{"id":615,"date":"2007-05-30T00:30:11","date_gmt":"2007-05-29T22:30:11","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.mehmetcanyuece.com\/2007\/05\/30\/yeniden-genel-secimler-ve-kuerdistandaki-iktidar-uezerine-ibrahim-gueclue\/"},"modified":"2007-05-30T00:30:11","modified_gmt":"2007-05-29T22:30:11","slug":"yeniden-genel-secimler-ve-kuerdistandaki-iktidar-uezerine-ibrahim-gueclue","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/yeniden-genel-secimler-ve-kuerdistandaki-iktidar-uezerine-ibrahim-gueclue\/","title":{"rendered":"Yeniden Genel Se\u00e7imler ve K\u00fcrdistan&#8217;daki \u0130ktidar \u00dczerine \/ \u0130brahim G\u00dc\u00c7L\u00dc"},"content":{"rendered":"<div class='booster-block booster-read-block'>\n                <div class=\"twp-read-time\">\n                \t<i class=\"booster-icon twp-clock\"><\/i> <span>Read Time:<\/span>14 Minute, 13 Second                <\/div>\n\n            <\/div><p align=\"left\"> <strong>&quot;Genel se&ccedil;imler ve K&uuml;rt iktidar\u0131n\u0131n ilan\u0131&quot;<\/strong> &uuml;zerine yazd\u0131\u011f\u0131m yaz\u0131dan sonra, bir&ccedil;ok de\u011ferlendirme yaz\u0131s\u0131 ald\u0131m. Bu de\u011ferlendirme yaz\u0131lar\u0131nda dikkat &ccedil;eken &ouml;nemli noktalar ve sorular s&ouml;z konusu. Bunun &uuml;zerine ben de bu konu &uuml;zerine yazmaya devam etmeyi do\u011fru buldum. Bu yaz\u0131mda hem de\u011ferlendirme konular\u0131n\u0131 yeniden ele alaca\u011f\u0131m, hem de sorulan sorulara yan\u0131t bulmaya &ccedil;al\u0131\u015faca\u011f\u0131m. <\/p>\n<p>  <!--more--> <\/p>\n<p align=\"left\"> De\u011ferlendirme konular\u0131ndan biri, g&uuml;ndeme getirdi\u011fim, <strong>&quot;K&uuml;rt \u0130ktidar\u0131 ve K&uuml;rt iktidar\u0131n\u0131n ilan\u0131n\u0131n&quot;<\/strong> yeni, K&uuml;rtlere yabanc\u0131 bir konu oldu\u011fundan anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n olduk&ccedil;a zor oldu\u011fuydu. Bu de\u011ferlendirme yan\u0131nda g&uuml;ndeme getirilen sorular s&ouml;z konusu. Bu sorulardan &ouml;ne &ccedil;\u0131kan ve b&uuml;t&uuml;n konular\u0131 da i&ccedil;inde bar\u0131nd\u0131ran &uuml;&ccedil; soru var. <strong>&quot;K&uuml;rt \u0130ktidar\u0131n\u0131n zaman\u0131 m\u0131d\u0131r? ve K&uuml;rt \u0130ktidar\u0131n\u0131n hangi temele dayand\u0131r\u0131yorsunuz?&quot;, &quot;K&uuml;rt iktidar\u0131 nas\u0131l ilan edilecek?&quot;.<\/strong> Buna ek olarak elbette devletin katliamc\u0131 ve imhac\u0131 tarihsel i\u015flevi g&ouml;zetilerek, <strong>&quot;K&uuml;rt \u0130ktidar\u0131n\u0131n ilan\u0131 halinde neler olacak?&quot;<\/strong> sorusudur.<\/p>\n<p> <strong>Kuzey K&uuml;rdistanl\u0131lar iktidara yabanc\u0131 ve sadece muhaliftirler&#8230;<\/strong><\/p>\n<p> Kuzey K&uuml;rdistan&#39;da ulusal kurtulu\u015f hareketinin ve &ouml;rg&uuml;tlenmesinin, 20 Y&uuml;zy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131ndan g&uuml;n&uuml;m&uuml;ze kadar olan tarihi y&uuml;z y\u0131ll\u0131k kesiti i&ccedil;indeki geli\u015fimini, ge&ccedil;irdi\u011fi evreleri, &ouml;rg&uuml;tlenme modellerini, liderlik profillerini, kat\u0131lan kesimlerin reflekslerini, benimsenen ideolojileri, belirlenen m&uuml;cadele tarzlar\u0131n\u0131 analiz etti\u011fimiz zaman hi&ccedil; de ola\u011fan, do\u011fal, ya\u015fam yasalar\u0131n\u0131n kapsam\u0131 i&ccedil;inde yordam\u0131nca olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 rahatl\u0131kla saptayabiliriz. Kuzey K&uuml;rdistan ulusal kurtulu\u015f hareketinin, &ccedil;o\u011fu zaman d\u0131\u015f zorlamalar, K&uuml;rtlere &ouml;zg&uuml; olmayan , d\u0131\u015far\u0131dan ikame yoluyla benimsenen ideolojik kabuller &ccedil;er&ccedil;evesinde \u015fekillendi\u011fini, tepkici, muhalif bir hareket oldu\u011fu konusundaki bir saptama haks\u0131zl\u0131k olmaz diye d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;yorum.<\/p>\n<p> Oysa G&uuml;ney ve Do\u011fu K&uuml;rdistan&#39;da halk\u0131m\u0131z\u0131n konumu, iktidar olma, iktidar ili\u015fkileri a&ccedil;\u0131s\u0131ndan Kuzey K&uuml;rdistan&#39;daki halk\u0131m\u0131zdan &ouml;nemli bir niteliksel, deneysel, yakla\u015f\u0131msal farkl\u0131l\u0131k ta\u015f\u0131maktad\u0131r. <\/p>\n<p> Do\u011fu K&uuml;rdistan&#39;da halk\u0131m\u0131z, 1946&#39;da K&uuml;rdistan Mehabad Cumhuriyeti ile kendi siyasi iktidar\u0131n\u0131 da kurdu. Kendi kendisini y&ouml;netmeye &ccedil;al\u0131\u015ft\u0131, bu y&ouml;netime Kuzey ve G&uuml;ney K&uuml;rdistan&#39;dan temsilcileri de ortak etti. Yeni gen&ccedil; bir devleti in\u015fa etti ve yap\u0131land\u0131rd\u0131; devlet i&ccedil;in gerekli kurumla\u015fmalar\u0131 yaratt\u0131, \u0130kinci D&uuml;nya Sava\u015f\u0131 ko\u015fullar\u0131n\u0131n hemen sonras\u0131nda bir iktidar oldu\u011fundan, olduk&ccedil;a demokratik ve anasal bir rejimi de kurdu. <\/p>\n<p> Bu ger&ccedil;ek ve iktidar deneyi, G&uuml;ney K&uuml;rdistan&#39;daki halk\u0131m\u0131z i&ccedil;in fazlas\u0131yla ge&ccedil;erli ve bir zenginlik de ta\u015f\u0131maktad\u0131r. G&uuml;ney K&uuml;rdistan&#39;da halk\u0131m\u0131z, uzun vadeli m&uuml;cadele s&uuml;recinde &ouml;ncelikle <strong>&quot;kurtar\u0131lm\u0131\u015f b&ouml;lge iktidarlar\u0131n\u0131&quot;<\/strong> kurdu ve bu iktidar yap\u0131s\u0131 i&ccedil;inde deney kazand\u0131. 11 Mart 1970&#39;den sonra da Otonom bir \u015fekilde hem siyasi iktidar\u0131n\u0131 yap\u0131land\u0131rd\u0131, hem de Irak merkezi y&ouml;netiminde pay sahibi oldu, Arap milleti ile iktidar\u0131 payla\u015ft\u0131. K&uuml;rdistan&#39;da kendi kendisini y&ouml;netti. 1975 sava\u015f\u0131nda K&uuml;rdistan Otonomisi&#39;nin y\u0131k\u0131lmas\u0131ndan k\u0131sa bir s&uuml;re sonra yeniden &quot;kurtar\u0131lm\u0131\u015f b&ouml;lgeler iktidar\u0131&quot; kuruldu. 1990&#39;lardan sonra 1. K&ouml;rfez Sava\u015f\u0131&#39;n\u0131n akabinde tek tarafl\u0131, 2. K&ouml;rfez Sava\u015f\u0131&#39;ndan sonra anayasal rejim yoluyla, Irak halklar\u0131n\u0131n benimsedikleri federal demokrat rejim kapsam\u0131nda K&uuml;rdistan&#39;da siyasi iktidar\u0131 yap\u0131land\u0131rd\u0131. Bu iktidar yap\u0131lanmas\u0131 h\u0131zl\u0131 geli\u015fmeler kaydetti, demokratik sistemin yerle\u015fmesi i&ccedil;in &ouml;nemli ad\u0131mlar att\u0131. Ekonomi, sosyal, k&uuml;lt&uuml;rel alanda &ouml;nemli kurumla\u015fmalar, de\u011fi\u015fimler sa\u011flad\u0131; b&ouml;lgenin &ouml;rnek iktidarlar\u0131ndan biri oldu. <\/p>\n<p> Bundan dolay\u0131, Do\u011fu ve G&uuml;ney K&uuml;rdistan Halk\u0131m\u0131z\u0131n arkas\u0131nda tarihsel bir iktidar gelene\u011fi, k&uuml;lt&uuml;r&uuml;, refleksi ve davran\u0131\u015f tarz\u0131 var. Bu nedenle halen canl\u0131 olarak &ouml;nc&uuml; kabul edilebilen, kurumla\u015fm\u0131\u015f lider profilleri, siyasi &ouml;rg&uuml;tlenmeleri, kurumlar\u0131 var.<\/p>\n<p> Kuzey K&uuml;rdistan&#39;da halk\u0131m\u0131z, tarihsel m&uuml;cadele s&uuml;recinde, i&ccedil;inde bulundu\u011fu ko\u015fullar\u0131 gere\u011fi hi&ccedil;bir zaman g&uuml;&ccedil;l&uuml; bir somut bir siyasi iktidar deneyi kazanamad\u0131. Bu nedenle, Kuzey K&uuml;rdistan halk\u0131m\u0131zda ve onun hareketlerinde varolan s\u0131n\u0131rl\u0131 iktidar bilinci ya k&ouml;reldi, ya da zaman i&ccedil;inde t&uuml;mden silikle\u015fti ve ortadan kalkt\u0131. Kuzey K&uuml;rdistanl\u0131lar hep devletle hesapla\u015fmay\u0131, devleti y\u0131kma, bertaraf etmeyi senaryola\u015ft\u0131rd\u0131lar, tasar\u0131mlad\u0131lar. M&uuml;cadele s&uuml;recinin uzamas\u0131ndan dolay\u0131, \u0130ktidar olmay\u0131 unuttular. Bu nedenle, elbetteki Kuzey K&uuml;rdistan&#39;da iktidardan bahsetmek abesle i\u015ftigal anlam\u0131 ta\u015f\u0131maya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p> Bunun yan\u0131nda, Kemalist e\u011fitim sisteminin, asimilasyonun, T&uuml;rk merkezli siyaset yapma ve ya\u015fam d&uuml;zeninin, bunun sonucunda ortaya &ccedil;\u0131kan entegrasyon, T&uuml;rkiyelilik anlay\u0131\u015f\u0131 da, hem K&uuml;rtlerin siyasi iktidar olma, kendi kendisini y&ouml;netme refleksinin k&ouml;relmesine yol a&ccedil;t\u0131, hem de iktidar\u0131 anlams\u0131z hale getirdi. T&uuml;rklerin hegemonyas\u0131 alt\u0131nda ya\u015famak ve T&uuml;rklere tabi olmak bir ya\u015fam ve d&uuml;\u015f&uuml;nce tarz\u0131 haline geldi. K&uuml;rt siyaset&ccedil;i ve ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n, K&uuml;rtlerin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na, devlet ve iktidar olmalar\u0131na &ouml;c&uuml; gibi bakmalar\u0131; iktidar olmay\u0131 K&uuml;rtlere lay\u0131k g&ouml;rmemeleri; di\u011fer milletlerle, T&uuml;rk milletiyle e\u015fit olmay\u0131 savunamamas\u0131, bunun en somut d\u0131\u015fa vurumudur. Sol ve dini enternasyonalizme\/&uuml;mmet&ccedil;ili\u011fe s\u0131\u011f\u0131n\u0131larak K&uuml;rtlerin devlet ve iktidar olmamas\u0131n\u0131 savunmak bunun neticesidir. &quot;Demokratik Cumhuriyet Tezi&quot; bunun &uuml;r&uuml;n&uuml;d&uuml;r. Misak-\u0131 Milli s\u0131n\u0131rlar\u0131na s\u0131k\u0131-s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131l\u0131k ve tapma bundan ileri gelmektedir.<\/p>\n<p> Kuzey K&uuml;rdistanl\u0131lar da iktidar olma a&ccedil;\u0131s\u0131ndan en &ouml;nemli zaaflardan biri de, K&uuml;rtler her zaman da\u011fda devlet kurmay\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;nd&uuml;ler. Bu da hakl\u0131 olarak mutlak anlamda ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet kurma\/olma tasar\u0131m\u0131na dayan\u0131yordu. Do\u011fal olarak ba\u011f\u0131ms\u0131z devlet tasar\u0131m\u0131 ve in\u015fas\u0131 s&uuml;reci uzad\u0131k&ccedil;a, kanl\u0131 bir s&uuml;re&ccedil;, tahrip edici bir d&uuml;zleme &ccedil;ekildik&ccedil;e, somut iktidar sorunu geri planlara itildi, sorun hayat\u0131 koruma, ayakta kalma, t&uuml;mde yok olmama s&uuml;recine d&ouml;nd&uuml;.<\/p>\n<p> Yeni d&uuml;nya, b&ouml;lge, T&uuml;rkiye ve AB ko\u015fullar\u0131nda, Kuzey K&uuml;rdistanl\u0131lar i&ccedil;in ortak iktidar\u0131n federal devlet tasar\u0131m\u0131 ya da projesi &ccedil;er&ccedil;evesinde g&uuml;ndeme geldi\u011fi bu a\u015famada, iktidar deneysizli\u011fi ve bilgisizli\u011finden dolay\u0131, a\u015famal\u0131 olarak hangi iktidar davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n ortaya konulaca\u011f\u0131 konusunda ciddi bir bilgisizlik, k&uuml;lt&uuml;rel fakirlik; siyasi iktidar olma ve devlet y&ouml;netme deneysizli\u011fi s&ouml;z konusudur. Bundan dolay\u0131 zan ediliyor ki, T&uuml;rkler istedikleri zaman, T&uuml;rk devleti istedi\u011fi zaman K&uuml;rtler ancak iktidar olabilirler. Oysa bilinen bir \u015fey ar ki, T&uuml;rk Devletinin g&ouml;n&uuml;ll&uuml; bir tarzda, demokrasi gere\u011fi, iktidar\u0131 K&uuml;rtlere vermesinden bahsedilemez. K&uuml;rtler ko\u015fullara ve kendi g&uuml;&ccedil;lerine g&ouml;re iktidar s&uuml;re&ccedil;lerini, a\u015famalar\u0131n\u0131 tayin edeceklerdir.<\/p>\n<p> Federal devlet &ccedil;er&ccedil;evesinde iktidar tasar\u0131m\u0131 a&ccedil;\u0131s\u0131ndan &ouml;nemli, hayati, tayin edici olan kavramlar\u0131n ba\u015f\u0131nda demokrasi, hem de &ccedil;o\u011fulcu, kat\u0131l\u0131mc\u0131, kimlikler demokrasisi gelmektedir. Kuzey K&uuml;rdistanl\u0131 siyaset&ccedil;i ve ayd\u0131nlar\u0131n demokrasi k&uuml;lt&uuml;r&uuml;nden yoksun olmalar\u0131, demokratik ya\u015fam bi&ccedil;imini derinle\u015ftirme, i&ccedil; sistemlerini geli\u015ftirmemeleri gibi ciddi bir s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 da s&ouml;z konusudur. <\/p>\n<p> Oysa, demokrasinin sundu\u011fu mekanizmalar\u0131n ve olanaklar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullar\u0131 iyi de\u011ferlendirmek de iktidar yap\u0131lanmas\u0131 a&ccedil;\u0131s\u0131ndan &ouml;nemlidir. Benim bu a\u015famada &uuml;zerinde durdu\u011fum K&uuml;rdistan&#39;daki siyasi iktidar\u0131n bu unsurla hayati bir ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<p> <strong>K&uuml;rt \u0130ktidar\u0131n\u0131n hem temeli var ve hem de zaman\u0131d\u0131r&#8230;<\/strong><\/p>\n<p> &Ouml;ncelikle \u015funu belirteyim ki, K&uuml;rt ulusunun K&uuml;rdistan&#39;da kendi topraklar\u0131nda iktidar olmas\u0131, kendi kendini y&ouml;netmesi, kendi ya\u015fam\u0131n\u0131 kendi &ouml;zg&uuml;r ve demokratik iradesiyle ald\u0131\u011f\u0131 kararlarla yap\u0131land\u0131rmas\u0131 en do\u011fal haklar\u0131ndan biridir. K&uuml;rt ulusunun bu hakk\u0131, di\u011fer t&uuml;m do\u011fal, siyasi, sosyal, ekonomik, k&uuml;lt&uuml;rel, tarihsel haklar\u0131 Federal Irak Devleti&#39;nin s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda T&uuml;rkiye, \u0130ran ve Suriye taraf\u0131ndan gasp edilmi\u015f durumdad\u0131r.<\/p>\n<p> K&uuml;rdistan halk\u0131 da ba\u015fta iktidar olma ve kendi kendisini y&ouml;netme hakk\u0131 olmak &uuml;zere b&uuml;t&uuml;n haklar\u0131n\u0131 kazanmak i&ccedil;in bir y&uuml;zy\u0131la yak\u0131n zamand\u0131r m&uuml;cadele etmektedir. Bu m&uuml;cadelede &ouml;denen bedelin tam kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmazsa da, belli sonu&ccedil;lar al\u0131nd\u0131. 1980 y\u0131l\u0131ndan &ouml;nce K&uuml;rdistan halk\u0131 belli kentlerde yerel iktidar\u0131, hem m&uuml;cadelesi ve hem de T&uuml;rkiye&#39;deki &quot;demokrasi oyunu&quot; sonucu kazand\u0131. Ama ne yaz\u0131k ki bu yerel iktidar yap\u0131s\u0131 i&ccedil;inde, bir yerel K&uuml;rt iktidar\u0131 davran\u0131\u015f\u0131 g&ouml;sterilemedi. Subjektif anlamda K&uuml;rtl&uuml;k ve darbe sonras\u0131nda hapislik d\u0131\u015f\u0131nda, somut davran\u0131\u015f, yap\u0131lanma, y&ouml;netme, halkla ili\u015fkiler, &ouml;zel davran\u0131\u015f tarz\u0131 anlam\u0131nda bir iktidar karakteri g&ouml;sterilmedi. <\/p>\n<p> K&uuml;rdistan&#39;da, 1992 y\u0131l\u0131ndan sonra, yerel iktidar ve parlamentoda s\u0131n\u0131rl\u0131 da olsa siyasi olarak kendini temsil etme ko\u015fullar\u0131 ortaya &ccedil;\u0131kmas\u0131na ra\u011fmen, iktidar sahibi olma deneysizli\u011fi ve di\u011fer &ouml;rg&uuml;t &ccedil;\u0131karlar\u0131 hesaplar\u0131ndan dolay\u0131 bundan ka&ccedil;\u0131n\u0131ld\u0131. DEP&#39;in SHP ile ittifak\u0131ndan sonra se&ccedil;ilen milletvekilleriyle ilgili trajedik son, siyasi iktidar konusundaki beceriksizli\u011fin en somut g&ouml;stergelerinden biridir. K&uuml;rtler ad\u0131na oy alarak meclise se&ccedil;ilen milletvekilleri, nas\u0131l bir davran\u0131\u015f ortaya koyacaklar\u0131 konusunda, bir plan ve proje sahibi olamad\u0131klar\u0131ndan \u015fa\u015fk\u0131na d&ouml;nd&uuml;ler. Se&ccedil;imden k\u0131sa bir s&uuml;re sonra da bu beceriksizlik t&uuml;mden ortaya &ccedil;\u0131kt\u0131. <\/p>\n<p> 2003 y\u0131l\u0131ndaki yerel se&ccedil;imlerde K&uuml;rtl&uuml;k ad\u0131na hareket eden DEHAP (DTP) halk\u0131m\u0131z taraf\u0131ndan bir&ccedil;ok alanda y&uuml;ksek bir oy oran\u0131yla yerel iktidar oldu. Ama ne yaz\u0131k ki, sahip oldu\u011fu toplum projesi nedeniyle, iki arada bir derede olma yap\u0131lanmas\u0131ndan, T&uuml;rkiyelilik anlay\u0131\u015f\u0131ndan dolay\u0131 K&uuml;rt halk\u0131 ad\u0131na iktidar davran\u0131\u015f\u0131 g&ouml;stermedi, projeler geli\u015ftirmedi, kendisine verilen oylar\u0131n ve halk\u0131n iradesinin k\u0131ymetini bilinmedi. T&uuml;rk y&ouml;netiminden farkl\u0131 bir y&ouml;netim modeli g&ouml;stermedi, K&uuml;rdistan&#39;\u0131n T&uuml;rk asker ve sivil b&uuml;rokrasisi, onlar\u0131n ba\u015f\u0131 komutanlar, kaymakamlar ve valiler taraf\u0131ndan y&ouml;netilmesinden farkl\u0131 bir model ortaya &ccedil;\u0131karamad\u0131, farkl\u0131 bir K&uuml;rt ulusal\/etnik iktidar i\u015flevselli\u011fi g&ouml;steremedi. Bu anlamda, K&uuml;rdistan&#39;da yerel iktidar\u0131 siyasi genel iktidara d&ouml;n&uuml;\u015ft&uuml;rme anlam\u0131nda bir \u015fart olgunlu\u011funun olmamas\u0131 gibi subjekif bir olumsuz \u015farttan, bir talihsizlikten bahsedilebilir.<\/p>\n<p> Bunun d\u0131\u015f\u0131nda, halk\u0131m\u0131z b&uuml;y&uuml;k bir oy oran\u0131yla, kendi kendisini y&ouml;netmek istedi\u011fini ortaya koydu. AB&#39;nin &ccedil;o\u011fulcu, kat\u0131l\u0131mc\u0131, kimlikler demokrasisi a&ccedil;\u0131s\u0131ndan halk\u0131m\u0131z\u0131n siyasi iktidar\u0131 i&ccedil;in &ouml;nemli kriterleri ortaya &ccedil;\u0131kt\u0131. T&uuml;rkiye de, AB&#39;nin &ccedil;o\u011fulcu, kat\u0131l\u0131mc\u0131, kimlikler demokrasinin ve genel olarak d&uuml;nyadaki demokratik yap\u0131lanman\u0131n bir &ouml;\u011fesi olmak anlam\u0131nda iddial\u0131.<\/p>\n<p> Bulundu\u011fumuz ko\u015fullarda, &ouml;zellikle 27 Nisan post-modern darbesinden sonra, genel demokrasi kurallar\u0131 ba\u011flam\u0131nda bile K&uuml;rtlerin sistemin d\u0131\u015f\u0131nda mutlak olarak tutulmak istenmesi, b&uuml;t&uuml;n K&uuml;rtlerin d&uuml;\u015fman edilmesi; mecliste, K&uuml;rtlerin ba\u011f\u0131ms\u0131z temsilcilerinin olmas\u0131n\u0131 engellemek i&ccedil;in al\u0131nan kararlar, K&uuml;rtlerin demokrasi ve halk\u0131n egemenli\u011fi, kendi kendisini y&ouml;netme hayati ilkesine ba\u011fl\u0131 olarak yerel iktidar\u0131n\u0131 genel siyasi iktidara d&ouml;n&uuml;\u015ft&uuml;rme ka&ccedil;\u0131n\u0131lmaz hale gelmi\u015f durumda. <\/p>\n<p> Demokrasi ve yerel iktidarlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ba\u011flam\u0131nda, yerel iktidar\u0131 genel siyasi iktidara d&ouml;n&uuml;\u015ft&uuml;rme ko\u015fullar\u0131n\u0131n olgunla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve zaman\u0131n\u0131n geldi\u011fini d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;yorum. <\/p>\n<p> DTP, bu tarihsel g&ouml;revi, di\u011fer K&uuml;rt kesimleriyle ittifak ederek yerine getirmek durumundad\u0131r. B&ouml;yle bir at\u0131l\u0131m, T&uuml;rk s&ouml;m&uuml;rgeci hegemonik tarihsel sistemini krize sokaca\u011f\u0131 gibi, d&uuml;nyan\u0131n ve &ouml;zellikle de AB d&uuml;nyas\u0131n\u0131n sorun &uuml;zerinde titizlikle ve acil olarak durmas\u0131n\u0131 ka&ccedil;\u0131n\u0131lmaz hale getirecektir. AB, K&uuml;rt \u0130ttifak\u0131n\u0131n, DTP ve ittifak i&ccedil;ine girece\u011fi K&uuml;rt kesimlerinin bu siyasi iktidar ilan\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, kendisini, demokrasisini bir s\u0131nava tabi tutacakt\u0131r. Somut bir tav\u0131r belirlemek zorunda kalacakt\u0131r.<\/p>\n<p> <strong>Devlet, &ouml;n&uuml;m&uuml;zdeki d&ouml;nemde demokrasinin bu g&uuml;c&uuml;n&uuml;, ba\u015f\u0131na a&ccedil;acaklar\u0131n\u0131 &ouml;n g&ouml;rd&uuml;\u011f&uuml;nden, K&uuml;rtlerin demokrasi oyununa ba\u011fl\u0131 olarak ortaya &ccedil;\u0131kan fiili yerel iktidar\u0131n\u0131n da &ouml;n&uuml;n&uuml; kesmek i&ccedil;in yasal de\u011fi\u015fiklikler yan\u0131nda, fiili uygulamalarla bu konumu da ortadan kald\u0131rma gibi b&uuml;y&uuml;k bir proje sahibidir. Bu nedenle, mevcut yerel iktidarlar\u0131 da kaybetmek s&ouml;z konusu olabilir. Bu olana\u011f\u0131n kaybedilmesi halinde sorun: K&uuml;rtlerin, federal bir sistem i&ccedil;inde kendi kendisini y&ouml;netmesi, bu sistem i&ccedil;inde siyasi iktidar olma ve iktidar\u0131 payla\u015fmaktan &ccedil;\u0131k\u0131p, ba\u015fka bir d&uuml;zleme ta\u015f\u0131nmak durumunda kalacak. Bu da m&uuml;cadele tarz\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesini ka&ccedil;\u0131n\u0131lmaz hale getirecek. D&uuml;nyan\u0131n mevcut ko\u015fullar\u0131nda yeni d&uuml;zlemdeki bu m&uuml;cadele tarz\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 g&ouml;z &ouml;n&uuml;ne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, sorun olduk&ccedil;a zorla\u015facakt\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p> \u0130&ccedil;inde bulunulan tarihi f\u0131rsat\u0131 de\u011ferlendirmek, halka kar\u015f\u0131 sorumlulu\u011fu yerine getirmek i&ccedil;in yerel iktidar yap\u0131s\u0131n\u0131 genel siyasi iktidara d&ouml;n&uuml;\u015ft&uuml;rerek, devletin &ouml;n&uuml;m&uuml;zdeki b&uuml;y&uuml;k ve tehlikeli projesinin uygulama \u015fans\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmak, T&uuml;rkiye&#39;yi ve d&uuml;nyay\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;nd&uuml;rmesi olanakl\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n<p> <strong>K&uuml;rdistan&#39;da siyasi iktidar nas\u0131l ilan edilir?&#8230;<\/strong><\/p>\n<p> DTP&#39;nin, K&uuml;rdistan&#39;da yerel iktidar\u0131n\u0131 &ouml;ncelikle bilince &ccedil;\u0131karmas\u0131, ona uygun bir b&uuml;y&uuml;kl&uuml;kte d&uuml;\u015f&uuml;nmesi, T&uuml;rkiyelilikten uzakla\u015fmas\u0131, Misak-\u0131 millici olmaktan kurtulmas\u0131, t&uuml;m K&uuml;rdistan halk\u0131n\u0131n temsilcisi olman\u0131n sorumluluk bilincini geli\u015ftirmesi gerekir.<\/p>\n<p> DTP&#39;nin &ouml;ncelikle ve y\u0131ld\u0131r\u0131m h\u0131z\u0131yla b&uuml;t&uuml;n K&uuml;rt kesimleriyle ittifak etmesi; bu K&uuml;rt ittifak\u0131n\u0131n, ba\u015fta AB &uuml;lkeleri olmak &uuml;zere, BM ve d&uuml;nya d&uuml;zleminde g&uuml;&ccedil;l&uuml;, organizeli bir lobi hareketi y&uuml;r&uuml;tmesi gerekir. Bunun i&ccedil;in de K&uuml;rtlerin ko\u015fullar\u0131 olgunla\u015fma a\u015famas\u0131nda. PKK&#39;n\u0131n ve di\u011fer illegal K&uuml;rt kesimlerinin da bu yeni konsepte, genel siyasi iktidara g&ouml;re kendini yap\u0131land\u0131rmas\u0131, i&ccedil; iktidara kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z tabi olmas\u0131 i&ccedil;in kendilerini projelendirmeleri gerekir. Ondan sonra, se&ccedil;ilmi\u015fler, tarihsel misyonerlerden, kanaat &ouml;nderlerinden, siyaset ve sivil toplum temsilcilerinden bir kurucu meclis ilan\u0131, kurucu meclisin, anayasal hukuksal &ccedil;er&ccedil;eve i&ccedil;inde belirleyece\u011fi bir h&uuml;k&uuml;metin olu\u015fmas\u0131 yoluna gidilmelidir. <\/p>\n<p> Ondan sonras\u0131nda, d&uuml;nyada milletler kendilerini nas\u0131l yap\u0131land\u0131rm\u0131\u015flarsa, K&uuml;rtler de &ouml;yle yap\u0131lanacakt\u0131r. G&uuml;ney K&uuml;rdistan Federe B&ouml;lgesi bu anlamda &ouml;nemli bir model olacakt\u0131r.<\/p>\n<p> <strong>Bu tehlikeli, riskli bir i\u015f mi?&#8230;<\/strong><\/p>\n<p> Evet yap\u0131lacak i\u015f, tehlikeli, riskli, yeni, b&uuml;y&uuml;k bir i\u015ftir. K&uuml;rdistan&#39;da siyasi iktidar\u0131n ilan\u0131 devletin sald\u0131r\u0131s\u0131na yol a&ccedil;acakt\u0131r. Buna ra\u011fmen, fiziki imhan\u0131n ve katliamlar\u0131n kolayl\u0131kla yap\u0131lmayaca\u011f\u0131 ortada. Mahkemelerin i\u015fletilmesi yoluna gidilecek, toplu tutuklamalar, yarg\u0131lamalar ba\u015flayacakt\u0131r. Anayasa&#39;n\u0131 de\u011fi\u015ftirilmesi gerek&ccedil;esiyle, bu yarg\u0131lamalar yap\u0131lacak. Bunun kadar do\u011fal bir \u015fey de olamaz. <\/p>\n<p> 20. Y&uuml;zy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131ndaki K&uuml;rdistan&#39;daki ulusal ayaklanmalar\u0131ndan, yak\u0131n tarihimizde 27 May\u0131s, 12 Mart ve 12 Eyl&uuml;l askeri darbelerinden sonra, sayd\u0131klar\u0131mdan daha b&uuml;y&uuml;k \u015feyler yap\u0131ld\u0131. K&ouml;yler, \u015fehirler yak\u0131ld\u0131. Kitlesel g&ouml;&ccedil;lerin olu\u015fmas\u0131na yol a&ccedil;\u0131ld\u0131. Kitlesel tutuklamalar, yarg\u0131lamalar, i\u015fkenceler yap\u0131ld\u0131. Halen de devam ediyor. On binlerce K&uuml;rdistanl\u0131 katledildi.<\/p>\n<p> Elbette K&uuml;rtlerin kendi &uuml;lkelerini kazanmalar\u0131, topraklar\u0131n\u0131 &ouml;zg&uuml;rle\u015ftirmeleri, kendi ulusal haklar\u0131n\u0131 kazanmalar\u0131 hep riskli oldu ve olmaya da devam ediyor. &Ouml;zg&uuml;rl&uuml;k ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k, bir&ccedil;ok tehlikeyi g&ouml;ze almaya, bedel &ouml;demeye de\u011fdi\u011fini belirtmeye bile gerek yok. <\/p>\n<p> Bulundu\u011fumuz a\u015famada, d&uuml;nyan\u0131n so\u011fuk sava\u015f sonras\u0131nda Sovyetler Birli\u011fi&#39;nin ve Yugoslavya&#39;n\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131n neticesinde onlarca yeni devletin kuruldu\u011fu ko\u015fullarda, AB s&uuml;recinde, ABD ve m&uuml;ttefiklerinin B&uuml;y&uuml;k Ortado\u011fu Projesi, d&uuml;nyan\u0131n yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 ve demokratikle\u015ftirilmesi tarihi a\u015famas\u0131nda K&uuml;rdistan&#39;da genel siyasi iktidar\u0131n ilan\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 tehlikeler, riskler, bug&uuml;ne kadar g&ouml;r&uuml;len risklerden daha \u015fiddetli, daha b&uuml;y&uuml;k olmayacakt\u0131r.<\/p>\n<p> K&uuml;rdistan&#39;da genel siyasi iktidar i&ccedil;in bir&ccedil;ok \u015feyi g&ouml;ze almaya de\u011fer oldu\u011funu biliyoruz. Buna haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n<p> <strong>Amed, 29. 05. 2007<\/p>\n<p> \u0130brahim G&Uuml;&Ccedil;L&Uuml;<\/strong><br \/> <a href=\"mailto:\u0130brahimguclu21@gmail.com\">\u0130brahimguclu21@gmail.com<\/a>  <\/p>\n<p align=\"left\"> <strong><a href=\"http:\/\/www.rizgari.com\/\">http:\/\/www.rizgari.com\/<\/a> sitesinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong>  <\/p>\n<p align=\"left\"> &nbsp; <\/p>\n        <div class=\"booster-block booster-reactions-block\">\n            <div class=\"twp-reactions-icons\">\n                \n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-1\" post-id=\"615\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/happy.svg\" alt=\"Happy\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Happy                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                        \n                                                <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-2\" post-id=\"615\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/sad.svg\" alt=\"Sad\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Sad                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-3\" post-id=\"615\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/excited.svg\" alt=\"Excited\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Excited                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-6\" post-id=\"615\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/sleepy.svg\" alt=\"Sleepy\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Sleepy                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                        \n                                                <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-4\" post-id=\"615\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/angry.svg\" alt=\"Angry\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">Angry<\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                        \n                    <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-5\" post-id=\"615\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/surprise.svg\" alt=\"Surprise\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">Surprise<\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n            <\/div>\n        <\/div>\n\n    \n<div class=\"twitter-share\"><a href=\"https:\/\/twitter.com\/intent\/tweet?via=SerhatArarat1\" class=\"twitter-share-button\">Tweet<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&quot;Genel se&ccedil;imler ve K&uuml;rt iktidar\u0131n\u0131n ilan\u0131&quot; &uuml;zerine yazd\u0131\u011f\u0131m yaz\u0131dan sonra, bir&ccedil;ok de\u011ferlendirme yaz\u0131s\u0131 ald\u0131m. Bu de\u011ferlendirme yaz\u0131lar\u0131nda dikkat &ccedil;eken &ouml;nemli noktalar ve sorular s&ouml;z konusu. Bunun &uuml;zerine ben de bu konu &uuml;zerine yazmaya devam etmeyi do\u011fru buldum. Bu yaz\u0131mda hem de\u011ferlendirme konular\u0131n\u0131 yeniden ele alaca\u011f\u0131m, hem de sorulan sorulara yan\u0131t bulmaya &ccedil;al\u0131\u015faca\u011f\u0131m.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[34],"tags":[],"class_list":["post-615","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kurdistan"],"blocksy_meta":[],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/615","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=615"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/615\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=615"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=615"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=615"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}