{"id":618,"date":"2007-05-30T00:38:14","date_gmt":"2007-05-29T22:38:14","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.mehmetcanyuece.com\/2007\/05\/30\/rejim-krizi-ve-guendemdeki-parlamento-secimleri-h-frat\/"},"modified":"2007-05-30T00:38:14","modified_gmt":"2007-05-29T22:38:14","slug":"rejim-krizi-ve-guendemdeki-parlamento-secimleri-h-frat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/rejim-krizi-ve-guendemdeki-parlamento-secimleri-h-frat\/","title":{"rendered":"Rejim krizi ve g\u00fcndemdeki parlamento se\u00e7imleri \/ H. F\u0131rat"},"content":{"rendered":"
\n
\n \t<\/i> Read Time:<\/span>31 Minute, 54 Second <\/div>\n\n <\/div>

Sermaye düzenin rejim krizine dönü\u015fen açmaz\u0131
<\/strong>\u0130çinde bulundu\u011fumuz y\u0131l\u0131n düzen pay\u0131na zor bir y\u0131l olarak ya\u015fanaca\u011f\u0131 daha ba\u015ftan belliydi ve hemen herkesin bekledi\u011fi bir sonuçtu. Bu genel beklentinin gerisinde bir dizi öteki etkenin yan\u0131s\u0131ra egemen s\u0131n\u0131f klikleri aras\u0131ndaki dala\u015fman\u0131n cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 seçimi ve genel seçimlerin yak\u0131nla\u015fmas\u0131yla birlikte \u015fiddetlenecek olmas\u0131 gerçe\u011fi vard\u0131. <\/p>\n

<\/p>\n

 Beklenen oldu; güdümlü ama etkili cumhuriyet mitingleriyle t\u0131rmand\u0131r\u0131lan gerilim, ordunun cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 seçimine muht\u0131ral\u0131 kaba müdahalesiyle yeni bir düzeye ula\u015ft\u0131. Bu siyasal süreci kilitledi ve mevcut ko\u015fullarda erken bir genel seçimi durumdan ç\u0131k\u0131\u015f için tek seçenek olarak gündeme getirdi.<\/p>\n

Rejim krizine bir ç\u0131k\u0131\u015f sa\u011flay\u0131p sa\u011flamayaca\u011f\u0131 henüz belli olmayan erken genel seçim May\u0131s ba\u015f\u0131ndan beri art\u0131k resmen toplumun gündeminde ve rejim bünyesinde kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelen tüm gerici siyasal güçler kendi yönlerinden en iyi sonucu almak için hummal\u0131 bir çal\u0131\u015fma içinde. ABD, AB ve ba\u015fta TÜS\u0130AD olmak üzere i\u015fbirlikçi büyük burjuvazinin kendi hesaplar\u0131 çerçevesinde yeni bir seçim dönemi için daha destek verdi\u011fi AKP, bu deste\u011fin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 siyasal-moral güçle rejim bekçileri taraf\u0131ndan son dönemlerde örgütlenen ku\u015fatmay\u0131 yarmak için seçimleri yeniden kazanmak, parlamentodaki mevcut durumunu ve dolay\u0131s\u0131yla tek ba\u015f\u0131na hükümet olma konumunu korumak istiyor. Ordu taraf\u0131ndan desteklenip yönlendirilen ve CHP'den MHP'ye ve yeni DP'ye uzanan parçal\u0131 gerici-fa\u015fist cephe ise, en fazlas\u0131ndan AKP'nin tek ba\u015f\u0131na hükümet olmas\u0131n\u0131 engelleyebilecek bir sonucu elde etmek için u\u011fra\u015f\u0131yor. (Bunu zora sokabilecek en önemli handikap ise, Kürt hareketinin parlamentoda temsilini engellemek için tam bir "milli mutabakat" halinde korunan o yüzde on baraj\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fil.)<\/p>\n

Bu tablo kar\u015f\u0131s\u0131nda burjuva düzeninin açmaz\u0131 \u015fudur: AKP'nin kazanmas\u0131, ABD, AB ve TÜS\u0130AD'\u0131n hesap ve beklentilerine uygun bir biçimde, istikrarl\u0131 bir parlamento bile\u015fimi ve dolay\u0131s\u0131yla içerde ve d\u0131\u015farda emperyalizmin ve sermayenin ç\u0131kar ve ihtiyaçlar\u0131na uygun tüm politikalar\u0131n zaman\u0131nda ve eksiksiz olarak uygulanabilmesi demektir. Fakat bu ba\u015far\u0131 ve hizmetin dinci gericili\u011fin ba\u015f siyasal oda\u011f\u0131 olarak AKP cephesinde kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131, devlet iktidar\u0131nda daha etkin bir konum kazanmak, dolay\u0131s\u0131yla sömürü ve rant kaynaklar\u0131n\u0131n kontrolünde temsil etti\u011fi özel sermaye gruplar\u0131 lehine daha büyük avantajlar elde etmek ve elbette kendi dinsel gerici e\u011filimleri do\u011frultusunda toplum ya\u015fam\u0131na daha çok biçim vermeye çal\u0131\u015fmak olmaktad\u0131r ve olacakt\u0131r. Sonuçta rejim krizine dönü\u015fen sorun da buradan ç\u0131kmaktad\u0131r. Ordu eksenli fa\u015fist-\u015fovenist burjuva gericilik cephesinin AKP'nin emperyalizme ve i\u015fbirlikçi sermayeye sorunsuz hizmetiyle esasa ili\u015fkin bir sorunu yoktur. Sorun tam da AKP'nin dinsel gericili\u011fin temsilcisi olarak bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 devlet iktidar\u0131nda (ve dolay\u0131s\u0131yla rant kaynaklar\u0131n\u0131n denetiminde) etkinlik ve toplum ya\u015fam\u0131na müdahale biçiminde dev\u015firmesinde ç\u0131kmaktad\u0131r. <\/p>\n

Kar\u015f\u0131 cephenin AKP'nin tek ba\u015f\u0131na hükümet olmas\u0131n\u0131 engelleyecek muhtemel bir seçim ba\u015far\u0131s\u0131 ise bugünkü biçimiyle rejim krizini hafifletecek, fakat bu durumda da parçal\u0131 bir parlamento bile\u015fimi ve koalisyona dayal\u0131 hükümetlerin yarataca\u011f\u0131 sorunlarla yüzyüze kal\u0131nacakt\u0131r. Emperyalist çevreler ve TÜS\u0130AD bunu istememekte, bu nedenle de rejimin yerle\u015fik dengelerini sarsarak yaratt\u0131\u011f\u0131 ve yarataca\u011f\u0131 sorunlara ra\u011fmen bir dönem daha AKP'le i\u015fleri götürmek istemektedirler. K\u0131br\u0131s, Kürt sorunu, bölge politikalar\u0131 ve AB ile uyum sürecinin gerekleri konusunda AKP'n\u0131n daha uyumlu ve uysal bir hizmetkar olmas\u0131, onlar\u0131n bu tercihini ayr\u0131ca güçlendirmektedir.<\/p>\n

Emperyalist çevrelerin ve TÜS\u0130AD'\u0131n bu tercihi, düzen bekçili\u011fini cumhuriyetin yerle\u015fik de\u011ferlerini korumak ve kollamak olarak topluma sunan ordunun siyasal ya\u015fama müdahalesine belli s\u0131n\u0131rlar getirmekte, bu ise al\u0131\u015f\u0131k olmad\u0131k bir biçimde bugünkü çat\u0131\u015fman\u0131n parlamento zeminini güçlendirmekte, burjuva siyasal ya\u015fam\u0131n iç dengeleri ve dolay\u0131s\u0131yla yak\u0131n gelecekteki seyri bak\u0131m\u0131ndan gündemdeki seçimlere apayr\u0131 bir önem kazanmaktad\u0131r. <\/p>\n

28 \u015eubat ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 beklenmedik handikap<\/strong> <\/p>\n

18 Nisan 1999 seçimlerini konu alan Seçimler ve Parti Takti\u011fi ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131da, Türkiye'de parlamento-siyaset ili\u015fkileri konusunda \u015fu de\u011ferlendirmelere yer verilmi\u015fti:<\/p>\n

"Türk parlamentosu ba\u015f\u0131ndan itibaren güdümlü bir kurum olarak do\u011fdu ve bütün bir tarihi boyunca da böyle kald\u0131. Fakat güdümlü olmas\u0131 i\u015flevsiz olmas\u0131 ile ayn\u0131 \u015fey demek de\u011fildi. Tersine, rejime y\u0131\u011f\u0131nlar nezdinde parlamenter bir görünüm kazand\u0131rmas\u0131, ‘hakimiyet kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z milletindir' yan\u0131lsamas\u0131na bir inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k sa\u011flamas\u0131, özellikle çok partili dönemde ‘demokrasicilik' ve ‘milli irade' oyununa aksesuar olu\u015fturmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan hakim s\u0131n\u0131f pay\u0131na hayli i\u015flevsel de oldu. 27 May\u0131s darbesi ile birlikte ‘anayasal bir kurum' olarak MGK üzerinden ordu vesayetine al\u0131nan hükümetler ve parlamento, buna ra\u011fmen, halk\u0131n yükselen toplumsal muhalefetinin de bas\u0131nc\u0131 alt\u0131nda, egemen s\u0131n\u0131flar aras\u0131 çeli\u015fki ve çat\u0131\u015fmalar\u0131 belli ölçülerde yans\u0131tan kurumlard\u0131. Ordu bunun yaratt\u0131\u011f\u0131 sorunlar\u0131 bilindi\u011fi gibi 12 Mart ve 12 Eylül'le a\u015ft\u0131.<\/p>\n

"12 Eylül darbesi bu aç\u0131dan bir dönüm noktas\u0131 oldu. Darbenin hedeflerinden biri de düzen içi çatlaklar\u0131 onarmak, egemen s\u0131n\u0131f\u0131n tüm gruplar\u0131n\u0131 tek program\/çizgi etraf\u0131nda birle\u015ftirmekti. Darbeyi izleyen ilk ‘serbest seçim' say\u0131lan ‘87 seçimleri, 12 Eylül'ün bu çerçevede amac\u0131na ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131n, düzen partilerinin MGK-\u0130MF çizgisinde giderek tekle\u015fti\u011finin, birbirinden ay\u0131rdedilemez hale geldiklerinin ilk i\u015faretlerini verdi.<\/p>\n

"Yap\u0131sal bunal\u0131m\u0131n düzenin esneme olanaklar\u0131n\u0131 en aza indirmi\u015f olmas\u0131 ile Kürt halk\u0131n\u0131n özgürlük mücadelesinin rejimin yerle\u015fik dengelerinde yaratt\u0131\u011f\u0131 sars\u0131nt\u0131, MGK denetiminde bu ayn\u0131 program etraf\u0131nda tekle\u015fmeyi h\u0131zland\u0131rd\u0131 ve kolayla\u015ft\u0131rd\u0131. 20 Aral\u0131k ‘95 seçimlerine kadar bunun tek istisnas\u0131 RP olarak görünüyordu. Tüm temel düzen politikalar\u0131na tam destek verdi\u011fi halde, halk\u0131n dini duygular\u0131n\u0131 istismar ile sosyal demagojiyi kullanma yetene\u011fi, yine de bu partiye ayr\u0131 bir görünüm kazand\u0131r\u0131yor ve onu parlamentoda da ayk\u0131r\u0131 bir konumda gösteriyordu.<\/p>\n

"Ordunun 28 \u015eubat müdahalesiyle yapt\u0131\u011f\u0131 operasyon bu sorunu da tümüyle de\u011filse bile önemli ölçüde çözdü. Kürt halk\u0131na kar\u015f\u0131 kirli yoketme sava\u015f\u0131n\u0131 yönetiyor ve yürütüyor olma konumunu y\u0131ldan y\u0131la siyasal ya\u015fama daha dolays\u0131z müdahale için bir araca çeviren ordu, 28 \u015eubat sonras\u0131nda RP ve onun isim de\u011fi\u015ftirmi\u015f hali FP'yi de hizaya getirerek, böylece tabloyu tamamlad\u0131. Bu arada, dinsel gericili\u011fe, onun temsilcisi olan partiye yönelik müdahalesini ‘laiklik' ve ‘ça\u011fda\u015f de\u011ferler' ad\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 için, siyasi ya\u015fam üzerinde bu dolays\u0131z ve kaba müdahalesini toplumun ilerici kesimleri nezdinde bile me\u015frula\u015ft\u0131rmay\u0131 ba\u015fard\u0131." (Parti De\u011ferlendirmeleri-1<\/strong>, Eksen Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, s. 31-32)<\/em><\/p>\n

Ne var ki bugünkü rejim krizini de i\u015fte tam da düzen bekçilerinin bu ba\u015far\u0131l\u0131 müdahaleler silsilesi haz\u0131rlad\u0131. AKP baz\u0131 generallerin kendi nitelemesiyle bu 28 \u015eubat'\u0131n ‘post-modern darbe'siyle elde edilen ba\u015far\u0131n\u0131n hem meyvesi ve hem de bugün soruna dönü\u015fen handikap\u0131 oldu. 28 \u015eubat'\u0131n dinsel gericili\u011fi rejim için kabul edilebilir s\u0131n\u0131rlara çekmeye yönelik terbiye operasyonu, sonuçta Erbakan liderli\u011findeki hareketi bölünmeye götürdü ve ABD'nin özel deste\u011fi ve yönlendirmesi alt\u0131nda AKP siyaset sahnesine ç\u0131kar\u0131ld\u0131. Bu ç\u0131k\u0131\u015f y\u0131\u011f\u0131nlar nezdinde 2001 krizinin yaratt\u0131\u011f\u0131 büyük sosyal y\u0131k\u0131m\u0131n sorumlular\u0131 olarak görülen ya da önceki süreçler içinde zaten y\u0131pranm\u0131\u015f bulunan CHP d\u0131\u015f\u0131ndaki tüm öteki düzen partilerini sand\u0131\u011fa gömünce AKP'nin üçte bir oyla üçte iki ço\u011funlu\u011fa dayal\u0131 parlamento üstünlü\u011fü tablosu do\u011fdu. <\/p>\n

ABD ve TÜS\u0130AD deste\u011fi olmay\u0131nca…<\/strong> <\/p>\n

AKP dönemi istikrarl\u0131 parlamento bile\u015fimi, istikrarl\u0131 hükümet ve dolay\u0131s\u0131yla emperyalizmin ve i\u015fbirlikçi büyük burjuvazinin ç\u0131kar ve ihtiyaçlar\u0131na uygun kararlar\u0131n seri ve eksiksiz biçimde uygulanmas\u0131 demekti. Bu ise uzun y\u0131llard\u0131r arzulanan bir siyaset tablosu anlam\u0131na geliyordu ve bir tek 1 Mart tezkere kazas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda emperyalizme ve i\u015fbirlikçi sermayeye umulan yararlar\u0131 umulandan da fazlas\u0131yla sa\u011flad\u0131. Anayasay\u0131 bile de\u011fi\u015ftirebilecek çok belirgin parlamento üstünlü\u011füne ra\u011fmen AKP hükümet olma gücünün kayna\u011f\u0131n\u0131n parlamentoda de\u011fil fakat ABD'de ve i\u015fbirlikçi büyük burjuvazide oldu\u011funun tam olarak bilincindeydi ve bu nedenle tüm çabas\u0131n\u0131 bu güçlere güven vermeye ve onlar\u0131n deste\u011fini almaya yo\u011funla\u015ft\u0131rd\u0131. Onlar\u0131n her istedi\u011fini ve bekledi\u011fini eksiksiz biçimde yerine getirmek, siyaseten güçlü olman\u0131n ve parlamentodaki üstünlü\u011fünü kendi hesaplar\u0131 do\u011frultusunda siyasal bir güce dönü\u015ftürebilmenin biricik olanakl\u0131 yoluydu. AKP bu yoldan yürüdü ve bu sayededir ki aradan geçen be\u015f y\u0131la yak\u0131n bir dönemin ard\u0131ndan yine bu ayn\u0131 güçlerin deste\u011fini bugün hala koruyabilmektedir.<\/p>\n

Fakat bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 da son derece ihtiyatl\u0131 ve ölçülü ad\u0131mlarla da olsa parça parça ald\u0131. Sözkonusu olan be\u015f y\u0131l\u0131 bulan bir hükümet icraat\u0131 süresi olunca ve bunu yerel yönetimlerdeki belirgin üstünlük de tamamlay\u0131nca, bu ihtiyatl\u0131 ve ölçülü ad\u0131mlar bile zaman içinde AKP, onun \u015fahs\u0131nda dinsel gericilik pay\u0131na önemli sonuçlar ve kazan\u0131mlar anlam\u0131na geliyordu. Nitekim devlette kadrola\u015fmada büyük bir mesafe katedildi. Toplum ya\u015fam\u0131na, özellikle de e\u011fitim ve kültür ya\u015fam\u0131na sinsi ve etkili müdahalelerde bulunuldu. Hükümet olman\u0131n da gücüyle düzen medyas\u0131 içinde dolays\u0131z ve dolayl\u0131 biçimlerde etkin bir konum kazan\u0131ld\u0131. Ve bütün bunlar, mevcut ad\u0131mlara bir s\u0131çrama kazand\u0131rman\u0131n ötesinde büyük bir siyasal-moral anlam\u0131 da bulunan cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ele geçirilmesiyle birle\u015ftirilmek istenirken, i\u015fler  sonuçta izlemekte oldu\u011fumuz rejim krizine vard\u0131.<\/p>\n

Olaylar bunun düzen bekçilerinin katlanabilece\u011fi s\u0131n\u0131rlar oldu\u011funu ortaya koymu\u015f bulunuyor ve sürecin bundan sonraki seyri henüz tüm belirsizli\u011fini koruyor. Zira çat\u0131\u015fma çözülmü\u015f de\u011fil, fakat yaln\u0131zca seçimlerin ortaya ç\u0131karaca\u011f\u0131 yeni tabloya kadar ertelenmi\u015f durumda.<\/p>\n

Bu çat\u0131\u015fman\u0131n egemen s\u0131n\u0131f siyasetinde parlamento zeminine ve dolay\u0131syla gündemdeki seçimlere al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k ölçüde bir önem ve i\u015flev kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 söyledik. Bunun gerisinde, siyasal ya\u015fam\u0131n i\u015fleyi\u015finde bugüne kadarki çizginin, bugün için ve ku\u015fkusuz geçici bir durum olarak, bozulmu\u015f olmas\u0131 gerçe\u011fi var. Bugüne kadar ordunun siyasal ya\u015fama dolayl\u0131 ya da dolays\u0131z tüm önemli müdahalelerinin gerisinde her zaman Amerikan emperyalizmi ve i\u015fbirlikçi büyük burjuvazinin tam deste\u011fi, dahas\u0131 dolays\u0131z te\u015fviki ve yönlendirmesi vard\u0131. 12 Mart'tan 12 Eylül'e ve 28 \u015eubat'a kadar bu hep böyleydi. Bugünkü özel konjonktürde ise Amerikan emperyalizmi ve TÜS\u0130AD bu deste\u011fi vermiyorlar, zira bu dönem ihtiyaç duydu\u011fu baz\u0131 ad\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131nda istikrarl\u0131 ve uyumlu bir hükümet istiyor ve bunu da mevcut ko\u015fullarda AKP \u015fahs\u0131nda buluyorlar. Mevcut siyasal tablo içinde, emek dü\u015fman\u0131 politikalar\u0131n eksiksiz uygulanmas\u0131n\u0131n ötesinde, (ki bu konuda tüm öteki partiler AKP kadar hizmete haz\u0131r ve gönüllü durumdalar), K\u0131br\u0131s sorunun çözümü, Kürt sorununun ve dolay\u0131s\u0131yla Güney Kürdistan sorununun Amerikanc\u0131 çizgide belli bir çözüme ba\u011flanmas\u0131, ABD'nin Ortado\u011fu politikalar\u0131na tam uyum, AB sürecine uyumun gerektirdi\u011fi tavizlerin verilmesi vb. konularda AKP'yi tüm öteki partilere göre daha uyumlu, uysal ve hizmete haz\u0131r görüyorlar.<\/p>\n

Fakat AKP'ye bu özel konumu kazand\u0131ran\u0131n ayn\u0131 zamanda halen korumakta oldu\u011fu önemli seçmen deste\u011fi oldu\u011funu da unutmamak gerekir. Bu seçmen deste\u011fi AKP'yi ABD ve TÜS\u0130AD için ayr\u0131ca tercih nedeni haline getiriyor ve bunlar\u0131n verdi\u011fi destek de gerisin geri AKP'nin seçmen deste\u011fini güçlendiriyor.<\/p>\n

Böyle olunca, ordu siyasal ya\u015fama daha etkin ve sonuç al\u0131c\u0131 bir müdaheleyle dinsel gericili\u011fi dizginleyebilecek bir dolays\u0131z deste\u011fi ABD ve TÜS\u0130AD'dan bugün için alamay\u0131nca, bir yandan cumhuriyet mitinglerinde görülen türden bir güdümlü kitle hareketi ve öte yandan sözde "laik cephe" içindeki partilerin yeni seçimlerdeki ba\u015far\u0131s\u0131, mevcut duruma mudahalenin araçlar\u0131 olarak daha çok önem kazan\u0131yor. Bu özel ve ku\u015fkusuz geçici evrede parlamento seçimlerinin rejim bünyesindeki krizin çözümü bak\u0131m\u0131ndan kazand\u0131\u011f\u0131 göreli önem de buradan geliyor. <\/p>\n

(K\u0131z\u0131l Bayrak, Say\u0131:20, 25 May\u0131s 2007)<\/em><\/strong> <\/p>\n

  <\/p>\n

Ek Metin:<\/u><\/em><\/strong> <\/p>\n

Düzen içi iktidar çat\u0131\u015fmas\u0131nda zorlu y\u0131l<\/strong> <\/p>\n

(Bu metin Sermaye Düzeninin Zor Y\u0131l\u0131<\/a> <\/strong>ba\u015fl\u0131kl\u0131 daha geni\u015f
bir de\u011ferlendirmenin yukar\u0131daki ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ta\u015f\u0131yan ara bir bölümüdür…, <\/em>
Ekim<\/em><\/strong>, Say\u0131: 246, \u015eubat 2007)<\/em> <\/p>\n

Türkiye'nin kapitalist düzeni siyasal planda da uzun y\u0131llardan beridir a\u015f\u0131lamayan, ancak dinamikleri ve dolay\u0131s\u0131yla mahiyeti de\u011fi\u015fmi\u015f bulunan bir kriz ya\u015f\u0131yor. Bu halen ç\u0131karlar\u0131 kar\u015f\u0131t s\u0131n\u0131flar aras\u0131ndaki zorlu sosyal mücadelelerin ürünü bir siyasal kriz de\u011fil ku\u015fkusuz, de\u011fi\u015fen dinamikler ve muhtevadan sözederken bu önemli noktay\u0131 vurgulam\u0131\u015f oluyoruz. Alt s\u0131n\u0131flardaki tarihsel hareketlenmenin ürünü sosyal mücadelelerin siyasal krizi yaratt\u0131\u011f\u0131, besledi\u011fi ve derinle\u015ftirdi\u011fi dönemler oldu yak\u0131n zaman Türkiye'sinde. ‘60'l\u0131, özellikle de ‘70'li y\u0131llar\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda, Türkiye'de, yayg\u0131n sosyal mücadelelerin devrimci bir kitle hareketi biçimini ald\u0131\u011f\u0131, böylece rejimi zora soktu\u011fu, devlet i\u015fleyi\u015fini zaafa u\u011fratt\u0131\u011f\u0131, hükümetleri etkisiz k\u0131ld\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla burjuvaziyi belli s\u0131n\u0131rlar içinde yönetemez duruma dü\u015fürdü\u011fü dönemler ya\u015fand\u0131. O dönemler temel kriz etkeni, ilerici-devrimci ak\u0131mlar\u0131n içinde önemli bir yer tuttu\u011fu sosyal mücadelelerdi ve gerici burjuva düzeninin kendi içi çeli\u015fkileri de bunun bir yan ürünü olarak depre\u015fiyor, krizi derinle\u015ftiren bir etkide bulunuyordu. <\/p>\n

Fakat 12 Eylül fa\u015fist darbesi ile toplumsal muhalefete ve devrimci hareket vurulan a\u011f\u0131r darbeden bu yana, Türkiye'deki siyasal kriz dinamikleri aras\u0131nda bu etken, sözü edilemeyecek denli tali plana dü\u015fmü\u015f durumda. ‘90'l\u0131 y\u0131llar boyunca ve halen bunun tek istisnas\u0131, Kürt sorunu eksenli toplumsal-siyasal muhalefettir. Bugün devrimci çizgiden tümüyle kopmu\u015f, düzen içi reformist bir çizgiye oturmu\u015f bir siyasal ak\u0131m taraf\u0131ndan temsil ediliyor olsa da, Kürt sorunu ve dolay\u0131s\u0131yla hareketi, düzen için ciddi bir siyasal kriz etkeni olmay\u0131 sürdürmektedir.  Fakat paradoksal bir biçimde bu ayn\u0131 sorun, toplumun önemli bir kesiminin \u015fovenizmle zehirlenmesini kolayla\u015ft\u0131rarak, burjuva gericili\u011fine ekonomik ve siyasal krizi yönetme imkan\u0131 da vermektedir. 12 Eylül'ün düzledi\u011fi ekonomik, sosyal ve kültürel ko\u015fullarda serpilip palazlanan dinsel gericili\u011fin yan\u0131s\u0131ra, Kürt sorunu üzerinden k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131lan \u015fovenizm, bugün burjuvazinin elinde, kitleleri denetim alt\u0131nda tutman\u0131n, onlar\u0131 ilerici sosyal mücadeleden ve siyasal bilinçlenmeden al\u0131koyman\u0131n, böylece tüm zorluklara ve açmazlara ra\u011fmen toplumu nispeten kolay yönetebilmenin iki etkili silah\u0131 durumundad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla ilerici bir kriz dinami\u011fi olarak Kürt sorununun\/hareketinin oynad\u0131\u011f\u0131 role buradan, bu çeli\u015fik etkileri üzerinden bakmak gerekmektedir.<\/p>\n

Yine de, yönetmekte gösterilen ba\u015far\u0131 ne olursa olsun, düzen için siyasal boyutu ile de kriz bugünün aç\u0131k bir olgusudur ve Kürt sorununun olu\u015fturdu\u011fu a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n ötesinde, bunu esas nedeni düzenin kendi bünyesinden kaynaklanan sorunlard\u0131r. Siyasal kriz dinamikleri öncelikle rejimin iç i\u015fleyi\u015finde ve burjuvazinin farkl\u0131 kesimleri aras\u0131ndaki ç\u0131kar ve iktidar dala\u015fmalar\u0131nda ifadesini bulmaktad\u0131r.<\/p>\n

12 Eylül fa\u015fist darbesinin düzen siyasetine müdahalesinin önemli sonuçlar\u0131ndan biri, bunu kolayla\u015ft\u0131ran ekonomik ve sosyal faktörlerin de etkisi alt\u0131nda, tüm düzen partilerinin ayn\u0131 program ekseninde tekle\u015fmesi ve böylece kitleler nezdinde inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 yitirmesi oldu. Bu uzun y\u0131llar boyunca, oy deste\u011fi zay\u0131f partiler, parçal\u0131 bir parlamento bile\u015fimi ve birbirini izleyen koalisyon hükümetleri \u015feklinde bir siyaset tablosu ç\u0131kard\u0131 ortaya. Düzen temsilcileri, özellikle de sermaye kurulu\u015flar\u0131, ayn\u0131 y\u0131llar boyunca burjuva siyasetinin bir türlü a\u015famad\u0131\u011f\u0131 bu krizden "siyasal istikrars\u0131zl\u0131k" söylemiyle yak\u0131n\u0131p durdular. Yak\u0131nd\u0131klar\u0131 sorun, ihtiyaç duyduklar\u0131 politikalar\u0131 seri ve eksiksiz biçimde uygulayacak uyumlu ve güçlü hükümetlerin mevcut parlamenter i\u015fleyi\u015f içerisinde bir türlü ç\u0131kamamas\u0131yd\u0131. <\/p>\n

3 Kas\u0131m 2002 seçimlerinin ortaya ç\u0131kard\u0131\u011f\u0131 yeni parlamento bile\u015fimi ve tek parti hükümeti bunun nihayet ve hiç de\u011filse bir seçim dönemi için a\u015f\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na geliyordu. Nitekim \u015fu son 4 y\u0131ll\u0131k hükümet icraat\u0131 boyunca burjuvazi bu anlamda bir "siyasal istikrar"\u0131n tüm sonuçlar\u0131ndan en iyi biçimde yararland\u0131 da. \u0130stenen her \u015fey, AKP hükümeti ve parlamento taraf\u0131ndan tam olarak ve gecikmeksizin yerine getirildi, emekçilere yönelik çok yönlü sald\u0131r\u0131lar pervas\u0131zca uyguland\u0131. Mevcut hükümet, bu çerçevede i\u015fbirlikçi burjuvazinin ve uluslararas\u0131 sermayenin tam deste\u011fini ald\u0131 ve i\u015fin bu yönü bak\u0131m\u0131ndan bu destek halen de sürüyor. <\/p>\n

Fakat bu ayn\u0131 imkan\u0131n bir de öteki yüzü vard\u0131. Bir yönüyle burjuvazi için adeta bir nimet olan, y\u0131llar\u0131n özlemini kar\u015f\u0131layan bu ayn\u0131 parlamento bile\u015fimi ve ona dayal\u0131 hükümet, bir ba\u015fka yönden ve üstelik daha ba\u015ftan, bir siyasal kriz etkeni oldu. Zira parlamentoda neredeyse anayasay\u0131 tek ba\u015f\u0131na de\u011fi\u015ftirebilecek üçte ikilik bir ço\u011funlu\u011fa dayal\u0131 parti ile ona dayal\u0131 hükümet, gerici islamc\u0131 gelenekten geliyordu ve bu konumuyla rejimin oturmu\u015f dengelerini zorlayacak bir a\u011f\u0131rl\u0131k ve tehdit olu\u015fturuyordu. Geride kalan dört y\u0131l içinde buna ili\u015fkin bir dizi siyasal dalgalanma ya\u015fand\u0131. Fakat içerden i\u015fbirlikçi burjuvazinin ve d\u0131\u015fardan Amerikan emperyalizminin dengeleyici müdahaleleri ile; bu arada AKP'nin, büyük burjuvaziye ve emperyalizme güven vermek kayg\u0131s\u0131 ve gelece\u011fe yönelik hesaplar\u0131 çerçevesinde ifade uygunsa solu\u011funu tutmas\u0131 sayesinde, bunun rejimin i\u015fleyi\u015fini t\u0131kayacak boyutlara dönü\u015fmesi bugüne kadar engellendi. <\/p>\n

Fakat bugüne kadar iyi kötü kontrol edilebilen bu ili\u015fkiler, bu hassas dengeler siyaseti, gelinen yerde ve özellikle de girmi\u015f bulundu\u011fumuz y\u0131l içinde, yerini bir çat\u0131\u015fmaya ve belki de hesapla\u015fmaya b\u0131rakacak gibi görünmektedir. Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 seçimi ve yeni seçim y\u0131l\u0131 bunu belirgin bir kuvvetle zorlamaktad\u0131r. Y\u0131llard\u0131r i\u015fbirlikçi burjuvaziye ve emperyalizme sadakatle hizmet edip güven vermeye çal\u0131\u015fan gerici islamc\u0131 parti, gelinen yerde bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 almak istemekte; oysa kendilerini geleneksel olarak devletin sahibi ve düzenin bekçileri olarak gören güçler -ba\u015fta ordu olmak üzere- buna direnmekte, bunun önünü ne edip edip almak istemektedirler. Sorun ve çat\u0131\u015fma buradan do\u011fmakta, bunda ifadesini bulmaktad\u0131r. <\/p>\n

Rejimin içten içe ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 siyasal krizin bir yönü halen budur ve bu, 28 \u015eubat'a yolaçan özel evre d\u0131\u015fta tutulursa rejim için nispeten yeni, AKP hükümeti dönemiyle ilgili bir sorundur.<\/p>\n

Bir dizi noktada bunu da kesen ve dolays\u0131z olarak içeren öteki yönü ise, egemen s\u0131n\u0131f\u0131n farkl\u0131 kesimleri aras\u0131ndaki ç\u0131kar ve iktidar dala\u015f\u0131d\u0131r. Evet bu, ç\u0131plak bir ç\u0131kar ve bu ç\u0131karlar\u0131 kollamak, devlet kat\u0131nda kritik mevzileri elde tutmak ya da ele geçirmek çerçevesinde, bir iktidar dala\u015f\u0131d\u0131r. Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 seçimi ile yeni parlamentoyu ve dolay\u0131s\u0131yla hükümeti ç\u0131karacak yeni genel seçimlerin kritik önemi de buradad\u0131r.<\/p>\n

Daha önce ba\u015fvurdu\u011fumuz parti de\u011ferlendirmesi bu konuya ili\u015fkin olarak da halen tüm geçerlili\u011fini koruyan özlü bir çerçeve sunmaktad\u0131r:<\/p>\n

"Sorunlar\u0131n bir de öteki cephesi var. Bu ikinci cephedeki sorunlar AKP'den de\u011fil burjuvazinin kendi iç bölünmesinden do\u011fuyor. Burjuvazinin en güçlü ve d\u0131\u015fa en ba\u011f\u0131ml\u0131 kesimleri ile d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011fa ilke olarak itiraz\u0131 olmayan, ama emperyalist küreselle\u015fme politikalar\u0131n\u0131n ölçüsüz gerekleri kar\u015f\u0131s\u0131nda s\u0131k\u0131nt\u0131ya giren, iç pazardaki ayr\u0131cal\u0131klar\u0131n\u0131 yitiren kesimleri aras\u0131ndaki bir bölünmedir bu. Bu kesimler AB sürecine uyumun sorunlar\u0131, K\u0131br\u0131s ve k\u0131smen de Güney Kürdistan sorunu üzerinden bugün kendi aralar\u0131nda giderek daha çok dala\u015fmaktad\u0131rlar.<\/p>\n

"Burjuvazinin en güçlü ve d\u0131\u015fa en ba\u011f\u0131ml\u0131 kesimleri, kendi konumlar\u0131ndan gelen olanaklar\u0131n yan\u0131s\u0131ra, çat\u0131\u015fma konusu sorunlarda emperyalist odaklarla birlikte hareket etmenin avantajlar\u0131na da sahiptirler. Burjuvazinin iç pazara daha çok ba\u011f\u0131ml\u0131 ve küreselle\u015fmenin gerekleri ad\u0131na gündeme getirilen uygulamalara daha az dayan\u0131kl\u0131 kesimleri ise, ba\u015fta ordu olmak üzere devletten, yan\u0131s\u0131ra ‘milli davalar' ve ‘ulusal ç\u0131karlar' söylemiyle toplumun \u015fovenizmle yo\u011frulmu\u015f duyarl\u0131l\u0131klar\u0131ndan güç almaktad\u0131rlar. Geleneksel düzen partileri ile ‘düzen bekçileri'nin ayn\u0131 konulardaki duyarl\u0131l\u0131klar\u0131, bu kesimi ayr\u0131ca güçlendirmektedir. <\/p>\n

"K\u0131br\u0131s ve Kürt sorunu üzerinden ya\u015fanan görü\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n temelinde bu var. Emperyalist burjuvaziyle daha ileri düzeyde bütünle\u015fmeyi ç\u0131karlar\u0131na uygun görenler, gelinen yerde K\u0131br\u0131s'\u0131 bir yük saymakta ve bu yükten kurtulmak istemektedirler. Kürt sorununda ise içerde ‘uyum yasalar\u0131' çerçevesinde belli düzenlemelerin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 istemektedirler. Bu tutumun Güney Kürtleri'yle ili\u015fkilere yans\u0131mas\u0131, çat\u0131\u015fma yerine hamilik yolunun tercih edilmesi olmaktad\u0131r. <\/p>\n

"Milli politikalar'da \u0131srar\u0131 savunan öteki kesim ise, bugüne kadar izlenegelen geleneksel gerici-\u015foven politikalar\u0131n sürdürülmesini istemektedir. Kürdistan ve K\u0131br\u0131s, onlar için kolayca feda edilemeyecek kazan\u0131lm\u0131\u015f egemenlik ve sömürü alanlar\u0131d\u0131r. Kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bir \u015fey alamayacaklar\u0131 geli\u015fmeler kar\u015f\u0131s\u0131nda bu egemenlik alanlar\u0131n\u0131 yitirmeyi (K\u0131br\u0131s) ya da buna yolaçacak geli\u015fmelerin önünü açmay\u0131 (Kürt sorunu ve Güney Kürdistan'daki geli\u015fmeler kar\u015f\u0131s\u0131nda esneklik) kabul etmemekte, buna direnmektedirler. Öte yandan bu konular üzerinden direnmeyi politik alanda güç ve etkinlik kazanman\u0131n bir basama\u011f\u0131 olarak de\u011ferlendirmektedirler.<\/p>\n

"Gelinen yerde AKP hükümeti ile ordu aras\u0131nda ya\u015fanacak sorunlara temelde buradan bakmak gerekir. AKP, emperyalist odaklar\u0131n, özellikle de ABD'nin deste\u011fi ile ba\u015fa geldi ve bu deste\u011fi korudu\u011fu sürece ba\u015fta kalabilece\u011fini dü\u015fünüyor. Bunu içte, büyük burjuvazinin TÜS\u0130AD'da temsil edilen en güçlü kesimlerinin halihaz\u0131rdaki deste\u011fini korumak kayg\u0131s\u0131 tamaml\u0131yor. Böylece, normalde geleneksel konumu ve temsil etti\u011fi burjuva kesimlerin ç\u0131karlar\u0131 bunu gerektirmedi\u011fi halde, AB'ye uyum dayatmalar\u0131, K\u0131br\u0131s, k\u0131smen Kürt sorunu vb. konularda emperyalist odaklar\u0131n ve TÜS\u0130AD'\u0131n tercihlerine uygun bir icraat izlemeye çal\u0131\u015f\u0131yor. Bununla konumunu korumay\u0131, güçlendirmeyi ve orduyu dengelemeyi, giderek iktidarda daha güçlü bir yer tutmay\u0131 umuyor…" (Yeni Bir Y\u0131l\u0131n Ba\u015f\u0131nda Türkiye: Güncel Durum ve Devrimci Görevler<\/strong>, Ekim<\/strong>,<\/a> Say\u0131: 233, Ocak 2004, Ba\u015fyaz\u0131)<\/em><\/p>\n

Görünü\u015fe bak\u0131l\u0131rsa, daha önce sözünü etti\u011fimiz kriz etkeninden farkl\u0131 olarak iç dala\u015fmaya dayal\u0131 bu ikinci sorunlar alan\u0131nda belli bak\u0131mlardan farkl\u0131 bir geli\u015fme seyri ya\u015fan\u0131yor. AB politikas\u0131ndaki iflas, buna ba\u011fl\u0131 olarak AB ile K\u0131br\u0131s konusundaki "milli" restle\u015fme, Kürt sorunu ve Güney Kürdistan sorununda halen yaygara yapan birle\u015fik gerici koro, bütün bu konular üzerine sürmekte olan çat\u0131\u015fmay\u0131 hafifletmi\u015f görünmektedir. Gerçekte ise bu ancak k\u0131smen do\u011frudur, esas\u0131 yönünden ise yan\u0131lt\u0131c\u0131d\u0131r. AB ve buna ba\u011fl\u0131 olarak halen K\u0131br\u0131s sorunu eksenindeki geli\u015fmeler, burjuvazinin AB'yi hararetle savunan kanad\u0131n\u0131n tercihleri a\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bu konudaki kat\u0131 dayatmalar AB'nin kendisinden gelmektedir ve burjuvazinin sözkonusu kanad\u0131 için fazlaca bir esneklik alan\u0131 b\u0131rakmamaktad\u0131r. Bu, seçim y\u0131l\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla gerici-milliyetçi söylemlerle oy deste\u011fi kayg\u0131s\u0131 ile de birle\u015fince, ilgili konularda görünürde benze\u015fen bugünkü tablo olu\u015fmaktad\u0131r. <\/p>\n

Fakat bu tabloya aldanmamak gerekir. \u0130lkin, ç\u0131karlar\u0131 AB ile bütünle\u015fmeye s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131 bulunan, ayr\u0131ca topluma ba\u015fka bir gelecek ufku sunmak olana\u011f\u0131ndan da yoksun olan i\u015fbirlikçi büyük burjuvazi, \u015fu an için bu konuda geri çekilmi\u015f görünse de, kendi yönünden AB hedefini öyle kolayca bir yana b\u0131rakmayacakt\u0131r. \u0130kinci ve daha da önemli olan\u0131 ise \u015fudur: AB konusundaki umutlar\u0131n zay\u0131flamas\u0131 ABD'ye daha s\u0131k\u0131 bir ba\u011flanmay\u0131 beraberinde getirmekte ve bu ise burjuvaziyi kendi içinde tam da Kürt sorunu üzerinden bölmeye devam etmektedir. Çünkü Amerikan emperyalizminin halihaz\u0131rdaki Ortado\u011fu politikas\u0131, Türk burjuvazisi ile Kürt güçlerini ayn\u0131 cephede bulu\u015fturmay\u0131 gerektirmekte ve ABD bu çerçevede, Türkiye'ye Kürt sorununda \u0131l\u0131ml\u0131 ve uzla\u015fmaya dayal\u0131 bir çözüm empoze etmektedir. Bu, bir yandan Güney Kürdistan hükümeti ile olumlu ili\u015fkilere girilmesini ve öteki yandan içerdeki Kürt sorununun s\u0131n\u0131rl\u0131 baz\u0131 tavizlerle yat\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirmektedir. Çeli\u015fki ve potansiyel çat\u0131\u015fma, bu politikaya z\u0131mnen yatanlar ile ona aç\u0131ktan direnenler aras\u0131ndad\u0131r. Taraflar için bu ayn\u0131 zamanda önemli bir iç iktidar mücadelesi alan\u0131d\u0131r. Her iki taraf\u0131n ayn\u0131 ölçüde Amerikanc\u0131 olmas\u0131 ve onun deste\u011fini iç dala\u015fmada konumunu güçlendirmek için vazgeçilmez görmesi, bu çat\u0131\u015fmay\u0131 daha da karma\u015f\u0131k hale getirmektedir. Aralar\u0131ndaki fark, taraflardan birinin ABD deste\u011fini her konuda ve dolay\u0131s\u0131yla da gerekti\u011finde Kürt sorununda da onunla uyumlu davrananarak elde etmeye çal\u0131\u015fmas\u0131, oysa öteki taraf\u0131n gösterilecek uyum kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ABD'den Kürtlerin feda edilmesini beklemesidir. <\/p>\n

Sorunu siyasal planda daha da karma\u015f\u0131k hale getiren ise \u015fudur: AKP'nin mevcut icraatlar\u0131ndan en iyi biçimde yararlanan i\u015fbirlikçi büyük burjuvazi, büyük bir bölümüyle onun örtülü \u015feriatç\u0131 özlem ve hedeflerinden rahats\u0131zd\u0131r. Bu konuda generallerle ve CHP-MHP-DYP gibi düzen partileri ile rejimin yap\u0131s\u0131 ve oturmu\u015f dengeleri konusunda ayn\u0131 hassasiyetleri payla\u015fmaktad\u0131r. Fakat öte yandan bir bölümüyle, esas olarak da TÜS\u0130AD'da temsil edilen en güçlü bölümüyle, ABD'nin Kürt politikas\u0131 konusunda AKP'ye paralel bir tutum içindedir. Daha do\u011frusu bu do\u011frultuda AKP'yi bizzat te\u015fvik etmekte ve cesaretlendirmektedir. Ayn\u0131 \u015fekilde siyasal cepheden buna son ç\u0131k\u0131\u015flar\u0131yla DYP meyletmekte, bu konuda (ama yaln\u0131zca bu konuda!) düzenin kudurgan bir \u015fovenizmi bayrak edinen gerici-fa\u015fist partiler blokundan bir ölçüde farkl\u0131 davranmaktad\u0131r. <\/p>\n

Bütün bunlar çeli\u015fki ve çat\u0131\u015fmalar\u0131n, buna dayal\u0131 safla\u015fmalar\u0131n grift yap\u0131s\u0131n\u0131 göstermektedir. Bu grift ili\u015fki ve safla\u015fmay\u0131 devletin zirvesini olu\u015fturan kurumlar üzerinden de görmek mümkün. Örne\u011fin, irticai e\u011filim ve hevesler kar\u015f\u0131s\u0131nda devletin ve düzenin oturmu\u015f modern burjuva yap\u0131s\u0131n\u0131n korunmas\u0131 konusunda ordu ile ayn\u0131 cephede oldu\u011fu tart\u0131\u015fmas\u0131z olan M\u0130T, ABD'nin Kürt politikas\u0131 konusunda AKP'ye benzer bir esneklik içindedir ve son ç\u0131k\u0131\u015f\u0131yla ona aç\u0131kça destek vermi\u015f olmaktad\u0131r. <\/p>\n

M\u0130T'in kendi ç\u0131k\u0131\u015f\u0131 üzerinden ortaya koydu\u011fu yakla\u015f\u0131m, sorunun temel önemde bir ba\u015fka boyutuna da bir kez daha \u0131\u015f\u0131k tutmaktad\u0131r. Bu, Kürt sorunu üzerinden ya\u015fanan bölünmenin basitçe bir iç iktidar sava\u015f\u0131 olman\u0131n ötesindeki anlam\u0131d\u0131r. Burada burjuvazinin Türkiye'deki Kürt sorununun üstesinden nas\u0131l gelinebilece\u011fi konusundaki görü\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 ç\u0131kmaktad\u0131r kar\u015f\u0131m\u0131za. Bir kesim bu konuda, Irak i\u015fgalinin ard\u0131ndan olu\u015fan durumun art\u0131k kabul edilmesi ve sindirilmesini, bu çerçevede ABD'nin bölgesel politikalar\u0131yla da uyumlu davran\u0131larak Güney Kürdistan'a hamilik yap\u0131lmas\u0131n\u0131 savunmakta; gelinen yerde tam da bu politikan\u0131n hem Türkiye Kürtleri üzerindeki kontrolü kolayla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 ve hem de bunu Güney Kürtlerine yayma olana\u011f\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 dü\u015fünmektedir. TÜS\u0130AD'\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 çekti\u011fi bu e\u011filime devlet kat\u0131ndan M\u0130T destek vermekte, düzen partileri cephesinden ise AKP ve DYP meyletmektedir. <\/p>\n

Öteki bir kesim ise, Güney Kürdistan üzerinden Kürtlerin devletle\u015fmesini me\u015frula\u015ft\u0131rman\u0131n Türkiye'deki Kürt sorununu daha da azd\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 ve uzun vadede Türkiye Kürtlerinin kayb\u0131n\u0131 getirece\u011fini dü\u015fünmekte; bu nedenle içerde oldu\u011fu kadar d\u0131\u015far\u0131da da Kürtlerin her türlü kazan\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini, Ortado\u011fu politikas\u0131ndaki açmazlar\u0131ndan da yararlanarak ABD ile u\u015fakça i\u015fbirli\u011fini Kürtlerin sat\u0131lmas\u0131 ve ezilmesi ko\u015fuluna ba\u011flamak gerekti\u011fini savunmaktad\u0131r. Bu politikay\u0131 burjuvazi cephesinden AB konusunda temkinli ya da ona aç\u0131kça kar\u015f\u0131t kesimler, devlet kat\u0131nda ordu ve cumhurba\u015fkan\u0131, düzen partileri cephesinden ise CHP-MHP temsil etmektedir. (Bu konu hakk\u0131nda bkz. Ortado\u011fu'da Geli\u015fmeler ve Sermaye Düzeninin Büyüyen Açmazlar\u0131<\/strong>, Ekim<\/strong><\/a>, Say\u0131: 243, Aral\u0131k 2005). <\/em><\/p>\n

Özetle, bu alanda da AB eksenli sorunlara benzer bir görü\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve çat\u0131\u015fma ekseni ile yüzyüzeyiz. Ve yine bu tür bir görü\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve safla\u015fma göstermektedir ki, düzen cephesindeki iç dala\u015fmalar, kudurgan bir \u015fovenizmin de bayraktarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapan resmi laik cephenin genellikle sunmaya çal\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131n aksine, hiç de basitçe bir laiklik-irtica çat\u0131\u015fmas\u0131ndan ibaret de\u011fildir.<\/p>\n

Sonuçta girmi\u015f bulundu\u011fumuz y\u0131l içinde bu çat\u0131\u015fman\u0131n önce alevlenmesi ve sonra da bir süreli\u011fine yeni bir dengeye oturmas\u0131 muhtemel oldu\u011fu gibi, beklenmedik geli\u015fmelerle kontrolden ç\u0131kmas\u0131 ve rejim içi hesapla\u015fmalara dönü\u015fmesi de pekala olanak dahilindedir. Daha zay\u0131f olan bu ikinci ihtimalin önünü almak için büyük burjuvazinin en kodaman kesimleri \u015fimdiden duruma müdahale etmekte, taraflara telkinlerde bulunmakta, özellikle AKP'yi dizginleyerek cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 sorununu yumu\u015fak bir biçimde çözmeye çal\u0131\u015fmaktad\u0131rlar. Bunda ba\u015far\u0131l\u0131 olurlarsa e\u011fer bu krizi bitirmez, fakat i\u015flerin kontrolden ç\u0131kmas\u0131na yolaçabilecek bir çat\u0131\u015fmay\u0131 engeller veya \u015fimdilik erteler.<\/p>\n

Öte yandan çat\u0131\u015fman\u0131n nas\u0131l bir biçim alaca\u011f\u0131 ve hangi sonuçlar\u0131 do\u011furaca\u011f\u0131 yaln\u0131zca siyasal etkenlere ba\u011fl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi yaln\u0131zca iç dinamiklere de ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. Örne\u011fin ekonomide beklenmedik bir a\u011f\u0131r çöküntü, bugünün etkin taraflardan biri olan AKP'nin sonunu getirebilir ve siyasal cephede i\u015fler kendili\u011finden farkl\u0131 bir seyre oturabilir. Ayn\u0131 \u015fey farkl\u0131 bir çerçevede, Amerikan emperyalizminin Ortado\u011fu'daki maceras\u0131n\u0131n alaca\u011f\u0131 yeni biçimin iç dengelere etkisi bak\u0131m\u0131ndan da geçerlidir. Amerikan emperyalizminin örne\u011fin Baker-Hamilton raporu eksenindeki muhtemel bir köklü politika de\u011fi\u015fimi, beraberinde Kürtlerin feda edilmesini getirebilir ve bu da egemen s\u0131n\u0131f bünyesinde bu konuda halen ya\u015fanmakta olan görü\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 kendili\u011finden ortadan kald\u0131rabilir. Ya da ABD'nin saf\u0131nda \u0130ran'a kar\u015f\u0131 bir sava\u015fa kat\u0131lmak orduya geni\u015f bir inisiyatif ve etkili bir Amerikan deste\u011fi sa\u011flayabilir. Bunun ise iç dengeler üzerinde önemli sonuçlar\u0131 olabilir. <\/p>\n

Bütün bu konularda dayanaks\u0131z spekülasyonlara dü\u015fmeksizin \u015fimdiden kesin \u015feyler söylemek kolay de\u011fildir, bunu zorlaman\u0131n anlam\u0131 da yoktur. Önemli olan sorunlar\u0131, çat\u0131\u015fma konular\u0131n\u0131, çat\u0131\u015fan taraflar\u0131n konum ve e\u011filimlerini bilmek ve bunlar\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda geli\u015fmeleri dikkatlice izlemektir. <\/p>\n

*** <\/p>\n

Bütün bu çat\u0131\u015fma konular\u0131 burjuva gericili\u011finin gerici bir temeldeki iç bölünmesini anlatmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla ilerici-devrimci güçlerin bu çat\u0131\u015fman\u0131n \u015fu veya bu boyutunda taraf olmalar\u0131, taraflardan birine yak\u0131nl\u0131k göstermeleri, hele hele destek vermeleri hiçbir biçimde dü\u015fünülemez. Düzenin bu gerici iç çat\u0131\u015fmalar\u0131ndan ancak devrimci amaçlarla yararlan\u0131labilinir. Bunun içinse ba\u011f\u0131ms\u0131z devrimci bir konumda bulunmak, bunun gerektirdi\u011fi ba\u011f\u0131ms\u0131z devrimci bir inisiyatifle hareket etmek, i\u015fçilere ve emekçilere yönelerek devrimci alternatifi kitleler içinde ete kemi\u011fe büründürmek gerekir.  Ve elbette, Kürt hareketi de içinde olmak üzere burjuva gericili\u011finin iç çeli\u015fki ve çeki\u015fmeleri üzerinden politika yapan, bunu yaparken de taraflardan birinin yede\u011fine dü\u015fmekten kurtulamayan liberal ya da milliyetçi  kanatlar\u0131yla reformist ak\u0131mlara kar\u015f\u0131 sürekli bir mücadele vermek gerekir.<\/p>\n

Daha önce yararland\u0131\u011f\u0131m\u0131z parti de\u011ferlendirmesine bu aç\u0131dan da ba\u015fvurmak istiyoruz: "… düzen cephesinde büyüyen iç çatlaklar\u0131n iki yönlü bir sonucu olabilir. Bunlardan ilki, burjuvazinin iç bütünlü\u011fünün zay\u0131flamas\u0131 ve böylece toplumsal muhalefetin geli\u015fmesinin nispeten kolayla\u015fmas\u0131d\u0131r. \u0130kincisi ise, örne\u011fin 28 \u015eubat sürecinde oldu\u011fu gibi, toplumsal muhalefetin bu iç çat\u0131\u015fmada taraflarca yedeklenmesidir. AB hayran\u0131 liberal sol ile ordu yalakas\u0131 devletçi sol, her biri kendi cephesinden olmak üzere, bu konuda \u015fimdiden çat\u0131\u015fan taraflar\u0131n hizmetindedirler."<\/p>\n

Bu de\u011ferlendirme bugün de aynen geçerlidir. Buna belki \u015funu da eklemek gerekir. ABD ve AB kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131 Kürt sorununda zaman zaman tüm kabal\u0131\u011f\u0131 ile kendini d\u0131\u015far\u0131 vuran incelikli bir \u015fovenizmle birle\u015ftirenler de var art\u0131k reformist solda. Bunlar da i\u015fin asl\u0131nda, milliyetçi duyarl\u0131l\u0131klar maskesini tak\u0131narak kudurgan bir \u015fovenizmden kendi gerici burjuva ç\u0131karar\u0131 için yararlanmaya çal\u0131\u015fan burjuva kesiminin yede\u011finde hareket etmekte, onun soldaki yank\u0131lar\u0131 olmaktad\u0131rlar. AB ve ABD kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bu milliyetçi, sosyal-\u015foven yozla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131\u015f\u0131na kar\u015f\u0131 mücadele de günün önemli görevleri aras\u0131ndad\u0131r. ABD'nin mazlum Kürt halk\u0131 üzerindeki kirli oyunlar\u0131n\u0131n te\u015fhirini, Kürt halk\u0131n\u0131n tüm me\u015fru ulusal haklar\u0131n\u0131n ve bu çerçevedeki kazan\u0131mlar\u0131n\u0131n aç\u0131k ve kararl\u0131 bir savunusu ile birle\u015ftirmeyen her çaba, ikiyüzlü ve sinsi bir sosyal-\u015foven giri\u015fim olarak \u015fiddetle mahkum edilmelidir.<\/p>\n

(…)<\/em> <\/p>\n

(Sermaye Düzeninin Zor Y\u0131l\u0131<\/a>, Ekim, Say\u0131: 246, \u015eubat 2007)<\/em><\/strong> <\/p>\n

http:\/\/www.kizilbayrak.net\/<\/a> sitesinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n

\n
\n \n
\n \n \"Happy\"\n <\/a>\n
\n Happy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sad\"\n <\/a>\n
\n Sad <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Excited\"\n <\/a>\n
\n Excited <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sleepy\"\n <\/a>\n
\n Sleepy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Angry\"\n <\/a>\n
Angry<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n \n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Surprise\"\n <\/a>\n
Surprise<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n <\/div>\n <\/div>\n\n \n
Tweet<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sermaye düzenin rejim krizine dönü\u015fen açmaz\u0131 \u0130çinde bulundu\u011fumuz y\u0131l\u0131n düzen pay\u0131na zor bir y\u0131l olarak ya\u015fanaca\u011f\u0131 daha ba\u015ftan belliydi ve hemen herkesin bekledi\u011fi bir sonuçtu. Bu genel beklentinin gerisinde bir dizi öteki etkenin yan\u0131s\u0131ra egemen s\u0131n\u0131f klikleri aras\u0131ndaki dala\u015fman\u0131n cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 seçimi ve genel seçimlerin yak\u0131nla\u015fmas\u0131yla birlikte \u015fiddetlenecek olmas\u0131 gerçe\u011fi vard\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-618","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tye"],"blocksy_meta":[],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/618","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=618"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/618\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=618"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=618"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=618"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}