletin din &uuml;zerindeki tekelidir.  <\/p>\n<p> Devam ediyoruz. Cumhuriyet, Osmanl\u0131&#39;n\u0131n b&uuml;t&uuml;n di\u011fer alanlarda oldu\u011fu gibi, din ve devlet ili\u015fkileri konusunda da devam\u0131d\u0131r. Bu olgu, Milli sava\u015f ve kurulu\u015f y\u0131llar\u0131nda &ccedil;ok net g&ouml;r&uuml;lebiliyor.  <\/p>\n<p> Cumhuriyet&#39; in kurulu\u015fundan sonra \u0130slam&#39;\u0131n &ccedil;e\u015fitli muhalefet &ccedil;evreleri taraf\u0131ndan bir &quot;siyaset arac\u0131&quot; olarak kullan\u0131labilece\u011fi endi\u015fesi, &ccedil;ok ge&ccedil;meden somut bir tehlikeye d&ouml;n&uuml;\u015f&uuml;yor. Ulusal istemleri &ouml;nde ve esas olmakla birlikte \u015eeyh Sait ayaklanmas\u0131nda dinsel motiflerin kullan\u0131lmas\u0131, Kemalist rejimi bu y&ouml;nde radikal tedbirler almaya y&ouml;neltti. Bunlar, s\u0131radan ve ge&ccedil;ici tedbirler de\u011fil tabii. Kemalist laiklik kurumla\u015fmas\u0131 olarak geli\u015ftirilen politikadan s&ouml;z ediyoruz. Buna g&ouml;re, din b&uuml;t&uuml;n&uuml;yle kontrol ve g&ouml;zetim alt\u0131na al\u0131n\u0131yor, hi&ccedil; bir muhalefet&#39;in dinsel bir kimlikle ortaya &ccedil;\u0131kmas\u0131na veya dinsel motiflerin kullan\u0131lmas\u0131na olanak tan\u0131nm\u0131yor. Tarikatlar ve medreseler kapat\u0131l\u0131yor, b&uuml;t&uuml;n dinsel unvan ve i\u015faretler yasaklan\u0131yor, k\u0131l\u0131k k\u0131yafette yeni d&uuml;zenlemelere gidiliyor. En ba\u015fta da dinin siyasete alet edilmesi eylemi, &quot;vatan h\u0131yaneti&quot; olarak de\u011ferlendiriliyor ve a\u011f\u0131r su&ccedil; kapsam\u0131na al\u0131n\u0131yor.  <\/p>\n<p> Kemalist laiklik do\u011frultusunda geli\u015ftirilen politika ve kurumla\u015fmalar\u0131 geni\u015f&ccedil;e tart\u0131\u015fmayaca\u011f\u0131z.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u015eunu vurgulamaya &ccedil;al\u0131\u015f\u0131yoruz. Tek \u015fef, tek parti ve tek ulus yaratma pe\u015finde olan Mustafa Kemal,&nbsp;&nbsp; o d&ouml;nemde \u0130slam&#39;\u0131n toplum hayat\u0131ndaki ve siyasetteki yerini ve rol&uuml;n&uuml; biliyordu. Hangi noktadan &ccedil;\u0131k\u0131\u015f yaparsa yaps\u0131n, toplumsal ve ulusal cephede geli\u015febilecek muhalefet hareketlerinin dinsel motifleri kullanmak durumunda olduklar\u0131n\u0131 &ccedil;ok iyi kavram\u0131\u015ft\u0131. Din&#39;in muhalefetin elinden al\u0131nmas\u0131 demek, bir bak\u0131ma muhalefetin silahs\u0131z ve donan\u0131ms\u0131z kalmas\u0131 anlam\u0131na geliyordu. &Ouml;te yanda kom&uuml;nizm de kontrol alt\u0131na al\u0131n\u0131yor ve siyasal ya\u015famda yasaklanarak yer alt\u0131na itilmesi demek, muhalefetin yasaklanmas\u0131 demek oluyordu.  <\/p>\n<p> Kemalist laikli\u011fin kurumla\u015fmas\u0131, asl\u0131nda \u0130slam dininin &ouml;z&uuml;ne ve kendisine kar\u015f\u0131 bir hareket de\u011fil; \u0130slam&#39;\u0131n muhalif bir dinamik olas\u0131l\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 bir kurumla\u015fmad\u0131r. Bu konuda M. Kemal &ccedil;ok net anlat\u0131yor. Aktar\u0131yoruz:  <\/p>\n<p> <strong>&quot;Siyasetimizi dine ayk\u0131r\u0131 olmak \u015f&ouml;yle dursun, din a&ccedil;\u0131s\u0131ndan eksik bile hissediyoruz.<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>T&uuml;rk milleti daha dindar olmal\u0131d\u0131r, yani b&uuml;t&uuml;n sadeli\u011fi ile dindar olmal\u0131d\u0131r demek \u0130stiyorum. Dinime, ger&ccedil;e\u011fin kendisine nas\u0131l inan\u0131yorsam, buna da &ouml;yle inan\u0131yorum.&quot;<\/strong> (abc) (Aktaran Taha Parla, T&uuml;rkiye&#39;de Siyasal K&uuml;lt&uuml;r&uuml;n Resmi Kaynaklar\u0131. Cilt 3, Syf 288, \u0130leti\u015fim yay\u0131nlar\u0131, Bask\u0131, \u0130stanbul)  <\/p>\n<p> 1924&#39;te s&ouml;ylenen bu s&ouml;zler, olduk&ccedil;a a&ccedil;\u0131k olmal\u0131. Kemalist laiklik, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u0130slami kullanmas\u0131na kar\u015f\u0131d\u0131r, dini kullanma tekeli, ancak ve ancak devlete aittir; Kemalist laikli\u011fin &ouml;z&uuml; budur!  <\/p>\n<p> Cumhuriyet&#39;in kurulu\u015f y\u0131llar\u0131nda, ilk on-onbe\u015f y\u0131ll\u0131k d&ouml;neminde laiklik kurumla\u015fmas\u0131n\u0131n kimi u&ccedil; uygulamalar\u0131, boyutlar\u0131 oluyor. Bunlar bir olgu. &Ouml;rne\u011fin ezan\u0131n T&uuml;rk&ccedil;e okutulmas\u0131 gibi&#8230; Ancak buna ra\u011fmen dine esas yakla\u015f\u0131m ayn\u0131 kal\u0131yor.  <\/p>\n<p> An\u0131lan u&ccedil; uygulamalar\u0131n olumlu sonu&ccedil; verecek yerde s&uuml;rekli tepki kayna\u011f\u0131 olmas\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 &uuml;zerine, &quot;d&uuml;zeltilme&quot; yoluna gidiliyor. 1947 CHP Kurultay\u0131nda ba\u015flayan u&ccedil; noktalar\u0131n d&uuml;zeltilmesi e\u011filimi, Demokrat Parti ile devam ediyor ve &ouml;nemli boyutlar kazan\u0131yor. 1947&#39;de ba\u015flayan &#39;yumu\u015fama&#39;, Kemalist laikli\u011fin &quot;halkla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131&quot;, daha geni\u015f bir halk taban\u0131na oturtulmas\u0131 hareketi oluyor. Bu amac\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, \u015funu da &ccedil;ok net g&ouml;r&uuml;yorlar. &Uuml;zerinde yarat\u0131lan kontrol ve geli\u015ftirilen bask\u0131, dinin rejim kar\u015f\u0131t\u0131 bir silah olarak kullan\u0131lma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131na &ouml;nemli bir darbe vurmu\u015ftur. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, siyasal bask\u0131larla soluksuz b\u0131rak\u0131lan &quot;Halk \u0130slami&quot; art\u0131k d&uuml;zene entegre edilmelidir. Di\u015fi ve t\u0131rnaklan &ccedil;ekilmi\u015f bir \u0130slam&#39;\u0131 sisteme ba\u011flaman\u0131n daha ak\u0131lc\u0131 oldu\u011funu d&uuml;\u015f&uuml;nm&uuml;\u015f ve bu y&ouml;nde bir politika izlemi\u015flerdir.  <\/p>\n<p> 1950&#39;lerden sonra DP eliyle devlet, dinsel ak\u0131mlara daha &quot;yumu\u015fak&quot; bak\u0131yor ve davran\u0131yor. Ger&ccedil;i kontrol&uuml; kald\u0131rm\u0131yor, gev\u015fetmiyor. Onlar\u0131 ideolojik olarak yeterince i\u011fdi\u015f etti\u011fini anlad\u0131\u011f\u0131 i&ccedil;in &quot;tavizkar davran\u0131yor, ba\u015fta tarikatlar olmak &uuml;zere \u0130slami &ccedil;evreleri sisteme monte etmeye &ccedil;al\u0131\u015f\u0131yor, rejime i&ccedil;eriyor.  <\/p>\n<p> \u0130slamc\u0131 ak\u0131mlar\u0131n 1960 y\u0131l\u0131na kadar DP&#39;yi, sonra da onun devam\u0131 say\u0131lan AP&#39;yi desteklemi\u015f olmalar\u0131, yukar\u0131daki g&ouml;r&uuml;\u015flerimizi do\u011fruluyor. Bu, ayn\u0131 zamanda \u0130slamc\u0131 e\u011filim ve &ccedil;evrelerin rejimle b&uuml;t&uuml;nle\u015fmesi ve onun bir par&ccedil;as\u0131 konumuna gelmesi demek oluyor.  <\/p>\n<p> 1950&#39;lerden sonra devlet ile \u0130slami &ccedil;evreler aras\u0131nda i&ccedil;ice geli\u015fen bir ili\u015fkidir. Devlet, partiler, &ouml;zellikle &quot;muhafazak&acirc;r&quot; denilen partiler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla tarikatlar\u0131 ve \u0130slami &ccedil;evreleri sisteme ba\u011fl\u0131yor, rejimin bir dayana\u011f\u0131 yap\u0131yor ve kimi durumlarda rejimin selameti i&ccedil;in kullan\u0131yor. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u0130slami &ccedil;evreler de devlet olanaklar\u0131n\u0131 g&uuml;&ccedil;lenmenin ve etkinlik sa\u011flaman\u0131n arac\u0131 yap\u0131yorlar. Devlet kurumla\u015fmas\u0131 i&ccedil;inde kadro, para ve di\u011fer olanak, kolayl\u0131klar elde ediyorlar. Art\u0131k ortada bir b&uuml;t&uuml;nle\u015fme, i&ccedil;ice ge&ccedil;me ve birlikte ya\u015fama olgusundan s&ouml;z edilmelidir.  <\/p>\n<p> Bu noktada devlet mi laik niteli\u011finden vazge&ccedil;iyor, yoksa \u0130slamc\u0131 hareketler mi \u015feriat&ccedil;\u0131 programlar\u0131ndan vazge&ccedil;iyor? Yoksa her ikisi orta bir noktada m\u0131 bulu\u015fuyorlar?  <\/p>\n<p> Bu sorular, &ccedil;e\u015fitli &ccedil;evrelerce tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor, yo\u011funca s&uuml;rd&uuml;r&uuml;len bu tart\u0131\u015fma hen&uuml;z sonu&ccedil;lanmam\u0131\u015ft\u0131r; sonu&ccedil;land\u0131r\u0131lmaktan uzak g&ouml;z&uuml;k&uuml;yor.  <\/p>\n<p> Bu sorulara yan\u0131t\u0131m\u0131z \u015fudur, k\u0131saca: Devlet ve \u0130slami &ccedil;evreler aras\u0131nda ya\u015fanan karma\u015f\u0131k i&ccedil;ice ili\u015fkilerde inisiyatif her zaman devletin elindedir. Devlet kontrol&uuml;nde \u0130slam&#39;a tan\u0131nan &quot;&ouml;zg&uuml;rl&uuml;k&quot; asl\u0131nda resmi \u0130slam&#39;a tan\u0131nan &ouml;zg&uuml;rl&uuml;kt&uuml;r. Devletin din &ouml;rg&uuml;tlenmesi, Diyanet, imam Hatip okullar\u0131, vd. b&uuml;y&uuml;d&uuml;\u011f&uuml; &ouml;l&ccedil;&uuml;de, \u0130slami &ccedil;evrelerin devlet i&ccedil;indeki olanak ve mevkileri b&uuml;y&uuml;m&uuml;\u015ft&uuml;r. Partilerin tarikatlarla geli\u015ftirdi\u011fi ili\u015fki ise laikli\u011fin, halkla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131ndan ba\u015fka bir anlama gelmiyor. Demek ki ortada devletin kesin kontrol&uuml; ile devletle palazlanan, ama d&uuml;zen i&ccedil;ine oturtulmu\u015f ve onun bir &ouml;\u011fesi haline getirilmi\u015f, resmi bir \u0130slam s&ouml;z konusudur.  <\/p>\n<p> Devletin \u0130slami &ccedil;evreler &uuml;zerindeki ideolojik hegemonyas\u0131 ve siyasal denetimi, devletin sola kar\u015f\u0131, sosyalizme kar\u015f\u0131 m&uuml;cadelesinde olduk&ccedil;a i\u015fine yarayacakt\u0131r. &Ouml;rne\u011fin bir &quot;Kanl\u0131 Pazar&quot; olay\u0131 var. Bu, devletin \u0130slamc\u0131 hareketi sosyalist sola kars\u0131 kullanmas\u0131n\u0131n en kanl\u0131 &ouml;rneklerinden biridir. \u0130slamc\u0131lar, bu olayda Amerikal\u0131 deniz piyadelerini sol&#39;a ve onun protestolar\u0131na kars\u0131 korumak i&ccedil;in \u015fiddet uyguluyorlar. 1960&#39;Iar\u0131n ikinci yans\u0131nda u&ccedil; veren bu e\u011filim, devlet i&ccedil;in vazge&ccedil;ilmez bir kar\u015f\u0131-devrim silah\u0131 haline geliyor.  <\/p>\n<p> Devlet sol&#39;a,&nbsp; sosyalizme kar\u015f\u0131 \u0130slam ve \u0130slami &ccedil;evreleri hem ideolojik m&uuml;cadelede kullan\u0131yor; hem de fiili sald\u0131r\u0131larda&#8230; &quot;Kom&uuml;nizmle M&uuml;cadele Dernekleri&quot; deneyimi bunun somutla\u015fan ilk &ouml;rne\u011fi oluyor. G&ouml;r&uuml;ld&uuml;\u011f&uuml; gibi \u0130slami hareket, t&uuml;m anti-laik s&ouml;ylemlerine ra\u011fmen, art\u0131k laik cumhuriyetin yan\u0131nda ve emrinde sosyalizme kar\u015f\u0131 bir nefer konumdad\u0131r!<!--nextpage-->  <\/p>\n<p> <strong>III.<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>12 MART&#39;TADEVLET VE \u0130SLAM \u0130L\u0130\u015eK\u0130LER\u0130<\/strong>  <\/p>\n<p> Sol&#39;a ve sosyalizme kar\u015f\u0131 \u0130slami ve \u0130slami hareketi kullanmak, 12 Mart ve 12 Eyl&uuml;l&#39;lerde daha sistemli ve etkin bir politika haline getiriyor. 12 Mart&#39;\u0131n politikas\u0131 ile ilgili Gencay \u015eaylan&#39;dan bir aktarma yapmakla yetiniyoruz. Durumu &Ouml;zetledi\u011fini san\u0131yoruz.  <\/p>\n<p> <strong>&quot;12 Mart&ccedil;\u0131lar i&ccedil;in esas sorun etkinlik ve prestiji giderek y&uuml;kselen sol akanlar\u0131 kontrol alt\u0131na almak ve bunun i&ccedil;in de sola rakip olabilecek ideolojileri bulup &ccedil;\u0131karmakt\u0131r. Toplumun geni\u015f y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan kabul g&ouml;recek etkili bir rakip ideolojinin ancak \u0130slamc\u0131l\u0131k olabilece\u011fine karar verildi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r, &ouml;rne\u011fin bu d&ouml;nemde Milli E\u011fitim Temel Kanunu&#39;nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklik s&ouml;z&uuml; edilen politik uygulamalardan biri say\u0131labilmektedir. Askeri y&ouml;netimce, toplumda sol ak\u0131mlar\u0131n, Marksist e\u011filimlerin g&uuml;&ccedil;lenmesini &ouml;nlemek i&ccedil;in &#39;milli ve manevi de\u011ferler ile &ouml;rf ve adetleri&#39; g&uuml;&ccedil;lendirmenin gerekli oldu\u011funa karar verilmi\u015f; milli ve manevi de\u011ferleri g&uuml;&ccedil;lendirecek, yayg\u0131nla\u015ft\u0131racak en etkili &ouml;nlemlerden birinin de imam Hatip okullar\u0131n\u0131 lise haline getirip, yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmak oldu\u011fu vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. &quot; <\/strong>(Gencay \u015eAY\u0130AN, T&uuml;rkiye&#39;de \u0130slamc\u0131 Siyaset, Syf: 104 Yay\u0131nlar\u0131, \u0130kinci Bask\u0131 Ankara.)  <\/p>\n<p> <strong>IV.<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>12 EYL&Uuml;L ve D\u0130N<\/strong>  <\/p>\n<p> 12 Eyl&uuml;l&#39;&uuml;n \u0130slam ve \u0130slami harekete verdi\u011fi a\u011f\u0131rl\u0131k, bu alanda geli\u015ftirilen ideolojik &ccedil;abalar, anayasal d&uuml;zenleme ve kurumla\u015fmalar biliniyor. &Ouml;yle ki kimi geleneksel Kemalist laik&ccedil;iler, 12 Eyl&uuml;l&#39;&uuml;n bu tutum ve prati\u011fini, laiklikten &quot;geri d&ouml;n&uuml;\u015f&quot; olarak de\u011ferlendirmekte ve sert ele\u015ftiriler y&ouml;neltmektedirler.  <\/p>\n<p> 12 Eyl&uuml;l fa\u015fizmi, sol&#39;a ve Ulusal Kurtulu\u015f&#39;a kar\u015f\u0131 T&uuml;rk-\u0130slam Sentezini resmi ideolojinin temel &ouml;\u011fesi haline getirdi. T&uuml;rk-\u0130slam sentezi, devletin gelece\u011fi ve korunmas\u0131 ile &quot;ulusal birli\u011fin&quot; ideolojik barikat\u0131 olarak d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;l&uuml;yor. &Ouml;zellikle &quot;ulusal birlik&quot; denen misak-\u0131 milli&#39;de T&uuml;rk ulusla\u015fmas\u0131n\u0131 t&uuml;m&uuml;yle ger&ccedil;ekle\u015ftirmek i&ccedil;in din; yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir &ouml;\u011fe olarak kabul ediliyor.  <\/p>\n<p> T&uuml;rk-\u0130slam sentezinin Devlet Planlama Te\u015fkilat\u0131 taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan &quot;Milli K&uuml;lt&uuml;r &Ouml;zel \u0130htisas Komisyonu Raporu&quot;nda resmen, din derslerinin &ouml;\u011fretiminin zorunlu hale getirili\u015fi ve daha bir dizi uygulama, \u0130slam&#39;a verilen tavizler olarak g&ouml;r&uuml;nse de &ouml;z&uuml;nde bu, devletin din &uuml;zerindeki tekel durumunun geni\u015fletilmesi ve derinle\u015ftirilmesi oluyor.  <\/p>\n<p> Hatta denilebilir ki, 12 Eyl&uuml;l&#39;le birlikte Kemalist laiklik, mant\u0131ki sonucuna ula\u015f\u0131yor. Bu, ayn\u0131 zamanda bir doruk oluyor. S&ouml;z&uuml;n&uuml; etti\u011fimiz doruk, S&uuml;nni \u0130slam&#39;\u0131n b&uuml;t&uuml;n&uuml;yle devlet tekelinde resm&icirc; din durumuna getirilmesidir.  <\/p>\n<p> 12 Eyl&uuml;l&#39;&uuml;n \u0130slamc\u0131 harekete yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131, Gencay \u015eaylan&#39;\u0131n \u015fu s&ouml;zleri ile izlemeye devam ediyoruz. <strong>&quot;&#8230;\u0130slamc\u0131 harekete, b&uuml;t&uuml;n Cumhuriyet tarihinde e\u015fi g&ouml;r&uuml;lmemi\u015f &ouml;l&ccedil;&uuml;de &ouml;zg&uuml;rl&uuml;k tan\u0131nm\u0131\u015f;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; ayr\u0131ca &ouml;zg&uuml;rl&uuml;k tan\u0131nmakla kal\u0131nmam\u0131\u015f, bir taraftan yukar\u0131da &uuml;zerinde duruldu\u011fu &uuml;zere T&uuml;rk-\u0130slam Sentezi&#39; resmi ve egemen ideolojinin temel &ouml;\u011fesi haline getirilirken \u0130slamc\u0131 gruplar\u0131n\u0131n devlet &ouml;rg&uuml;t&uuml; i&ccedil;inde b&uuml;y&uuml;k bir etkinlik sa\u011flamalar\u0131 bilerek ve isteyerek y&uuml;r&uuml;t&uuml;len bir hareket olmu\u015ftur. K\u0131saca &ouml;zetlemek gerekirse, 12 Eyl&uuml;l y&ouml;netimi sol&#39;a ve stat&uuml;koyu de\u011fi\u015ftirmeyi &ouml;ng&ouml;ren b&uuml;t&uuml;n siyasi ak\u0131m ve hareketlere kar\u015f\u0131 uygulad\u0131\u011f\u0131 a\u011f\u0131r bask\u0131 i&ccedil;in \u0130slami hareket ve ideoloji dayan\u0131lacak, destek al\u0131nacak &ouml;\u011feler olarak de\u011ferlendirmi\u015ftir.&quot;<\/strong> (Gencay \u015eaylan, T&uuml;rkiye&#39;de \u0130slamc\u0131 Siyaset, Sayfa: 104 V Yay\u0131nlar\u0131, \u0130kinci Bask\u0131, Ankara)  <\/p>\n<p> Yine 12 Eyl&uuml;l fa\u015fizminin tarikatlarla geli\u015ftirdi\u011fi s\u0131k\u0131 ili\u015fkiler biliniyor. &Ouml;zellikle Anayasan\u0131n halkoyuna sunulmas\u0131 &ouml;ncesinde cunta&#39;n\u0131n S&uuml;leymanc\u0131larla anla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve onlar\u0131n deste\u011fini kazand\u0131\u011f\u0131 bas\u0131nda yaz\u0131ld\u0131. Rab\u0131ta hik&acirc;yeleri de geni\u015f&ccedil;e yaz\u0131ld\u0131, &ccedil;izildi.  <\/p>\n<p> &#39;90&#39;l\u0131 y\u0131llarda kar\u015f\u0131m\u0131za &ccedil;\u0131kan Hizbi-kontra&#39;n\u0131n temeli yine 12 Eyl&uuml;l karanl\u0131\u011f\u0131nda at\u0131ld\u0131. Bu kontra faaliyetinin bir ucu da Diyarbak\u0131r askeri cezaevindeki &quot;&ccedil;ocuklar Ko\u011fu\u015fu&quot;na dayan\u0131yor. Bu ko\u011fu\u015fta 7. Kolordu Komutanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n emriyle &quot;m&uuml;cahit&quot; yeti\u015ftiriliyordu.  <\/p>\n<p> &Ouml;zal ve ANAP d&ouml;neminde, &quot;Ulusal Birlik&quot; i&ccedil;in dinin yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir &ouml;\u011fe olarak kullan\u0131lmas\u0131 politikas\u0131 daha da boyutland\u0131r\u0131ld\u0131. &Ouml;zellikle UKM&#39;ye kar\u015f\u0131 &Uuml;lkemizde din adeta en &ouml;nemli ideolojik ara&ccedil; olarak yeniden ele al\u0131nd\u0131 ve kullan\u0131ld\u0131.&nbsp; Helikopterlerle ayetli psikolojik sava\u015f bildirileri da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131, &ouml;zel sava\u015f eleman\u0131 m&uuml;ft&uuml; ve imamlar K&uuml;rdistan&#39;a tayin edildi. Kendisi de bir Nak\u015f&icirc; olan &Ouml;zal, K&uuml;rdistan&#39;da tarikat &ouml;rg&uuml;tlenmesini daha da geli\u015ftirdi. Tarikat &uuml;yesi Abdulkadir Aksu \u0130&ccedil;i\u015fleri Bakan\u0131 yap\u0131larak \u0130slamc\u0131 &ouml;rg&uuml;tlenme yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Devletin en kritik noktalar\u0131 \u0130slamc\u0131-fa\u015fistlerce dolduruldu. Hizbikontra&#39;n\u0131n bu d&ouml;nemde geli\u015ftirilip g&uuml;&ccedil;lendirildi\u011fi yolunda yayg\u0131n kan\u0131lar var.  <\/p>\n<p> Ayr\u0131nt\u0131ya girmek olanaks\u0131z; &ouml;zet olarak \u015funlar s&ouml;ylenebilin 12 Eyl&uuml;l ve sonras\u0131nda devlet, dini bir &ouml;zel sava\u015f arac\u0131 olarak alabildi\u011fine kendi denetim ve tekelinde &ouml;rg&uuml;tl&uuml;yor; ideolojik ve manevi d&uuml;zeyde oldu\u011fu kadar politik ve askeri alanda da bir sald\u0131r\u0131 silah\u0131 olarak kullan\u0131yor. Bunun i&ccedil;in bir&ccedil;ok y&ouml;ntem ve yolu denedi\u011fi biliniyor.  <\/p>\n<p> &quot;Din karde\u015fli\u011fi&#39;&#39;, &quot;dinin yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131&quot; vb. ideolojik motifler \u015foven T&uuml;rk milliyet&ccedil;ili\u011finin vazge&ccedil;emedi\u011fi &ouml;\u011felerdir.  <\/p>\n<p> Bug&uuml;n gelinen nokta da &Ouml;zel sava\u015f, \u0130slami hareketi, tarikatlar\u0131, hizbi-kontra&#39;y\u0131 UKM&#39;ye kar\u015f\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131 gibi, 27 Mart se&ccedil;imlerinde RP&#39;yi bir taktik olarak &ouml;ne s&uuml;r&uuml;yor. Bir kez daha halk\u0131m\u0131z\u0131n dinsel duygular\u0131n\u0131 kullanmay\u0131 deniyorlar&#8230;  <\/p>\n<p> \u015eimdiye kadar devletin dine yakla\u015f\u0131m\u0131 ba\u011flam\u0131nda devlet ve din ili\u015fkilerini notlar bi&ccedil;iminde &ouml;zetlemeye ve baz\u0131 de\u011ferlendirmelerde bulunmaya &ccedil;al\u0131\u015ft\u0131k.  <\/p>\n<p> S\u0131ra, \u0130slami hareketin devlet kar\u015f\u0131s\u0131ndaki duru\u015funa ve rol&uuml;ne geldi. \u0130slami &ccedil;evrelerin devletle ili\u015fkileri ve devlet kar\u015f\u0131s\u0131ndaki konumlar\u0131n\u0131n ortaya konulmas\u0131 demek, bunlar\u0131n belli ba\u015fl\u0131 politik &ouml;zelliklerinin &ccedil;izilmesi demek oluyor.<!--nextpage-->  <\/p>\n<p> <strong>B- \u0130SLAMCI HAREKET\u0130N DEVLET KAR\u015eISINDAK\u0130 KONUMU VE BELL\u0130 BA\u015eLI &Ouml;ZEL\u0130KLER\u0130<\/strong>  <\/p>\n<p> Teorik olarak \u0130slamc\u0131 gruplar veya en genel anlamda \u0130slami hareket, laik TC&#39;yi, radikal ve cepheden kar\u015f\u0131layan bir konumda kar\u015f\u0131lamas\u0131 gerekiyor. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; s&ouml;ylem d&uuml;zeyinde laikli\u011fe ate\u015f p&uuml;sk&uuml;rt&uuml;yorlar, bunu bilmeyen yok. Ancak ger&ccedil;eklik nedir? Pratik ger&ccedil;ekleri, ate\u015fli ve tutkulu s&ouml;ylemlerine ne kadar denk d&uuml;\u015f&uuml;yor? S&ouml;z ve ger&ccedil;eklik aras\u0131nda bir tutarl\u0131l\u0131ktan s&ouml;z edilebilir mi? Bu sorular &ouml;nemli, bizi \u0130slami hareketin devlet kar\u015f\u0131s\u0131ndaki konumunu ve belli ba\u015fl\u0131 politik &ouml;zelliklerini a&ccedil;\u0131klamaya ve kavramaya g&ouml;t&uuml;r&uuml;r.  <\/p>\n<p> Hemen vurgulamal\u0131y\u0131z ki, t&uuml;m iddialar\u0131na ve radikal s&ouml;ylemlerine ra\u011fmen, T&uuml;rkiye&#39;de \u0130slamc\u0131 hareket, \u015fimdiye kadar esas ve genel olarak devletten ve rejimden yana bir pozisyonda olmu\u015ftur. S&ouml;ylem ile pratik aras\u0131ndaki bu &ccedil;eli\u015fki ve tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 nas\u0131l a&ccedil;\u0131klamak gerekiyor?  <\/p>\n<p> &Ouml;rne\u011fin bu tarikatlara k\u0131saca bakal\u0131m: Y&uuml;zy\u0131llard\u0131r varl\u0131klar\u0131n\u0131 koruyan Nak\u015fibend&icirc;ler, Kadiriler, Melamiler gibi tarikatlar, bug&uuml;n rejimin, siyasal sistemin neresine oturuyorlar?&nbsp;&nbsp; Bir de cumhuriyete ve onun laik kurumla\u015fmas\u0131na biraz da tepki ile do\u011fup geli\u015fen Nurcular, S&uuml;leymanc\u0131lar, Fetullah&ccedil;\u0131lar, I\u015f\u0131k&ccedil;\u0131lar gibi tarikatlar bug&uuml;n bu rejimin hangi noktas\u0131nda duruyorlar? Bu sorulara verilecek en genel ve kestirme yan\u0131t \u015fudur:  <\/p>\n<p> T&uuml;rkiye&#39;deki ve onlar\u0131n K&uuml;rdistan&#39;daki uzant\u0131lar\u0131 olan b&uuml;t&uuml;n tarikatlar, siyasal sistemin tamamlay\u0131c\u0131 birer &ouml;\u011fesidirler. Sa\u011fc\u0131, muhafazak&acirc;r partilerin halka uzanan kollar\u0131d\u0131rlar. T&uuml;rk siyasal partiler sistemi ile tarikatlar i&ccedil; i&ccedil;edir. Bu i&ccedil;i&ccedil;elik &ccedil;ok a&ccedil;\u0131k ve nettir. Partiler de tarikatlar &uuml;zerine oturmak, onlarla i\u015fbirli\u011fi i&ccedil;inde olmak i&ccedil;in yo\u011fun bir &ccedil;aba i&ccedil;indedirler. Bu ili\u015fki ve i\u015fbirli\u011fi, her zaman bir pazarl\u0131k, yo\u011fun al\u0131\u015fveri\u015f temelinde olur.  <\/p>\n<p> Tarikatlar\u0131n d&uuml;zen ve rejimle i&ccedil;i&ccedil;elik ve b&uuml;t&uuml;nle\u015fme konumlar\u0131, sadece partilerle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Bu i&ccedil;i&ccedil;elik, devlet &ouml;rg&uuml;tlenmesi ve kurumla\u015fmas\u0131yla da ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r, bug&uuml;n de ya\u015fan\u0131yor, i&ccedil;i&ccedil;e geli\u015fen bu ili\u015fkiler, &ccedil;ok karma\u015f\u0131k ekonomik ve siyasi &ccedil;\u0131karlarla &ouml;r&uuml;l&uuml;d&uuml;r. Bu nedenle tarikatlar\u0131n ve di\u011fer \u0130slamc\u0131 e\u011filimlerin d&uuml;zen ve yasa koruyuculu\u011fu rol&uuml;n&uuml; s&uuml;rekli oynamalar\u0131 bo\u015funa de\u011fildir.  <\/p>\n<p> Tarikatlarla devlet aras\u0131ndaki ili\u015fkiler ve b&uuml;t&uuml;nle\u015fme 12 Eyl&uuml;lde doruk noktas\u0131na &ccedil;\u0131km\u0131\u015ft\u0131r; bug&uuml;n \u0130slamc\u0131 hareketi devletten, resmi ideoloji ve resmi partiler sisteminden ayr\u0131 ve ba\u011f\u0131ms\u0131z d&uuml;\u015f&uuml;nmek m&uuml;mk&uuml;n de\u011fildir.  <\/p>\n<p> &nbsp;Elbette bu noktaya bir g&uuml;nde ve kolayca gelinmedi. Bir kez T&uuml;rk \u0130slamc\u0131 hareket gelene\u011finde, esas olarak devlete ba\u015fkald\u0131r\u0131, radikal bir tav\u0131r al\u0131\u015f yoktur. \u0130slamc\u0131 ideoloji her zaman devlet&ccedil;i ve T&uuml;rk&ccedil;&uuml; &ccedil;izgiler, motiflerin egemenli\u011finde olmu\u015ftur. Bu &ouml;zelliklere sahip bir hareketin Cumhuriyet&#39;le birlikte bast\u0131r\u0131lmas\u0131, kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ve s&uuml;re&ccedil; i&ccedil;inde ideolojik, hegemonya ile i\u011fdi\u015f edilmesi s&ouml;z konusudur.&nbsp; Bu s&uuml;re&ccedil; 1940&#39;lar\u0131n sonlar\u0131na kadar s&uuml;r&uuml;yor. 1940&#39;lardan sonra ise teslim al\u0131nan tarikatlar ve di\u011ferlerinin ekonomik ve siyasal sistemle bin bir ba\u011fla ve &ccedil;\u0131kar ili\u015fkisi ile b&uuml;t&uuml;nle\u015ftirilmesi s&uuml;reci ya\u015fan\u0131yor. Bu birka&ccedil; noktan\u0131n &ouml;zet vurgulamas\u0131ndan \u0130slamc\u0131 hareketin &ouml;nemli bir &ouml;zelli\u011fi ortaya &ccedil;\u0131km\u0131\u015f oluyor. Yahut bu &ouml;zelli\u011fi form&uuml;le etmeden &ouml;nce konuyla ilgili G. \u015eaylan&#39;dan iki aktarma daha yapmak istiyoruz. Yapaca\u011f\u0131m\u0131z birinci aktarma \u015fu:  <\/p>\n<p> <strong>&quot;\u0130slamc\u0131 hareket ise, yar\u0131m y&uuml;zy\u0131ll\u0131k gelene\u011fi i&ccedil;inde tutucu ya da sa\u011fc\u0131, yani stat&uuml;kodan yana olan partilere destek vermektedir. \u0130slamc\u0131 ak\u0131m i&ccedil;in temel &ouml;\u011freti ya da hedef, mevcut laik ya da ulusal devlet yerine \u0130slami devleti kurmakt\u0131r; ama stat&uuml;konun de\u011fi\u015fmesinden yana olan siyasi ak\u0131m ya da hareketlere kar\u015f\u0131 hep &#39;devletten yana&#39;, bir tav\u0131r almak zorunda kalm\u0131\u015f; bu do\u011frultudaki siyasi hareketleri desteklemi\u015ftir.&quot; <\/strong>(Age. Sayfa, 175))  <\/p>\n<p> \u0130slamc\u0131 hareket, &quot;\u0130slam devleti&quot; hedefine ra\u011fmen, devlet partileriyle ile laik cumhuriyet&quot; partileriyle i&ccedil;li d\u0131\u015fl\u0131 olmu\u015f, onlar\u0131 desteklemi\u015f; bunu i&ccedil;ine sindirmi\u015ftir, &ouml;te yanda devrimci sol ve ulusal kurtulu\u015f hareketlerine kar\u015f\u0131, \u0130slamc\u0131 hareket, &quot;devletten yana&quot;,&nbsp; &#39;laik cumhuriyet&#39;ten&quot; yana tav\u0131r almakta teredd&uuml;t etmemi\u015ftir, bunu, kendisi i&ccedil;in temel bir misyon olarak alg\u0131lam\u0131\u015ft\u0131r.  <\/p>\n<p> \u015eaylan&#39;dan yapaca\u011f\u0131m\u0131z ikinci aktarma, \u0130slamc\u0131 hareketin devlete kar\u015f\u0131 bir ba\u015fkald\u0131r\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;ncesine sahip olup olmad\u0131\u011f\u0131 ile ilgili. \u015eaylan \u015f&ouml;yle diyor: <strong>&quot;B&uuml;t&uuml;n bunlara kar\u015f\u0131n, halen T&uuml;rkiye&#39;deki \u0130slamc\u0131 hareket \u0130&ccedil;inde yer alan gruplar\u0131n b&uuml;y&uuml;k bir &ccedil;o\u011funlu\u011funun, y&ouml;netime ya da rejime ba\u015fkald\u0131rma d&uuml;\u015f&uuml;ncesini yads\u0131d\u0131klar\u0131 s&ouml;ylenebilmektedir. Birka&ccedil; ufak ve radikal ba\u011f\u0131ms\u0131z grup d\u0131\u015f\u0131nda hi&ccedil;bir \u0130slamc\u0131 grup ya da tarikat a&ccedil;\u0131k&ccedil;a ba\u015fkald\u0131rmaktan, devrim yolu ile \u0130slam devleti ve d&uuml;zeni kurma gere\u011finden s&ouml;z etmemekte; aksine, zor kullanarak, devrim yolu ile &#39;\u0130slam devleti&#39; kurma se&ccedil;ene\u011fi kar\u015f\u0131s\u0131nda bir tav\u0131r atmaktad\u0131r. &quot;<\/strong>(age.)  <\/p>\n<p> S&ouml;z&uuml; edilen &quot;bir ka&ccedil; ufak radikal&quot; gruplardan biri olan hizbi-kontra&#39;n\u0131n ser&uuml;veni &ccedil;ok iyi biliniyor, &ouml;zel sava\u015f\u0131n elinde bir ter&ouml;r ve cinayet \u015febekesi olarak K&uuml;rt halk\u0131na kar\u015f\u0131 kullan\u0131l\u0131yor&#8230;  <\/p>\n<p> B&uuml;t&uuml;n bu k\u0131sa ve &ouml;zet notlar\u0131n anlat\u0131m\u0131ndan T&uuml;rkiye&#39;deki \u0130slamc\u0131 hareketin birbiriyle &ccedil;ok s\u0131k\u0131 ili\u015fkili ve birbirine ba\u011fl\u0131 bir ka&ccedil; &ouml;zelli\u011fini alt alta form&uuml;le edebiliriz.  <\/p>\n<p> <strong>Bir: <\/strong>\u0130slamc\u0131 hareket, devlet&ccedil;idir; stat&uuml;kocudur; d&uuml;zenin ve siyasal rejimin tamamlay\u0131c\u0131 ve onunla i&ccedil;ice ge&ccedil;mi\u015f bir par&ccedil;as\u0131d\u0131r.  <\/p>\n<p> <strong>\u0130ki:<\/strong> T&uuml;m radikal ve anti-laik&ccedil;i s&ouml;ylem ve iddias\u0131na ra\u011fmen \u0130slamc\u0131 hareket,&nbsp; rejime kar\u015f\u0131 bir ba\u015fkald\u0131r\u0131 ve reddetme d&uuml;\u015f&uuml;ncesine ve y&ouml;nelimine sahip de\u011fildir.&nbsp;  <\/p>\n<p> Bug&uuml;ne kadar y&uuml;r&uuml;tt&uuml;\u011f&uuml; faaliyetlerin sonucu, devlet ve d&uuml;zen i&ccedil;inde daha a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bir yer tutma ve daha fazla s&ouml;z sahibi olma bi&ccedil;iminde somutla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.  <\/p>\n<p> <strong>&Uuml;&ccedil;:<\/strong> \u0130slamc\u0131 hareket, devlet&ccedil;i ve stat&uuml;koca olman\u0131n bir gere\u011fi olarak sol&#39;a, sosyalizme ve UKM&#39;ye kar\u015f\u0131 devletin sald\u0131r\u0131 silah\u0131 rol&uuml;n&uuml; oynam\u0131\u015ft\u0131r. Sald\u0131r\u0131, ideolojik, psikolojik ve propaganda d&uuml;zlemleri ba\u015fta olmak &uuml;zere, fiili ter&ouml;r ve cinayetler bi&ccedil;iminde de geni\u015flemi\u015ftir.  <\/p>\n<p> \u0130slamc\u0131 hareketin devlet&ccedil;ili\u011fi ve stat&uuml;koculu\u011fu yaln\u0131zca pratik-politik tav\u0131rlar\u0131nda somutla\u015fm\u0131yor. Bunun yan\u0131 s\u0131ra d&uuml;\u015f&uuml;nce d&uuml;zeyinde de dile getirmekten geri durmuyorlar. &quot;Devlet-Millet-Ordu&quot; kavramlar\u0131 \u0130slamc\u0131 ideolojide &ouml;nemli bir yer tutar; politik s&ouml;ylemlerinin ba\u015fk&ouml;\u015felerinde yer al\u0131r&#8230;  <\/p>\n<p> \u0130slamc\u0131 hareketin &ouml;zellikleri sadece bunlar de\u011fil. Di\u011ferlerine de k\u0131saca bakmak durumunday\u0131z. T&uuml;rkiye&#39;de \u0130slamc\u0131l\u0131k, T&uuml;rk&ccedil;&uuml;l&uuml;\u011f&uuml;n \u0130deolojik k\u0131l\u0131f\u0131d\u0131r.  <\/p>\n<p> Abdulhamid&#39;in panislamizmde imparatorluk sevdas\u0131, T&uuml;rk&ccedil;&uuml; &ouml;\u011feler, T&uuml;rk egemenli\u011fini s&uuml;rd&uuml;rme kayg\u0131lar\u0131 esast\u0131r. Panislamizm, yay\u0131lmac\u0131 ve hegemonyac\u0131 T&uuml;rk milliyet&ccedil;ili\u011finin ideolojik formu oluyor.  <\/p>\n<p> Daha sonra kendini a&ccedil;\u0131k&ccedil;a, \u0130slamc\u0131 olarak tan\u0131mlayan ideolojik e\u011filim ve hareketler, T&uuml;rk milliyet&ccedil;ili\u011finin bir kolu niteli\u011findedir. Yine MHP t&uuml;r&uuml; fa\u015fist hareketlerin de \u0130slami motifleri yo\u011fun ve etkince kulland\u0131klar\u0131n\u0131 biliyoruz. &quot;T&uuml;rk-\u0130slam Sentezi&quot; ideolojisinin \u0131rk&ccedil;\u0131-\u015foven karakteri hi&ccedil; kimse i&ccedil;in s\u0131r de\u011fildir.  <\/p>\n<p> Bu anlat\u0131lanlardan \u0130slamc\u0131 hareketin bir karakteristik &ouml;zelli\u011fi daha ortaya &ccedil;\u0131km\u0131\u015f oluyor;  <\/p>\n<p> T&uuml;rkiye&#39;de \u0130slamc\u0131l\u0131k, \u0131rk&ccedil;\u0131-\u015foven bir niteli\u011fe sahiptir.  <\/p>\n<p> Bu nitelikleri, kendini en &ccedil;ok g&uuml;n&uuml;m&uuml;zde ele veriyor. K&uuml;rt ve K&uuml;rdistan sorunu kar\u015f\u0131s\u0131nda; UKM&#39;ye kar\u015f\u0131 tav\u0131r konusunda t&uuml;m anti-kavmiyet&ccedil;i, &uuml;mmet&ccedil;i, \u0130slam enternasyonalizmi iddialar\u0131na ra\u011fmen, T&uuml;rk \u0130slamc\u0131 hareketi, T&uuml;rk&ccedil;&uuml;d&uuml;r;&nbsp; Devletin resmi K&uuml;rt politikas\u0131 konusunda hemen hemen t&uuml;m \u0130slamc\u0131 grup ve &ccedil;evreler, mutab\u0131kt\u0131rlar. \u0130slamc\u0131l\u0131k, T&uuml;rk&ccedil;&uuml;l&uuml;\u011f&uuml;n kendini ifadeye kavu\u015fturdu\u011fu bir ideolojik ara&ccedil;, kal\u0131p ve bi&ccedil;im oluyor.  <\/p>\n<p> Bu anlamda K&uuml;rt sorunu kar\u015f\u0131s\u0131nda hemen anti-kavmiyet&ccedil;ili\u011fe ve &uuml;mmet&ccedil;ili\u011fe sar\u0131lmalar\u0131, bunu bir ideolojik barikat olarak ileri s&uuml;rmeleri bo\u015funa de\u011fildir. Bu, T&uuml;rk&ccedil;&uuml; &ouml;z&uuml;nden, \u0131rk&ccedil;\u0131-\u015foven karakterinden kaynaklan\u0131yor.  <\/p>\n<p> K&uuml;rt sorunu kar\u015f\u0131s\u0131nda T&uuml;r \u0130slamc\u0131lar\u0131n anti-kavmiyet&ccedil;ili\u011fi ve &uuml;mmet&ccedil;ilik bayra\u011f\u0131n\u0131 a&ccedil;malar\u0131n\u0131n amac\u0131 &ccedil;ok a&ccedil;\u0131kt\u0131r. Bu, K&uuml;rtlerdeki ulusal uyan\u0131\u015f ve hareketlili\u011fi bo\u015fa &ccedil;\u0131karmak, bunu \u0130slami gerek&ccedil;elerle etkisizle\u015ftirerek \u0130slami kanala ak\u0131tmak bi&ccedil;iminde &ouml;zetlenebilir. T&uuml;rk \u0130slamc\u0131lar,&nbsp;&nbsp;&nbsp; &uuml;mmet&ccedil;ilikle devletin resmi ink&acirc;r ve imha politikas\u0131n\u0131 me\u015frula\u015ft\u0131rmaya &ccedil;al\u0131\u015f\u0131yorlar. Bir beklentileri daha var. Tarikatlar ve kimi \u0130slami gruplar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile kendilerine ba\u011flad\u0131klar\u0131 K&uuml;rt yo\u011funlu\u011fun ve potansiyelin bu konumunu s&uuml;rd&uuml;rebilmek! Son d&ouml;nemde de K&uuml;rt \u0130slami &ouml;\u011feler, T&uuml;rk \u0130slamc\u0131larla belli bir tart\u0131\u015fmay\u0131 ve ayr\u0131\u015fma s&uuml;recini ya\u015f\u0131yorlar. K&uuml;rt \u0130slami &ouml;\u011felere, en &ccedil;ok dayat\u0131lan &uuml;mmet&ccedil;ilik oluyor.  <\/p>\n<p> Biraz konudan ayr\u0131lmak pahas\u0131na da olsa genelde \u0130slam&#39;da bu &uuml;mmet&ccedil;ilik veya \u0130slam enternasyonalizmi hakk\u0131nda bir ka&ccedil; s&ouml;z s&ouml;ylemek istiyoruz, \u0130slam&#39;\u0131n kendini bir &quot;d&uuml;nya dini&quot; olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 bir olgudur. Yine d&uuml;\u015f&uuml;nce d&uuml;zeyinde &quot;inananlar\u0131n karde\u015fli\u011fi&quot; ve &uuml;mmeti savundu\u011fu da &ouml;yle. Bu anlamda teorik olarak anti-kavmiyet&ccedil;i oldu\u011fu, hangi kavme mensup olursa olsun &uuml;mmeti y&uuml;celtti\u011fi s&ouml;ylenebilir. Ancak b&uuml;t&uuml;n bunlar teorik olarak, laf\u0131zda b&ouml;yledir. Peki, tarihsel ve g&uuml;ncel ger&ccedil;eklik?!  <\/p>\n<p> \u0130\u015fte bu noktada biraz durmak gerekiyor. &Uuml;mmet, laftan prati\u011fe ge&ccedil;irilmemi\u015ftir. Nedenleri tart\u0131\u015f\u0131labilir. Ancak konumuz de\u011fil. Ne var ki tarihsel ve g&uuml;ncel bir ger&ccedil;ek var, o da &uuml;mmetin hi&ccedil; bir zaman ve hi&ccedil; bir yerde ger&ccedil;ekle\u015fmedi\u011fidir. Bir ka&ccedil; &ouml;rne\u011fe bak\u0131labilir.  <\/p>\n<p> Bir Emevi devleti, ilk b&uuml;y&uuml;k \u0130slam imparatorlu\u011fudur. Ayn\u0131 zamanda tart\u0131\u015fmas\u0131z bir Arap devletidir. Burada resmi \u0130slam, Arap dili ve k&uuml;lt&uuml;r&uuml;n&uuml;n, Arap egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n ideolojik &ccedil;izgisidir. Araplar i&ccedil;in kullan\u0131lan &quot;Kavmi Necip&quot; nitelemesi ta Emeviler zaman\u0131ndan geliyor. Ayn\u0131 \u015feyler Abbasi imparatorlu\u011fu i&ccedil;in de s&ouml;ylenebilir. Abbasiler d&ouml;nemi, \u0130slam&#39;\u0131n oldu\u011fu kadar, Arap dili ve k&uuml;lt&uuml;r&uuml; i&ccedil;in de bir doruk anlam\u0131na geliyor. \u0130slam&#39;\u0131n Osmanl\u0131 imparatorlu\u011funda konumunun, &uuml;mmetle yak\u0131ndan uzaktan bir ili\u015fkisi yoktur. Ayn\u0131 \u015fekilde, Farslar \u0130slama kendi renklerini katarak bi&ccedil;imlendirmi\u015fler ve \u015eiili\u011fi &quot;ulusal din&quot;&nbsp; haline getirmi\u015flerdir. Bug&uuml;n \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti Fars ulusunun egemen, di\u011ferlerinin (K&uuml;rtler, Azeriler, Belluciler) ezilen konumda oldu\u011fu bir devlettir.  <\/p>\n<p> G&ouml;r&uuml;l&uuml;yor ki, tarihte ve g&uuml;n&uuml;m&uuml;zde \u0130slam, kavimler ve uluslar &uuml;st&uuml; olamam\u0131\u015ft\u0131r. Esas olarak \u0130slam, Araplar\u0131n, T&uuml;rklerin, Farslar\u0131n elinde di\u011fer halklar\u0131 egemenlik alt\u0131na almada bir ideolojik bask\u0131 arac\u0131 olarak de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Bu nedenle \u0130slamc\u0131lar\u0131n &uuml;mmet&ccedil;i, anti-kavmiyet&ccedil;i, \u0130slam enternasyonalizmi gibi iddia ve s&ouml;ylemlerini, b&uuml;y&uuml;k bir aldatmaca ve &ccedil;arp\u0131tma olarak de\u011ferlendirmek gerekiyor.  <\/p>\n<p> \u0130slamc\u0131 ak\u0131mlar\u0131n &ouml;zelliklerine devam ediyoruz. KUK M&#39;ye kar\u015f\u0131 &uuml;mmet&ccedil;ilik,&nbsp;&nbsp; anti&not;kavmiyet&ccedil;ilik barikat\u0131 y&uuml;kselten \u0130slamc\u0131 hareket, Bosna, Azerbaycan, K\u0131br\u0131s vb. konularda olduk&ccedil;a duyarl\u0131 ve &ccedil;\u0131\u011f\u0131rtkand\u0131r. Bu tutumlar\u0131nda belirleyici d&uuml;rt&uuml;, &quot;\u0130slam karde\u015fli\u011fi&quot;, &quot;zul&uuml;m g&ouml;ren \u0130slam&#39;a ko\u015fmak vb. de\u011fildir.&nbsp; Bu, kesinlikle b&ouml;yledir. Temel d&uuml;rt&uuml;, T&uuml;rk&ccedil;&uuml; karakterleri kadar TC&#39;nin temel politikalar\u0131d\u0131r.&nbsp; &quot;\u0130slam karde\u015fli\u011fi&quot;&nbsp; veya &quot;zul&uuml;m g&ouml;ren \u0130slam&#39;a yard\u0131m&quot; temel harekete ge&ccedil;irici etken de olsa, i&ccedil; tutarl\u0131l\u0131k ve ilkeli davran\u0131\u015f gere\u011fi, en fazla K&uuml;rt sorununa, K&uuml;rtlerin her g&uuml;n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 k\u0131r\u0131ma duyarl\u0131 olurlar ve itirazlar\u0131n\u0131 y&uuml;kseltirler.&nbsp;&nbsp; Fakat itiraz etmek \u015furada kals\u0131n, devlet politikalar\u0131n\u0131 ve &ouml;zel savas\u0131 onaylad\u0131klar\u0131, onun bir &ouml;\u011fesi konumunda olduklar\u0131 hi&ccedil; kimse i&ccedil;in s\u0131r de\u011fildir. Tarikatlar, RP, Hizbi-kontra, vd. &ouml;zel sava\u015f\u0131n etkin bir &ouml;\u011fesi durumundad\u0131rlar. T&uuml;m \u0130slami gruplar, ba\u015fta K&uuml;rt politikalar\u0131 olmak &uuml;zere devletin temel politikalar\u0131nda (K\u0131br\u0131s, d\u0131\u015f politika, vb.) devlet ile ayn\u0131 noktada &ccedil;ak\u0131\u015f\u0131yorlar.  <\/p>\n<p> T&uuml;rk \u0130slamc\u0131lar, t&uuml;m Kemalizm ele\u015ftirilerine ra\u011fmen, resmi ideoloji ile resmi politikan\u0131n tamamlayan par&ccedil;alar\u0131d\u0131rlar.  <\/p>\n<p> Bu &ouml;zelli\u011fin bir uzant\u0131s\u0131 daha var, \u015f&ouml;yle:  <\/p>\n<p> T&uuml;rk \u0130slamc\u0131lar, bug&uuml;n, &ouml;zel savas\u0131n aleti durumundad\u0131rlar; Hizbi-kontra bunun en u&ccedil; &ouml;rne\u011fi oluyor.  <\/p>\n<p> T&uuml;rkiye&#39;de \u0130slamc\u0131 hareketin devlet, rejim ve resmi ideoloji kar\u015f\u0131s\u0131ndaki konumu, rol&uuml; ve belli ba\u015fl\u0131 &ouml;zellikleri b&ouml;ylece, ana &ccedil;izgileriyle de olsa, tan\u0131mlanm\u0131\u015f oluyor. Refah Partisi, tam da b&ouml;yle bir tablo i&ccedil;ine oturuyor. Bu s&ouml;ylenenler, ayn\u0131 zamanda RP&#39;nin genel bir anlat\u0131m\u0131 oluyor. Fakat &ouml;yle de olsa, RP&#39;ye biraz daha yak\u0131ndan ve &ouml;zel bakmak gerekiyor. Bu, &ouml;n&uuml;m&uuml;zdeki se&ccedil;imler bak\u0131m\u0131ndan da bir gereklilik oluyor.<!--nextpage-->  <\/p>\n<p> <strong>C- &Ouml;ZEL SAVA\u015eIN UMUDU: REFAH PART\u0130S\u0130<\/strong>  <\/p>\n<p> Bir &ouml;nceki b&ouml;l&uuml;mde \u0130slamc\u0131 hareket i&ccedil;in &ccedil;izdi\u011fimiz genel &ccedil;izgiler ve &ouml;zellikler RP i&ccedil;in daha fazlas\u0131yla ge&ccedil;erlidir.  <\/p>\n<p> Genelde yanl\u0131\u015f bir kan\u0131 var. \u015e&ouml;yle: Refah Partisi resmi ideoloji d\u0131\u015f\u0131nda bir yere oturtulur, ona b&ouml;yle bir konum bi&ccedil;ilir. Bu yan\u0131lg\u0131, RP&#39;nin kimi s&ouml;ylem ve iddialar\u0131na dayand\u0131r\u0131l\u0131yor. Oysa &ccedil;ok genel bir g&ouml;zlem ve s\u0131radan bir inceleme bile Refah&#39;\u0131n t&uuml;m iddialar\u0131na ve d&uuml;zen &quot;ele\u015ftirilerine ra\u011fmen, rejimin i&ccedil;ine oturdu\u011fu ve onu a\u015fan bir boyutunun olmad\u0131\u011f\u0131 rahatl\u0131kla g&ouml;r&uuml;lecektir. En u&ccedil; g&ouml;r&uuml;nen Kemalizm ve laiklik ele\u015ftirisi vard\u0131. Bug&uuml;n gelinen noktada bu &quot;sivriliklerin&quot; de t&ouml;rp&uuml;lendi\u011fi, uzla\u015fma ve b&uuml;t&uuml;nle\u015fmenin b&uuml;t&uuml;n y&ouml;nleriyle tamamland\u0131\u011f\u0131 s&ouml;ylenebilir. &Ouml;yle oldu\u011fu i&ccedil;indir ki, RP, Genelkurmay&#39;\u0131n g&ouml;zdeleri aras\u0131na girmeye hak kazanabiliyor, 21 Mart se&ccedil;imleri i&ccedil;in &ouml;ne &ccedil;\u0131kar\u0131p kullanabilece\u011fi bir Parti haline gelebiliyor.  <\/p>\n<p> Genelkurmay &#39;in, &ouml;zel ayg\u0131t\u0131n 27 Mart se&ccedil;imlerine verdikleri &ouml;nem &ccedil;ok iyi biliniyor. Bu, bas\u0131nda bile &ccedil;ok a&ccedil;\u0131k&ccedil;a tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. 27 Mart se&ccedil;imlerini istedikleri bi&ccedil;imde sonu&ccedil;land\u0131rmak istiyorlar. Bunun i&ccedil;in bir yandan halk &uuml;zerinde b&uuml;y&uuml;k katliamlara varan uygulamalar, k&ouml;y yak\u0131p y\u0131kmalar, kitlesel g&ouml;&ccedil;ertme ve tutuklamalar gibi politikalar y&uuml;r&uuml;t&uuml;l&uuml;rken; &ouml;te yandan sonu&ccedil;lar\u0131 lehlerine &ccedil;evirebilmek i&ccedil;in Se&ccedil;im Yasas\u0131nda de\u011fi\u015fiklik yapt\u0131lar. Ayr\u0131ca t&uuml;m partilerin tek bir aday &ccedil;\u0131karmalar\u0131 y&ouml;n&uuml;nde telkinde bulunuyorlar. 27 Mart se&ccedil;imlerine d&ouml;n&uuml;k devlet politikas\u0131nda RP&#39;ye b&uuml;y&uuml;k bir rol bi&ccedil;iliyor. Bu nedenle RP &uuml;zerinde biraz durmak gerekiyor.  <\/p>\n<p> 1990&#39;lar\u0131n ba\u015f\u0131ndan bu yana RP&#39;nin oylar\u0131nda, &ouml;zellikle \u0130stanbul gibi b&uuml;y&uuml;k kentlerde &ouml;nemli bir art\u0131\u015f g&ouml;zleniyor. Toplumdaki bu y&ouml;nelimin nedenleri bir&ccedil;ok y&ouml;nden incelenebilir. Ana &ccedil;izgileri ile de olsa \u015funlar\u0131n alt\u0131 &ccedil;izilebilir, Kemalist k&uuml;lt&uuml;r politikalar\u0131, sosyal ya\u015fam tarz\u0131na getirdi\u011fi modem &ccedil;izgiler, T&uuml;rk toplumunda bir kimlik bunal\u0131m\u0131 yaratt\u0131. Daha sonra Kemalist yap\u0131lanmaya eklemlenen ideolojik ve k&uuml;lt&uuml;rel etkinlikler ve olu\u015fumlar, bug&uuml;ne kadar bu kimlik bo\u015flu\u011funu dolduramad\u0131. Bu bir olgu. Ve bu olgu s&uuml;rekli bir kimlik aray\u0131\u015f\u0131n\u0131 k&ouml;r&uuml;kledi, tahrik elti.  <\/p>\n<p> Buna h\u0131zl\u0131 kentle\u015fmenin getirdi\u011fi yeni kimliksizle\u015ftirme ve yabanc\u0131la\u015fma sorunlar\u0131 da eklendi\u011finde, kimlik bunal\u0131m\u0131 dana bir yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f ve b&uuml;y&uuml;m&uuml;\u015f oldu. K&ouml;yden kentin varo\u015flar\u0131na do\u011fru meydana gelen y\u0131\u011f\u0131lman\u0131n yo\u011fun bir i\u015fsizlik ve s&ouml;m&uuml;r&uuml;, bin bir ekonomik ve toplumsal sorun demek anlam\u0131na geldi\u011fi de biliniyor. Ortada ekonomik ve toplamsal sorunlar yuma\u011f\u0131 birikmi\u015f oluyor. Buna manevi bir bo\u015flu\u011fun, kimlik bunal\u0131m\u0131n\u0131n e\u015flik etti\u011fini de d&uuml;\u015f&uuml;nd&uuml;\u011f&uuml;m&uuml;zde, halk\u0131n ihtiya&ccedil;lar\u0131 kendili\u011finden anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f oluyor.  <\/p>\n<p> Tam da bu noktada, 12 Eyl&uuml;l darbesini yiyen sol&#39;un etkisizli\u011fi ve d&uuml;nya &ccedil;ap\u0131nda sosyalizmin &ccedil;&ouml;z&uuml;l&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;n getirdi\u011fi alternatif ideoloji bo\u015flu\u011fu ya\u015fan\u0131yor. Bu ideolojik bo\u015fluk, sol&#39;a kaymas\u0131 gereken toplumsal bir zeminin ba\u015fka alana kaymas\u0131n\u0131 ko\u015fulluyor. Oysa Refah Partisine y&ouml;nelen taban asl\u0131nda sosyalizme kazan\u0131lmas\u0131 gereken bir taband\u0131r. Fakat ortada sol bir alternatif &ccedil;izgi olarak bulunmuyor; meydan\u0131 ba\u015fka g&uuml;&ccedil;lere b\u0131rak\u0131yor. \u0130\u015fin ilgin&ccedil; ve &uuml;z&uuml;c&uuml; yan\u0131, sol&#39;un bu acil toplumsal ve politik sorunlara ilgi g&ouml;sterece\u011fine &quot;y&uuml;ksek teorik tahliller&quot;in pe\u015fine tak\u0131l\u0131yor olmas\u0131d\u0131r.  <\/p>\n<p> Devam ediyoruz. S&ouml;z&uuml; edilen toplumsal taban\u0131n Refah Partisi&#39;ne kaymas\u0131, kendili\u011finden olmuyor. RP, y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n manevi ihtiya&ccedil;lar\u0131 kadar ekonomik ve toplumsal ihtiya&ccedil;lar\u0131n\u0131 ve sorunlar\u0131n\u0131 sahte de olsa dillendirmesini biliyor&#8230; &quot;Manevi ve maddi kalk\u0131nma&quot;, &quot;adil d&uuml;zen&quot;, faizi reddeden s&ouml;ylemle, &quot;uydu de\u011fil, lider &uuml;lke T&uuml;rkiye&quot; gibi sloganlar, anti-emperyalizm ve anti-Siyonizm&#39;i dile getiren se&ccedil;im nutuklar\u0131&#8230; B&uuml;t&uuml;n bu s&ouml;ylem ve iddialar, halk\u0131n maddi ve manevi ihtiya&ccedil;lar\u0131na dokunuyor. Onun bu y&ouml;ndeki duygular\u0131n\u0131 ok\u015fuyor. Erbakan ve RP, bu sahte siyasal s&ouml;ylemi olu\u015ftururken sol&#39;dan bir&ccedil;ok &ouml;\u011fe ve rengi kendine katmay\u0131 ihmal etmiyor&#8230;  <\/p>\n<p> Halk\u0131n g&ouml;nl&uuml;n&uuml; ve &ouml;zlemlerini ok\u015fayan bu sahte ama tutkulu s&ouml;ylem, etkin propaganda, &ouml;rg&uuml;tsel ve siyasal &ccedil;al\u0131\u015fma ile b&uuml;t&uuml;nle\u015ftiriliyor.&nbsp;&nbsp; Bunun maddi faturas\u0131 ise Suudi Arabistan ve Almanya&#39;dan akan paralardan kar\u015f\u0131lan\u0131yor. B&uuml;t&uuml;n bu &ouml;\u011feler birle\u015fti\u011finde sonu&ccedil;, RP&#39;nin etkin ve &ouml;nemli bir g&uuml;&ccedil; olarak ortaya &ccedil;\u0131kmas\u0131 oluyor.  <\/p>\n<p> RP, bilindi\u011fi gibi, Milli Nizam ve Milli Selamet Partilerinin bir devam\u0131d\u0131r. Milli Nizam Partisi g&uuml;c&uuml;n&uuml; tarikatlardan al\u0131yordu. Onun yerine kurulan MSP&#39;nin de tarikatlarla ili\u015fkisi &ccedil;ok k&ouml;kl&uuml; ve organikti. &Ouml;rne\u011fin MSP&#39;nin kurucular\u0131 olan Necmettin Erbakan,&nbsp; Hasan Aksoy, Korkut &Ouml;zal ve Fehmi Adak, Nak\u015f\u0131 liderlerden Mehmet Zahit Efendi&#39;nin &ouml;\u011frencileridirler. Bu Parti ile tarikatlar aras\u0131ndaki ili\u015fki, &quot;bug&uuml;ne dek \u015fu veya bu d&uuml;zeyde s&uuml;rm&uuml;\u015ft&uuml;r.  <\/p>\n<p> RP &ccedil;izgisi, \u0130slam&#39;la Kemalizm&#39;i, bu siyasal rejimin bir uzla\u015fmas\u0131, dahas\u0131 bir sentezi rol&uuml;n&uuml; oynam\u0131\u015ft\u0131r. T&uuml;m anti-Iaik ve anti-modernizm s&ouml;ylemlerine ra\u011fmen RP&#39;nin konumu ve rol&uuml; b&ouml;yledir.  <\/p>\n<p> \u015e&ouml;yle de s&ouml;ylenebilir. MSP-RP &ccedil;izgisi, \u0130slam&#39;la Kemalist rejimin bulu\u015ftu\u011fu bir nokta; gelenek&ccedil;ilikle modernizmin bir sentezi niteli\u011findedir.  <\/p>\n<p> Bu durumu \u015eerif Mardin \u015fu s&ouml;zlerle dile getiriyor<strong>:&nbsp; &quot;..fakat \u015fu anda MSP T&uuml;rk tarihinde daha &ouml;nce g&ouml;r&uuml;lmemi\u015f bir \u015fekilde modernizmle \u015fu veya bu \u015fekilde ba\u015far\u0131l\u0131 bir sentez olmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r.&quot;<\/strong> (\u015e. Mardin, age, syf. 169))  <\/p>\n<p> Son d&ouml;nemlerde RP&#39;nin mankenleri, modem giyimli kad\u0131nlar\u0131 vitrinine almaya &ouml;zen g&ouml;stermesi bo\u015funa de\u011fildir. S\u0131kma ba\u015fl\u0131, t&uuml;rbanl\u0131 kad\u0131nlar ile modem k\u0131l\u0131kl\u0131 kad\u0131nlar\u0131 yan yana getirmeye &ouml;zen g&ouml;steren RP, adeta olu\u015fturdu\u011fu bu sentezi vurgulamaya, herkese anlatmaya &ccedil;al\u0131\u015f\u0131yor. &quot;Biz b&ouml;yle bir senteziz&quot; der gibidir. Se&ccedil;im propaganda &ccedil;al\u0131\u015fmalar\u0131nda bu imaj\u0131 vurgulamas\u0131 da anlaml\u0131d\u0131r.  <\/p>\n<p> &Ouml;te yandan RP, Kemalizm&#39;i reddeden de\u011fil, onunla &ccedil;ak\u0131\u015fan bir noktada duruyor. Bunu vurgulamak ve &ouml;zellikle bu konuda &ouml;zel ayg\u0131ta g&uuml;ven vermek i&ccedil;in &ouml;zel bir &ccedil;aba i&ccedil;indedir. Son Kongresinde Erbakan, &quot;Atat&uuml;rk ya\u015fasayd\u0131 RP&#39;ye &uuml;ye olurdu&quot; s&ouml;zleri bu ger&ccedil;ekli\u011fin bir sonucu oluyor. Ayn\u0131 \u015fekilde Refah&#39;\u0131n son Kongresinde 36 emekli albay&#39;\u0131n RP&#39;ye &uuml;ye olaca\u011f\u0131n\u0131n s&ouml;ylenmesi ayn\u0131 ger&ccedil;ekli\u011fin bir ifadesidir. Bu iki mesajla RP, rejim i&ccedil;i bir konumda oldu\u011funu, gelenek&ccedil;ilikle modernizmi kendi ki\u015fili\u011finde birle\u015ftirdi\u011fini, \u0130slam&#39;la Kemalist laikli\u011fi bir senteze ula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatmak ve vurgulamak istiyordu. RP ve Erbakan&#39;\u0131n \u015fimdi daha rahat ve tart\u0131\u015fmas\u0131z An\u0131tkabir&#39;e gidip gelmelerinin b&ouml;yle bir anlam\u0131 var.  <\/p>\n<p> Bir hat\u0131rlatma yapmakta yarar var: RP&#39;nin bu konuma oturmas\u0131 olay\u0131n\u0131, Kemalizm&#39;in, onun ideolojik hegemonyas\u0131n\u0131n bir ba\u015far\u0131s\u0131 saymak gerekiyor.  <\/p>\n<p> Refah Partisi, T&uuml;rk milliyet&ccedil;ili\u011finin en has partilerinden biridir. Irk&ccedil;\u0131-\u015foven karakteri &ccedil;ok a&ccedil;\u0131kt\u0131r. 20 Ekim 1991 se&ccedil;imlerinde fa\u015fist M&Ccedil;P-T&uuml;rke\u015f ile se&ccedil;im ittifak\u0131 yapmas\u0131 ve b&ouml;ylece bu fa\u015fist g&uuml;ruhu Meclis&#39;e ta\u015f\u0131mas\u0131, RP ve Erbakan&#39;\u0131n s&ouml;ven milliyet&ccedil;ili\u011finin sadece bir &ouml;rne\u011fidir&#8230;  <\/p>\n<p> Refah&#39;\u0131n kavmiyet&ccedil;ili\u011fi, yani \u0131rk&ccedil;\u0131-\u015foven milliyet&ccedil;ili\u011fi bu pratik -politik &ouml;rneklerle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. \u0130deolojik-programatik &ccedil;izgisi de bu temeldedir. RP, esas olarak Osmanl\u0131n\u0131n imparatorluk d&uuml;\u015flerini g&uuml;ncelle\u015ftirmek, g&uuml;n&uuml;m&uuml;z ko\u015fullar\u0131nda ger&ccedil;ekle\u015ftirmek sevdas\u0131ndad\u0131r. Fatih&#39;i kendilerine &quot;rehber&quot; g&ouml;rmeleri bo\u015funa de\u011fildir. S&ouml;z&uuml; daha fazla uzatmadan \u015fu &ouml;zet de\u011ferlendirme yap\u0131labilir:  <\/p>\n<p> RP, Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k ve Panislamizm&#39;in g&uuml;n&uuml;m&uuml;ze uzanan temsilcisidir. &quot;M&uuml;sl&uuml;man &Uuml;lkeler Ortak Pazar\u0131&quot; &ouml;nerisi, &quot;uydu de\u011fil, lider &uuml;lke T&uuml;rkiye&quot; slogan\u0131 ile birlikte d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;ld&uuml;\u011f&uuml;nde RP&#39;nin yay\u0131lmac\u0131 ve hegemonyac\u0131 &ouml;zlemleri &ccedil;ok daha iyi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f oluyor. Oysa RP, bu an\u0131lan sloganlar\u0131, &quot;M&uuml;sl&uuml;man &Uuml;lkeler Birli\u011fi&quot;, &quot;&uuml;mmet&quot;, &quot;anti-kavmiyet&ccedil;ilik&quot; ad\u0131na sunuyor ve siyasal prim yapmak pe\u015finde ko\u015fuyor. Ne var ki, &ccedil;ok net bir kavmiyet&ccedil;ilik, \u0131rk&ccedil;\u0131 \u015foven s&ouml;ylemi ve program\u0131 dillendirmi\u015f oluyor.  <\/p>\n<p> MSP-RP&#39;nin milliyet&ccedil;ili\u011fi o kadar \u0131rk&ccedil;\u0131d\u0131r ki, bu konuda &quot;G&uuml;ne\u015f-Dil Teorisi&quot;nden geri bir yan\u0131 kalm\u0131yor. &quot;Milli G&ouml;r&uuml;\u015f&quot; kaynaklar\u0131ndan yapaca\u011f\u0131m\u0131z bir al\u0131nt\u0131, durumu yeterince a&ccedil;\u0131\u011fa kavu\u015fturur kan\u0131s\u0131nday\u0131z.  <\/p>\n<p> <strong>&quot;&#8230; Milletimiz tarihin en b&uuml;y&uuml;k,&nbsp;&nbsp; en \u015ferefli milletidir, &ouml;rnek medeniyetler kurmu\u015f, insanl\u0131\u011fa \u0131\u015f\u0131k tutmu\u015f, b&uuml;t&uuml;n insanl\u0131\u011fa ahlak ve fazilet nedir &ouml;\u011fretmi\u015f, as\u0131rlar boyu medeniyet bayra\u011f\u0131 olmu\u015f, ilim, fen, teknoloji, &ouml;\u011fretim ve e\u011fitimde &ouml;nder olmu\u015f, manevi ilimlerdeki &uuml;st&uuml;nl&uuml;\u011f&uuml;n yan\u0131 s\u0131ra, maddi ilimlerde de b&uuml;t&uuml;n insanl\u0131\u011fa yol g&ouml;stermi\u015ftir. Bat\u0131&#39;n\u0131n bug&uuml;n bizden daha iyi yararland\u0131\u011f\u0131 maddi ilimlerin temelini kuran ilimlerin sahibi olan, bizim milletimizdir.&quot; <\/strong>(Aktaran Ali Ya\u015far, T&uuml;rkiye&#39;de Modernle\u015fme, Din ve Parti Politikas\u0131, &quot;MSP &Ouml;rnek Olay\u0131&quot;, sayfa, 112-113, Birinci Bask\u0131, Alan Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul))  <\/p>\n<p> Ek bir yoruma ve a&ccedil;\u0131klamaya gerek var m\u0131? Her \u015fey &ccedil;ok a&ccedil;\u0131k!  <\/p>\n<p> MSP-RP &ccedil;izgisinin K&uuml;rt sorunu kar\u015f\u0131s\u0131ndaki tutumu, d&ouml;rt ba\u015f\u0131 mamur &ouml;zel sava\u015f tutumudur. Bunu kan\u0131tlamak i&ccedil;in geni\u015f kan\u0131tlar sunmaya gerek g&ouml;rm&uuml;yoruz. En son Genelkurmay&#39;\u0131n 27 Mart se&ccedil;imleri i&ccedil;in RP&#39;nin UKM&#39;nin se&ccedil;im politikas\u0131na alternatif olarak haz\u0131rlamas\u0131, yap\u0131lan de\u011ferlendirmenin en somut ve a&ccedil;\u0131k kan\u0131t\u0131 oluyor. Son Kongresinde RP, K&uuml;rt sorununa de\u011finir oldu. Ancak bu, g&ouml;z boyamaktan &ouml;te bir \u015fey de\u011fil. K&uuml;ltlerin g&ouml;zlerini boyamak \u0130&ccedil;in sar\u0131-k\u0131rm\u0131z\u0131-ye\u015fil renkleri de se&ccedil;im propagandalar\u0131nda kullan\u0131yorlar. K&uuml;rtlerin bu ucuz ve bayat se&ccedil;im hilelerini yutmayaca\u011f\u0131 &ccedil;ok a&ccedil;\u0131kt\u0131r!  <\/p>\n<p> <strong>D- SONU&Ccedil;<\/strong>  <\/p>\n<p> Devletin \u0130slam&#39;a ve \u0130slamc\u0131 hareketin yakla\u015f\u0131m\u0131 ve aralar\u0131nda olu\u015fan &ccedil;ok boyutlu ili\u015fkiler ve T&uuml;rk \u0130slamc\u0131 hareketin T&uuml;rk &ouml;zel sava\u015f\u0131 ve T&uuml;rk milliyet&ccedil;ili\u011fi kar\u015f\u0131s\u0131ndaki konumu ve &ouml;zellikleri bu kadar a&ccedil;\u0131k ve net oldu\u011funa g&ouml;re, K&uuml;rt halk\u0131 ve T&uuml;rkiye emek&ccedil;ilerinin tutumu da ayn\u0131 a&ccedil;\u0131kl\u0131k ve netlikte olmak zorundad\u0131r.  <\/p>\n<p> Evet, T&uuml;rk \u0130slamc\u0131lar\u0131, tarikatlar ve MSP-RP, K&uuml;rt halk\u0131n\u0131 \u0130slam ve &uuml;mmet ad\u0131na &ccedil;ok kand\u0131rd\u0131. Politik ve ekonomik &ccedil;\u0131karlar\u0131na alet etti. Tarikatlar ve RP hala bu u\u011fursuz tutumu ve prati\u011fini \u0131srarla s&uuml;rd&uuml;r&uuml;yorlar. Hi&ccedil; ku\u015fkusuz arkalar\u0131nda &ouml;zel sava\u015f ayg\u0131t\u0131 var. Kendileri de &ouml;zel sava\u015f\u0131n taktik aletinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildirler.  <\/p>\n<p> &Ouml;zel sava\u015f, hizbi-kontra eliyle cinayetler i\u015fliyor, halk &uuml;zerinde ter&ouml;r ve deh\u015fet r&uuml;zg&acirc;rlar\u0131 estiriyor. RP de bu ter&ouml;r dalgas\u0131n\u0131n sonu&ccedil;lar\u0131na, yani korku ve y\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 \u0130slam ad\u0131na siyasal sisteme ak\u0131tmaya &ccedil;al\u0131\u015f\u0131yor.  <\/p>\n<p> RP, siyasetteki kontrad\u0131r; yani &quot;siyasal hizbi-kontra&quot;d\u0131r.  <\/p>\n<p> Halk\u0131m\u0131z bu ger&ccedil;ekleri g&ouml;rmek, perdeleri, maskeleri a\u015fa\u011f\u0131 indirmek ve kararl\u0131 tavr\u0131n\u0131 her a\u015fama ve her yerde g&ouml;stermek durumundad\u0131r. Asl\u0131nda maskeler d&uuml;\u015fm&uuml;\u015ft&uuml;r. D&uuml;\u015f&uuml;r&uuml;len bu maskeler alt\u0131nda, \u0131rk&ccedil;\u0131-\u015foven T&uuml;rk milliyet&ccedil;ili\u011fi ve katliamc\u0131 rejimin y&uuml;z&uuml; &ccedil;ok net g&ouml;z&uuml;k&uuml;yor. Halk\u0131m\u0131z\u0131n b&uuml;y&uuml;k &ccedil;o\u011funlu\u011fu, T&uuml;rk \u0130slamc\u0131lar\u0131n, tarikatlar\u0131n ve Refah&#39;\u0131n ger&ccedil;ek y&uuml;z&uuml;n&uuml; &ccedil;ok iyi biliyor. Ne var ki, hala belli bir kesim,&nbsp;&nbsp;&nbsp; T&uuml;rk \u0130slamc\u0131lar\u0131n, Refah&#39;\u0131n tam fark\u0131nda de\u011fil; dini duygular\u0131n\u0131 bunlara s&ouml;m&uuml;rtmeye devam ediyor. S&ouml;z&uuml;m&uuml;z ve &ccedil;a\u011fr\u0131m\u0131z biraz bunlarad\u0131r, bu kendini Erbakan gibi \u015farlatanlara s&ouml;m&uuml;rtenleredir!  <\/p>\n<p> Art\u0131k aldanmamak gerekiyor. Ger&ccedil;ek \u0130slaml\u0131\u011f\u0131 savunanlar, h\u0131zla yurtseverlik bayra\u011f\u0131 alt\u0131nda toplan\u0131yorlar&#8230; Zulme kar\u015f\u0131 durman\u0131n ve onurlu ya\u015faman\u0131n ba\u015fka bir se&ccedil;ene\u011fi ve &ccedil;aresi bulunmuyor, &ccedil;&uuml;nk&uuml;!  <\/p>\n<p> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <strong>&Ouml;zg&uuml;r Halk Dergisi, \u015eubat 1994&nbsp; <\/strong> <\/p>\n<p> &nbsp; <\/p>\n<p> &nbsp; <\/p>\n        <div class=\"booster-block booster-reactions-block\">\n            <div class=\"twp-reactions-icons\">\n                \n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-1\" post-id=\"814\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/happy.svg\" alt=\"Happy\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Happy                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                        \n                                                <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-2\" post-id=\"814\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/sad.svg\" alt=\"Sad\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Sad                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-3\" post-id=\"814\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/excited.svg\" alt=\"Excited\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Excited                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-6\" post-id=\"814\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/sleepy.svg\" alt=\"Sleepy\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Sleepy                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                        \n                                                <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-4\" post-id=\"814\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/angry.svg\" alt=\"Angry\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">Angry<\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                        \n                    <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-5\" post-id=\"814\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/surprise.svg\" alt=\"Surprise\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">Surprise<\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n            <\/div>\n        <\/div>\n\n    \n<div class=\"twitter-share\"><a href=\"https:\/\/twitter.com\/intent\/tweet?via=SerhatArarat1\" class=\"twitter-share-button\">Tweet<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>( A\u015fa\u011f\u0131da okuyaca\u011f\u0131n\u0131z yaz\u0131, \u015eubat 1994 tarihli &Ouml;zg&uuml;r Halk Dergisinde yay\u0131nland\u0131. 14 y\u0131l &ouml;nce kaleme al\u0131nan bu yaz\u0131n\u0131n virg&uuml;l&uuml;ne dahi dokunulmadan yay\u0131nl\u0131yoruz. Bu yaz\u0131daki g&ouml;r&uuml;\u015flerin g&uuml;ncelde s&uuml;ren \u0130slam, Devlet, AKP, T&uuml;rban tart\u0131\u015fmalara belli bir katk\u0131 sunaca\u011f\u0131n\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;yoruz. Sosyalist&ecirc; \u015eore\u015fger)&nbsp;\/ Anla\u015f\u0131lan o ki, &ouml;zel rejim, UKM kar\u015f\u0131s\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ideolojik ve askeri &ccedil;aresizli\u011fi yine dine, dinsel motifler [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-814","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-eski-makaleler"],"blocksy_meta":[],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/814","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=814"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/814\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=814"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=814"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=814"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}