{"id":724,"date":"2007-10-26T23:40:04","date_gmt":"2007-10-26T21:40:04","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.mehmetcanyuece.com\/2007\/10\/26\/kuert-muezigi-ve-kueltuer-emperyalistleri-serhad-karadeniz\/"},"modified":"2007-10-26T23:40:04","modified_gmt":"2007-10-26T21:40:04","slug":"kuert-muezigi-ve-kueltuer-emperyalistleri-serhad-karadeniz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/kuert-muezigi-ve-kueltuer-emperyalistleri-serhad-karadeniz\/","title":{"rendered":"K\u00dcRT M\u00dcZ\u0130\u011e\u0130 VE K\u00dcLT\u00dcR EMPERYAL\u0130STLER\u0130\/ SERHAD KARADEN\u0130Z"},"content":{"rendered":"
\n
\n \t<\/i> Read Time:<\/span>6 Minute, 28 Second <\/div>\n\n <\/div>

Kürt halk\u0131 diliyle kültürü ile adet ve töreleriyle birbirine kenetlenmi\u015f bir halkt\u0131r. Ahmede Xane'lerden bugüne nice ozanlar nice yazarlar Kürt kimli\u011fine ve Kürt kültürüne nice yap\u0131tlar kazand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Hat\u0131rlars\u0131n\u0131z belki, Tar\u0131k Akan 1982 de Avrupa da yapt\u0131\u011f\u0131 bir konu\u015fmada ‘'kültür emperyalizmi'' kelimesini kulland\u0131\u011f\u0131 için Türkiye'ye döndü\u011fü zaman tutuklanm\u0131\u015ft\u0131. Genel anlam\u0131yla bakarsak pekte garip gelmiyor bu bana zaten, Türkiye cumhuriyeti de zaten bir bak\u0131ma Kürt halk\u0131na kar\u015f\u0131 bir kültür emperyalizmi yapm\u0131yor mu? <\/p>\n

Uzaklarda aramaya hiç mi hiç gerek yok. Günümüzde Kürt halk\u0131 yukar\u0131da anlat\u0131lan süreci ya\u015f\u0131yor ve ne yaz\u0131k ki Kürtler, bu süreç içerisinde de hep kendi kültüründen vermek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Kürt halk\u0131, öyküleri, klamlar\u0131 al\u0131n\u0131p ba\u015fka uluslara mal edilirken, kendi kültürünü ba\u015fka kültürlerle do\u011fal al\u0131\u015fveri\u015f içerisinde zenginle\u015ftirme imkân\u0131 bulamam\u0131\u015ft\u0131r. Bunun ba\u015fl\u0131ca iki nedeni oldu\u011funu söyleyebiliriz: Birincisi; do\u011fal al\u0131\u015fveri\u015f için gereken araç ve gereçlerden uzun y\u0131llar boyunca uzak kalm\u0131\u015f, devlet olamaman\u0131n yol açt\u0131\u011f\u0131 kurumla\u015fma sorunlar\u0131yla birlikte kültürel de\u011ferlerine de yeterince sahip ç\u0131kamam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130kincisi ve as\u0131l nedeni ise, egemen ulusun bask\u0131 ve asimilasyon politikalar\u0131d\u0131r. \u0130ktidarlar, "Mal\u0131n\u0131 yemeyenin mal\u0131n\u0131 yerler" sözünü do\u011frularcas\u0131na politikalar geli\u015ftirmi\u015f ve bunu uygulaya gelmi\u015ftir. Tabii ki biz her zaman ya\u015fas\u0131n halklar\u0131n karde\u015fli\u011fi diyerek kültür al\u0131\u015fveri\u015fi yap\u0131lmas\u0131ndan yanay\u0131z. Kültürler payla\u015f\u0131larak büyür ve anlam kazan\u0131r. Yaln\u0131z bu bir ismin üzerine ba\u015fka bir isim koymakla olmaz. Hakaret ederek, küçük dü\u015fürmeye çal\u0131\u015farak, olmaz veya da yasaklamakla olmaz. Kürt halk\u0131, senelerce kendi klamlar\u0131n\u0131 özgürce söyleyememi\u015flerdir. Asl\u0131na bakarsan\u0131z bu az önce bahsetti\u011fim kültür emperyalistlerin i\u015fine gelmi\u015ftir. Sanat kültürüne ipotek koyma politikas\u0131 dilin yasaklanmas\u0131yla daha kolay ve elveri\u015fli hale gelmi\u015ftir. <\/p>\n

Nice Kürt ezgilerinin üzerine Türkçe sözler eklenerek piyasaya sürülmü\u015ftür. Çünkü bir ürün yaz\u0131l\u0131 olmay\u0131nca sözü alanda çok çabuk de\u011fi\u015ftirebiliyordu. Yaz\u0131l\u0131 belge olmay\u0131nca da do\u011fal olarak kimse itiraz edemiyordu. Bir örnek: "Beyaz Gül K\u0131rm\u0131z\u0131 Gül Güller Aras\u0131ndan Gelir" isimli türkü "Y\u0131l\u0131n Türk Halk Müzi\u011fi Parças\u0131" bile seçilmi\u015ftir! Derleyicisi Mehmet Özbek'e ödül kazand\u0131ran bu türkünün orijinali "Rabe Cotyar De Hilo Rabe"dir. Kürtçedir. Irakl\u0131 Kürt ozan Tahsin Taha taraf\u0131ndan derlenmi\u015ftir. Bu türkü ayn\u0131 ozan\u0131n sesinden 1970'lerin ba\u015f\u0131ndan bu yana Ba\u011fdat radyosunda seslendirilmektedir. Mehmet Özbek biraz da pi\u015fkince bu durumu \u015fu \u015fekilde aç\u0131kl\u0131yor: "Bir arada ya\u015fayan kültürlerin birbirlerinden etkilenmesi do\u011fald\u0131r." TRT nedense hep bu noktalarda "bir arada ya\u015fayan kültürlerin etkile\u015fmesinden" dem vuruyor. Bugün say\u0131s\u0131 binlerle aç\u0131klanan resmi TRT ar\u015fivinde bir tek Kürtçe, Arapça, Gürcüce ya da Herkesçe türkü(ezgi, klam) yoktur. Nedense bu kültürlerin hepsi birden, birbirlerinden de\u011fil de tek tarafl\u0131 olarak Türk kültüründen etkilenmi\u015f, dillerinden vazgeçip kendilerini en iyi ifade etmenin yolunu da Türkçe ürünler vermekte bulmu\u015ftur. Garip de\u011fil mi? Türkücü Bedri Ayseli, eline bir teyp al\u0131p gitti\u011fi Diyarbak\u0131r'da duydu\u011fu türküleri kayda almas\u0131n\u0131 \u015fu \u015fekilde anlat\u0131yor: "Bunlar ço\u011funlukla Kürtçe oluyor. Ben parçay\u0131 Türkçe sözlerle yeniden derliyor, okuyorum. Di\u011fer arkada\u015flar\u0131m\u0131n çal\u0131\u015fmalar\u0131 da pek farkl\u0131 de\u011fil." Derlemeci Celal Yar\u0131c\u0131 ise kendisini \u015föyle savunuyor: "Okudu\u011fumuz türkülerin hepsi Kürtçeden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bizim Do\u011fu'nun halk\u0131 Kürtçe parçalar\u0131 seviyor ama anlayam\u0131yor, biz de türkülere Türkçe sözler yaz\u0131p onlar\u0131 tatmin ediyoruz." Kürt türküleri Türkçele\u015ftirilirken sözler genellikle de\u011fi\u015ftiriliyor. Çok az örnek, çevirinin hemen hemen ayn\u0131 oldu\u011fu yönündedir. "Gule, Rabe Subaye" isimli Kürtçe klam asl\u0131na sad\u0131k kal\u0131narak "Gule Uyan Sabaht\u0131r" ismiyle söylenmi\u015ftir. Asimilasyon o kadar çok yerle\u015fmi\u015f ki, bu türkünün asl\u0131na sad\u0131k sözlerle söylenmi\u015f olmas\u0131 bile bizde bir olumluluk etkisi yarat\u0131yor. Bu da garip de\u011fil mi? <\/p>\n

Daha neler yok ki? \u0130sterseniz en bilinenlerden birkaç örnek s\u0131ralayal\u0131m: Yek Momik (Anonim) – Bir Mumdur (Bedri Ayseli – \u0130zzet Alt\u0131nme\u015fe) Le Dotmam (Muhammet \u015eexo) – Ben Yetim (\u0130brahim Tatl\u0131ses) Ez Kewok\u0131m Le Le (Hasan Cizravi) – Hele Yar Zalim Yar (Selahattin Alpay – \u0130zzet Alt\u0131nme\u015fe) Ber Çem Ber Çem Diçume (Anonim) – Esmerim Biçim Biçim (\u0130zzet Alt\u0131nme\u015fe) Sineme (Anonim) – Zap Suyu (Celal Yar\u0131c\u0131) Hat Kervane Mardine (Fahri Bam\u0131rne) – Mektebin Bacalar\u0131 (Muazzez Türüng) Bir keresinde hiç unutmam bu türkü yar\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yeni ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 zamanlar bir TV kanal\u0131nda Arif Sa\u011f\u0131n'da jürili\u011fini yapt\u0131\u011f\u0131 bir yar\u0131\u015fman\u0131n finalinde son haftas\u0131nda yar\u0131\u015fmac\u0131lardan biri kendisi Bingöllüydü, \u015eivan Perwer'in HALEPÇE a\u011f\u0131d\u0131n\u0131 okumu\u015ftu. Ama as\u0131l ilgimi çekende a\u011f\u0131t ba\u015flamadan önceki TV ‘de geçen alt yaz\u0131yd\u0131.''TÜRKÜ ADI: HALEPÇE__YAZAR: ANON\u0130M(anonimin anlam\u0131 yazan ki\u015finin belli olmad\u0131\u011f\u0131 sanat eseri) Halepçe ezgisinin büyük Kürt ozan\u0131 \u015eivan Perwer'e ait oldu\u011funu tüm dünya bilir ve sa\u011f\u0131r sultan bile duymu\u015ftur o ezgiyi ve içinde geçen ac\u0131 dolu sözleri; Ama TV kanal\u0131 halka bu parçan\u0131n yazar\u0131n\u0131n ortada olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bilinmedi\u011fini anlatmaya çal\u0131\u015fm\u0131\u015f, bir bak\u0131ma ört pas etmi\u015ftir. Ayr\u0131ca bu parçan\u0131n neden yar\u0131\u015fma zaman\u0131 de\u011fil de son hafta her \u015fey belli olduktan sonrada okundu\u011fu dü\u015fünmeye de\u011fer bir dip nottur. <\/p>\n

Ba\u015fta söylenenleri bir kez daha tekrarlamakta fayda var: Halklar karde\u015ftir… Aralar\u0131nda kültür al\u0131\u015fveri\u015finde bulunurlar. Bunu önyarg\u0131s\u0131z yaparlar. Birbirlerinden be\u011fendikleri de\u011ferleri al\u0131r, kendi yap\u0131s\u0131nda özümler, ya\u015fat\u0131rlar. Böylece kültürleri zenginle\u015fir, ya\u015fam daha bir güzelle\u015fir, gelece\u011fe daha bir haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olurlar… Halklar aras\u0131ndaki bu do\u011fal al\u0131\u015f-veri\u015f ancak iki halk\u0131n da özgür ve ba\u011f\u0131ms\u0131z olmalar\u0131yla olas\u0131d\u0131r… \u0130ki halk, karde\u015f türkülerini özgür ve ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak bir gün mutlaka söyleyecek. Art\u0131k, Kürt halk\u0131 olarak bu kültür emperyalistlerine geçit vermeyece\u011fiz. Ve tarihimize, kültürümüze dünden daha çok sahip ç\u0131kaca\u011f\u0131z. <\/p>\n

  <\/p>\n

\n
\n \n
\n \n \"Happy\"\n <\/a>\n
\n Happy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sad\"\n <\/a>\n
\n Sad <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Excited\"\n <\/a>\n
\n Excited <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sleepy\"\n <\/a>\n
\n Sleepy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Angry\"\n <\/a>\n
Angry<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n \n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Surprise\"\n <\/a>\n
Surprise<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n <\/div>\n <\/div>\n\n \n
Tweet<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kürt halk\u0131 diliyle kültürü ile adet ve töreleriyle birbirine kenetlenmi\u015f bir halkt\u0131r. Ahmede Xane'lerden bugüne nice ozanlar nice yazarlar Kürt kimli\u011fine ve Kürt kültürüne nice yap\u0131tlar kazand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Hat\u0131rlars\u0131n\u0131z belki, Tar\u0131k Akan 1982 de Avrupa da yapt\u0131\u011f\u0131 bir konu\u015fmada ‘'kültür emperyalizmi'' kelimesini kulland\u0131\u011f\u0131 için Türkiye'ye döndü\u011fü zaman tutuklanm\u0131\u015ft\u0131. Genel anlam\u0131yla bakarsak pekte garip gelmiyor bu bana […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[34],"tags":[],"class_list":["post-724","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kurdistan"],"blocksy_meta":[],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/724","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=724"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/724\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=724"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=724"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=724"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}