{"id":802,"date":"2008-01-22T23:42:02","date_gmt":"2008-01-22T22:42:02","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.mehmetcanyuece.com\/2008\/01\/22\/devletin-emekcilerle-yeni-snav-paral-ueniversite-yueksel-akkaya\/"},"modified":"2008-01-22T23:42:02","modified_gmt":"2008-01-22T22:42:02","slug":"devletin-emekcilerle-yeni-snav-paral-ueniversite-yueksel-akkaya","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/devletin-emekcilerle-yeni-snav-paral-ueniversite-yueksel-akkaya\/","title":{"rendered":"Devletin emek\u00e7ilerle yeni s\u0131nav\u0131: Paral\u0131 \u00fcniversite… \/ Y\u00fcksel Akkaya"},"content":{"rendered":"
\n
\n \t<\/i> Read Time:<\/span>4 Minute, 13 Second <\/div>\n\n <\/div>

Devlet, e\u011fer, belli bir \u00fcretim tarz\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ve geli\u015fimi i\u00e7in gerekli ko\u015fullar\u0131 sa\u011flayan bir “ara\u00e7” ise Y\u00d6K Ba\u015fkan\u0131’na atfen “paral\u0131 \u00fcniversite” \u00fczerine yap\u0131lan tart\u0131\u015fma ge\u00e7 kalm\u0131\u015f bir tart\u0131\u015fmad\u0131r. Zira, kapitalist \u00fcretim tarz\u0131nda devlet mevcut \u00fcretim tarz\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in \u00e7e\u015fitli ara\u00e7lara ba\u015fvurur, sosyolojik anlamda ajanlar kullan\u0131r. E\u011fitim de bu s\u00fcrecin bir par\u00e7as\u0131 olup sistemin kendisini tahkim ederek s\u00fcrd\u00fcrmesinde \u00f6nemli bir i\u015flev g\u00f6r\u00fcr. Ne var ki, bir ara\u00e7, kurum, ajan t\u00fcm tarihsel zamanlarda rol\u00fc \u00fcstlenirken farkl\u0131 politikalar da i\u00e7erebilir. <\/p>\n

Kapitalist toplumda, gerek genel e\u011fitim, gerek \u00fcniversite e\u011fitimi ba\u015flang\u0131\u00e7ta piyasada al\u0131n\u0131p-sat\u0131lacak bir hizmet olmaktan \u00e7ok, sanayile\u015fme s\u00fcrecinde gereksinim duyulan nitelikli eme\u011fin bir sonucu olarak sermaye cephesinin maliyetlerini azaltacak bir devlet\/kamu hizmeti olarak de\u011ferlendirildi. H\u0131zla geni\u015fleyip, kendisini tahkim ederek geli\u015fen kapitalizm “okumu\u015f-yazm\u0131\u015f” \u00e7ok say\u0131da insana gereksindi\u011fi i\u00e7in, i\u015fletmelerin tek tek i\u015f\u00e7ilerini e\u011fitme \u00e7abalar\u0131 \u00f6nemli maliyetlere mal olmaktayd\u0131. \u00dcstelik bu i\u015f\u00e7iler i\u015fi b\u0131rak\u0131p, ba\u015fka bir i\u015fe ge\u00e7tiklerinde harcanan para da bo\u015fa gitmekteydi. Bu nedenle, maliyetleri d\u00fc\u015f\u00fcrmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan e\u011fitim hizmetinin devlet\u00e7e yani kamuca yerine getirilmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazla\u015ft\u0131. <\/p>\n

Benzeri bir durum \u00fcniversiteler i\u00e7in de ge\u00e7erli idi. Ancak, \u00fcniversite e\u011fitimi, di\u011fer e\u011fitime benzemiyordu. Zira, genel e\u011fitim sadece bir i\u015f bulmada yeterli bilgiyi verirken, \u00fcniversite e\u011fitimi i\u015fletmelerden devletin \u00e7e\u015fitli kademelerine kadar y\u00f6netici de yeti\u015ftirmeye ba\u015flad\u0131. \u00d6zellikle 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda \u00fcniversite e\u011fitimi ile b\u00fcrokraside, ayn\u0131 anlama gelmek \u00fczere devlette \u00f6nemli g\u00f6revler \u00fcstlenen yeni bir kesim \u00e7\u0131kt\u0131: Bunlar ne aristokratt\u0131, ne de burjuva. Bunlar, halk\u0131n \u00e7ocuklar\u0131 idi. 1968 y\u0131l\u0131ndaki \u00fcniversite \u00f6\u011frenci hareketi sermaye cephesine sorunun ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funu g\u00f6sterdi. \u00c7\u0131kar\u0131lan sonu\u00e7: Halk\u0131n \u00e7ocuklar\u0131na \u00fcniversiteye giri\u015f k\u0131s\u0131tlanacakt\u0131. <\/p>\n

Pek \u00e7ok \u00fclkenin \u00e7ok “ince” olarak izledi\u011fi politikan\u0131n sonucunda belli bir s\u00fcre sonra \u00fcniversiteye giden i\u015f\u00e7i \u00e7ocuklar\u0131 oran\u0131 d\u00fc\u015fmeye ba\u015flad\u0131. \u00d6rne\u011fin, Fransa’da 1980’lerin ba\u015f\u0131nda \u00fcniversite \u00f6\u011frencilerinin i\u00e7inde i\u015f\u00e7i \u00e7ocuklar\u0131 oran\u0131 y\u00fczde 11 iken, bu oran on y\u0131lda y\u00fczde 7’ye d\u00fc\u015ft\u00fc. Bu h\u0131zl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fc\u015f, s\u00fcrecin ne kadar h\u0131zl\u0131 i\u015fletildi\u011fini g\u00f6stermektedir. \u00dcniversite e\u011fitimini paras\u0131z yapan Fransa, \u00e7ok ince politikalar ile i\u015f\u00e7i-emek\u00e7i \u00e7ocuklar\u0131na \u00fcniversite kap\u0131lar\u0131n\u0131 kapamakta \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 olmu\u015ftu. Benzeri s\u00fcre\u00e7, di\u011fer \u00fclkeler i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. K\u0131sacas\u0131, son \u00e7eyrek y\u00fczy\u0131lda, devlet, belli bir \u00fcretim tarz\u0131n\u0131 tahkim etmek ve geli\u015ftirmek i\u00e7in gere\u011fini yapm\u0131\u015ft\u0131. Bu \u00fcst\u00fc \u00f6rt\u00fck, eskilerin deyimi ile z\u0131mni bir m\u00fcdahale idi. Nitekim, bu m\u00fcdahale sonucunda hem i\u015fletmelerin hem de b\u00fcrokrasinin y\u00f6netimini yeniden “aristokrat”, “burjuva” \u00e7ocuklar\u0131 gelmeye ba\u015flad\u0131. Baz\u0131 istisnalar emek\u00e7ilere \u00f6rnek olarak g\u00f6sterilerek umutlar\u0131 canl\u0131 tutuldu, adeta bir uyu\u015fturucu olarak. <\/p>\n

Peki, bu durum kapitalizmin do\u011fas\u0131na ayk\u0131r\u0131 m\u0131d\u0131r? Elbette hay\u0131r, ayk\u0131r\u0131 de\u011fildir. <\/p>\n

Son \u00e7eyrek y\u00fczy\u0131l gerek \u00fcretim, gerekse emek s\u00fcre\u00e7lerindeki de\u011fi\u015fime ba\u011fl\u0131 olarak i\u015fsizlik denen b\u00fcy\u00fck bir art\u0131k n\u00fcfus yaratt\u0131. Bu art\u0131k n\u00fcfusun ne genel e\u011fitim, ne de \u00fcniversite e\u011fitimi almas\u0131 gerekiyordu. \u00dcstelik, bunlara y\u00f6nelik e\u011fitim i\u00e7in b\u00fct\u00e7eden harcanacak paralar da sistem i\u00e7in gereksiz bir maliyet olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu durumda, e\u011fitimin piyasala\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Y\u00d6K ile 1980 sonras\u0131nda \u00fcniversiteye ilk m\u00fcdahalenin arkas\u0131nda yatan politika yukar\u0131da anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z nedenlere dayanmaktad\u0131r. Bu nedenle, yeni Y\u00d6K Ba\u015fkan\u0131’n\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 “yeni” olmay\u0131p, olduk\u00e7a eski bir meseledir. Zaten Y\u00d6K stratejik planlar\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu durum a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. <\/p>\n

Asl\u0131nda, dershanecilik arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile \u00f6nce genel e\u011fitim piyasala\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Dershanecilik, dolayl\u0131 olarak da \u00fcniversiteleri paral\u0131 yapt\u0131! Zira, art\u0131k, birka\u00e7 y\u0131l bir dershaneye gitmeden bir \u00fcniversiteyi kazanmak neredeyse imkans\u0131z hale geldi. E\u015fitsizlik burada ba\u015flad\u0131. Bu nedenle \u00f6nce dershane sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc tart\u0131\u015fmak ve ortadan kald\u0131rmak gerekir. Bug\u00fcn kentlerin en merkezi, rant\u0131 en y\u00fcksek yerlerinde faaliyet g\u00f6steren dershaneler as\u0131l e\u011fitim veren okullardan \u00e7ok daha \u00f6nemli g\u00f6r\u00fclmektedir. <\/p>\n

\u00dcniversitenin paral\u0131 hale getirilmesinin do\u011frudan hamlesi har(a)\u00e7lar ile oldu. Zaten, kavga da burada kaybedildi. Bug\u00fcn, sermaye cephesi mevzi m\u00fcdahaleleri b\u0131rak\u0131p, art\u0131k \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir cephe sava\u015f\u0131 ba\u015flatm\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r. Ne yaz\u0131k ki, bu s\u00fcre\u00e7te ezber bozuyorum diye ezberi bozulanlar i\u00e7erden bir bozgunu \u00f6rg\u00fctlemektedirler. Ku\u015fkusuz, bunu yaparken, yine emek\u00e7i \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131na yapt\u0131klar\u0131n\u0131 belirtmekten ka\u00e7\u0131nmamaktad\u0131rlar. Bask\u0131n Oran bu t\u00fcr\u00fcn en iyi \u00f6rne\u011fi olarak, ezber bozma feti\u015fini \u00fcniversitenin paral\u0131 olmas\u0131na kadar ta\u015f\u0131yarak bir a\u015fama daha kaydetmi\u015f bulunmaktad\u0131r. Bask\u0131n Oran, herkesin \u00fcniversite okumas\u0131n\u0131n bir anlam\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. Ezber bozma feti\u015finin gelip dayand\u0131\u011f\u0131 vahim nokta buras\u0131d\u0131r. Sovyetler Birli\u011fi, 70 y\u0131ll\u0131k iyi-k\u00f6t\u00fc tarihinde herkese \u00fcniversitede okuma kap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7arak tarihsel bir ders vermi\u015f, \u00f6nemli bir deneyim b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Kimin \u00fcniversitede okuyaca\u011f\u0131na sesi bask\u0131n olanlar de\u011fil, sesi bask\u0131n olmayanlar\u0131n kendisi bizatihi vermelidir. <\/p>\n

Herkesin \u00fcniversitede okumamas\u0131n\u0131n gerekti\u011fine y\u00f6nelik a\u00e7\u0131klamalardan biri ta\u015frada \u00fcniversite olmayaca\u011f\u0131d\u0131r. Bu da k\u00f6kl\u00fc bir yaland\u0131r. Bug\u00fcn, Strasbourg, Fransa’n\u0131n 400 bin n\u00fcfuslu bir \u015fehri olup, yakla\u015f\u0131k 40 bin \u00f6\u011frenciyi bar\u0131nd\u0131ran \u00e7ok \u00f6nemli \u00fcniversitelere sahiptir. Ku\u015fkusuz, bu \u00f6rnekler \u00e7o\u011falt\u0131labilir. \u00d6nemli olan, \u00fcniversiteyi \u00fcniversite yapacak olanaklara kavu\u015fturmakt\u0131r. <\/p>\n

Paral\u0131 \u00fcniversite \u00f6nerisini yapanlar kendileri kayg\u0131l\u0131 olduklar\u0131 i\u00e7in devreye burslar\u0131 sokmaktad\u0131rlar. \u0130steyene burs. Madem burs vereceksin, niye paral\u0131 yap\u0131yorsun? Asl\u0131nda s\u00f6ylenen burstan \u00e7ok kredi olup, geri \u00f6denmesi ko\u015fulu ile verilecektir. Yine, Fransa’dan \u00f6rnek vermek gerekirse, paras\u0131z olan \u00fcniversite e\u011fitimi boyunca isteyen \u00f6\u011frencilere burs ve kredi olanaklar\u0131 sa\u011flanmaktad\u0131r. Yani bizimkilerin ezberini bozacak bir i\u015f yapmaktad\u0131rlar. Hem \u00fcniversite e\u011fitimi paras\u0131z, hem de \u00f6\u011frenciye burs ve kredi olana\u011f\u0131 var. <\/p>\n

Kaynak olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00fcniversitelerin paral\u0131 olmas\u0131n\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011funu s\u00f6yleyen Murat Belge’nin \u00f6zel bir \u00fcniversitede i\u015fini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hat\u0131rlamak yeterli olsa gerek. <\/p>\n

Derinle\u015fen yoksulluk, artan i\u015fsizlik, biriken \u00f6fke, 1968’de oldu\u011fu gibi bir kez daha \u00fcniversitede patlak verir mi? T\u00fcrkiye \u00fcniversitelerinin emek\u00e7i \u00e7ocuklar\u0131na kapanan kap\u0131lar\u0131n\u0131n \u00fcniversite gen\u00e7li\u011finin muhalefetini ne kadar etkisizle\u015ftirdi\u011fini g\u00f6rmek sorunun yan\u0131t\u0131n\u0131 da g\u00f6steriyor. <\/p>\n

Devlet emek\u00e7ilerin \u00e7ocuklar\u0131na kap\u0131lar\u0131 kapatmas\u0131n da ne yaps\u0131n? <\/p>\n

(Sosyalizm i\u00e7in K\u0131z\u0131l Bayrak, say\u0131:2008\/03, 18 Ocak ’08)<\/em><\/strong> <\/p>\n

http:\/\/www.kizilbayrak.net\/<\/a> <\/p>\n

\n
\n \n
\n \n \"Happy\"\n <\/a>\n
\n Happy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sad\"\n <\/a>\n
\n Sad <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Excited\"\n <\/a>\n
\n Excited <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sleepy\"\n <\/a>\n
\n Sleepy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Angry\"\n <\/a>\n
Angry<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n \n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Surprise\"\n <\/a>\n
Surprise<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n <\/div>\n <\/div>\n\n \n
Tweet<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Devlet, e\u011fer, belli bir \u00fcretim tarz\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ve geli\u015fimi i\u00e7in gerekli ko\u015fullar\u0131 sa\u011flayan bir “ara\u00e7” ise Y\u00d6K Ba\u015fkan\u0131’na atfen “paral\u0131 \u00fcniversite” \u00fczerine yap\u0131lan tart\u0131\u015fma ge\u00e7 kalm\u0131\u015f bir tart\u0131\u015fmad\u0131r. Zira, kapitalist \u00fcretim tarz\u0131nda devlet mevcut \u00fcretim tarz\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in \u00e7e\u015fitli ara\u00e7lara ba\u015fvurur, sosyolojik anlamda ajanlar kullan\u0131r. E\u011fitim de bu s\u00fcrecin bir par\u00e7as\u0131 olup sistemin kendisini tahkim […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[28],"tags":[],"class_list":["post-802","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sinifhareketi"],"blocksy_meta":[],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/802","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=802"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/802\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=802"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=802"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=802"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}