{"id":758,"date":"2007-11-21T00:08:35","date_gmt":"2007-11-20T23:08:35","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.mehmetcanyuece.com\/2007\/11\/21\/biliyorum-komutanlar-imralya-gitti\/"},"modified":"2007-11-21T00:08:35","modified_gmt":"2007-11-20T23:08:35","slug":"biliyorum-komutanlar-imralya-gitti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/biliyorum-komutanlar-imralya-gitti\/","title":{"rendered":"&#8216;Biliyorum Komutanlar \u0130mral\u0131&#8217;ya Gitti&#8217;"},"content":{"rendered":"<div class='booster-block booster-read-block'>\n                <div class=\"twp-read-time\">\n                \t<i class=\"booster-icon twp-clock\"><\/i> <span>Read Time:<\/span>15 Minute, 49 Second                <\/div>\n\n            <\/div><p>&quot;TSK&#39;ya en yak\u0131n isimlerden Fikret Bila, son d&ouml;nemin en &ouml;nemli pa\u015falar\u0131yla konu\u015fup &ccedil;arp\u0131c\u0131 bir kitap yazd\u0131. Bila o g&ouml;r&uuml;\u015fmelerin i&ccedil;inde yazmad\u0131klar\u0131 &ouml;nemli bilgileri anlatt\u0131. &quot;Komutanlar Cephesi&quot; kitab\u0131n\u0131n yazar\u0131 Fikret Bila: &quot;Komutanlar\u0131n \u0130mral\u0131&#39;da Abdullah &Ouml;calan&#39;la g&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;p g&ouml;r&uuml;\u015fmediklerini merak ettim. O d&ouml;nem g&ouml;revde bulunanlara sordum. Ama yan\u0131t alamad\u0131m. Kendimi yerlerine koydum ve bu i\u015fi y&uuml;r&uuml;ten insanlar olarak bu olay\u0131 y&ouml;neten insan kimdir diye gidip konu\u015fabileceklerini d&uuml;\u015f&uuml;nd&uuml;m.   <!--more--> Elbette de\u011fi\u015fik r&uuml;tbeden askerlerin sorgulama yapt\u0131klar\u0131n\u0131 biliyordum ama ben komutanlar\u0131n g&ouml;r&uuml;\u015fme ihtiyac\u0131 hissedip hissetmediklerini, g&ouml;r&uuml;\u015ft&uuml;lerse nas\u0131l bir izlenim ald\u0131klar\u0131n\u0131 anlamak i&ccedil;in sordum&quot;<\/p>\n<p> Fikret Bil&acirc; 1980&#39;den bu yana g&ouml;rev alan iki Cumhurba\u015fkan\u0131, d&ouml;rt Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131, bir Jandarma ve Kara Kuvvetleri Komutan\u0131, &uuml;&ccedil; Asayi\u015f B&ouml;lge Komutan\u0131&#39;yla konu\u015ftu. Konu\u015ftuklar\u0131n\u0131n ortak &ouml;zelli\u011fi PKK ve K&uuml;rt sorunu konusunda karar veren en tepedeki isimler olmas\u0131yd\u0131. Bu grubun i&ccedil;ine &ouml;zellikle medyaya &ccedil;\u0131kmaktan hi&ccedil; ho\u015flanmayan komutanlar da dahil olunca Bil&acirc;&#39;n\u0131n ne kadar zor bir &ccedil;al\u0131\u015fmay\u0131 ortaya &ccedil;\u0131kard\u0131\u011f\u0131 daha iyi anla\u015f\u0131l\u0131yor. <\/p>\n<p> Ancak i\u015fin buradan da ileriye giden, Bil&acirc;&#39;n\u0131n m&uuml;lakatlar\u0131na &quot;tarihi&quot; niteli\u011fi kazand\u0131ran bir y&ouml;n&uuml; var. Onun gazetecili\u011fi sayesinde T&uuml;rkiye ilk kez komutanlar cephesinde de\u011fi\u015fen bir \u015feyler oldu\u011funu &ouml;\u011frendi. Komutanlar\u0131n bir b&ouml;l&uuml;m&uuml; ilk kez K&uuml;rt meselesinden s&ouml;z ederken &quot;Hata yapt\u0131k&quot; dedi. \u0130lk kez askeri kimliklerini kenara koyup, siyasi analizlerini kamuoyuyla bu kadar samimi bir \u015fekilde payla\u015ft\u0131lar. Bu a&ccedil;\u0131l\u0131m T&uuml;rkiye&#39;ye &ccedil;ok iyi geldi. <\/p>\n<p> Bil&acirc;&#39;n\u0131n m&uuml;lakatlar\u0131n\u0131n Milliyet&#39;te be\u015f g&uuml;nl&uuml;k dizi olarak yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 3 Kas\u0131m&#39;dan bu sat\u0131rlar\u0131n yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 16 Kas\u0131m&#39;a kadar komutanlar\u0131n s&ouml;zleri tam 98 k&ouml;\u015fe yaz\u0131s\u0131 ve 15 habere konu oldu. TV kanallar\u0131ndaki haber ve tart\u0131\u015fmalar bunun d\u0131\u015f\u0131nda. Bu m&uuml;lakatlar\u0131n tamam\u0131n\u0131n topland\u0131\u011f\u0131 &quot;Komutanlar Cephesi&quot; (Detay Yay\u0131nlar\u0131) kitab\u0131 &ccedil;\u0131kar &ccedil;\u0131kmaz t&uuml;kendi. Ve yaratt\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015fma da uzun bir s&uuml;re daha, muhtemelen uzun y\u0131llar devam edece\u011fe benziyor. Bu y&uuml;zden bu hafta ciddi bir gazetecilik ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n alt\u0131na imzas\u0131n\u0131 atan Fikret Bil&acirc;&#39;yla konu\u015ftuk. Bil&acirc; bize hem kitab\u0131n\u0131 hem askerleri hem de biraz Ankara gazetecili\u011fini anlatt\u0131&#8230;<\/p>\n<p> Bu s&ouml;yle\u015fileri yaparak ger&ccedil;ekten zor olan\u0131 ba\u015fard\u0131\u011f\u0131n\u0131z i&ccedil;in sorusu da kendili\u011finden geliyor tabii: Askerler ni&ccedil;in size konu\u015fuyor?<br \/> Bu bir gazetecilik &ccedil;al\u0131\u015fmas\u0131. Bence en &ouml;nemli ve tek nedeni bir g&uuml;ven ili\u015fkisinin olmas\u0131. 20 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s&uuml;redir Ankara&#39;da &ccedil;al\u0131\u015f\u0131yorum ve m&uuml;mk&uuml;n oldu\u011funca da g&uuml;ndemi iyi izlemeye &ccedil;al\u0131\u015fan bir Ankara gazetecisiyim. &Ccedil;o\u011fu komutanla daha alt g&ouml;revlerdeyken tan\u0131\u015f\u0131yorum. Farkl\u0131 yerlere gitseler de ili\u015fkimi s&uuml;rd&uuml;rmeye gayret g&ouml;steriyorum. Ayr\u0131ca bu g&uuml;venin olu\u015fmas\u0131n\u0131n temel nedenlerinden biri de her zaman kurallara ba\u011fl\u0131 kald\u0131m. &quot;Off the record&quot;lar\u0131 yazmad\u0131m, s&ouml;ylediklerini aynen aktard\u0131m.<\/p>\n<p> <strong>&Ouml;zellikle hassas d&ouml;nemlerde bu tip &ouml;nemli ve zor isimlerle m&uuml;lakatlar yap\u0131labilmesinde acaba &quot;Buradan bana ters soru gelmez, meseleyi provoke etmez&quot; g&uuml;veni de &ouml;ne &ccedil;\u0131k\u0131yor mudur? <\/strong><\/p>\n<p> Kendi ad\u0131ma ikincisi daha do\u011fru. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; ben ters sorular da soran biriyim ama her zaman yan\u0131t alam\u0131yorsunuz. Fakat \u015funa g&uuml;veniyorlar tabii: &quot;Cevap vermeyi istemediysek bu b&ouml;yle kabul edilir. Veya bir \u015feyi yaz\u0131lmamak kayd\u0131yla anlatt\u0131ysak bu istismar edilmez. Ya da s&ouml;ylediklerimizi ba\u015fka tarafa &ccedil;ekmez.&quot; &Ccedil;&uuml;nk&uuml; benim i&ccedil;in sorulara s\u0131n\u0131r yoktur. Ben sorar\u0131m. Ama yan\u0131t alamad\u0131m diye de o konuyu istismar etmek, ka\u015f\u0131mak gibi bir e\u011filimim olmaz. <\/p>\n<p> <strong>Peki k&ouml;\u015fenizdeki baz\u0131 g&ouml;r&uuml;\u015flerinizin askerlerin g&ouml;r&uuml;\u015fleriyle &ouml;rt&uuml;\u015f&uuml;yor olmas\u0131 herhangi bir &quot;entelekt&uuml;el kompleks&quot; yaratmal\u0131 m\u0131? <\/strong><\/p>\n<p> Asla. Ayn\u0131 g&ouml;r&uuml;\u015fteyasm, s&ouml;yleyenler asker diye bunu de\u011fi\u015ftirmem. Habere yans\u0131tmam ama bunun yorumlar\u0131ma yans\u0131mas\u0131 do\u011fald\u0131r. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; bazen de siyasi liderlerle uyu\u015fuyorsunuz ama bu sizi o partinin militan\u0131 yapm\u0131yor. Ayr\u0131ca ben askerlerle hi&ccedil;bir zaman tam anlam\u0131yla bir g&ouml;r&uuml;\u015f birli\u011fi i&ccedil;inde de olmad\u0131m. Konulara g&ouml;re de\u011fi\u015fiyor. Mahkemelik olmak &uuml;zere oldu\u011fumuz haberler de yapt\u0131m. Demirel ve Ecevit&#39;in Evren&#39;e y&ouml;nelik a\u011f\u0131r ele\u015ftirilerini Evren&#39;in g&ouml;revde oldu\u011fu d&ouml;nemde dizi yapt\u0131m. <br \/> &Ouml;d&uuml;l ald\u0131\u011f\u0131m haberlerden biri askerlerin beni mahkemeye vermeye haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 bir haberdi. 1990&#39;larda askerlerin yurtd\u0131\u015f\u0131ndaki gizli hesaplar\u0131na ili\u015fkin bir rapor yay\u0131mlad\u0131m. K\u0131yamet koptu. Genelkurmay&#39;a &ccedil;a\u011f\u0131rd\u0131lar. Hur\u015fit Tolon Pa\u015fa, ard\u0131ndan Ya\u015far B&uuml;y&uuml;kan\u0131t Pa\u015fa genel sekreterlik g&ouml;revini y&uuml;r&uuml;t&uuml;yorlard\u0131 ve beni mahkemeye vermeye haz\u0131rlan\u0131yorlard\u0131. O haz\u0131rl\u0131klar\u0131 g&ouml;rd&uuml;k, tart\u0131\u015ft\u0131k. <\/p>\n<p> Bir kitab\u0131mdan dolay\u0131 12,5 y\u0131l hapis istemiyle yarg\u0131land\u0131m. O davan\u0131n a&ccedil;\u0131lmas\u0131nda da M\u0130T&#39;in &ccedil;abas\u0131 olmu\u015ftu. Demek istedi\u011fim \u015fu, her zaman &ouml;rt&uuml;\u015fme olmuyor. Ve ben de ili\u015fkiyi bozmayay\u0131m diye hi&ccedil; haber saklamad\u0131m.<\/p>\n<p> <strong>Do\u011frusu bunlar\u0131 biraz da \u015funun i&ccedil;in sorduk: Galiba iki-&uuml;&ccedil; ay &ouml;nceydi. NTV&#39;nin bir canl\u0131 yay\u0131n\u0131nda gazeteci G&uuml;lay G&ouml;kt&uuml;rk ve Oral &Ccedil;al\u0131\u015flar&#39;dan &quot;Neden s&uuml;rekli askerlerin konu\u015fmas\u0131na vesile oluyorsunuz?&quot; diye bir ele\u015ftiri alm\u0131\u015ft\u0131n\u0131z. Sizce askerleri konu\u015fturup konu\u015fturmamakla ilgili bir gazetecinin durmas\u0131 gereken nokta ne olmal\u0131? <\/strong><\/p>\n<p> Bence yanl\u0131\u015f bir ele\u015ftiri. &Ouml;zellikle \u0130stanbul&#39;da &ccedil;al\u0131\u015fan meslekta\u015flar\u0131m\u0131z bizim &ccedil;al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131m\u0131z\u0131, g&ouml;revlerimizi ya unuttular ya hi&ccedil; bilmediler. Burada bizim haber de\u011feri olan her kaynakla temas etmemiz gerekiyor. O y&uuml;zden de &quot;Niye ikide bir askerlere soru soruyorsunuz, niye ortal\u0131\u011f\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131yorsunuz?&quot; d&uuml;\u015f&uuml;ncesi yanl\u0131\u015f. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; &ouml;yle olmuyor. <\/p>\n<p> Bizim her sabah kalk\u0131p da &quot;Aaa yoldan komutan ge&ccedil;iyor, hemen bir soru soray\u0131m&quot; diye bir imkan\u0131m\u0131z yok, &ouml;zel bir &ccedil;abam\u0131z da yok. Bir &uuml;st d&uuml;zey komutana ula\u015fmak m&uuml;mk&uuml;n de\u011fil. Sabah telefon a&ccedil;\u0131p da Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131 ya da bir komutanla sohbet edemezsiniz. Ortak birtak\u0131m kokteyl ya da resepsiyonlarda ancak g&ouml;r&uuml;rs&uuml;n&uuml;z ki bunun da say\u0131s\u0131 &ccedil;ok azd\u0131r. Gazeteci olarak da o k\u0131sa s&uuml;rede ne varsa sorars\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p> <strong>&quot;Askere soru sormak bizim sorumlulu\u011fumuz&quot;<br \/> Ama i\u015fte baz\u0131 meslekta\u015flar\u0131n\u0131z da soru sorman\u0131z\u0131n, askeri kendi yetki alan\u0131ndan &ccedil;\u0131kar\u0131p, sivillerin alan\u0131na m&uuml;dahale eder pozisyona getirdi\u011fi, buna ortam sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 ele\u015ftirisini yap\u0131yor. <\/strong><\/p>\n<p> Ama bu \u015fimdi ba\u015f\u0131n\u0131 kuma g&ouml;mmek gibi bir \u015fey, ger&ccedil;ek&ccedil;i de\u011fil. Biz de askerlere &quot;S&uuml;ne zararl\u0131s\u0131yla ilgili ne d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;yorsunuz?&quot; diye sormuyoruz ki. Cevap verecekleri, ilgili olduklar\u0131 konularla ilgili soruyoruz. Hay\u0131r, &quot;TSK&#39;n\u0131n hi&ccedil;bir a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 yoktur&quot; dese bu arkada\u015flar, kabul edece\u011fim. Ama onlar da biliyor ki bir haber de\u011ferleri var. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 var, i\u015flevleri var. Ayr\u0131ca hi&ccedil; kimseyi zorla konu\u015fturamazs\u0131n\u0131z. <\/p>\n<p> <strong>O zaman bir de bu meslekte pek &ccedil;oklar\u0131n\u0131n oldu\u011fu gibi sizin de &quot;Hasan abi&quot; dedi\u011finizi bildi\u011fimiz Hasan Cemal&#39;in ele\u015ftirisini soral\u0131m: 4 Eyl&uuml;l&#39;deki yaz\u0131s\u0131nda &quot;Demokrasi i&ccedil;inde sivil sivilli\u011fini, asker askerli\u011fini, gazeteci gazetecili\u011fini bildik&ccedil;e ta\u015flar yerli yerine oturur&quot; demi\u015fti. 19 Mart 2005&#39;teki yaz\u0131s\u0131nda ise ad\u0131n\u0131z\u0131 da vererek askere kar\u015f\u0131 &quot;fazla m&uuml;eddeb (edepli) gazetecilik&quot; yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131&#8230; <\/strong><\/p>\n<p> Kendisini ger&ccedil;ekten &ccedil;ok severim, &ccedil;ok sayg\u0131 duyar\u0131m, ama bence Hasan abi yan\u0131l\u0131yor. Siz g&ouml;rmezlikten duymazl\u0131ktan gelseniz de olaylar kendini dayat\u0131r zaten. Yani sizin sormamaya &ccedil;al\u0131\u015fman\u0131z, s\u0131rt\u0131n\u0131z\u0131 d&ouml;nmeniz olaylar\u0131n seyrini de\u011fi\u015ftirmez. Gazeteci sormuyor diye olaylar durmaz. &quot;Aa bunu sormuyorlar galiba, ihtilal yap\u0131lmas\u0131n, vazge&ccedil;elim&quot; diye bir geli\u015fme olmaz. <\/p>\n<p> <strong>Zaten Hasan Cemal soru olarak ba\u015fka bir bak\u0131\u015f a&ccedil;\u0131s\u0131n\u0131 &ouml;neriyor. Mesela, &quot;Kara Kuvvetleri Komutan\u0131 olarak b&ouml;ylesine hassas, kritik konularda a&ccedil;\u0131klama yetkisini kendinizde nas\u0131l g&ouml;r&uuml;yorsunuz?&quot; diye sorman\u0131z gerekti\u011fini d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;yor. <\/strong><\/p>\n<p> Yok, ama bunlar kendi siyasi g&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;n&uuml; kayna\u011fa kabul ettirme; &quot;Sen konu\u015fma!&quot; demek. O zaman hi&ccedil; soru sorma, gerek yok. Ben Hasan Cemal&#39;e bunun yan\u0131t\u0131n\u0131 ertesi g&uuml;n k&ouml;\u015femden vermi\u015ftim. Bence bizim gibi Ankara&#39;da &ccedil;al\u0131\u015fan ve gazetecilik yapmaya devam eden meslekta\u015flarla sadece k&ouml;\u015fe yazan meslekta\u015flar\u0131 ay\u0131rmam\u0131z laz\u0131m. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; bizim haber sorumlulu\u011fumuz da var. Bizden hesap sorarak takip edilen bir sorumluluk bu. Bunu \u0130stanbul&#39;daki yazarlar\u0131n da unutmamas\u0131 gerekiyor. <br \/> Ayr\u0131ca bize &quot;Niye askerlere soru soruyorlar?&quot; diye ele\u015ftiri y&ouml;neltenler dahil olmak &uuml;zere bir grup meslekta\u015f\u0131m\u0131z\u0131n da Ba\u015fbakan&#39;a hi&ccedil; &quot;zor&quot; soru sormad\u0131klar\u0131n\u0131 g&ouml;r&uuml;yoruz. Do\u011frusu, siyasal iktidar kar\u015f\u0131s\u0131nda ele\u015ftiri hakk\u0131ndan s\u0131k&ccedil;a &quot;feragat&quot; etmeleri dikkatimizi &ccedil;ekiyor.<\/p>\n<p> <strong>G&ouml;revdeki pa\u015falar: &quot;Analizler &ccedil;ok iyi, zamanlama kritik&quot;<\/p>\n<p> S&ouml;yle\u015fileriniz yay\u0131mlanmaya ba\u015flad\u0131ktan sonra rahats\u0131zl\u0131k duyan komutan oldu mu; &quot;Ke\u015fke \u015funu yazmasayd\u0131n\u0131z&quot; diyen&#8230; <\/strong><\/p>\n<p> O anlamda bir tepki olmad\u0131 ama komutanlar\u0131n baz\u0131lar\u0131ndan \u015f&ouml;yle bir de\u011ferlendirme ald\u0131m. &quot;Zamanlama konusunda ele\u015ftiri al\u0131yoruz&quot; dediler. Kendi camialar\u0131nda, askeri &ccedil;evrede&#8230; &quot;Nas\u0131l bir ele\u015ftiri al\u0131yorsunuz?&quot; dedim. Dediler ki, &quot;\u0130&ccedil;erikler &ccedil;ok iyi, analizler &ccedil;ok iyi, bu bir d&ouml;n&uuml;m noktas\u0131 ama \u015fu aralar tezkere &ccedil;\u0131km\u0131\u015f, T&uuml;rk Silahl\u0131 Kuvvetleri bir askeri harekat kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 i&ccedil;inde, acaba zamanlama do\u011fru mu, niye b&ouml;yle bir zamanlama yap\u0131ld\u0131?&quot; Bu tip ele\u015ftiriler alm\u0131\u015flar. Ve tabii aralar\u0131nda &uuml;z&uuml;lenler de olmu\u015f bu ele\u015ftirilere. <br \/> Ben de dedim ki, &quot;Yani bu planl\u0131 bir zamanlama de\u011fil. Yaz\u0131n konu\u015ftu\u011fumuzda tezkere yoktu, s\u0131n\u0131r&ouml;tesi yoktu. Kitab\u0131n haz\u0131rlanma a\u015famas\u0131 \u015fimdi bitti, diziyi de ona g&ouml;re ba\u015flatt\u0131k. Tamamen tesad&uuml;f&quot;. Zaten ben bu g&ouml;r&uuml;\u015flerin zaman\u0131 a\u015fan bir niteli\u011fi oldu\u011funu da d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;yorum. Sonu&ccedil;ta 27 y\u0131ldan bahsediyoruz ve komutanlar &ccedil;ok &ouml;nemli analizlerini kamuoyuyla ilk kez payla\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n<p> <strong>\u0130&ccedil;erikle ilgili ald\u0131klar\u0131 olumlu tepkiye bak\u0131l\u0131rsa sizce \u015fu anda g&ouml;revde bulunan komutanlar da size konu\u015fan emekli pa\u015falar gibi d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;yor mudur? <\/strong><\/p>\n<p> Ben g&ouml;r&uuml;\u015flerinin an az\u0131ndan yak\u0131n oldu\u011fu kanaatindeyim. Hem B&uuml;y&uuml;kan\u0131t&#39;\u0131n hem de seneye Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131 olmas\u0131n\u0131 bekledi\u011fimiz \u0130lker Pa\u015fa&#39;n\u0131n g&ouml;r&uuml;\u015fleri yap\u0131lan bu analizlere &ccedil;ok yak\u0131n. Hem a&ccedil;\u0131kl\u0131k hem de hatalar\u0131 tespit bak\u0131m\u0131ndan fikirler &ouml;rt&uuml;\u015f&uuml;yor. Olumlu tepki almalar\u0131 da bir g&ouml;sterge.<\/p>\n<p> <strong>&quot;\u0130tiraftan &ccedil;ok bir &#39;ke\u015fke&#39; hali var&quot;<\/p>\n<p> Sizce komutanlar\u0131n bu a&ccedil;\u0131klamalar\u0131na nas\u0131l bir ad vermeli: \u0130tiraf, &ouml;zele\u015ftiri, i&ccedil; d&ouml;kme, hay\u0131flanma&#8230; <\/strong><\/p>\n<p> Her komutan i&ccedil;in ayr\u0131 bir yan\u0131t vermek gerekebilir. Mesela 1980&#39;lerde siyasi sorumlulu\u011fu da olan askeri bir y&ouml;netim vard\u0131. O d&ouml;nemde Evren &quot;K&uuml;rt diye bir \u015fey yoktur&quot; tezine sahip. O noktadan 26 y\u0131l sonra bug&uuml;n Evren &quot;Hata ettik&quot; diyor. Bu tabii bir itiraf. Hata ettik demekle de kalm\u0131yor, &quot;G&uuml;neydo\u011fu&#39;ya gidecek memurlar\u0131n K&uuml;rt&ccedil;e bilmesi gerekir&quot; diyor, yani bir ad\u0131m daha ileri gidiyor. <\/p>\n<p> Ama mesela Ayta&ccedil; Pa\u015fa&#39;n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 tahlil ise itiraf niteli\u011fi ta\u015f\u0131m\u0131yor bence. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; o gen&ccedil; bir subayken ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d&ouml;nemi ele\u015ftiriyor. Ama o d&ouml;nemde kendisi karar al\u0131c\u0131 bir noktada de\u011fil. &quot;1970&#39;ler ve 80&#39;lerde sosyal istekleri bile biz &#39;y\u0131k\u0131c\u0131 faaliyetler&#39; kapsam\u0131nda g&ouml;r&uuml;yorduk. Bize b&ouml;yle talimat verildi, b&ouml;yle e\u011fitildik. O zaman bu hataym\u0131\u015f&quot; diyor. Bence bu bir itiraftan ziyade b&uuml;t&uuml;n sisteme y&ouml;nelik bir ele\u015ftiri.<\/p>\n<p> Elbette ter&ouml;r&uuml;n di\u011fer fakt&ouml;rlerini ortadan kald\u0131rm\u0131\u015f de\u011fil komutanlar ama buna ra\u011fmen T&uuml;rkiye&#39;nin i&ccedil;eride yapabilece\u011fi \u015feyleri zaman\u0131nda yapmad\u0131\u011f\u0131 tespitini de yap\u0131yorlar. &quot;Ke\u015fke yap\u0131lsayd\u0131&#8230;&quot; Orada bir &quot;ke\u015fke&quot; var.<\/p>\n<p> <strong>&quot;Askerin tehdit alg\u0131s\u0131nda PKK &uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml; s\u0131rada geliyor&quot;<\/p>\n<p> Sizce asker ne planl\u0131yor? &quot;Girelim, operasyon yap\u0131ls\u0131n&quot;; ya peki sonra? <\/strong><\/p>\n<p> Silahl\u0131 ter&ouml;rist da\u011fda gezdi\u011fi s&uuml;rece askeri m&uuml;cadele devam edecek, b&ouml;yle bir kararlar\u0131 var. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; g&uuml;venlik sa\u011flanmadan di\u011fer alanlarda &ccedil;al\u0131\u015fma yap\u0131lamayaca\u011f\u0131 kanaatindeler. Bu y&uuml;zden e\u015fzamanl\u0131 &ccedil;al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;yorlar. <\/p>\n<p> <strong>Kuzey Irak&#39;la ilgili ne d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;yorlar? <\/strong><\/p>\n<p> Komutanlar\u0131n &ccedil;o\u011funda b&ouml;l&uuml;nme kayg\u0131s\u0131 var. Bu da Kuzey Irak&#39;la ilgili bir sorun. Kuzey Irak&#39;ta bir K&uuml;rt devleti kurulmayaca\u011f\u0131 inanc\u0131ndalar. <\/p>\n<p> <strong>Ya kurulursa? <\/strong><\/p>\n<p> O zaman bunu bir beka meselesi olarak de\u011ferlendiriyorlar. Yani sava\u015fmay\u0131 g&ouml;ze alabilirler. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; tehdit alg\u0131lamas\u0131n\u0131 s\u0131ralarken &quot;birinci PKK&quot; demiyorlar. Birinci ba\u011f\u0131ms\u0131z K&uuml;rt devleti. \u0130kinci Kerk&uuml;k&#39;&uuml;n stat&uuml;s&uuml;. &Uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml; bunlar\u0131n bir unsuru olarak PKK.<\/p>\n<p> <strong>Neden K&uuml;rt devleti birinci s\u0131rada? <\/strong><\/p>\n<p> Irak&#39;\u0131n toprak b&uuml;t&uuml;nl&uuml;\u011f&uuml;n&uuml;n bozulmas\u0131 T&uuml;rkiye&#39;nin de toprak b&uuml;t&uuml;nl&uuml;\u011f&uuml;n&uuml; bozar diye. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; iki co\u011frafya aras\u0131nda demografik ge&ccedil;irgenlik s&ouml;z konusu. &quot;As\u0131l risk budur&quot; diyorlar. <\/p>\n<p> <strong>Bu kritik noktay\u0131 a\u015fman\u0131n ba\u015fka yolu yok mu sizce? <\/strong><\/p>\n<p> Hilmi &Ouml;zk&ouml;k Pa\u015fa &quot;Refahla ve AB&#39;yle a\u015f\u0131l\u0131r&quot; diyor. Pa\u015fa, &quot;G&uuml;neydo\u011fu&#39;daki vatanda\u015flar\u0131n aidiyeti y&uuml;kselece\u011fi gibi, bakars\u0131n\u0131z T&uuml;rkiye Kuzey Iraktakilerin de cazibe merkezi olur&quot; diye d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;yor. <\/p>\n<p> <strong>Peki askerin i&ccedil;inde &quot;Irak&#39;\u0131n toprak b&uuml;t&uuml;nl&uuml;\u011f&uuml; bozulursa 1926 anla\u015fmas\u0131 da bozulur&quot; diyen var m\u0131? Ya da varsa bile bunu s&ouml;ylerler mi? <\/strong><\/p>\n<p> S&ouml;ylemezler tabii. Ama \u0130lker Ba\u015fbu\u011f, Genelkurmay \u0130kinci Ba\u015fkan\u0131&#39;yken bu tip bir sorumuza Atat&uuml;rk&#39;&uuml;n bir s&ouml;z&uuml;yle yan\u0131t vermi\u015fti; &quot;Oraya girmek kolay da kalmak zor&quot; demi\u015fti. Bence TSK&#39;n\u0131n kurmay kesimi 1926&#39;y\u0131 mutlaka ara\u015ft\u0131rm\u0131\u015flar, uluslararas\u0131 ili\u015fkiler ve hukuk a&ccedil;\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirmi\u015flerdir. Ama o de\u011ferlendirmenin sonucunu biz bilemeyiz.<\/p>\n<p> <strong>&quot;Bana &#39;Baz\u0131 konular\u0131 a&ccedil;mayal\u0131m&#39; dediler&quot;<\/p>\n<p> &quot;Nedir?&quot; diye sormayaca\u011f\u0131z tabii ama acaba komutanlar\u0131n size &quot;T&uuml;rkiye \u015fu anda buna haz\u0131r de\u011fil, \u015fimdilik yazmay\u0131n&quot; dedikleri daha ileri yorumlar\u0131 da oldu mu? <\/strong><\/p>\n<p> Tabii yaz\u0131lmayan \u015feyler var ama bu anlamda bir \u015fey yok. Daha &ccedil;ok ba\u015flar\u0131ndan ge&ccedil;en baz\u0131 olaylarla ilgili s\u0131n\u0131rlar koydular. Hani bilinmesinin T&uuml;rkiye&#39;ye yarar getirmeyece\u011fini d&uuml;\u015f&uuml;nd&uuml;kleri, s\u0131r say\u0131labilecek baz\u0131 anekdotlar diyeyim. Ama ileriye y&ouml;nelik analiz anlam\u0131nda ba\u015fka bir \u015fey yok. <\/p>\n<p> <strong>Sorup da alamad\u0131\u011f\u0131n\u0131z yan\u0131t oldu mu? <\/strong><\/p>\n<p> Bir tanesini s&ouml;yleyeyim: Ben komutanlar\u0131n \u0130mral\u0131&#39;da Abdullah &Ouml;calan&#39;la g&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;p g&ouml;r&uuml;\u015fmediklerini sordum. <\/p>\n<p> <strong>Hepsine sordunuz mu? <\/strong><\/p>\n<p> O d&ouml;nem g&ouml;revde bulunanlara sordum. Ama yan\u0131t alamad\u0131m. Kendimi yerlerine koydum ve bu i\u015fi y&uuml;r&uuml;ten insanlar olarak bu olay\u0131 y&ouml;neten insan kimdir diye gidip konu\u015fabileceklerini d&uuml;\u015f&uuml;nd&uuml;m. Elbette de\u011fi\u015fik r&uuml;tbeden askerlerin sorgulama yapt\u0131klar\u0131n\u0131 biliyordum ama ben komutanlar\u0131n g&ouml;r&uuml;\u015fme ihtiyac\u0131 hissedip hissetmediklerini, g&ouml;r&uuml;\u015ft&uuml;lerse nas\u0131l bir izlenim ald\u0131klar\u0131n\u0131 anlamak i&ccedil;in sordum. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; bu i\u015fin siyasi boyutlar\u0131yla da ilgilendikleri belliydi. <\/p>\n<p> <strong>Peki &quot;Yorum yok&quot; mu dediler, &quot;Ge&ccedil;elim&quot; mi dediler?<\/strong><\/p>\n<p> Bana &quot;Baz\u0131 konular\u0131 a&ccedil;mayal\u0131m&quot; dediler. Tabii &ouml;yle deyince de oralar\u0131 a&ccedil;ma \u015fans\u0131m\u0131z olmad\u0131. <\/p>\n<p> <strong>&quot;Konu\u015ftuklar\u0131mdan en z\u0131t fikirdeki askerler, &Ouml;zk&ouml;k Pa\u015fa&#39;yla Tokat Pa\u015fa&quot;<\/strong><br \/> &#8211; \u015eunu &ccedil;ok net g&ouml;zlemledim: Emekli olsalar da aralar\u0131ndaki sayg\u0131 ili\u015fkisi devam ediyor. Birbirlerinden bahsederken k\u0131demine g&ouml;re &quot;Komutan\u0131m&quot; diyorlar. Ele\u015ftirecek bile olsalar bunu son derece diplomatik ve sayg\u0131l\u0131 bir \u015fekilde yap\u0131yorlar. <br \/> -Necati &Ouml;zgen Pa\u015fa d\u0131\u015f\u0131nda hepsi &quot;1 Mart Tezkeresi ge&ccedil;meliydi&quot; dedi.<br \/> &#8211; Bir tek Ayta&ccedil; Yalman Pa\u015fa ABD&#39;nin &Ouml;calan&#39;\u0131 T&uuml;rkiye&#39;ye Barzani ve Talabani&#39;yi g&uuml;&ccedil;lendirmek i&ccedil;in teslim etti\u011fini s&ouml;yledi. Di\u011fer pa\u015falar bu fikre kat\u0131lmad\u0131.<br \/> &#8211; &Ccedil;uval olay\u0131 s\u0131ras\u0131nda t&uuml;m komutanlar T&uuml;rk askerlerinin ate\u015fle yan\u0131t vermesi gerekti\u011fini s&ouml;ylerken sadece Hilmi &Ouml;zk&ouml;k Pa\u015fa diren&ccedil; g&ouml;sterilmemesini do\u011fru buldu.<br \/> -Hi&ccedil;birinden yeni bir OHAL d&ouml;nemine s\u0131cak bakt\u0131klar\u0131na ili\u015fkin bir izlenim almad\u0131m.<br \/> &#8211; Yalman Pa\u015fa, K&uuml;rtler i&ccedil;in &quot;Bir asimilasyon olmam\u0131\u015f&quot; dedi. Ancak o s&ouml;z&uuml;n&uuml; daha sonra entegrasyona d&ouml;n&uuml;\u015ft&uuml;rd&uuml;. Daha yerine oturan bir kelime olarak entegrasyonu kullanmak gerekti\u011fini s&ouml;yledi. <br \/> &#8211; Kitapta g&ouml;r&uuml;\u015flerine yer vermeyi isteyip de konu\u015famad\u0131\u011f\u0131m tek komutan K\u0131vr\u0131ko\u011flu Pa\u015fa oldu. \u0130rtibat sa\u011flayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i&ccedil;in ba\u015fvurumu da kendisine iletemedim.<br \/> &#8211; &Ouml;zk&ouml;k Pa\u015fa&#39;n\u0131n, zaman\u0131nda ald\u0131\u011f\u0131 ele\u015ftirilerin gerek&ccedil;elerini detayl\u0131 bir \u015fekilde birinci a\u011f\u0131zdan dinleme f\u0131rsat\u0131n\u0131 buldum. Do\u011frusu bence aralar\u0131ndaki en al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k komutan &Ouml;zk&ouml;k Pa\u015fa. <\/p>\n<p> -G&ouml;r&uuml;\u015ft&uuml;klerim aras\u0131nda birbirlerine en z\u0131t fikirlere sahip komutanlar Hilmi &Ouml;zk&ouml;k Pa\u015fa&#39;yla Altay Tokat Pa\u015fa&#39;yd\u0131. <\/p>\n<p> -Kimlik konusunda &quot;T&uuml;rkiyelilik&quot; laf\u0131n\u0131 a\u011fz\u0131na alan hi&ccedil; olmad\u0131. Hepsinin k\u0131rm\u0131z\u0131 &ccedil;izgisi &uuml;niter yap\u0131. \u0130kinci bir ulusal kimli\u011fe asla s\u0131cak bakm\u0131yorlar. <\/p>\n<p> &#8211; Komutanlar\u0131n hepsi K&uuml;rt k&ouml;kenli vatanda\u015flar\u0131n da general, genelkurmay ba\u015fkan\u0131 olabilece\u011fi g&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;nde. Konu\u015ftuklar\u0131m aras\u0131nda ise bildi\u011fim kadar\u0131yla K&uuml;rt yoktu.<\/p>\n<p> &#8211; Bug&uuml;ne kadarki h&uuml;k&uuml;metlerle ilgili iki ortak g&ouml;r&uuml;\u015fleri var. 1-G&uuml;neydo\u011fu&#39;nun geli\u015ftirilmesi konusunda sorumluluklar\u0131n\u0131 yerine getirmediler. 2- Bununla birlikte biz ne talep ettiysek hepsini kar\u015f\u0131lad\u0131lar.&quot;<\/p>\n<p> <em>*Aktif haber com\/19 Kas\u0131m 2007<\/em>  <\/p>\n        <div class=\"booster-block booster-reactions-block\">\n            <div class=\"twp-reactions-icons\">\n                \n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-1\" post-id=\"758\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/happy.svg\" alt=\"Happy\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Happy                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                        \n                                                <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-2\" post-id=\"758\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/sad.svg\" alt=\"Sad\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Sad                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-3\" post-id=\"758\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/excited.svg\" alt=\"Excited\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Excited                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-6\" post-id=\"758\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/sleepy.svg\" alt=\"Sleepy\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Sleepy                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                        \n                                                <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-4\" post-id=\"758\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/angry.svg\" alt=\"Angry\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">Angry<\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                        \n                    <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-5\" post-id=\"758\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/surprise.svg\" alt=\"Surprise\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">Surprise<\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n            <\/div>\n        <\/div>\n\n    \n<div class=\"twitter-share\"><a href=\"https:\/\/twitter.com\/intent\/tweet?via=SerhatArarat1\" class=\"twitter-share-button\">Tweet<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&quot;TSK&#39;ya en yak\u0131n isimlerden Fikret Bila, son d&ouml;nemin en &ouml;nemli pa\u015falar\u0131yla konu\u015fup &ccedil;arp\u0131c\u0131 bir kitap yazd\u0131. Bila o g&ouml;r&uuml;\u015fmelerin i&ccedil;inde yazmad\u0131klar\u0131 &ouml;nemli bilgileri anlatt\u0131. &quot;Komutanlar Cephesi&quot; kitab\u0131n\u0131n yazar\u0131 Fikret Bila: &quot;Komutanlar\u0131n \u0130mral\u0131&#39;da Abdullah &Ouml;calan&#39;la g&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;p g&ouml;r&uuml;\u015fmediklerini merak ettim. O d&ouml;nem g&ouml;revde bulunanlara sordum. Ama yan\u0131t alamad\u0131m. Kendimi yerlerine koydum ve bu i\u015fi y&uuml;r&uuml;ten insanlar olarak [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-758","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tye"],"blocksy_meta":[],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/758","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=758"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/758\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=758"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=758"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=758"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}