{"id":54,"date":"2005-06-29T21:20:38","date_gmt":"2005-06-29T19:20:38","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.mehmetcanyuece.com\/2005\/06\/29\/perspektif-2-haziran-2004-say-5\/"},"modified":"2005-06-29T21:20:38","modified_gmt":"2005-06-29T19:20:38","slug":"perspektif-2-haziran-2004-say-5","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/perspektif-2-haziran-2004-say-5\/","title":{"rendered":"Perspektif-2 \/ Haziran 2004 Say\u0131 5"},"content":{"rendered":"<div class='booster-block booster-read-block'>\n                <div class=\"twp-read-time\">\n                \t<i class=\"booster-icon twp-clock\"><\/i> <span>Read Time:<\/span>16 Minute, 17 Second                <\/div>\n\n            <\/div><p><strong><\/p>\n<div align=\"center\"><strong>B&Uuml;Y&Uuml;K ORTADO\u011eU PROJES\u0130 VE K&Uuml;RD\u0130STAN SORUNU<\/strong> <\/div>\n<p><\/strong><\/p>\n<div align=\"right\"><strong>M. Can Y&Uuml;CE<\/strong><\/div>\n<p><\/p>\n<div align=\"justify\">Yeni D&uuml;nya D&uuml;zeni, Globalizm, Neo-liberalizm, 11 Eyl&uuml;l, Afganistan i\u015fgali, Irak i\u015fgali, Amerikan kar\u015f\u0131t\u0131 \u0130slami hareketler ve son d&ouml;nemlerde dillendirilen B&uuml;y&uuml;k Ortado\u011fu Projesi gibi kavramlar, neredeyse d&uuml;nya g&uuml;ndeminin ayr\u0131lmaz par&ccedil;alar\u0131 olmu\u015f kavramlard\u0131r. Bu kavramlar\u0131n alg\u0131lan\u0131\u015f\u0131, bunlar kar\u015f\u0131s\u0131nda al\u0131nan tav\u0131r, ayn\u0131 zamanda ideolojik ve politik duru\u015flar\u0131n b&uuml;y&uuml;k &ouml;l&ccedil;&uuml;de \u015fekilleni\u015fini de belirlemektedir. Bu kavramlara i&ccedil;erilen stratejik ve politik anlamlar, bizi, K&uuml;rdistan ve K&uuml;rt halk\u0131n\u0131 da do\u011frudan etkilemektedir. D&uuml;\u015f&uuml;nsel ve politik duru\u015flar, bu &ldquo;etki alan\u0131&rdquo; i&ccedil;indedir. Bu nedenle bug&uuml;n&uuml;m&uuml;z&uuml; ve gelece\u011fimizi &ccedil;ok yak\u0131ndan ve do\u011frudan ilgilendiren B&uuml;y&uuml;k Ortado\u011fu Projesi veya Giri\u015fimi &uuml;zerinde ana &ccedil;izgileriyle de olsa durmakta yarar var. <\/div>\n<p> <!--more--> <\/p>\n<div align=\"justify\">Kavram olarak son d&ouml;nemlerde dillendirilse de B&uuml;y&uuml;k Ortado\u011fu Projesi, ABD emperyalizminin 1990&rsquo;lar\u0131n ba\u015f\u0131nda s\u0131k s\u0131k tekrarlad\u0131\u011f\u0131 Yeni D&uuml;nya D&uuml;zeni ile hedeflenen stratejik &ccedil;izginin geli\u015ftirilerek g&uuml;ncelle\u015ftirilmesinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. B&uuml;y&uuml;k Ortado\u011fu Projesi, ABD&rsquo;nin d&uuml;nyaya tek ba\u015f\u0131na egemen olma, d&uuml;nyay\u0131 tek ba\u015f\u0131na y&ouml;netme stratejisinde merkezi bir role sahip. &ldquo;&Ccedil;a\u011fda\u015f Roma \u0130mparatorlu\u011fu&rdquo; olma hayalinde bu an\u0131lan giri\u015fimin &ouml;nemi stratejik de\u011ferde g&ouml;r&uuml;l&uuml;yor. Irak i\u015fgal hareketinden sonra g&uuml;ndeme getirilmesi rastlant\u0131 de\u011fildir. Co\u011frafi alan olarak daha geni\u015f bir alan\u0131n hedeflenmesi, bu proje kapsam\u0131na al\u0131nan alanlar\u0131n d&uuml;nya enerji kaynaklar\u0131n\u0131n &ccedil;ok b&uuml;y&uuml;k bir b&ouml;l&uuml;m&uuml;n&uuml; kapsamas\u0131 da rastlant\u0131 de\u011fildir. Bu projenin temel unsurlar\u0131 incelendi\u011finde, ABD&rsquo;nin d&uuml;nyay\u0131 tek ba\u015f\u0131na y&ouml;netme stratejisinin &ouml;z&uuml; ve ana &ccedil;izgileri de &ccedil;ok net olarak g&ouml;r&uuml;lecek ve anla\u015f\u0131lacakt\u0131r. Yine bu projenin tahlili, bize, K&uuml;rdistan sorunu ile ilgili boyutlar\u0131n\u0131 verecek ve bunlar\u0131 anlamam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r. <\/div>\n<p><\/p>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<div align=\"justify\"><strong>I. <\/strong><\/div>\n<p><\/p>\n<div align=\"justify\"><strong>B&uuml;y&uuml;k Ortado\u011fu Projesi, Ana Unsurlar\u0131, Hedefleri ve A&ccedil;mazlar\u0131 <\/strong><\/div>\n<p><\/p>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<div align=\"justify\">&Ouml;ncelikle <strong>&ldquo;B&uuml;y&uuml;k Ortado\u011fu&rdquo;<\/strong> olarak adland\u0131r\u0131lan b&ouml;lgeyi g&ouml;zlerimizin &ouml;n&uuml;nde canland\u0131ral\u0131m: Bir kez tan\u0131mlanan b&ouml;lge, Kuzey Afrika&rsquo;dan Hindistan&rsquo;a kadar uzan\u0131yor, Suudi Arabistan dahil bildi\u011fimiz b&uuml;t&uuml;n Ortado\u011fu &uuml;lkelerini kaps\u0131yor. Kafkaslar\u0131 ve Afganistan dahil Orta Asya &uuml;lkelerini i&ccedil;ine al\u0131yor. Bu geni\u015f co\u011frafya, d&uuml;nya enerji kaynaklar\u0131n\u0131n &ccedil;ok b&uuml;y&uuml;k bir b&ouml;l&uuml;m&uuml;ne sahiptir. Bu an\u0131lan geni\u015f b&ouml;lgede farkl\u0131 uluslar, k&uuml;lt&uuml;rler, diller ve dinler ya\u015famaktad\u0131r. Bu alanlarda ABD ekseninde bir <em>&ldquo;d&uuml;zen ve istikrar\u0131&rdquo;<\/em> kurmak ve egemen k\u0131lmak demek, bir bak\u0131ma d&uuml;nya egemenli\u011fini b&uuml;y&uuml;k bir dayana\u011fa ve g&uuml;venceye kavu\u015fturmak anlam\u0131na gelmektedir. Ba\u015fta petrol olmak &uuml;zere do\u011fal gaz, su gibi temel maddelerin denetim alt\u0131na al\u0131nmas\u0131, nakil yollar\u0131n\u0131n denetlenmesi demek, ayn\u0131 zamanda, olas\u0131 rakip devlet veya devlet gruplar\u0131n\u0131n &ouml;n&uuml;n&uuml;n kesilmesi anlam\u0131na geliyor. &ldquo;D&uuml;zen ve istikrar&rdquo; emperyalistler i&ccedil;in &ldquo;kutsal&rdquo; olan bu kavramlar\u0131 hayata ge&ccedil;irmek o kadar kolay m\u0131? Kolay de\u011filse ne yapmal\u0131, nas\u0131l yapmal\u0131? ABD emperyalizminin ak\u0131l hocalar\u0131, &ldquo;d&uuml;\u015f&uuml;nce ve strateji&rdquo; &uuml;retim merkezleri, hummal\u0131 bir &ccedil;al\u0131\u015fma sonucunda B&uuml;y&uuml;k Ortado\u011fu Projesini \u015fekillendirmi\u015f ve h&uuml;k&uuml;metin kullan\u0131m\u0131na sunmu\u015flard\u0131r. <\/div>\n<p><\/p>\n<div align=\"justify\">\u0130\u015fgal yetmiyor, bunu tarihsel deneyimlerinden biliyorlar. &Ccedil;\u0131plak bir kukla veya manda y&ouml;netiminin de yetmedi\u011fi yine tarihsel deneyimlerle sabittir. &Ouml;yleyse nas\u0131l bir model geli\u015ftirilmeli?<\/div>\n<p><\/p>\n<div align=\"justify\">B&ouml;lge halklar\u0131n\u0131n genel ve ortak ihtiyac\u0131 nedir? Emperyalist egemenlik bu ihtiya&ccedil;lar\u0131n sahte bir form&uuml;lasyonuyla &ouml;rt&uuml;l&uuml;p gizlenebilir mi? Demokrasi, &ouml;zg&uuml;rl&uuml;kler, adil se&ccedil;im, kad\u0131n e\u015fitli\u011fi, serbest piyasa, k&uuml;&ccedil;&uuml;k &uuml;retici ve t&uuml;ccarlar\u0131n te\u015fvik edilmesi, d&uuml;nyayla b&uuml;t&uuml;nle\u015fen bir ekonomi, evet, bu kavramlar bu b&ouml;lge i&ccedil;in yeniden &uuml;retilebilir mi? &ldquo;Bat\u0131 de\u011ferleri&rdquo; &ldquo;yerelle\u015ftirilerek&rdquo; emperyalist egemenlik &ldquo;d&uuml;zen ve istikrara&rdquo; ula\u015ft\u0131r\u0131labilir mi? Bu &ldquo;evrensel de\u011ferleri&rdquo; i&ccedil;erecek projeye olas\u0131 rakiplerin kat\u0131l\u0131m\u0131 sa\u011flanabilir mi? <\/div>\n<p><\/p>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<div align=\"justify\">Bu sorular\u0131n yan\u0131t\u0131, ayn\u0131 zamanda B&uuml;y&uuml;k Ortado\u011fu Projesinin ana &ouml;\u011felerini de anlatmaktad\u0131r. Belli ki ABD, uzun vadeli, oturmu\u015f, d&uuml;zen ve istikrara kavu\u015fmu\u015f bir hegemonya pe\u015findedir. B&uuml;y&uuml;k Ortado\u011fu Projesi de bu nitelikteki hegemonyan\u0131n stratejik giri\u015fiminden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.<\/div>\n<p><\/p>\n<div align=\"justify\">B&uuml;y&uuml;k Ortado\u011fu Projesi, bir hegemonya projesidir, kurulacak hegemonyay\u0131 uzun vadeli k\u0131lma, sa\u011flam yerel ayaklara oturtmama giri\u015fimidir. Ba\u015fka bir ifadeyle i\u015fgal, istila ve s&ouml;m&uuml;rgecili\u011fi i&ccedil;selle\u015ftirme, me\u015frula\u015ft\u0131rma ve ayn\u0131 zamanda d&uuml;nya &ccedil;ap\u0131nda y&uuml;r&uuml;t&uuml;len ekonomik ve politik &ccedil;izgilerle b&uuml;t&uuml;nle\u015ftirme giri\u015fimidir. <\/div>\n<p><\/p>\n<div align=\"justify\">Eskiden Bat\u0131l\u0131 devletler, s&ouml;m&uuml;rgecili\u011fi &ldquo;uygarl\u0131\u011f\u0131 g&ouml;t&uuml;rme&rdquo; teziyle &ouml;rtmeye ve me\u015frula\u015ft\u0131rmaya &ccedil;al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131. Afrikal\u0131lar bu tezi \u015fu veciz s&ouml;zlerle &ouml;zetliyorlard\u0131. <em>&ldquo;S&ouml;m&uuml;rgeciler &uuml;lkemize geldiklerinde ellerinde \u0130ncil vard\u0131, bizim ise elimizde toprak; \u015fimdi onlar\u0131n elinde toprak, bizim elimizde \u0130ncil var!&rdquo; <\/em>\u0130ncil, s&ouml;m&uuml;rgecili\u011fi me\u015frula\u015ft\u0131rman\u0131n ideolojik ve moral simgesi, toprak ise yerel halk\u0131n elindeki zenginli\u011fin&hellip; S&ouml;m&uuml;rgecili\u011fin bu &ouml;z&uuml; de\u011fi\u015fmedi&hellip; Bir kez daha s&ouml;m&uuml;rge imparatorluklar\u0131n\u0131 me\u015frula\u015ft\u0131rmak i&ccedil;in ideolojik ve moral kavramlara ba\u015fvuruyorlar. Diyorlar ki;<\/div>\n<p><\/p>\n<div align=\"justify\">B&uuml;y&uuml;k Ortado\u011fu Projesi, demokrasi, siyasal &ouml;zg&uuml;rl&uuml;k, kad\u0131nlara e\u015fitlik, e\u011fitim ve d\u0131\u015f d&uuml;nyaya a&ccedil;\u0131l\u0131m olanaklar\u0131 demek! Bu proje, an\u0131lan alanlarda demokratikle\u015fmeyi, adil se&ccedil;imleri, k&uuml;&ccedil;&uuml;k ticari giri\u015fimleri destelemeyi, yeni mali kaynaklar yaratmay\u0131, serbest ticaret b&ouml;lgelerini kurmay\u0131 hedefliyor. Bu, stat&uuml;koya darbe, geli\u015fme ve ilerlemeye ise dinamizm kazand\u0131rma projesidir!<\/div>\n<p><\/p>\n<div align=\"justify\">B&ouml;yle diyorlar ve hegemonya hareketlerini me\u015frula\u015ft\u0131rmaya &ccedil;al\u0131\u015f\u0131yorlar. <\/div>\n<p><\/p>\n<div align=\"justify\">Hat\u0131rlan\u0131rsa, Irak i\u015fgali de iki temel gerek&ccedil;eye dayand\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Birincisi, Saddam&rsquo;\u0131n kitle imha silahlar\u0131na sahip oldu\u011fu ve bunlar\u0131n &ldquo;H&uuml;r d&uuml;nya&rdquo; i&ccedil;in b&uuml;y&uuml;k bir tehdit olu\u015fturdu\u011fu; ikincisi, Saddam diktat&ouml;rl&uuml;\u011f&uuml;n&uuml; y\u0131karak Irak&rsquo;\u0131 demokratikle\u015fme s&uuml;recine alma olarak dile getirilmi\u015fti&hellip;<\/div>\n<p><\/p>\n<div align=\"justify\">\u0130leri s&uuml;r&uuml;len bu iki temel gerek&ccedil;enin do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131, aradan ge&ccedil;en bir y\u0131ldan fazla s&uuml;re&ccedil; taraf\u0131ndan do\u011frulanm\u0131\u015ft\u0131r. Hatta bu gerek&ccedil;elerin birer uydurma oldu\u011fu \u0130ngiliz ve ABD egemenleri aras\u0131nda bile a&ccedil;\u0131k&ccedil;a ifade edilmeye ba\u015fland\u0131, bas\u0131nda tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131, bununla ilgili &ouml;nemli olaylar ya\u015fand\u0131. <\/div>\n<p><\/p>\n<div align=\"justify\">A&ccedil;\u0131klanan B&uuml;y&uuml;k Ortado\u011fu Projesinin en &ouml;nemli unsuru olarak b&ouml;lgede var olan rejimlerin demokratikle\u015ftirilmesi, adil se&ccedil;imler ve buna dayal\u0131 h&uuml;k&uuml;metlerin kurulmas\u0131 tezi ileri s&uuml;r&uuml;l&uuml;yor. Burada &ldquo;Demokratikle\u015fme&rdquo; s&ouml;zlerinin birer aldatmacadan ibaret oldu\u011funu geni\u015f&ccedil;e a&ccedil;\u0131klamaya gerek yok. Irak deneyimi, Filistin sorununa yakla\u015f\u0131m, \u0130srail&rsquo;e verilen s\u0131n\u0131rs\u0131z destek bunun somut kan\u0131tlar\u0131d\u0131r. Bu ne kadar ger&ccedil;ekse, ABD&rsquo;nin zaman\u0131n\u0131 doldurmu\u015f, giderek toplumsal tepkilerin kayna\u011f\u0131 konumundaki gerici rejimleri b&ouml;lge hegemonyas\u0131n\u0131n ihtiya&ccedil;lar\u0131na g&ouml;re yeniden d&uuml;zenlemek istedi\u011fi, kendi politika ve de\u011ferleriyle uyumlu, toplumu bu ba\u011flamda kendi de\u011ferleriyle b&uuml;t&uuml;nle\u015ftirmek istedi\u011fi de bir olgu olarak g&ouml;r&uuml;lmektedir. Kimileri bunu &ldquo;de\u011fi\u015fim ve d&ouml;n&uuml;\u015f&uuml;m&rdquo; olarak de\u011ferlendiriyor. Evet, bir de\u011fi\u015fim ve d&ouml;n&uuml;\u015f&uuml;m ger&ccedil;ekle\u015ftirilmek isteniyor, ama bu, yabanc\u0131 egemenli\u011fin, emperyalist hegemonyan\u0131n i&ccedil;selle\u015ftirilmesi temelinde olacakt\u0131r. AKP ile ba\u015far\u0131lmak istenen de budur. AKP y&ouml;netimiyle Ortado\u011fu&rsquo;ya dayat\u0131lan model aras\u0131nda &ouml;nemli bir ili\u015fki var. AKP&rsquo;nin ABD taraf\u0131ndan desteklenmesi, AKP&rsquo;nin de geleneksel iktidar odaklar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda g&ouml;rece kendi e\u011filimlerinde \u0131srar etmesinin arkas\u0131nda ABD&rsquo;nin B&uuml;y&uuml;k Ortado\u011fu Projesi ba\u011flam\u0131ndaki deste\u011fi var. <\/div>\n<p><\/p>\n<div align=\"justify\">ABD, Irak&rsquo;tan sonra Suriye ve \u0130ran&rsquo;\u0131 hedefledi\u011fini a&ccedil;\u0131k&ccedil;a dile getirmi\u015fti. Ancak Irak&rsquo;ta i\u015flerin istedi\u011fi gibi gitmemesi, hatta i\u015flerin sarpa sarmas\u0131 sonucu bu an\u0131lan planlar\u0131n\u0131 zamana yaymak durumunda kald\u0131. Ger&ccedil;i Suriye&rsquo;ye ekonomik ambargo uygulamaya ba\u015flad\u0131, ama bunun yak\u0131n gelecekte sonu&ccedil; vermesi hayli ku\u015fkuludur. ABD&rsquo;nin Suriye politikalar\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131, &ouml;ncelikle Irak&rsquo;taki i\u015fgal hareketinin oturmas\u0131na ve istikrar kazanmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bunun da yak\u0131n gelecekte ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 hemen hemen yok gibidir, uzun vadede ise hayli ku\u015fkuludur. Asl\u0131nda B&uuml;y&uuml;k Ortado\u011fu Projesinin ba\u015far\u0131s\u0131 da Irak&rsquo;taki geli\u015fmelere kilitlenmi\u015ftir. <\/div>\n<p><\/p>\n<div align=\"justify\">B&uuml;y&uuml;k Ortado\u011fu Projesinde g&ouml;ze &ccedil;arpan di\u011fer bir unsur ise di\u011fer devletlerin bu projeye yard\u0131mc\u0131 birer fig&uuml;r olarak dahil edilmek istenmesidir. Bilindi\u011fi gibi, Irak i\u015fgalinde ABD, BM, AB ve di\u011fer g&uuml;&ccedil;leri devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakm\u0131\u015f ve tek ba\u015f\u0131na d&uuml;nyaya egemen olma politikas\u0131n\u0131 uygulamadaki pervas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g&ouml;z&uuml; kara bir bi&ccedil;imde g&ouml;stermi\u015fti. Asl\u0131nda bug&uuml;n de bu tutumundan geri ad\u0131m atm\u0131\u015f de\u011fildir. Ama Irak&rsquo;ta i\u015flerin istedi\u011fi gibi gitmemesi, i\u015fgal hareketinin b&uuml;y&uuml;k bir a&ccedil;mazla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmas\u0131 sonucu bu kat\u0131 tutumunu biraz esnetme gere\u011fini g&ouml;rd&uuml;. Ama bu esnemenin s\u0131n\u0131rlar\u0131 hen&uuml;z &ccedil;ok belirsizdir. ABD, tek hegemonik g&uuml;&ccedil; olarak kalma ve bunu her kesime kabul ettirme politikas\u0131ndan vazge&ccedil;me e\u011filiminde de\u011fildir. Demokrat Parti ba\u015fkan aday\u0131 John Kerry de yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmalarda bunu dile getiriyor. Bush&rsquo;un izledi\u011fi politikan\u0131n aynen devam ettirilece\u011finin, ama y&ouml;ntemlerde baz\u0131 de\u011fi\u015fikliklere gidilece\u011finin mesaj\u0131n\u0131 vermektedir. Dolay\u0131s\u0131yla B&uuml;y&uuml;k Ortado\u011fu Projesine di\u011fer devletleri ve g&uuml;&ccedil;leri &ldquo;ortak etme&rdquo; e\u011filimi, an\u0131lan stratejinin esnetilmesi de\u011fil, daha geni\u015f bir me\u015fruiyet zeminine oturtma ihtiyac\u0131ndan kaynaklan\u0131yor. Bu yap\u0131l\u0131rken bu projeye kat\u0131lacaklara belli bir hareket zemini sunulaca\u011f\u0131 da a&ccedil;\u0131kt\u0131r, ama bu, hi&ccedil;bir zaman ABD&rsquo;nin &ldquo;liderli\u011fini&rdquo; ve belirleyicili\u011fini de\u011fi\u015ftirmeyecektir.<\/div>\n<p><\/p>\n<div align=\"justify\">Haziran\u0131n ba\u015f\u0131nda toplanacak G-8&rsquo;ler toplant\u0131s\u0131nda da B&uuml;y&uuml;k Ortado\u011fu Projesinin ele al\u0131naca\u011f\u0131, bu nedenle Arap devletlerinin liderlerinin bu toplant\u0131ya davet edildi\u011fi biliniyor. TC ba\u015fbakan\u0131 R. Talip Erdo\u011fan da &ccedil;a\u011fr\u0131ld\u0131. Bir&ccedil;ok Arap h&uuml;k&uuml;meti ABD&rsquo;nin davetini reddetti. Bu projenin bir dayatma oldu\u011funu ve bu nedenle kabul etmeyeceklerini belirtmi\u015f bulunuyorlar. Bu, ayn\u0131 zamanda an\u0131lan projenin a&ccedil;mazlar\u0131n\u0131 da anlat\u0131yor. <\/div>\n<p><\/p>\n<div align=\"justify\">Ayn\u0131 \u015fekilde 28 Haziranda \u0130stanbul&rsquo;da toplanacak NATO zirvesine bu ba\u011flamda bir rol bi&ccedil;ilmek isteniyor. Zaten bug&uuml;ne kadar yap\u0131lan tart\u0131\u015fma ve pazarl\u0131klarda ama&ccedil;, NATO&rsquo;yu ABD&rsquo;nin istemleri do\u011frultusunda bir &ldquo;D&uuml;nya Polisi&rdquo; haline getirebilmekti. An\u0131lan toplant\u0131da bu rol&uuml;n daha somut olarak belirlenip belirlenmeyece\u011fi, emperyalist devletler ars\u0131ndaki ili\u015fki ve &ccedil;at\u0131\u015fmalar\u0131n alaca\u011f\u0131 bi&ccedil;ime ba\u011fl\u0131d\u0131r. <\/div>\n<p><\/p>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<div align=\"justify\">B&uuml;y&uuml;k Ortado\u011fu Projesinin &ccedil;ok &ouml;nemli ve b&uuml;y&uuml;k a&ccedil;mazlar\u0131, handikaplar\u0131 var. Bu nedenle ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 &ccedil;ok zay\u0131f g&ouml;r&uuml;n&uuml;yor. Bu kadar geni\u015f bir alan\u0131, ABD&rsquo;nin 21. y&uuml;zy\u0131l stratejisi do\u011frultusunda yeniden bi&ccedil;imlendirme ve yap\u0131land\u0131rma giri\u015fiminin &ouml;n&uuml;nde say\u0131s\u0131z engel var. K\u0131saca &ouml;zetlemek gerekirse;<\/div>\n<p><\/p>\n<div align=\"justify\">Birincisi, b&ouml;lge halklar\u0131 &ccedil;ok farkl\u0131 bir tarihe, k&uuml;lt&uuml;re, dinsel ve ulusal yap\u0131ya sahiptir. Bundan dolay\u0131 her a&ccedil;\u0131dan kendilerine yabanc\u0131 bir projeyi kabul etmeleri m&uuml;mk&uuml;n de\u011fildir. \u0130srail ger&ccedil;ekli\u011fi, onun on y\u0131llard\u0131r uygulad\u0131\u011f\u0131 sindirme ve teslim alma politikas\u0131 b&uuml;y&uuml;k bir direni\u015fe yol a&ccedil;t\u0131 ve bu direni\u015f, bug&uuml;n de devam ediyor, yine B&uuml;y&uuml;k Ortado\u011fu Projesinin &ouml;n&uuml;ndeki en &ouml;nemli engellerden biridir. Yine Irak i\u015fgalinin &uuml;zerinden bir y\u0131ldan fazla bir zaman ge&ccedil;mi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen i\u015fgal kar\u015f\u0131t\u0131 hareket bast\u0131r\u0131lamam\u0131\u015f, tersine b&uuml;y&uuml;m&uuml;\u015f, geni\u015flemi\u015f ve i\u015fgali tam bir &ccedil;\u0131kmazla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirmi\u015ftir. Bu nedenle i\u015fgal hareketinin gelece\u011fi ve Irak projeleri tam bir belirsizli\u011fe mahkum olmu\u015ftur. <\/div>\n<p><\/p>\n<div align=\"justify\">\u0130kincisi, M\u0131s\u0131r, Suudi Arabistan rejimleri ba\u015fta olmak &uuml;zere bir&ccedil;ok i\u015fbirlik&ccedil;i gerici rejim bu projeyi g&ouml;n&uuml;l rahatl\u0131\u011f\u0131yla kabul etmeyeceklerini a&ccedil;\u0131klam\u0131\u015f bulunuyorlar. Dolay\u0131s\u0131yla bu noktada da ABD&rsquo;nin i\u015finin kolay olmayaca\u011f\u0131 a&ccedil;\u0131kt\u0131r. <\/div>\n<p><\/p>\n<div align=\"justify\">&Uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml;s&uuml;, ABD, ba\u015fta AB ve Rusya olmak &uuml;zere di\u011fer devletleri bu projeye dahil etmek istese de bunun &ouml;yle kolay olmayaca\u011f\u0131 bilinmektedir. &ldquo;Egemenli\u011fi Irakl\u0131lara devretme&rdquo; giri\u015fiminin BM G&uuml;venlik Konseyinde oylamas\u0131nda Fransa, Almanya ve Rusya&rsquo;n\u0131n destekledi\u011fi &Ccedil;in&rsquo;in muhalefetiyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. Bu &ldquo;kar\u015f\u0131 blok&rdquo; e\u011filiminin Irak sava\u015f\u0131 &ouml;ncesinden bu yana geli\u015fimini s&uuml;rd&uuml;rd&uuml;\u011f&uuml; de yine bilenen bir olgudur. Dolay\u0131s\u0131yla B&uuml;y&uuml;k Ortado\u011fu Projesinin ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 ancak k\u0131saca &ouml;zetledi\u011fimiz g&uuml;&ccedil; ve etkenlerin a\u015f\u0131lmas\u0131yla m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r. Bu projenin &ouml;z&uuml;nde bir d&uuml;nya hegemonya sava\u015f\u0131n\u0131n en &ouml;nemli muharebesi oldu\u011fu d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;ld&uuml;\u011f&uuml;nde, daha ciddi sava\u015flar\u0131n ya\u015fanaca\u011f\u0131 da bir kehanet olmasa gerektir. Bir dizi &ccedil;at\u0131\u015fma yan\u0131 ba\u015f\u0131m\u0131zda ya\u015fan\u0131yor, ya\u015fanacak&hellip; Dolay\u0131s\u0131yla &ldquo;bizim&rdquo; de kendimize ait bir stratejimizin olmas\u0131 ka&ccedil;\u0131lmazd\u0131r!<\/div>\n<p><\/p>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<div align=\"justify\"><strong>II. <\/strong><\/div>\n<p><\/p>\n<div align=\"justify\"><strong>B&uuml;y&uuml;k Ortado\u011fu Projesi ve K&uuml;rdistan Sorunu <\/strong><\/div>\n<p><\/p>\n<div align=\"justify\">Hep vurguluyoruz, genelde ve &ouml;zde &ouml;zg&uuml;r bir K&uuml;rdistan davas\u0131 ile emperyalist sistemin Ortado\u011fu politikas\u0131 &ccedil;at\u0131\u015fma halindedir. 1990&rsquo;lar\u0131n ba\u015f\u0131ndan bu yana G&uuml;ney K&uuml;rdistan&rsquo;da ya\u015fananlar ve son olarak G&uuml;ney K&uuml;rdistan&rsquo;daki egemen partilerin ABD ekseninde bir &ccedil;izgi izlemeleri ve i\u015fgalin ortaya &ccedil;\u0131kard\u0131\u011f\u0131 elveri\u015fli ko\u015fullarda federe bir devletin iskeletinin ortaya &ccedil;\u0131kmas\u0131, yukarda vurgulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ger&ccedil;ekli\u011fi de\u011fi\u015ftirmiyor. A&ccedil;\u0131k ki ABD ve di\u011fer emperyalist devletlerin &ouml;zg&uuml;r bir K&uuml;rt devleti yaratma derdi yoktur, olmas\u0131 i&ccedil;in de bir neden yok. Irak politikas\u0131 ve onun zorunluluklar\u0131 ABD&rsquo;yi G&uuml;neyin kimi taleplerini g&ouml;rece kabul etmeye zorlam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak bunlar hen&uuml;z kesin bir stat&uuml;ye ba\u011flanm\u0131\u015f de\u011fildir. Yar\u0131n\u0131n ne olaca\u011f\u0131 da belli de\u011fildir. Dengelerin de\u011fi\u015fmesi ile her \u015fey tersine d&ouml;nebilir. Irak i&ccedil;indeki dengeler, b&ouml;lgedeki dengeler G&uuml;neydeki K&uuml;rtlerin aleyhine d&ouml;nebilir. Bu olas\u0131l\u0131k hi&ccedil; de yabana at\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Bu durumda ABD, daha &ccedil;ok Irak i&ccedil;indeki di\u011fer dengeleri g&ouml;zetebilir, b&ouml;lge d&uuml;zleminde ise TC ve gerici Arap devletlerinin dayatmalar\u0131n\u0131 esas alabilir. Bu durumda gelece\u011fini ABD eksenine ba\u011flam\u0131\u015f G&uuml;ney K&uuml;rt partilerinin eli kolu ba\u011fl\u0131 kaderlerine bo\u011fun e\u011fecekleri kesin gibidir.<\/div>\n<p><\/p>\n<div align=\"justify\">B&uuml;y&uuml;k Ortado\u011fu Projesini tutkuyla selamlayan &ldquo;bizim&rdquo; tarih ve strateji bilincinden yoksun kimi K&uuml;rt siyaset&ccedil;isi bu olas\u0131l\u0131klar\u0131 ak\u0131llar\u0131na bile getirmek istemez. <\/div>\n<p><\/p>\n<div align=\"justify\">K&uuml;rdistan&rsquo;\u0131n kuzeyi i&ccedil;in ABD&rsquo;nin TC&rsquo;den farkl\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;nmedi\u011fi &ccedil;ok iyi bilinmektedir. Genel olarak TC&rsquo;nin resmi tezlerini tekrarlad\u0131\u011f\u0131 da bilinmektedir. 15 y\u0131ll\u0131k sava\u015f boyunca TC&rsquo;nin en b&uuml;y&uuml;k destek&ccedil;isi ABD olmu\u015ftur. B&uuml;y&uuml;k Ortado\u011fu Projesi kapsam\u0131nda T&uuml;rkiye i&ccedil;in &ouml;ng&ouml;r&uuml;len &ldquo;demokratikle\u015fme&rdquo; modeli ise kendisinin politikalar\u0131na tam\u0131 tam\u0131na uyan AKP h&uuml;k&uuml;metinden ba\u015fkas\u0131 de\u011fildir. <\/div>\n<p><\/p>\n<div align=\"justify\">B&uuml;y&uuml;k Ortado\u011fu Projesi di\u011fer par&ccedil;alar i&ccedil;in de esas olarak ayn\u0131 anlama gelmektedir. Bu projenin derdi, b&ouml;lgenin dengelerini alt &uuml;st etmek de\u011fil, b&ouml;lgeyi ABD&rsquo;nin 21.y&uuml;zy\u0131l stratejisi do\u011frultusunda yeniden bi&ccedil;imlendirmektir.<\/div>\n<p><\/p>\n<div align=\"justify\">Bu ger&ccedil;ekler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda devrimci bir ulusal kurtulu\u015f stratejisinin ana &ccedil;izgileri \u015f&ouml;yle &ouml;zetlenebilir:<\/div>\n<p><\/p>\n<div align=\"justify\"><strong>Bir:<\/strong> Ba\u011f\u0131ms\u0131z, &ouml;zg&uuml;r, demokratik, birle\u015fik-federatif K&uuml;rdistan istemi ve bunu ifade eden program\u0131 me\u015frudur, bu me\u015fru istem ve hak u\u011fruna verilen ve verilecek m&uuml;cadeleler de me\u015frudur; bu me\u015fruiyet tart\u0131\u015fma d\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Ba\u015fka bir ifadeyle K&uuml;rt halk\u0131n\u0131n kendi kaderini belirleme hakk\u0131 me\u015fru ve ko\u015fulsuz kabul&uuml; gerektirir. Bu hakk\u0131n kullan\u0131m\u0131 K&uuml;rt halk\u0131n\u0131n kendisine aittir, ba\u015fkas\u0131 taraf\u0131ndan dikte edilemez!<\/div>\n<p><\/p>\n<div align=\"justify\"><strong>\u0130ki: <\/strong>Bu temel ilke, K&uuml;rt halk\u0131n\u0131n b&ouml;lge halklar\u0131yla stratejik ve taktik ittifaklar\u0131nda belirleyici bir ilkedir. K&uuml;rdistan &uuml;zerindeki s&ouml;m&uuml;rgeci i\u015fgale kar\u015f\u0131 olmayanlar\u0131n, bu i\u015fgalin ve hegemonyan\u0131n kalkmas\u0131 i&ccedil;in samimi ve tutarl\u0131 bir m&uuml;cadele vermeyenlerin, emperyalist i\u015fgale kar\u015f\u0131 duru\u015flar\u0131 da samimi ve tutarl\u0131 olamaz. Egemen uluslar\u0131n sol hareketlerinin en b&uuml;y&uuml;k a&ccedil;maz\u0131 bu noktada d&uuml;\u011f&uuml;mlenmektedir. Tutarl\u0131 bir anti-emperyalist m&uuml;cadele, tutarl\u0131 bir anti-s&ouml;m&uuml;rgeci m&uuml;cadeleden ge&ccedil;er! K&uuml;rdistan&rsquo;daki i\u015fgale kar\u015f\u0131 olmadan ABD&rsquo;nin Irak i\u015fgali i&ccedil;in s&ouml;ylenecek her s&ouml;z tutars\u0131z olarak an\u0131lmaya mahkumdur. Dolay\u0131s\u0131yla tarihsel g&uuml;vensizliklerin a\u015f\u0131lmas\u0131 ve kal\u0131c\u0131 stratejik ittifaklar\u0131n ger&ccedil;ekle\u015fmesi de olanaks\u0131z hale gelir.<\/div>\n<p><\/p>\n<div align=\"justify\"><strong>&Uuml;&ccedil;:<\/strong> &Ouml;zg&uuml;r K&uuml;rdistan hedefi ayn\u0131 zamanda emperyalizme kar\u015f\u0131 m&uuml;cadeleden ge&ccedil;er! Bunu da K&uuml;rt egemen s\u0131n\u0131flar\u0131 de\u011fil, K&uuml;rdistan emek&ccedil;ileri ger&ccedil;ekle\u015ftirebilir.<\/div>\n<p><\/p>\n<div align=\"justify\"><strong>D&ouml;rt: <\/strong>K&uuml;rt halk\u0131n\u0131n ger&ccedil;ek dostlar\u0131 b&ouml;lge halklar\u0131 ve emek&ccedil;ileridir. Objektif olarak b&ouml;yle olmakla birlikte tarih boyunca izlenen ve hala devam eden politikalar sonucu halklar\u0131n bilincinde ve bilin&ccedil;altlar\u0131nda derin g&uuml;vensizlikler olu\u015fmu\u015ftur. Bu noktada egemen uluslar\u0131n halklar\u0131 ve onun politik temsilcileri K&uuml;rt halk\u0131na g&uuml;ven vermek durumundad\u0131rlar. Sorumluluk &ouml;ncelikle onlar\u0131nd\u0131r. Bunun &ouml;nko\u015fulu ise K&uuml;rt halk\u0131n\u0131n kendi kaderini belirleme hakk\u0131n\u0131 her ko\u015fulda tutarl\u0131 ve inand\u0131r\u0131c\u0131 bir tarzda savunmakt\u0131r. G&uuml;ncel planda bu konuda &ccedil;ok &ouml;nemli ve k\u0131sa vadede a\u015f\u0131lmas\u0131 g&uuml;&ccedil; handikaplar\u0131n oldu\u011fu da bir vakad\u0131r. <\/div>\n<p><\/p>\n<div align=\"justify\"><strong>Be\u015f:<\/strong> B&ouml;lge &ccedil;ap\u0131nda B&uuml;y&uuml;k Ortado\u011fu Projesine kar\u015f\u0131 halklar\u0131n devrimci demokratik cephesini geli\u015ftirmek bir zorunluluktur. Ancak bunun politik bile\u015fenleri zay\u0131ft\u0131r. Halklar\u0131n &ouml;zg&uuml;rl&uuml;k, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k e\u015fitlik ve kendi kaderini belirleme hakk\u0131 ilkeleri temelinde b&ouml;yle bir cephenin kurulmas\u0131 zaman almakla birlikte bu do\u011frultudaki &ccedil;abalar\u0131 bug&uuml;nden ba\u015flatmak bir zorunluluk olmaktad\u0131r. (B&ouml;lgede anti-emperyalist hareketlerin &ccedil;ok ciddi sorunlar\u0131, hatta a&ccedil;mazlar\u0131 vard\u0131r, bunu da ba\u015fka bir yaz\u0131da de\u011ferlendirme konusu yapmaya &ccedil;al\u0131\u015faca\u011f\u0131z.)<\/div>\n<p><\/p>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<div align=\"justify\">Sonu&ccedil; olarak b&uuml;y&uuml;k bir m&uuml;cadele arenas\u0131 olan Ortado\u011fu ve onun &ouml;nemli bir yerinde olan K&uuml;rdistan&rsquo;da i\u015fimizin zor oldu\u011funu biliyoruz. Zorluklar &ccedil;ok y&ouml;nl&uuml;d&uuml;r. Bunlar\u0131 a\u015fmak i&ccedil;in devrimci bir do\u011frultuda politik bir &ouml;zne olarak siyaset meydan\u0131nda yer almaktan ba\u015fka se&ccedil;ene\u011fimizin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da&hellip; Halk\u0131m\u0131z\u0131n kaderi bu noktada d&uuml;\u011f&uuml;mlenmektedir!<\/div>\n<p><\/p>\n<p align=\"justify\">&nbsp;<\/p>\n<div align=\"justify\">May\u0131s 2004 <\/div>\n<p><\/p>\n        <div class=\"booster-block booster-reactions-block\">\n            <div class=\"twp-reactions-icons\">\n                \n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-1\" post-id=\"54\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/happy.svg\" alt=\"Happy\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Happy                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                        \n                                                <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-2\" post-id=\"54\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/sad.svg\" alt=\"Sad\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Sad                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-3\" post-id=\"54\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/excited.svg\" alt=\"Excited\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Excited                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-6\" post-id=\"54\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/sleepy.svg\" alt=\"Sleepy\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Sleepy                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                        \n                                                <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-4\" post-id=\"54\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/angry.svg\" alt=\"Angry\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">Angry<\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                        \n                    <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-5\" post-id=\"54\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/surprise.svg\" alt=\"Surprise\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">Surprise<\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n            <\/div>\n        <\/div>\n\n    \n<div class=\"twitter-share\"><a href=\"https:\/\/twitter.com\/intent\/tweet?via=SerhatArarat1\" class=\"twitter-share-button\">Tweet<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B&Uuml;Y&Uuml;K ORTADO\u011eU PROJES\u0130 VE K&Uuml;RD\u0130STAN SORUNU M. Can Y&Uuml;CE Yeni D&uuml;nya D&uuml;zeni, Globalizm, Neo-liberalizm, 11 Eyl&uuml;l, Afganistan i\u015fgali, Irak i\u015fgali, Amerikan kar\u015f\u0131t\u0131 \u0130slami hareketler ve son d&ouml;nemlerde dillendirilen B&uuml;y&uuml;k Ortado\u011fu Projesi gibi kavramlar, neredeyse d&uuml;nya g&uuml;ndeminin ayr\u0131lmaz par&ccedil;alar\u0131 olmu\u015f kavramlard\u0131r. Bu kavramlar\u0131n alg\u0131lan\u0131\u015f\u0131, bunlar kar\u015f\u0131s\u0131nda al\u0131nan tav\u0131r, ayn\u0131 zamanda ideolojik ve politik duru\u015flar\u0131n b&uuml;y&uuml;k &ouml;l&ccedil;&uuml;de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-54","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-en-son"],"blocksy_meta":[],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=54"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=54"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=54"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=54"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}