{"id":672,"date":"2007-08-20T21:25:56","date_gmt":"2007-08-20T19:25:56","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.mehmetcanyuece.com\/2007\/08\/20\/balkanlasma-ve-ic-savas-sarmalnda-ortadogu-volkan-yarasr\/"},"modified":"2007-08-20T21:25:56","modified_gmt":"2007-08-20T19:25:56","slug":"balkanlasma-ve-ic-savas-sarmalnda-ortadogu-volkan-yarasr","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/balkanlasma-ve-ic-savas-sarmalnda-ortadogu-volkan-yarasr\/","title":{"rendered":"Balkanla\u015fma ve i\u00e7 sava\u015f sarmal\u0131nda Ortado\u011fu \/ Volkan Yara\u015f\u0131r"},"content":{"rendered":"
\n
\n \t<\/i> Read Time:<\/span>15 Minute, 14 Second <\/div>\n\n <\/div>

Filistin, Irak ve Lübnan'da mikro ve kanton devletler kuruluyor…- 1
<\/strong>Irak'ta her gün ya\u015fanan katliamlar, etnik ve mezhebi polarizasyon, Lübnan'da her an patlamaya haz\u0131r siyasal ortam ve iç gerilim. Filistin'de bir davan\u0131n kirlenmesi, çetele\u015fme ve fiilen iki mikro devletin kurulmas\u0131, Afganistan'\u0131n giderek daha fazla karanl\u0131\u011fa gömülmesi ba\u015fta bölge ülkeleri olmak üzere uluslararas\u0131 siyaseti etkiliyor ve sars\u0131yor. Ortado\u011fu yan\u0131yor…
ABD yeni jeopolitik gere\u011fi Ortado\u011fu co\u011frafyas\u0131n\u0131 bir odak olarak belirlemi\u015f ve bölgeye Büyük Ortado\u011fu Projesi ad\u0131 alt\u0131nda çok yönlü ve vektörlü müdahalede bulunmu\u015ftu. <\/p>\n

 \u0130mparatorluk projesi çerçevesinde geli\u015fen bu emperyalist müdahale kuzey Afrika'dan Afganistan'a kadar uzanmaktayd\u0131. Önleyici vuru\u015fla bölgedeki rejimlerin de\u011fi\u015ftirilmesi amaçlan\u0131yor, kapitalizmin küresel ihtiyaçlar\u0131na uygun bölgenin yeniden dizayn\u0131 hedefleniyordu. Yeni jeopolitik gere\u011fi enerji kaynaklar\u0131n\u0131n, enerji yollar\u0131n\u0131n, k\u0131ymetli madenlerin bulundu\u011fu, verimli topraklar\u0131n ve su kaynaklar\u0131n\u0131n oldu\u011fu co\u011frafyalar\u0131n kontrolü amaçlan\u0131yordu. Bu "kontrol" politikas\u0131 bir ba\u015fka anlamda ABD ile rekabet edecek ba\u015fka bir emperyalist gücün veya blo\u011fun da önünü kesmeyi içermekteydi. Büyük Ortado\u011fu Projesi tam da bu manada hayata geçirilmeye ba\u015fland\u0131. Afganistan i\u015fgali, arkas\u0131ndan gelen Irak i\u015fgali sürecin h\u0131zla ve büyük bir vah\u015fetle geli\u015fece\u011fini ortaya koydu.
 
ABD'nin tek süper güç olma ya da imparatorluk kurma giri\u015fimleri, birçok faktörden dolay\u0131 aksamaya ba\u015flad\u0131. Avrupa Birli\u011fi'nin bölgenin talan\u0131nda söz sahibi olma giri\u015fimleri sürüyor ve bu yönde yeni denge aray\u0131\u015flar\u0131 devam ediyordu. Ayr\u0131ca bölge ülkeleri Büyük Ortado\u011fu Projesine farkl\u0131 saiklerle direnç göstermekteydi. Özellikle Irak'ta emperyalist i\u015fgale kar\u015f\u0131 ba\u015flayan direni\u015f ve ülkenin kaotik bir ortama sürüklenmesi, ABD'ye projede yeni revizyonlar yapma ihtiyac\u0131 hissettirmekteydi. <\/p>\n

ABD daha önce devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 Avrupa Birli\u011fi'ni bu sefer devreye sokarak hareket etmeye çal\u0131\u015ft\u0131. Yeni proje Kuzey Afrika'y\u0131 kapsam\u0131yor ve bölgedeki rejimlerin de\u011fi\u015fikli\u011fini gündemine alm\u0131yordu. Özellikle bu zamana kadar bölgede emperyalizmin hizmetinde görev alan kesimlere yeni roller yükleniyor ve iç dinamiklerin önemine vurgu yap\u0131l\u0131yordu. Ne var ki bu projenin bas\u0131na yans\u0131mas\u0131yla, ba\u015fta M\u0131s\u0131r ve Suudi Arabistan olmak üzere birçok bölge ülkesi projeye s\u0131cak bakmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 aç\u0131klad\u0131. Ayr\u0131ca ABD'nin h\u0131zla batakl\u0131\u011fa gömüldü\u011fü Irak'a Avrupa Birli\u011fi bula\u015fmamay\u0131 tercih ediyordu. Bu faktörler revize edilmi\u015f Büyük Ortado\u011fu Projesi'nin de ölü do\u011fmas\u0131na yol açt\u0131.<\/p>\n

Özellikle Irak'ta çat\u0131\u015fmalar\u0131n yo\u011funla\u015fmas\u0131, sürecin fiili parçalanmaya do\u011fru h\u0131zlanmas\u0131 ve \u015eii'lerin ciddi bir güç olarak devreye girmesi, ABD ve onun bölgedeki m\u0131zrak ucu \u0130srail taraf\u0131ndan acil önlemlerin al\u0131nmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131ld\u0131. \u0130ran, Irak'ta \u015eii'lerin güçlenmesini kendi nüfuz alan\u0131n\u0131n geni\u015flemesi olarak de\u011ferlendirdi ve çe\u015fitli müdahalelerde bulundu. Bunun yan\u0131nda nükleer program\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rd\u0131. "Yeni Ortado\u011fu Düzeni" içinde Orta Asya, Kafkaslar ve Hazar Bölgesi denkleminde önemli bir yer te\u015fkil eden \u0130ran'\u0131n devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131lmas\u0131 son derece önemliydi. \u0130\u015fte bu konjonktürde \u0130ran'a yönelik sald\u0131r\u0131 planlar\u0131 gündeme getirildi. Ya\u015fanan yüksek konjonktür bir ba\u015fka vektöründe devreye girmesine yol açt\u0131. \u0130ran'\u0131n ön mevzisi konumunda olan Lübnan'daki Hizbullah h\u0131zla öne ç\u0131kar\u0131ld\u0131.<\/p>\n

\u0130srail'in Lübnan'da Hizbullah'a sald\u0131r\u0131s\u0131 emperyal projede yeni düzenlemeleri i\u015faretliyordu.<\/p>\n

Hizbullah'\u0131n tasfiye edilmesi, \u0130ran'\u0131n ön cephesini kaybetmesine yol açacakt\u0131 ve \u0130ran'a yönelik operasyonun gerçekle\u015fmesini kolayla\u015ft\u0131racakt\u0131. Condoleezza Rice'\u0131n "Yeni Ortado\u011fu" diye tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 proje Lübnan'da yarat\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Rice asl\u0131nda ABD, \u0130ngiltere ve \u0130srail'in Ortado\u011fu'da Lübnan, Filistin, Suriye, Irak, \u0130ran, Afganistan'\u0131 kapsayan askeri yol haritas\u0131ndan bahsediyordu. \u015eiddet sarmal\u0131yla bu co\u011frafyalarda küresel sermayenin ihtiyaçlar\u0131na göre ekonomik, askeri ve kültürel düzenlemeler hedeflenmekteydi.<\/p>\n

Lübnan start noktas\u0131yd\u0131. "Yap\u0131c\u0131 kaos" ad\u0131 verilen \u015fiddet dalgas\u0131yla Ortado\u011fu co\u011frafyas\u0131 yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmak isteniyordu. Rice, ABD'nin jeo-stratejik amaçlar\u0131n\u0131n gerçekle\u015fmesi için k\u0131y\u0131m, sürgün, katliamlar\u0131 zorunlu görmekte, bir anlamda bu vah\u015feti "Yeni Ortado\u011fu'nun do\u011fum sanc\u0131lar\u0131" olarak de\u011ferlendirmekteydi. Bu arada ABD bölgedeki i\u015fbirlikçi ülkeleri devreye sokarak Ortado\u011fu'da bir Sünni cephenin olu\u015fmas\u0131 yönünde çal\u0131\u015fmalar yapt\u0131. \u015eii jeo-politi\u011fine kar\u015f\u0131 Sünni jeo-politi\u011fi gündeme getirildi. Bu yönde Suudi Arabistan, M\u0131s\u0131r, Ürdün devreye sokuldu. Bu ülkelerin o dönem Türkiye'yle girdi\u011fi mekik diplomasisinin ard\u0131nda Sünni jeo-politi\u011finin haz\u0131rlanmas\u0131 vard\u0131. Bahsedilen ülkelerde ve bölgenin bütünündeki çürümü\u015f egemen klikler \u015eii radikalizmini tehdit olarak de\u011ferlendirmekteydi.<\/p>\n

Ne var ki Hizbullah'\u0131n direni\u015fi ve \u0130srail'i askeri olarak yenmeyi ba\u015farmas\u0131, bunun yan\u0131nda siyonizmin hem Lübnan'da hem de Filistin'de bütün vah\u015fetiyle kendini göstermesi bu ata\u011f\u0131nda bo\u015fa ç\u0131kmas\u0131na yol açt\u0131. <\/p>\n

ABD'deki iç politik geli\u015fmeler<\/strong>
    
ABD'nin Irak'ta h\u0131zla kontrolünü yitirmesi (Kuzey Irak burada özel bir konumda duruyor. Uzun vadede ABD'nin bölgedeki kal\u0131c\u0131 karargah\u0131 olarak dizayn edilmi\u015f durumda), ölen asker say\u0131lar\u0131n\u0131n "kabul edilebilir" s\u0131n\u0131r\u0131 zorlamas\u0131, Irak'ta özellikle Ba\u011fdat'ta bir türlü istikrar\u0131n sa\u011flanamamas\u0131 birçok problemi beraberinde getirdi. Bu arada \u015eii'ler Irak siyasi arenas\u0131nda önemli bir siyasi ve askeri aktör olarak rol almaya ba\u015flad\u0131. Irak'\u0131n h\u0131zla bir iç sava\u015f ortam\u0131na girmesi ABD'yi s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmaktayd\u0131. Askeri kay\u0131plar düzenli bir \u015fekilde artmaya devam ediyordu. Irak'ta i\u015fgal ve sava\u015f\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 anafor ba\u015fta ABD'yi ve bölge ülkelerini içine çekmekteydi. \u0130\u015fte bu s\u0131rada Bush, Irak'ta ya\u015fananlar\u0131 Vietnam'a benzetmek zorunda kald\u0131.<\/p>\n

Bu geli\u015fmelerin yan\u0131nda Kuzey Kore'nin nükleer deneme yapmas\u0131, Bush yönetimini iyice s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rd\u0131. \u0130mparatorluk projesiyle hareket eden bir güç, art\u0131k dünyadaki geli\u015fmeleri kontrol etmekten acizdi. 2006 y\u0131l\u0131 içinde Bush yönetimi kamuoyu deste\u011fini h\u0131zla yitirmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

Ba\u015fta Bush olmak üzere Neo-Con'lara yönelik ele\u015ftiriler yo\u011funla\u015ft\u0131. Hatta daha önce Neo-Con'lar\u0131 desteklemi\u015f baz\u0131 "önemli" adlar aç\u0131kça R. Perle ve P. Wolfowitz'i suçlad\u0131.<\/p>\n

ABD'de senato ve meclis seçimleri bu politik zemin üzerinde gerçekle\u015fti. Demokrat Parti, Cumhuriyetçi'lere kar\u015f\u0131 "sava\u015f kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131" temelinde bir kampanya yürüttü. Fakat bu t\u0131rnak içindeki sava\u015f kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131, sava\u015f\u0131n kendisine yönelik de\u011fil, yürütülü\u015f biçimineydi. Yani Irak'a yeterli oranda asker gönderilmedi\u011fi, müttefiklerin deste\u011finin sa\u011flanmad\u0131\u011f\u0131 ya da \u0130ran gibi bölge ülkeleriyle ili\u015fki kurulmad\u0131\u011f\u0131 gibi… <\/p>\n

Demokrat Parti seçimleri az bir farkla kazand\u0131. Hatta eski Cumhuriyetçi'leri dev\u015firerek, birçok konuda "sa\u011f" argümantasyonlar geli\u015ftirerek seçimleri ald\u0131. Seçimler bu yönüyle ABD seçmenlerinin giderek muhafazakarla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 gösteren bir platform oldu. <\/p>\n

Bu süreçte Demokrat Parti, baz\u0131 askeri ve diplomatik kaynaklar ve Irak Çal\u0131\u015fma Grubu benzer aç\u0131l\u0131mlarda bulundu. Asker say\u0131s\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, Irak'ta düzenin sa\u011flanmas\u0131, güvenlik sorunlar\u0131n\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131, petrol gelirlerinin payla\u015f\u0131lmas\u0131 ve bu yönde bir vakf\u0131n kurulmas\u0131, Irak'\u0131n toprak bütünlü\u011fünün korunmas\u0131, bölge istikrar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 için Suriye ve \u0130ran'la temasa geçilmesi istendi. <\/p>\n

Çok \u015fey beklenen ve mana yüklenen Baker ve Hamilton Plan\u0131 ya da Irak Çal\u0131\u015fma Raporu ba\u015f\u0131ndan itibaren kadük kald\u0131. Bush yönetimi aç\u0131k zor politikalar\u0131n\u0131 derinle\u015ftirerek sürdürdü. \u0130\u015fgal stratejisinde revizyonlar yapt\u0131. Stratejisini iç sava\u015f ve katliamlar zinciri üzerinden yeniden kurdu<\/p>\n

Ortado\u011fu'ya emperyalist müdahalenin evreleri<\/strong><\/p>\n

Bugün Irak'ta ABD'nin uygulad\u0131\u011f\u0131 emperyalist politikalar\u0131n kökleri Carter, hatta
Nixon dönemine dayan\u0131yor. Ortado\u011fu'daki ya\u015fananlar\u0131 Bush yönetiminin ya da Neo-Con'lar\u0131n fanatikli\u011fiyle aç\u0131klamak oldukça s\u0131\u011f bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. *<\/p>\n

Nixon doktrini, So\u011fuk Sava\u015f'\u0131n ba\u015flamas\u0131yla dünya jandarmas\u0131 konumuyla hareket eden ABD'nin bu pozisyonunu tedricen de\u011fi\u015ftirerek, hegemonyas\u0131n\u0131 yaymas\u0131 ve sürdürmesi için, kritik co\u011frafyalarda bölgesel i\u015fbirlikçilerin devreye sokulmas\u0131n\u0131 ve rollerinin art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 içeriyordu. Bu perspektifle ABD, Ortado\u011fu ve Körfez'in denetim alt\u0131nda tutulmas\u0131n\u0131 iki ayakta düzenlemi\u015fti. Bu düzenleme içinde \u0130ran ve Suudi Arabistan'a önemli misyonlar yüklendi. \u0130srail ise bölgede bir kar\u015f\u0131 devrim merkezi gibi hareket ediyordu. Suudi Arabistan bir taraftan geni\u015f petrol rezervleriyle kontrol alt\u0131ndaki enerji kayna\u011f\u0131 olarak i\u015flev görürken, di\u011fer taraftan \u015feriatç\u0131 devlet yap\u0131s\u0131yla ve petro-dolarlar\u0131n açt\u0131\u011f\u0131 zeminlerle bir ideolojik sald\u0131r\u0131 oda\u011f\u0131 gibi konumland\u0131r\u0131ld\u0131. \u0130ran, ABD'nin bölgedeki jandarmas\u0131 ve vurucu gücü gibi hareket edecekti. Bölgenin birçok ülkesinde \u0130ran gizli servisi Savak ve Mossad'\u0131n ortak operasyonlar\u0131 gerçekle\u015ftirildi. \u0130srail ve \u0130ran bölgede Arap olmayan iki devlet olarak, bir savunma ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 yönünde hareket etti.<\/p>\n

Nixon yönetimi bu amaçla \u0130ran'\u0131n bir sava\u015f makinesi dönü\u015fmesi için gayret gösterdi. \u0130ran'a yo\u011fun silah yard\u0131m\u0131 yapt\u0131. Hatta nükleer teknolojinin geli\u015fmesi için özel ili\u015fkilere girdi.<\/p>\n

ABD'de Carter'\u0131n yönetime gelmesiyle Nixon'un ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 silahlanma yard\u0131m\u0131 art\u0131r\u0131larak sürdürüldü. Carter yönetimi döneminde \u0130ran Devrimi gerçekle\u015fti. Devrim, ABD'nin bölgedeki en önemli vurucu güçlerinden birini kaybetmesi anlam\u0131na geldi. Ard\u0131ndan Afganistan i\u015fgalinin gerçekle\u015fmesi Ortado\u011fu'da ve Körfez'deki dengeleri altüst etti. Sovyetler Birli\u011fi'nin Afganistan'\u0131 i\u015fgal etmesine kar\u015f\u0131l\u0131k, ABD bölgeye ili\u015fkin yeni emperyalist politikalar geli\u015ftirdi.<\/p>\n

ABD, Vietnam'dan ç\u0131kmas\u0131n\u0131n verdi\u011fi rahatl\u0131kla Ortado\u011fu'ya kal\u0131c\u0131 askeri güç olarak girmeye çal\u0131\u015ft\u0131. Bu ad\u0131m\u0131na paralel olarak bölgedeki i\u015fbirlikçi yönetimlerle ili\u015fkilerini yeniden düzenledi. 1980'de aç\u0131klanan Carter Doktrini'nde \u015fu noktalar belirtildi: "Bir d\u0131\u015f güç taraf\u0131ndan Basra Körfezi bölgesinin denetimini ele geçirmeye yönelik herhangi bir giri\u015fim, Birle\u015fik Devletler'in ya\u015famsal ç\u0131karlar\u0131na kar\u015f\u0131 bir sald\u0131r\u0131 olarak kabul edilecek ve böyle bir tecavüz, askeri güç de dahil olmak üzere, her araç kullan\u0131larak geri püskürtülecektir."<\/p>\n

Bölgeye askeri müdahalenin ilk ad\u0131m\u0131 Çevik Güç'ün 1978 y\u0131l\u0131nda kurulmas\u0131yla at\u0131ld\u0131. Çevik Güç, ilk döneminde merkezi bir komutanl\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 de\u011fildi. Merkezi komutanl\u0131k Reagan döneminde kurulacakt\u0131.
 
Reagan "Yeni So\u011fuk Sava\u015f" stratejisiyle hareket etti. Özellikle bölgede \u0130srail'e önem verdi. Reagan için \u0130srail "Ortado\u011fu'da Sovyet varl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 (Amerikan) askeri dengesini olu\u015fturuyordu" ve \u0130srail'e yap\u0131lan yard\u0131m ABD'nin güvenli\u011fine yap\u0131lm\u0131\u015f iyi bir yat\u0131r\u0131md\u0131.<\/p>\n

Sovyetler Birli\u011fi'nin çökmesi, ABD'ye hegemonyas\u0131n\u0131 yayma ve derinle\u015ftirme \u015fans\u0131 yaratt\u0131. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ekonomik sorunlar ve Sovyetler Birli\u011fi sonras\u0131 ortaya ç\u0131kan "dü\u015fmans\u0131zl\u0131k" durumu ABD'nin ataklar yapmas\u0131n\u0131 ve hegemonyas\u0131n\u0131 restore etme ihtiyac\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Reagan'dan sonra eski CIA Ba\u015fkan\u0131 George Bush, (1989 ba\u015f\u0131nda) iktidara geldi. Bush ABD'nin yeni hegemonya hamlesinin ifadesi olan "Yeni Dünya Düzeni"nin in\u015fas\u0131na giri\u015fti. Bu süreç bir yan\u0131yla da "küreselle\u015fme" ad\u0131 verilen finans kapitalin spekülasyon yoluyla dünyay\u0131 kumarhaneye (ya da ‘kumarhane kapitalizmi'ne) çevirme süreciydi. I. Körfez Sava\u015f\u0131, So\u011fuk Sava\u015f'\u0131n ard\u0131ndan Carter Doktrini'ne ba\u011fl\u0131 olarak bölgenin yeniden düzenlenmesiydi ve "Yeni Ortado\u011fu Düzeni"nin in\u015fas\u0131na yönelik agresif bir atakt\u0131. ABD Irak müdahalesiyle ve Suudi Arabistan'da kurdu\u011fu askeri üsle Ortado\u011fu'ya geri döndü\u011fünü gösterdi. Bu ad\u0131m bir yan\u0131yla da ABD'nin tek kutuplu bir dünya olu\u015fturma çabas\u0131n\u0131n ifadesi oldu.
 
ABD emperyalizmi, hegemonyas\u0131n\u0131 ekonomik, kültürel, diplomatik yollarla ya da "yumu\u015fak" enstrümanlarla kuramayaca\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011finden, bu inisiyatifini yitirdi\u011finden dolay\u0131 askeri üstünlü\u011fe dayanan bir yönelim içine girdi. ABD yönetici elitleri rakip bir emperyalist gücün yükselmesini engellemenin ancak ABD'nin muazzam askeri gücünün daha da büyütülmesiyle olanakl\u0131 oldu\u011fu ileri sürmekteydi. Bu noktada silah ve petrol lobileri ve tekelleri a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131 koydu. Bütün bu süreç bir anlamda hegemonyan\u0131n restorasyonu süreciydi. ABD, imparatorluk projesine uygun olarak "yeni" bir emperyalist kimli\u011fe girmeye çal\u0131\u015f\u0131yordu. <\/p>\n

Neo-Con'lar taraf\u0131ndan temsil edilen bu yönelim, hegemonya stratejisini imparatorluk projesine dayand\u0131rmaktayd\u0131. Özünde tek yanl\u0131 üstünlü\u011fü içeriyor ve temel politika olarak da ünilateralizm uygulan\u0131yordu. "Yeni Roma" tart\u0131\u015fmalar\u0131 o günlerde s\u0131kça yap\u0131lmaya ba\u015fland\u0131.<\/p>\n

So\u011fuk Sava\u015f'\u0131n bitmesi savunma harcamalar\u0131nda gerilemelere, savunma ve askeri sanayi alan\u0131ndaki \u015firketlerin hisse senetlerinde dü\u015fmelere yol açm\u0131\u015ft\u0131. 1989-1991 aras\u0131nda ya\u015fanan bu dalgalanma I. Körfez Sava\u015f\u0131'yla bir ölçüde k\u0131r\u0131ld\u0131. Askeri sanayi alan\u0131ndaki \u015firketler bir toparlanma sürecine girdi. <\/p>\n

I. Clinton döneminde "bütün a\u011f\u0131rl\u0131k" küreselle\u015fme politikalar\u0131na verildi. So\u011fuk Sava\u015f sonras\u0131 "bakir kalm\u0131\u015f co\u011frafyalar\u0131n" ya da eski Sovyet co\u011frafyalar\u0131n\u0131n h\u0131zla emperyalist-kapitalist sisteme entegrasyonu, birincil yönelim oldu. Yeni pazar alanlar\u0131 kapitalizmin vah\u015fi sömürüsüne maruz b\u0131rak\u0131ld\u0131. ABD küreselle\u015fme ad\u0131 verilen bu politikalarla ülke içine ola\u011fanüstü bir de\u011fer transferi yapt\u0131. Savunma harcamalar\u0131 ikincil plana itildi ve önemli oranda azalt\u0131ld\u0131.<\/p>\n

II. Clinton döneminde bu durum de\u011fi\u015fti. Seçimler sonucu senato ve mecliste Cumhuriyetçilerin daha fazla koltuk kazanmas\u0131 süreci etkileyecekti.
 
Yeni bir av sahas\u0131 olarak Yugoslavya parçaland\u0131. Federe devlet sekiz mikro devlete bölündü. Balkan sava\u015flar\u0131nda ABD aktif rol oynad\u0131. Irak sürekli bombaland\u0131. Afganistan ve Sudan aral\u0131kl\u0131 roket sald\u0131r\u0131lar\u0131na u\u011frad\u0131. Bu ataklar ABD üstünlü\u011füne vurgu yap\u0131lan demagojik kampanyalarla tamamlanmaya çal\u0131\u015f\u0131ld\u0131. ABD halk\u0131 sava\u015f psikolojisini al\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Vietnam yenilgisinin yaratt\u0131\u011f\u0131 travma k\u0131r\u0131lmaya ba\u015flad\u0131. ABD gücünü dünyan\u0131n dört bir yan\u0131nda hissettiriyor, gösteriyordu. <\/p>\n

Küreselle\u015fme dalgas\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 halüsinasyon 1997 Asya Krizi'yle h\u0131zla da\u011f\u0131ld\u0131. Ard\u0131ndan bir dizi krizin (Rusya, Meksika, Türkiye gibi) ya\u015fanmas\u0131 ABD'ye hegemonyas\u0131n\u0131n restorasyonu yönünde hamle yapma ihtiyac\u0131n\u0131 do\u011furdu. Bu arada ABD ekonomisi h\u0131zla resesyon içine giriyordu. 11 Eylül olaylar\u0131 bu konjonktürde gerçekle\u015fti ve arkas\u0131ndan Afganistan ve Irak i\u015fgali ya\u015fand\u0131.<\/p>\n

Bu k\u0131sa tarihçenin de ortaya koydu\u011fu gibi, ABD yönetici elitlerinin farkl\u0131 kliklerinin yeni hegemonya aray\u0131\u015flar\u0131na yönelik itirazlar\u0131 yoktur. Yönetici elitlerin stratejik yönelimleri ve görü\u015fleri birbiriyle uyu\u015fmaktad\u0131r. Bugün Irak sava\u015f\u0131nda ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 gibi problem, sava\u015f\u0131n yürütülü\u015f tarz\u0131ndad\u0131r. Irak'ta durumu en çok ele\u015ftiren yönetici kliklerin bile üretti\u011fi politikalar, Irak'ta ABD'yi içine çeken anaforun yeni bir Vietnam yenilgisine dönü\u015fmemesi yönündedir. ABD'nin bölgede kal\u0131c\u0131 ve etkili bir güç olmas\u0131n\u0131n yöntemleri ara\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Asl\u0131nda bu projeler bir ba\u015fka ba\u011flamda Anglo-Amerikan emperyalizminin bölgedeki yeni yol haritas\u0131n\u0131 belirlemede i\u015flev görecektir. <\/p>\n

* ABD emperyalizminin farkl\u0131 dönemlerde izledi\u011fi emperyalist konseptler ve bunun Ortado\u011fu'ya yans\u0131malar\u0131 hakk\u0131nda daha geni\u015f bilgi için bkz. Volkan Yara\u015f\u0131r, Gerçe\u011fin Çölüne Ho\u015f Geldiniz 11 Eylül, <\/strong>Genda\u015f Yay., 2001; Volkan Yara\u015f\u0131r, \u0130mparatorlu\u011fun Yeni Av Sahalar\u0131,<\/strong> Mephisto Yay., 2005<\/em> <\/p>\n

(Devam edecek…)<\/em><\/strong> <\/p>\n

http:\/\/www.kizilbayrak.net\/<\/a> sitesinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n

  <\/p>\n

  <\/p>\n

\n
\n \n
\n \n \"Happy\"\n <\/a>\n
\n Happy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sad\"\n <\/a>\n
\n Sad <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Excited\"\n <\/a>\n
\n Excited <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sleepy\"\n <\/a>\n
\n Sleepy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Angry\"\n <\/a>\n
Angry<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n \n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Surprise\"\n <\/a>\n
Surprise<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n <\/div>\n <\/div>\n\n \n
Tweet<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Filistin, Irak ve Lübnan'da mikro ve kanton devletler kuruluyor…- 1 Irak'ta her gün ya\u015fanan katliamlar, etnik ve mezhebi polarizasyon, Lübnan'da her an patlamaya haz\u0131r siyasal ortam ve iç gerilim. Filistin'de bir davan\u0131n kirlenmesi, çetele\u015fme ve fiilen iki mikro devletin kurulmas\u0131, Afganistan'\u0131n giderek daha fazla karanl\u0131\u011fa gömülmesi ba\u015fta bölge ülkeleri olmak üzere uluslararas\u0131 siyaseti etkiliyor ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[33],"tags":[],"class_list":["post-672","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ortado"],"blocksy_meta":[],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/672","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=672"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/672\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=672"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=672"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=672"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}