{"id":527,"date":"2007-04-13T22:23:37","date_gmt":"2007-04-13T20:23:37","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.mehmetcanyuece.com\/2007\/04\/13\/1-mays-tarihi-ve-qruhuq-uezerine-yueksel-akkaya\/"},"modified":"2007-04-13T22:23:37","modified_gmt":"2007-04-13T20:23:37","slug":"1-mays-tarihi-ve-qruhuq-uezerine-yueksel-akkaya","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/1-mays-tarihi-ve-qruhuq-uezerine-yueksel-akkaya\/","title":{"rendered":"1 May\u0131s tarihi ve “ruhu” \u00fczerine… \/ Y\u00fcksel Akkaya"},"content":{"rendered":"
\n
\n \t<\/i> Read Time:<\/span>5 Minute, 34 Second <\/div>\n\n <\/div>

Bugün yüzden fazla ülkede resmen tatil olarak kabul edilmi\u015f olan 1 May\u0131s, ne yaz\u0131k ki Türkiye'de 12 Eylül fa\u015fizminden sonraki "yasakl\u0131" halini sürdürmektedir. Ku\u015fkusuz bu durumun sorumlulu\u011fu sadece 1980 sonras\u0131 bu yasa\u011f\u0131 sürdüren hükümetlerin de\u011fildir. Bu sorumluluk ba\u015fta i\u015fçi s\u0131n\u0131f\u0131 olmak üzere onun ad\u0131na siyaset yapan herkese aittir. <\/p>\n

<\/p>\n

12 Eylül'den sonra neredeyse yirmi y\u0131ld\u0131r 1 May\u0131s'\u0131 kutlamak isteyenler nedense güçlü bir "tatil" iste\u011fi ile ortaya ç\u0131kmad\u0131lar. 1 May\u0131s tart\u0131\u015fmalar\u0131 genellikle "nerede" kutlanaca\u011f\u0131 üzerine yap\u0131ld\u0131. Yap\u0131lacak yer üzerinden devrimcilik düzeyleri s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmaya çal\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Marx'\u0131n çok anlaml\u0131 ifadesi ile görüntü ile "u\u011fra\u015f\u0131l\u0131rken" öz gözden kaç\u0131r\u0131ld\u0131. Bu nedenle bir kez daha öze bakmakta yarar var. Bunu görebilmek için de 1 May\u0131s'\u0131n tarihçesine ve tarihçedeki ruha k\u0131saca göz atmak yararl\u0131 olacakt\u0131r.*<\/p>\n

Pek çok ülkenin dinsel ya da ulusal tatil günlerine "alternatif" olmasa da 1 May\u0131s'\u0131n da bir tatil günü olarak "takvimlere" girmesinde, bu ulvi dinsel ve ulusal yan\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir \u015fey olarak, i\u015fçi s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n bir "müdahalesinin" önemli bir pay\u0131 bulunmaktad\u0131r. Yüzü a\u015fk\u0131n ülkede tek ortak bir tatil günü olmas\u0131n\u0131n ise ba\u015fka bir anlam\u0131 olsa gerek. Böyle oldu\u011fu için de 1 May\u0131s'\u0131n tatil günü olmas\u0131 ba\u015fka anlamlar ta\u015f\u0131r. O, sadece bir tatil günü de\u011fil, i\u015fçi s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n dünyan\u0131n dört bir yan\u0131nda ayn\u0131 ruhu hissetti\u011fi gündür. Zira, emekçilerin uzun sürmü\u015f mücadelesinin bir sonucudur, sömürüye kar\u015f\u0131, emek cephesinin sermaye cephesine meydan okudu\u011fu ve bir bayrak gibi zaferini dalgaland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 gündür 1 May\u0131s. Bu nedenle de s\u0131n\u0131f mücadelesinde emekçilerin bir "resmi" u\u011fra\u011f\u0131d\u0131r. \u0130\u015fçi s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n, i\u015fçi hareketinin kutlad\u0131\u011f\u0131 uluslararas\u0131 bir "bayramd\u0131r", bir "\u015fölendir", bir "mücadeledir". Yüz y\u0131l sonra bile sermaye cephesini ürküten bir "gündür" 1 May\u0131s. Öyle oldu\u011fu için de sadece Türkiye'deki egemenleri de\u011fil, \u0130ngiltere gibi yerlerdeki egemenleri de hala korkutur, ürkütür. Sermaye cephesi iliklerine kadar hissetti\u011fi bir huzursuzlu\u011fu her f\u0131rsatta dile getirir. Londra Üniversitesi'nde yönetici olan J. Hackett'in 1 May\u0131s'\u0131 bir Sovyet icad\u0131 olarak görüp, "bayram" olmaktan ç\u0131kar\u0131lmas\u0131 talebi, bu huzursuzlu\u011fun sermaye cephesi ad\u0131na itiraf\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey olmasa gerek.<\/p>\n

J. Hackett, Sovyetler Birli\u011fi'nin çözülüp da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra sosyalizm tehlikesinin kalkm\u0131\u015f oldu\u011funu dü\u015fünüyor olmal\u0131 ki, böyle bir talepte bulundu. Zira, EkimDevrimi sonras\u0131nda, tarihin garip bir "cilvesi" olarak, emek kar\u015f\u0131t\u0131 iktidarlar 1 May\u0131s'\u0131 resmi tatil günü olarak ilan etmeye ba\u015flad\u0131lar. 1930'lu y\u0131llarda, SSCB'den sonra Hitler Almanyas\u0131, 1 May\u0131s'\u0131 "Ulusal \u0130\u015fçi Günü" ad\u0131 alt\u0131nda resmi tatil günü ilan etti. Onu Fransa izledi; Mare\u015fal Petain'in i\u015fbirlikçi Vichy hükümeti Hitler'in yolundan yürüyerek 1 May\u0131s'\u0131 "Emek ve Ba\u011fda\u015fma \u015eenli\u011fi" olarak ilan etti. Franco \u0130spanyas\u0131 s\u0131raya girmekte gecikmedi! Bu arada Türkiye'de 1935 y\u0131l\u0131nda 1 May\u0131s'\u0131 tatil günü ilan etti!.. Kara Avrupas\u0131, Ekim Devrimi'nin SSCB'sinin 1 May\u0131s'\u0131n\u0131, emekçilerin 1 May\u0131s'\u0131n\u0131, kapitalizm ad\u0131na onlar\u0131n elinden almaya kararl\u0131yd\u0131, en fa\u015fist yönetimleri ile!… Yasaklayam\u0131yorsan, içselle\u015ftir, kullan ve "çürüt".<\/p>\n

1 May\u0131s'\u0131n tatil olma "kara talihi" böyle ba\u015flasa da izleyen y\u0131llarda emekçilerin has tatili olacakt\u0131. Ancak, i\u015fçi s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n tüm tarihi gibi sanc\u0131l\u0131 olarak. T\u0131pk\u0131 1933 y\u0131l\u0131nda Hitler Almanyas\u0131'n\u0131n görkemli "kutlad\u0131\u011f\u0131" 1 May\u0131s'\u0131 izleyen günde sendikac\u0131lar\u0131n ve i\u015fçilerin tutuklanmas\u0131nda; i\u015fçilerin Hitler iktidar\u0131nda adeta esir kamplar\u0131nda çal\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r gibi çal\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda oldu\u011fu gibi.<\/p>\n

II. Dünya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131 y\u0131llarda 1 May\u0131s, "resmi" tatil günü kabul edilmede h\u0131zl\u0131 bir mesafe katetse de 19. yüzy\u0131l\u0131n sonu ve 20. yüzy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131ndaki "kararl\u0131l\u0131k" ve "co\u015fkusunu" da yitirme\u011fe ba\u015flad\u0131. 20. yüzy\u0131l\u0131n sonuna do\u011fru, kapitalist ülkelerde "c\u0131l\u0131z" kalabal\u0131klar\u0131n mitinglerde boy gösterdi\u011fi, 1 May\u0131s ruhunun kaybedildi\u011fi bir gün olmaya ba\u015flad\u0131. Emek sömürüsünün yo\u011fun oldu\u011fu, çal\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131n a\u011f\u0131r oldu\u011fu yerlerde 1 May\u0131s ruhuna yak\u0131\u015f\u0131r ç\u0131k\u0131\u015flar ve gösteriler yap\u0131lsa da, dünya genelindeki co\u015fku yüz y\u0131l öncesine hiç yakla\u015famad\u0131. Bu ruhun kayb\u0131, bu özün yitirili\u015fi en güzel kendisini 1 May\u0131s afi\u015flerinde, flamalar\u0131nda göstermeye ba\u015flad\u0131. K\u0131z\u0131l bayraklar\u0131n yerini, çiçekler almaya ba\u015flad\u0131. Dünyan\u0131n ve Türkiye'nin 1 May\u0131s tarihini afi\u015fleri izleyerek "okumak" mümkün. Zira, her afi\u015f, flama döneminin ruhunu göstermektedir; bir bak\u0131ma mücadele iste\u011fi ve azmini…<\/p>\n

K\u0131z\u0131l bayraklar\u0131n ço\u011fald\u0131\u011f\u0131, çiçeklerin azald\u0131\u011f\u0131 afi\u015flerin, flamalar\u0131n dalgaland\u0131\u011f\u0131 hem radikal hem devrimci ruhunu yitirmemi\u015f 1 May\u0131slarda bulu\u015fmak dile\u011fi ile…<\/p>\n

(*) 1 May\u0131s tarihi pek çok ara\u015ft\u0131rmac\u0131y\u0131 ilgilendirmi\u015fken, ne yaz\u0131k ki Türkiye'de henüz 1 May\u0131s tarihi üzerine bir kitap yaz\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r!.. M. Dommanget, Histoire du Premier Mai, Marseille, 2006; A. Panaccione, Un giorno perche. Cent'anni di storia internazionale del 1 maggio, Roma,1990; A. Panaccione (ed.), The Memory of May Day: An Iconographic History of teh Origin and Implanting of a Workers' Holdiday, Venedik, 1989; A. Riosa (ed.), Le metamorfosi del 1 maggio, Venedik, 1990; D. Fricke, Kleine Geschichte des Ersten Mai, Frankfurt, 1980.<\/em> <\/p>\n

(K\u0131z\u0131l Bayrak, Say\u0131:13, 6 Nisan 2007)<\/em><\/strong> <\/p>\n

http:\/\/www.kizilbayrak.net\/<\/a> sitesinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.. <\/p>\n

  <\/p>\n

\n
\n \n
\n \n \"Happy\"\n <\/a>\n
\n Happy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sad\"\n <\/a>\n
\n Sad <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Excited\"\n <\/a>\n
\n Excited <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sleepy\"\n <\/a>\n
\n Sleepy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Angry\"\n <\/a>\n
Angry<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n \n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Surprise\"\n <\/a>\n
Surprise<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n <\/div>\n <\/div>\n\n \n
Tweet<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bugün yüzden fazla ülkede resmen tatil olarak kabul edilmi\u015f olan 1 May\u0131s, ne yaz\u0131k ki Türkiye'de 12 Eylül fa\u015fizminden sonraki "yasakl\u0131" halini sürdürmektedir. Ku\u015fkusuz bu durumun sorumlulu\u011fu sadece 1980 sonras\u0131 bu yasa\u011f\u0131 sürdüren hükümetlerin de\u011fildir. Bu sorumluluk ba\u015fta i\u015fçi s\u0131n\u0131f\u0131 olmak üzere onun ad\u0131na siyaset yapan herkese aittir.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-527","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tye"],"blocksy_meta":[],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/527","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=527"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/527\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=527"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=527"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=527"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}