{"id":490,"date":"2007-03-18T16:36:18","date_gmt":"2007-03-18T15:36:18","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.mehmetcanyuece.com\/2007\/03\/18\/parti-programmzda-ulusal-sorun-1-tkip\/"},"modified":"2007-03-18T16:36:18","modified_gmt":"2007-03-18T15:36:18","slug":"parti-programmzda-ulusal-sorun-1-tkip","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/parti-programmzda-ulusal-sorun-1-tkip\/","title":{"rendered":"Parti program\u0131m\u0131zda ulusal sorun -1 \/ TK\u0130P"},"content":{"rendered":"<div class='booster-block booster-read-block'>\n                <div class=\"twp-read-time\">\n                \t<i class=\"booster-icon twp-clock\"><\/i> <span>Read Time:<\/span>28 Minute, 54 Second                <\/div>\n\n            <\/div><p align=\"left\"> <strong>1. B&ouml;l&uuml;m<br \/> <\/strong><strong>Siyasal m&uuml;cadele ve parti program\u0131<\/strong> <br \/> Devrimci teori siyasal m&uuml;cadelede yolg&ouml;sterici k\u0131lavuzdur, belli bir tarihi d&ouml;nem i&ccedil;in somutlanm\u0131\u015f ifadesini programda bulur. E\u011fer devrimci bir teorik bak\u0131\u015f\u0131n\u0131z ve bunun &uuml;r&uuml;n&uuml; devrimci bir program\u0131n\u0131z yoksa, de\u011fil s&uuml;re&ccedil;lere do\u011fru devrimci m&uuml;dahale, olaylar\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 i&ccedil;erisinde y&ouml;n&uuml;n&uuml;z&uuml; bulabilmeniz bile m&uuml;mk&uuml;n olamaz. <\/p>\n<p>  <!--more--> <\/p>\n<p align=\"left\"> &nbsp;Olaylar\u0131n karma\u015f\u0131k ak\u0131\u015f\u0131 i&ccedil;inde say\u0131s\u0131z geli\u015fme ya\u015fan\u0131r, yeni durumlar ve sorunlar ortaya &ccedil;\u0131kar. \u015eu veya bu s\u0131n\u0131f\u0131n\/s\u0131n\u0131f &ccedil;\u0131kar\u0131n\u0131n temsilcisi her siyasal g&uuml;&ccedil; oda\u011f\u0131 ya da ak\u0131m, bu geli\u015fmeleri kendi s\u0131n\u0131f &ccedil;izgisinde yorumlamaya ve y&ouml;nlendirmeye &ccedil;al\u0131\u015f\u0131r. Bu karma\u015fan\u0131n i&ccedil;inde bo\u011fulmamak, olaylar\u0131n ard\u0131ndan s&uuml;r&uuml;klenmemek, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n politikalar\u0131na dolgu malzemesi olmamak, burjuva siyasal ak\u0131mlar\u0131n ya da s\u0131n\u0131f politikalar\u0131n\u0131n yede\u011fine d&uuml;\u015fmemek i&ccedil;in, her ciddi devrimci partinin kendine ait sa\u011flam bir teorik perspektife, bu teorik perspektifin &uuml;r&uuml;n&uuml; devrimci bir programa ve bu programa hizmet eden devrimci bir stratejik &ccedil;izgiye sahip olmas\u0131 gerekir. Bunlar olmaks\u0131z\u0131n, do\u011fru devrimci bir politika ve taktikler izlemek olana\u011f\u0131 da olamaz.<\/p>\n<p> Parti olarak zaman zaman alt\u0131n\u0131 &ccedil;izerek, ba\u015f\u0131ndan beri K&uuml;rt sorununa ve hareketine genel planda do\u011fru yakla\u015fmay\u0131 ba\u015fard\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 s&ouml;yleyegeldik. Bunu ba\u015farm\u0131\u015f olmak elbette bir rastlant\u0131 de\u011fil; tersine bu, partimizin ilkelere dayal\u0131 teorik ve programatik konumunun bir sonucu olmu\u015ftur. E\u011fer bu &uuml;st&uuml;nl&uuml;k olmasayd\u0131, olaylar\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 i&ccedil;erisinde say\u0131s\u0131z hata yapar, geli\u015fmeleri zaman\u0131nda ve do\u011fru kavramay\u0131 ba\u015faramaz, \u015fu veya bu ak\u0131m\u0131n etkisinde ya da y&ouml;r&uuml;ngesinde kal\u0131rd\u0131k. Nitekim bug&uuml;n&uuml;n T&uuml;rkiye solunda bunun bir dizi olumsuz &ouml;rne\u011fini g&ouml;r&uuml;yoruz da. K&uuml;rt hareketinin d\u0131\u015ftan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hala da iyi ve sorunsuz g&ouml;r&uuml;nd&uuml;\u011f&uuml;, herkesin art\u0131k K&uuml;rdistan&#39;da &quot;ikili iktidar&quot; var dedi\u011fi bir geli\u015fme evresinde biz, K&uuml;rt hareketinin ger&ccedil;ekte bir &quot;yol ayr\u0131m\u0131&quot;na gelip dayanm\u0131\u015f bulundu\u011funu a&ccedil;\u0131kl\u0131kla saptayarak onun bug&uuml;nk&uuml; akibetini ciddi bir ihtimal olarak olduk&ccedil;a erken bir zamanda &ouml;ng&ouml;rebildiysek e\u011fer, bu tam da ilkelere dayal\u0131 teorik ve programatik bak\u0131\u015f a&ccedil;\u0131s\u0131 sayesinde olanakl\u0131 olabilmi\u015ftir. Devrimci d&ouml;neminde bu hareketin hakl\u0131 devrimci muhtevas\u0131n\u0131 budalaca gerek&ccedil;elerle desteklemekten geri durup da, tam da reformizme y&ouml;neldi\u011fi bir evrede tutup onu &ouml;l&ccedil;&uuml;s&uuml;z abartmalara ve y&uuml;celtmelere konu edenlerin, bunu o g&uuml;nden beri ve hala da izleyegeldikleri kuyruk&ccedil;u politikalar\u0131n\u0131n dayana\u011f\u0131 haline getirenlerin durumu ise, bu ayn\u0131 konuda t&uuml;m&uuml;yle negatif bir &ouml;rnek olarak duruyor &ouml;n&uuml;m&uuml;zde. B&ouml;yleleri tutarl\u0131 devrimci bir bak\u0131\u015f a&ccedil;\u0131s\u0131ndan yoksundurlar; dolay\u0131s\u0131yla, politikada ciddi hatalar yapmalar\u0131, olaylar\u0131n ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan s&uuml;r&uuml;klenmeleri, onlar\u0131n politikalar\u0131na basit&ccedil;e dolgu malzemesi olmalar\u0131 ka&ccedil;\u0131n\u0131lmazd\u0131r.  <\/p>\n<p align=\"left\"> Her siyasal konuya oldu\u011fu gibi temel &ouml;nemde bir siyasal konu olarak ulusal soruna bakarken de partimizin program\u0131na s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya sar\u0131lmak durumunday\u0131z. Bizim program\u0131m\u0131z bi&ccedil;imsel bir gereklilik, parti olarak kabul edilebilmenin bi&ccedil;imsel bir gere\u011fi ve aksesuar\u0131 de\u011fil, fakat t&uuml;m&uuml;yle, siyasal m&uuml;cadelenin ak\u0131\u015f\u0131 i&ccedil;erisinde partimizin her zaman ve durumda s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131 kalmas\u0131 ve sar\u0131lmas\u0131 gereken \u015fa\u015fmaz bir k\u0131lavuz ipidir. Partimizin kurulu\u015f kongresinin program konulu tart\u0131\u015fmalar\u0131nda da &uuml;zerinde &ouml;nemle duruldu\u011fu gibi, T&uuml;rkiye sol hareketinin bu alanda son derece k&ouml;t&uuml; bir gelene\u011fi var. Uzun y\u0131llar bir programdan yoksun olmak geleneksel solda pek sorun edilmedi\u011fi gibi, nihayet bir program ortaya konuldu\u011funda ise bu &ccedil;o\u011fu durumda bir bi&ccedil;imsel gereklili\u011fin ger&ccedil;ekle\u015ftirilmesi olarak ele al\u0131nabilmektedir. Ortaya konulan program s\u0131n\u0131f m&uuml;cadelesi s&uuml;recinde yolg&ouml;sterici bir silah, \u015fa\u015fmaz bir k\u0131lavuz ipi de\u011fil, &ccedil;o\u011fu kere salt parti olabilmenin bi&ccedil;imsel bir ko\u015fulu olarak kalabilmektedir.  <\/p>\n<p align=\"left\"> Oysa program, bir partinin verdi\u011fi m&uuml;cadelenin genel ufku ve temel &ccedil;er&ccedil;evesi demektir; ilkelerini, varmak iste\u011fi hedefleri, ger&ccedil;ekle\u015ftirmek istedi\u011fi ama&ccedil;lar\u0131 i&ccedil;erir, o hedef ve ama&ccedil;lara g&ouml;t&uuml;recek temel yol ve y&ouml;ntemlere ili\u015fkin temel ilkesel yakla\u015f\u0131mlar\u0131 ortaya koyar. Bir parti m&uuml;cadelenin seyri i&ccedil;inde s&uuml;rekli kendisine kutup y\u0131ld\u0131z\u0131 gibi yol g&ouml;sterecek devrimci bir program\u0131 sahipse, o s\u0131n\u0131f bilincine dayal\u0131 &ouml;nc&uuml; devrimci bir parti olman\u0131n olmazsa olmaz temel ko\u015fullar\u0131ndan birine ve &uuml;stelik birincisine sahip demektir. B&ouml;yle bir partinin ger&ccedil;ek bir amac\u0131 ve temsil etmek iddias\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131fa &ouml;nderlik yetene\u011fi ve kapasitesi var demektir. Bu yoksa e\u011fer, bir parti &ouml;nc&uuml; olman\u0131n en temel vas\u0131flar\u0131ndan birinden, birincisinden, t&uuml;m &ouml;tekiler i&ccedil;in olmazsa olmaz olan\u0131ndan yoksun demektir. Kendisini ayd\u0131nlatacak, kendi &ouml;n&uuml;n&uuml; g&ouml;rmesini sa\u011flayacak bir program\u0131 olmayan bir partinin &ouml;nc&uuml; niteli\u011fi de yok demektir. Buna y&ouml;nelik iddias\u0131 dayanaktan ve ciddiyetten yoksun demektir.  <\/p>\n<p align=\"left\"> Biz her zaman program\u0131m\u0131za ba\u015fvuruyoruz ve bug&uuml;n&uuml;n T&uuml;rkiye&#39;sinde program\u0131na ba\u015fvuran, siyasal hatt\u0131n\u0131 ve d&ouml;nemsel taktiklerini buna g&ouml;re saptayan nereydeyse tek devrimci parti durumunday\u0131z. Bug&uuml;n&uuml;n T&uuml;rkiye&#39;sinde ne devrimci ne reformist hemen hi&ccedil;bir sol parti, siyasal faaliyet ve m&uuml;cadelesinde, \u015feklen ba\u011fl\u0131 g&ouml;r&uuml;nd&uuml;\u011f&uuml; programa dayal\u0131 olarak hareket ediyor de\u011fil. Partimiz bu alanda t&uuml;m &ouml;tekilerden farkl\u0131d\u0131r ve bu onun en temel &uuml;st&uuml;nl&uuml;klerinden biridir.  <\/p>\n<p align=\"left\"> <strong>Program\u0131m\u0131z\u0131n organik b&uuml;t&uuml;nl&uuml;\u011f&uuml;<\/strong>  <\/p>\n<p align=\"left\"> Program\u0131m\u0131z bir b&uuml;t&uuml;nd&uuml;r; bu, program\u0131m\u0131z\u0131 gerek&ccedil;elendirirken hep alt\u0131n\u0131 &ccedil;izdi\u011fimiz &ccedil;ok temel &ouml;nemde bir noktad\u0131r. Parti program\u0131m\u0131z de\u011fi\u015fik b&ouml;l&uuml;mlerden olu\u015fsa bile toplam\u0131 i&ccedil;erisinde b&uuml;t&uuml;nsel bir organik mant\u0131\u011fa sahiptir. Program\u0131m\u0131z\u0131n teorik ve ilkesel yakla\u015f\u0131mlara ayr\u0131lm\u0131\u015f ilk ana b&ouml;l&uuml;m&uuml;n&uuml; unutursan\u0131z, proletarya devriminin sorunlar\u0131na ayr\u0131lm\u0131\u015f ikinci ana b&ouml;l&uuml;mdeki stratejik ve taktik yakla\u015f\u0131mlar\u0131 da gere\u011fince anlayamazs\u0131n\u0131z. Zira ikinci ana b&ouml;l&uuml;mdeki stratejik ve taktik tan\u0131mlamalar ve belirlemeler, t&uuml;m&uuml;yle, birinci ana b&ouml;l&uuml;mdeki teorik ilke ve esaslardan hareketle ifade edilmi\u015ftir, ancak onlarla birlikte anla\u015f\u0131labilir. Birinci ana b&ouml;l&uuml;m <strong>teorik<\/strong>tir; orada teorik bak\u0131\u015f a&ccedil;\u0131s\u0131 ve temel ilkeler ortaya konulmu\u015ftur. \u0130kinci ana b&ouml;l&uuml;m, ki <em>&quot;T&uuml;rkiye Devrimi&quot;<\/em> ba\u015fl\u0131kl\u0131 alt b&ouml;l&uuml;mle ba\u015flar, toplumsal devrimin <strong>stratejik<\/strong> sorunlar\u0131na ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Daha ilerde <em>&quot;Acil Demokratik ve Sosyal \u0130stemler&quot;<\/em> ile <em>&quot;Eme\u011fin Korunmas\u0131&quot;<\/em> alt b&ouml;l&uuml;mleri vard\u0131r, bunlar birlikte program\u0131m\u0131z\u0131n <strong>taktik<\/strong> b&ouml;l&uuml;m&uuml;n&uuml; olu\u015fturmaktad\u0131r. T&uuml;m bunlar\u0131 <em>&quot;Stratejik ve Taktik \u0130lkeler&quot;<\/em> ba\u015fl\u0131kl\u0131 son bir alt b&ouml;l&uuml;m tamamlamaktad\u0131r.  <\/p>\n<p align=\"left\"> Program\u0131m\u0131z\u0131n teorik b&ouml;l&uuml;m&uuml;n&uuml; unutursan\u0131z, stratejik ve taktik b&ouml;l&uuml;mlerini anlayamazs\u0131n\u0131z. Stratejik b&ouml;l&uuml;m&uuml; unutup da taktik b&ouml;l&uuml;m&uuml; kendi i&ccedil;inde esas al\u0131rsan\u0131z, bu kez stratejik ufkunuzu yitirir, b&ouml;ylece g&uuml;ndelik s&uuml;r&uuml;klenmeler i&ccedil;inde kabaca reformizme d&uuml;\u015f&uuml;rseniz. Program\u0131m\u0131z\u0131n taktik b&ouml;l&uuml;m&uuml; stratejik b&ouml;l&uuml;m&uuml;ne s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131d\u0131r, onsuz d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;lemez, t&uuml;m&uuml;yle ona tabidir, ona hizmet eder ve ona hizmet etti\u011fi &ouml;l&ccedil;ede bir anlam ta\u015f\u0131r. Bu s\u0131k\u0131 organik ba\u011f\u0131 kopar\u0131p taktik b&ouml;l&uuml;m&uuml; kendi i&ccedil;inde bir ba\u011f\u0131ms\u0131z &ccedil;er&ccedil;eveye indirgerseniz, b&ouml;ylece tipik bir reformist program elde edersiniz. Bu tipik bir II. Enternasyonal program\u0131 olur. Nitekim tarih i&ccedil;inde II. Enternasyonal oport&uuml;nizminin ortaya &ccedil;\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n program anlay\u0131\u015f\u0131 plan\u0131ndaki mant\u0131\u011f\u0131 da tam\u0131 tam\u0131na bu olmu\u015ftur. Bunlar bizde, Kurulu\u015f Kongresi&#39;nin program g&uuml;ndemi &ccedil;er&ccedil;evesinde, enine boyuna tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f sorunlard\u0131r.  <\/p>\n<p align=\"left\"> Program\u0131m\u0131z\u0131n taktik b&ouml;l&uuml;m&uuml;n&uuml; sratejik b&ouml;l&uuml;m&uuml;ne s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131 olarak, onun \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ve hizmetinde ele almak, temel &ouml;nemde bir ilkesel yakla\u015f\u0131m sorunudur. Partimiz, takti\u011fini her durumda stratejisine tabi k\u0131lmaya, b&ouml;ylece strateji-taktik ili\u015fkisi konusunda marksist-leninist bilimsel yakla\u015f\u0131ma ba\u011fl\u0131 kalmaya &ouml;zen g&ouml;stermektedir. O, bu tutum ve &ouml;zenden her sapman\u0131n, program\u0131n taktik b&ouml;l&uuml;mlerini kendisi i&ccedil;in b&uuml;y&uuml;k bir potansiyel tuza\u011fa d&ouml;n&uuml;\u015ft&uuml;rebilece\u011fi konusunda a&ccedil;\u0131k bir bilince sahiptir. Program Tasla\u011f\u0131 &uuml;zerine kongre tart\u0131\u015fmalar\u0131 ayn\u0131 zamanda bu alandaki bilin&ccedil; a&ccedil;\u0131kl\u0131\u011f\u0131na tan\u0131kl\u0131k etmektedir.  <\/p>\n<p align=\"left\"> Taktik b&ouml;l&uuml;m&uuml;n teorik ve stratejik b&ouml;l&uuml;mlerden kopart\u0131lmas\u0131, kendi i&ccedil;inde bir programa d&ouml;n&uuml;\u015ft&uuml;r&uuml;lmesi, tarih i&ccedil;inde II. Enternasyonal&#39;in tipik davran\u0131\u015f bi&ccedil;imi oldu, bunu her zaman &ouml;zenle ve &ouml;nemle ak\u0131lda tutmak gerekir. Kurulu\u015funda hi&ccedil; de\u011filse niyet plan\u0131nda devrimci g&ouml;r&uuml;nen II. Enternasyonal partilerinden zamanla ama son derece de kolay bir bi&ccedil;imde d&ouml;rt d&ouml;rtl&uuml;k reformist partilerin do\u011fmas\u0131 bundand\u0131r, i\u015fin d&uuml;\u015f&uuml;nsel-programatik cephesinde bu ele al\u0131\u015f vard\u0131r. Program\u0131m\u0131z\u0131n taktik b&ouml;l&uuml;m&uuml;n&uuml; teorik ve stratejik b&ouml;l&uuml;m&uuml;nden kopar\u0131p kendi i&ccedil;inde ele al\u0131rsan\u0131z bu size a\u015fa\u011f\u0131 yukar bug&uuml;nk&uuml; EMEP&#39;i verir dersek, b&ouml;ylece sorunu anlam\u0131n\u0131 ve &ouml;nemini g&uuml;n&uuml;m&uuml;ze ait bir &ouml;rnek &uuml;zerinden en veciz bi&ccedil;imde ortaya koymu\u015f da oluruz herhalde.  <\/p>\n<p align=\"left\"> <strong>Kapitalizm ve ulusal sorun<\/strong>  <\/p>\n<p align=\"left\"> Program\u0131m\u0131z\u0131n iki ana b&ouml;l&uuml;m&uuml;nden ilkini olu\u015fturan <strong>I. B&ouml;l&uuml;m<\/strong> teorik ve ilkesel yakla\u015f\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131 kapsar ve <em>&quot;Kapitalizm&quot;<\/em>, <em>&quot;Toplumsal Devrim, Sosyalizm ve Kom&uuml;nizm&quot;<\/em>, <em>&quot;Emperyalizm ve D&uuml;nya Devrim S&uuml;reci&quot; <\/em>ve <em>&quot;Sosyalizm Deneyimi&quot;<\/em> ba\u015fl\u0131kl\u0131 d&ouml;rt ana alt b&ouml;l&uuml;mden olu\u015fur. E\u011fer bir toplumsal sistem olarak kapitalizme ve bir tarihi &ccedil;a\u011f olarak emperyalizme ili\u015fkin teorik yakla\u015f\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ele al\u0131nmazsa, <em>&quot;T&uuml;rkiye Devrimi&quot;<\/em>nin bir alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturan <em>&quot;Ulusal Sorun&quot;<\/em> b&ouml;l&uuml;m&uuml;n&uuml; tam ve do\u011fru anlamak olana\u011f\u0131 da bulunamaz, bunu ilkesel ve y&ouml;ntemsel bir yakla\u015f\u0131m olarak yinelemi\u015f oluyoruz. Program tabii ki bir ayr\u0131nt\u0131l\u0131 a&ccedil;\u0131klamalar ve gerek&ccedil;elendirme yeri de\u011fildir, bunu da her zaman s&ouml;yl&uuml;yoruz. Tersine program, teorik inceleme ve &ccedil;&ouml;z&uuml;mlemelerden &ccedil;\u0131km\u0131\u015f temel sonu&ccedil;lar\u0131n, tan\u0131m ve saptamalar olarak en &ouml;zl&uuml; bi&ccedil;imde kayda ge&ccedil;irilmesidir. Bu nedenle program\u0131m\u0131zda, ayr\u0131nt\u0131l\u0131 a&ccedil;\u0131klamalar bir yana, en ufak bir gerek&ccedil;elendirme giri\u015fimi bile bulamazs\u0131n\u0131z. Ama, diyelim ki, kapitalizme ili\u015fkin b&ouml;l&uuml;me bak\u0131p da \u015f&ouml;yle tek bir c&uuml;mleyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, b&ouml;ylece ulusal sorunun kapitalizm ger&ccedil;e\u011fi &uuml;zerinden temel bir teorik dayana\u011f\u0131n\u0131 da bulmu\u015f olursunuz (<em>&quot;Kapitalizm&quot;<\/em> &uuml;zerine alt b&ouml;l&uuml;m&uuml;n 8. ve son maddesi): <em>&quot;&Ouml;zel m&uuml;lkiyet d&uuml;zenine dayanan burjuva s\u0131n\u0131f egemenli\u011fi, siyasal gericili\u011fin, sava\u015f\u0131n, ulusal bask\u0131 ve d&uuml;\u015fmanl\u0131klar\u0131n, kad\u0131n\u0131n sosyal ezilmi\u015fli\u011finin ve k&ouml;leli\u011finin de kayna\u011f\u0131d\u0131r.&quot; (<strong>TK\u0130P\/Program-T&uuml;z&uuml;k<\/strong>, s.17)<\/em>  <\/p>\n<p align=\"left\"> Program\u0131m\u0131z\u0131n temel &ouml;nemdeki bu teorik maddesi kad\u0131n sorununu, sava\u015f sorununu, ulusal bask\u0131 ve d&uuml;\u015fmanl\u0131klar\u0131 ve t&uuml;m bi&ccedil;imleriyle siyasal gericili\u011fi, a&ccedil;\u0131k ve kesin bi&ccedil;imde kapitalizm olgusu ile ili\u015fkilendiriyor, ana ve as\u0131l kayna\u011f\u0131 y&ouml;n&uuml;nden ona ba\u011fl\u0131yor. Bu ortaya koyu\u015f, say\u0131lan temel &ouml;nemde sosyal-siyasal sorunlar\u0131n ancak kapitalizm ger&ccedil;ekli\u011fi temelinde, demek oluyor ki burjuvazinin &ouml;zel m&uuml;lkiyete dayal\u0131 s\u0131n\u0131f d&uuml;zeninden hareketle ele al\u0131n\u0131p a&ccedil;\u0131klanabilece\u011fini, ancak bu temel &uuml;zerinde tam ve do\u011fru olarak kavranabilece\u011fini dile getiriyor.  <\/p>\n<p align=\"left\"> Bu temel &ouml;nemde bilimsel ger&ccedil;e\u011fe tarihten ya da g&uuml;n&uuml;m&uuml;zden rastgele &ouml;rnekler verilebilir pek&acirc;l&acirc;. Birinci emperyalist payla\u015f\u0131m sava\u015f\u0131 sonras\u0131n\u0131n Polonya&#39;s\u0131nda ortaya &ccedil;\u0131kan &ccedil;ok boyutlu ulusal sorunu, ya da &ouml;rne\u011fin Cumhuriyet sonras\u0131 T&uuml;rkiye&#39;sinde K&uuml;rtler&#39;in inkar\u0131 edilmesini ve ezilmesini, ya da &lsquo;90&#39;l\u0131 y\u0131llar\u0131n Yugoslavya&#39;s\u0131ndaki ulusal kopmalar\u0131 ve bogazla\u015fmalar\u0131, ya da nihayet g&uuml;n&uuml;m&uuml;z Bel&ccedil;ika&#39;s\u0131nda ba\u015fg&ouml;steren ulusal &ccedil;eki\u015fmeleri buna &ouml;rnekler olarak verebiliriz. Bu yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda g&ouml;r&uuml;lecektir ki, sorun hep de burjuvazinin s\u0131n\u0131f egemenli\u011fi sistemi ile, kapitalist &ouml;zel m&uuml;lkiyete dayal\u0131 burjuva toplum d&uuml;zeni ile s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r.  <\/p>\n<p align=\"left\"> Polonya 18. y&uuml;zy\u0131l\u0131n sonunda ger&ccedil;ekle\u015fen yeni payla\u015f\u0131m\u0131n ard\u0131ndan birinci emperyalist payla\u015f\u0131m sava\u015f\u0131 sonras\u0131na kadar &uuml;&ccedil; par&ccedil;a halinde &uuml;&ccedil; ayr\u0131 imparatorlu\u011fun (Alman, Avusturya-Macaristan ve &Ccedil;arl\u0131k imparatorluklar\u0131n\u0131n) ulusal boyunduru\u011fu alt\u0131nda kald\u0131. Fakat y&uuml;zy\u0131llar\u0131 bulan bu ulusal k&ouml;lelikten nihayet kurtulur kurtulmaz, burjuva Polonya&#39;s\u0131, bu kez kendi b&uuml;nyesindeki az\u0131nl\u0131klar\u0131 ulusal bask\u0131 alt\u0131na alma ve ezme yoluna gitti. B&ouml;ylece bundan b&ouml;yle kendisi kapsaml\u0131 bir yeni ulusal sorunlar &uuml;lkesi haline geldi. Emperyalist i\u015fgale kar\u015f\u0131 &quot;ulusal kurtulu\u015f&quot; \u015fiar\u0131 ile yola &ccedil;\u0131kan kemalist burjuvazi, ba\u015far\u0131ya ula\u015f\u0131p egemen hale gelir gelmez, yeni devletin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i&ccedil;inde kalan K&uuml;rtleri inkar etme yoluna gitti, onlar\u0131 t&uuml;m &ouml;teki ulusal az\u0131nl\u0131klarla birlikte sistemli bir bask\u0131 ve asimilasyona tabi tutmaya y&ouml;neldi.  <\/p>\n<p align=\"left\"> Her iki durumda da sorunun kayna\u011f\u0131, kurulan yeni rejimlerin burjuva s\u0131n\u0131f niteli\u011fi idi. Burjuvazi kendi pazar\u0131na egemen olmakla kalm\u0131yor, olanak buldu\u011fu &ouml;l&ccedil;&uuml;de bunu &ouml;teki halklar\u0131n k&ouml;lele\u015ftirilmesine dayal\u0131 olarak geni\u015fletmeye de bak\u0131yor, bu arada &ouml;teki uluslar\u0131 ve t&uuml;m ulusal az\u0131nl\u0131klar\u0131 temel demokratik haklar\u0131ndan yoksun b\u0131rak\u0131yordu. Oysa ayn\u0131 tarihi d&ouml;neme denk gelen Ekim Devrimi, temelden farkl\u0131 bir tutumla, t&uuml;m uluslar\u0131n &ouml;zg&uuml;rl&uuml;\u011f&uuml;n&uuml; ve temel ulusal demokratik haklar\u0131n\u0131 tam g&uuml;venceye al\u0131yordu. B&ouml;ylece, ulusal sorunda, burjuva s\u0131n\u0131f d&uuml;zeni olarak kapitalizm ile proleter s\u0131n\u0131f d&uuml;zeni olarak sosyalizm aras\u0131ndaki temel ilkesel ve pratik davran\u0131\u015f fark\u0131n\u0131n tarihsel &ouml;nemde bir &ouml;rne\u011fini ortaya koyuyordu.  <\/p>\n<p align=\"left\"> Her bak\u0131mdan daha da &ouml;\u011fretici olan 20. y&uuml;zy\u0131l Yugoslavya&#39;s\u0131d\u0131r. Birinci emperyalist payla\u015f\u0131m sava\u015f\u0131n\u0131 izleyen tarihi evrede, kendilerini y&uuml;zy\u0131llard\u0131r ezen Avusturya-Macaristan ve Osmanl\u0131 imparatorluklar\u0131n\u0131n ortadan kalkmas\u0131 ile ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet haline gelen halklar Yugoslavya&#39;s\u0131nda, bu kez S\u0131rp egemenli\u011fine dayal\u0131 kapsaml\u0131 bir yeni t&uuml;rden ulusal sorun ortaya &ccedil;\u0131kt\u0131. H\u0131rvatlar, Slovenyal\u0131lar, Arnavutlar, Bo\u015fnaklar vb. ulusal bask\u0131 alt\u0131na al\u0131nd\u0131lar ve temel ulusal haklar\u0131ndan yoksun b\u0131rak\u0131larak ezildiler. \u0130kinci D&uuml;nya Sava\u015f\u0131&#39;na paralel olarak geli\u015fen Yugoslav halk devrimi, fa\u015fist i\u015fgalcileri altederek ve burjuva-feodal s\u0131n\u0131flar iktidar\u0131n\u0131 y\u0131karak, bu m&uuml;cadeleler i&ccedil;inde kenetlenmi\u015f ve kaynam\u0131\u015f t&uuml;m halklar\u0131n g&ouml;n&uuml;ll&uuml; devrimci birli\u011fine dayal\u0131 bir federal cumhuriyetler birli\u011fi kurdu. Devrim sayesinde ve devrim ayakta oldu\u011fu s&uuml;rece, t&uuml;m Yugoslav uluslar\u0131n\u0131n ve az\u0131nl\u0131klar\u0131n haklar\u0131 tam g&uuml;vence alt\u0131nda idi. Fakat devrimci s&uuml;recin &ccedil;ok ge&ccedil;meden kesintiye u\u011framas\u0131 ve b&ouml;ylece burjuva s\u0131n\u0131f ili\u015fkilerinin zamanla yeniden kurulmas\u0131 &ouml;l&ccedil;&uuml;s&uuml;nde, beraberinde kapitalizme &ouml;zg&uuml; t&uuml;m &ouml;teki sorunlarla birlikte ulusal bask\u0131, ayr\u0131cal\u0131klar, &ouml;nyarg\u0131lar, &ccedil;eki\u015fmeler ve d&uuml;\u015fmanl\u0131klar da gerisin geri s&ouml;k&uuml;n etti. Ve bilindi\u011fi gibi bu, federal birlikten kopmalarla &ccedil;\u0131plak &quot;ulusal&quot; burjuva s\u0131n\u0131f iktidarlar\u0131n\u0131n kuruldu\u011fu &lsquo;90&#39;l\u0131 y\u0131llarda, tarihin g&ouml;rd&uuml;\u011f&uuml; en trajik ulusal bo\u011fazla\u015fmalar boyutlar\u0131na ula\u015ft\u0131. Devrimin birle\u015ftirip kenetledi\u011fi, i&ccedil;i&ccedil;e ge&ccedil;irip kayna\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 karde\u015f Yugoslavya halklar\u0131, ku\u015faklar boyu iz b\u0131rakacak kitlesel bo\u011fazla\u015fmalarla birbirlerinden koptular, kanl\u0131 b\u0131&ccedil;akl\u0131 d&uuml;\u015fmanlar haline geldiler. Ve bu arada, biribirlerinden koptuklar\u0131 &ouml;l&ccedil;&uuml;de emperyalizme muhta&ccedil; ve k&ouml;le hale geldiler, k&ouml;leci ili\u015fkiler i&ccedil;inde emperyalizme ba\u011fland\u0131lar, &uuml;stelik onlar\u0131 sinsi bi&ccedil;imde biribirine k\u0131rd\u0131ran ayn\u0131 emperyalist g&uuml;&ccedil;lere.  <\/p>\n<p align=\"left\"> Yugoslavya ile Sovyetler Birli\u011fi&#39;ndeki kapitalist restorasyon s&uuml;re&ccedil;leri, burjuva s\u0131n\u0131f ili\u015fkilerinin ve giderek de iktidarlar\u0131n\u0131n kurulmas\u0131 s&uuml;recine, kapitalizmin t&uuml;m &ouml;teki melanetlerinin yan\u0131s\u0131ra ulusal sorunun her bi&ccedil;imiyle yeniden ortaya &ccedil;\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n da e\u015flik etti\u011fini, son derece &ouml;\u011fretici bir bi&ccedil;imde g&ouml;stermektedir.  <\/p>\n<p align=\"left\"> Buna, sorunun kapitalist s\u0131n\u0131f ve m&uuml;lkiyet ili\u015fkileriyle ba\u011f\u0131na, daha farkl\u0131 &ouml;rnekler de verilebilir. Bug&uuml;n&uuml;n Bel&ccedil;ika&#39;s\u0131 d&uuml;nyan\u0131n en zengin ve k&uuml;lt&uuml;rl&uuml; &uuml;lkelerinden biridir ve az-&ccedil;ok d&uuml;zenli i\u015fleyen bir burjuva demokrasisine sahiptir. Fakat b&ouml;yle bir &uuml;lkede buna ra\u011fmen farkl\u0131 etnik kimlikleri birarada tutan ba\u011flar g&uuml;nden g&uuml;ne gev\u015femekte, zaafa u\u011framakta, olaylar\u0131n seyri &uuml;lkenin birli\u011fini tehdit etmekte, hatta baz\u0131lar\u0131 bu s&uuml;recin sonunun ka&ccedil;\u0131n\u0131lmaz olarak Bel&ccedil;ika&#39;n\u0131n par&ccedil;alanmas\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 s&ouml;yleyebilmektedirler. Bunun gerisinde, \u015fu veya bu burjuva s\u0131n\u0131f &ccedil;\u0131kar\u0131n\u0131n ulusal dil ve k&uuml;lt&uuml;r farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 kendi gerici ama&ccedil;lar\u0131na alet etmeye y&ouml;nelmesi vard\u0131r ku\u015fkusuz. Irk&ccedil;\u0131 ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa dayal\u0131 fa\u015fist Flaman hareketi somutta bunun ifadesidir. Bel&ccedil;ika &ouml;rne\u011fi de sorunun burjuva &ouml;zel m&uuml;lkiyet d&uuml;zeniyle kopmaz organik ba\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r.  <\/p>\n<p align=\"left\"> Tersinden de sosyalist Ekim Devrimi tarihsel &ouml;rne\u011fi var &ouml;n&uuml;m&uuml;zde. Rusya proletaryas\u0131n\u0131n burjuvaziyi devirmesi, beraberinde uluslar\u0131n &ouml;zg&uuml;rl&uuml;\u011f&uuml;n&uuml; ve siyasal bak\u0131mdan e\u015fitli\u011fini getirdi. Ezilen uluslar ve istinas\u0131z t&uuml;m az\u0131nl\u0131k topluluklar, ulusal &ouml;zg&uuml;rl&uuml;\u011fe ve demokratik ulusal haklar\u0131na kavu\u015ftular. Y&uuml;zy\u0131llar\u0131n &quot;halklar hapishanesi&quot;, sosyalist Ekim Devrimi sayesinde, &ouml;zg&uuml;r ve e\u015fit uluslar\u0131n g&ouml;n&uuml;ll&uuml; birli\u011fine dayal\u0131 bir devrimci halklar cumhuriyetine d&ouml;n&uuml;\u015ft&uuml;. Fakat ne zamanki Sovyetler &uuml;lkesinde sosyalizmin kurulu\u015fu zaafa u\u011frad\u0131 ve ad\u0131m ad\u0131m bir yeni burjuvazi peyda oldu, i\u015fte o zamandan itibaren ve bu ayn\u0131 s&uuml;rece paralel olarak, ulusal bask\u0131 ve ayr\u0131cal\u0131klar da peyder pey kendilerini hissettirmeye ba\u015flad\u0131lar. Sosyalizmin idealleri ve pratik kurulu\u015f s&uuml;reci halklar\u0131 kenetleyip kayna\u015ft\u0131r\u0131rken, tersinden kapitalizmin restorasyonu onlar aras\u0131ndaki ba\u011flar\u0131 ad\u0131m ad\u0131m kemirdi, gev\u015fetti, zamanla birbirinden so\u011futtu ve uzakla\u015ft\u0131rd\u0131. Nihayet y\u0131k\u0131l\u0131\u015f ve da\u011f\u0131lma ile birlikte, burjuva gericili\u011fi milliyet&ccedil;ili\u011fi en rezil bi&ccedil;imiyle bayrak haline getirdi, bu temelde milli &ccedil;eki\u015fmeler, d&uuml;\u015fmanl\u0131klar, yer yer bo\u011fazla\u015fmalar ba\u015fg&ouml;sterdi.  <\/p>\n<p align=\"left\"> B&uuml;t&uuml;n bunlar ve bunlara eklenebilecek say\u0131s\u0131z ba\u015fka tarihsel ya da g&uuml;ncel &ouml;rnekler, t&uuml;m&uuml;yle nesnel tarihsel veriler olarak durmaktad\u0131r &ouml;n&uuml;m&uuml;zde. Ve b&uuml;t&uuml;n bu verilerin birlikte do\u011frulad\u0131\u011f\u0131 temel &ouml;nemde ger&ccedil;ek ya da gelip birle\u015ftikleri ortak payda, program\u0131m\u0131z\u0131n kapitalizm b&ouml;l&uuml;m&uuml;n&uuml;n 8. maddesinde dile getirilen o &ouml;zl&uuml; temel teorik tezden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir: <em>&quot;&Ouml;zel m&uuml;lkiyet d&uuml;zenine dayanan burjuva s\u0131n\u0131f egemenli\u011fi, siyasal gericili\u011fin, sava\u015f\u0131n, ulusal bask\u0131 ve d&uuml;\u015fmanl\u0131klar\u0131n, kad\u0131n\u0131n sosyal ezilmi\u015fli\u011finin ve k&ouml;leli\u011finin de kayna\u011f\u0131d\u0131r.&quot;<\/em>  <\/p>\n<p align=\"left\"> B&uuml;t&uuml;n bunlardan program\u0131m\u0131z\u0131n yap\u0131s\u0131 ve organik b&uuml;t&uuml;nl&uuml;\u011f&uuml; bak\u0131m\u0131ndan &ccedil;\u0131kan sonucu da bir kez daha yinelemek gerekir: <em>&quot;Ulusal Sorun&quot;<\/em>a ayr\u0131lm\u0131\u015f alt b&ouml;l&uuml;m&uuml;, her durumda, 1. ana b&ouml;l&uuml;mde yer alan bu temel teorik yakla\u015f\u0131m\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ele almak zorunday\u0131z. Fakat bu da kendi ba\u015f\u0131na yetmez; bunu, <em>&quot;Emperyalizm ve D&uuml;nya Devrim S&uuml;reci&quot;<\/em>ne ayr\u0131lm\u0131\u015f III. b&ouml;l&uuml;mde, emperyalizm &ccedil;a\u011f\u0131na ili\u015fkin olarak ortaya konulan teorik ger&ccedil;eklerle de mutlaka birle\u015ftirmek gerekir.  <\/p>\n<p align=\"left\"> <strong>Emperyalizm &ccedil;a\u011f\u0131 ve ulusal sorun<\/strong>  <\/p>\n<p align=\"left\"> Program\u0131m\u0131z\u0131n bu b&ouml;l&uuml;m&uuml;nde, &ccedil;a\u011f\u0131m\u0131zda ulusal sorunun kayna\u011f\u0131na ve ulusal kurtulu\u015f dinamiklerine ili\u015fkin olarak \u015fu tespitler ortaya konulur (18. madde):  <\/p>\n<p align=\"left\"> <em>&quot;Zay\u0131f &uuml;lkelerin ve uluslar\u0131n bir avu&ccedil; emperyalist devlet taraf\u0131ndan iktisadi, mali ve siyasi boyunduruk alt\u0131na al\u0131narak k&ouml;lele\u015ftirilmesi, ulusal bask\u0131y\u0131 ve s&ouml;m&uuml;r&uuml;y&uuml; evrenselle\u015ftirdi. B&ouml;ylece ezilen ve s&ouml;m&uuml;r&uuml;len halklar\u0131n emperyalist s&ouml;m&uuml;r&uuml;ye ve k&ouml;leli\u011fe kar\u015f\u0131 ba\u015fkald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 ve kurtulu\u015f m&uuml;cadelelerini haz\u0131rlad\u0131.&quot;<\/em> (<strong><em>TK\u0130P\/Program-T&uuml;z&uuml;k, <\/em><\/strong>s.21-22)  <\/p>\n<p align=\"left\"> Burada 20. y&uuml;zy\u0131l\u0131n b&uuml;t&uuml;n bir tarihi taraf\u0131ndan do\u011frulanm\u0131\u015f temel &ouml;nemde bir teorik yakla\u015f\u0131m ile y&uuml;zy&uuml;zeyiz. Emperyalizm &ccedil;a\u011f\u0131 ulusal sorunu \u015fu veya bu &uuml;lkeye ili\u015fkin bir i&ccedil; &ouml;zel sorun olmaktan &ccedil;\u0131karm\u0131\u015f, onu d&uuml;nya &ouml;l&ccedil;&uuml;s&uuml;nde genelle\u015ftirmi\u015f, b&ouml;ylece &ccedil;&ouml;z&uuml;m&uuml;n&uuml; de ezilen halklar\u0131n d&uuml;nya &ouml;l&ccedil;&uuml;s&uuml;nde emperyalizmin bask\u0131, s&ouml;m&uuml;r&uuml; ve k&ouml;leli\u011finden kurtulu\u015fu genel sorununa ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Burada hem sorunun kayna\u011f\u0131, hem yeni bi&ccedil;imi ve kapsam\u0131, ve hem de &ccedil;&ouml;z&uuml;m&uuml;ne ili\u015fkin temel &ouml;nemde belirlemeler i&ccedil;i&ccedil;edir. &Ccedil;a\u011f\u0131m\u0131zda ulusal sorunun kazand\u0131\u011f\u0131 bu yeni nitelik ve muhteva anla\u015f\u0131lmaks\u0131z\u0131n, sorunun do\u011fru bir bi&ccedil;imde ortaya konulabilmesi ve dolay\u0131s\u0131yla ba\u015far\u0131l\u0131 bir &ccedil;&ouml;z&uuml;me ba\u011flanmas\u0131 olanaks\u0131zd\u0131r.  <\/p>\n<p align=\"left\"> Emperyalizm, her zaman ve binbir yol ve y&ouml;ntemle, &uuml;lkeleri denetim alt\u0131na almaya ve uluslar\u0131 k&ouml;lele\u015ftirmeye &ccedil;al\u0131\u015f\u0131r. Tam da bu nedenle ve bu sayede ulusal sorunu d&ouml;ne d&ouml;ne yeniden &uuml;retir. Onu salt bir siyasal kurtulu\u015f sorunu olmaktan &ccedil;\u0131kar\u0131r, uluslararas\u0131 sermayenin s&ouml;m&uuml;r&uuml; ve k&ouml;leli\u011finden kurtulma genel sorununa, yan\u0131 sosyal kurtulu\u015f sorununa ba\u011flar.  <\/p>\n<p align=\"left\"> 20. y&uuml;zy\u0131l\u0131n b&uuml;t&uuml;n bir tarihi bu temel marksist-leninist yakla\u015f\u0131m\u0131, olumlu deneyimler &uuml;zerinden oldu\u011fu kadar olumsuz deneyimler ya da mevcut deneyimlerin olumsuz y&ouml;n&uuml; &uuml;zerinden de s\u0131nam\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r. 20. y&uuml;zy\u0131l\u0131n ulusal &ouml;zg&uuml;rl&uuml;k m&uuml;cadeleleri genel planda emperyalizme kar\u015f\u0131 kurtulu\u015f m&uuml;cadeleleri olarak ger&ccedil;ekle\u015ftiler. Fakat bu m&uuml;cadeleler salt siyasal kurtulu\u015f s\u0131n\u0131rlar\u0131 i&ccedil;inde kald\u0131klar\u0131 ve emek&ccedil;ilerin sosyal kurtulu\u015f m&uuml;cadeleleri ile birle\u015ftirilemedikleri &ouml;l&ccedil;&uuml;de ise, emperyalizmin k&ouml;leli\u011fi yeni bi&ccedil;imler (yeni-s&ouml;m&uuml;rgeci bi&ccedil;im ve y&ouml;ntemler) alt\u0131nda ka&ccedil;\u0131n\u0131lmaz olarak yeniden kuruldu.  <\/p>\n<p align=\"left\"> &Ouml;te yandan program\u0131m\u0131z\u0131n 20. maddesi emperyalizmin <em>&quot;bir \u015fiddet ve gericilik e\u011filimi&quot;<\/em> oldu\u011funu, bununla da kalmay\u0131p <em>&quot;&ccedil;a\u011fda\u015f d&uuml;nyadaki her t&uuml;rl&uuml; gericili\u011fin temel dayana\u011f\u0131&quot;<\/em>n\u0131 da olu\u015fturdu\u011funu tespit eder<em> <\/em>(s.22). Dolay\u0131s\u0131yla, emperyalizmin bir \u015fiddet ve gericilik e\u011filimi oldu\u011funu, dahas\u0131 &ccedil;a\u011fda\u015f d&uuml;nyadaki her t&uuml;rl&uuml; gericili\u011fe de temel dayanak olu\u015fturdu\u011fu ger&ccedil;e\u011fini unutursak, program\u0131m\u0131z\u0131n ulusal sorun b&ouml;l&uuml;m&uuml;n&uuml; gene tam olarak anlayamay\u0131z. Emperyalizm bir \u015fiddet ve gericilik, sald\u0131rganl\u0131k ve sava\u015f e\u011filimidir. Hilferding&#39;in tarihsel olaylarla tam olarak do\u011frulanan &uuml;nl&uuml; veciz ifadesinde dile getirildi\u011fi gibi, <em>&quot;emperyalizm &ouml;zg&uuml;rl&uuml;k de\u011fil fakat egemenlik pe\u015findedir&quot;<\/em>.  <\/p>\n<p align=\"left\"> Amerikan emperyalizminin Ortado\u011fu&#39;ya ve &uuml;stelik demokrasi g&ouml;t&uuml;rmek iddias\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131 son m&uuml;dahaleler bile, bu maddede ortaya konulan b&uuml;t&uuml;n bir teorik ger&ccedil;e\u011fi oldu\u011fu gibi do\u011frulamaktad\u0131r. Sava\u015f, kitlesel katliamlar, i\u015fkence sorunun bir yan\u0131ysa, emperyalist ama&ccedil;lar\u0131na ula\u015fabilmek i&ccedil;in her t&uuml;rden gerici ak\u0131mla i\u015fbirli\u011fi bunun &ouml;teki yan\u0131d\u0131r. Zaman\u0131nda Afganistan&#39;da gerici Taliban rejimine destek veren Amerikan emperyalizmi, bug&uuml;n ayn\u0131 &uuml;lkede farkl\u0131 t&uuml;rden fakat ayn\u0131 orta&ccedil;a\u011f gericili art\u0131\u011f\u0131 g&uuml;&ccedil;lere destek veriyor, onlara dayan\u0131yor. Bunun benzer bir &ouml;rne\u011fini Irak&#39;ta g&ouml;r&uuml;yoruz. Mazlum Filistin halk\u0131na kan kusturan \u0131rk&ccedil;\u0131 siyonist gericili\u011fe emperyalizmin sundu\u011fu ortak destek, bu ayn\u0131 olguya bir ba\u015fka &ouml;rnek olarak verilebilir.  <\/p>\n<p align=\"left\"> &Ouml;te yandan, bu kapsaml\u0131 ve &ccedil;ok y&ouml;nl&uuml; belirlemenin ulusal sorun s&ouml;zkonusu oldu\u011funda ne anlama geldi\u011fini somut olarak g&ouml;rebilmek i&ccedil;in kendi toplumumuza bakmam\u0131z bile yeterli olabilir. \u0130nkarc\u0131 T&uuml;rk burjuvazisi K&uuml;rt ulusu &uuml;zerindeki k&ouml;leci egemenli\u011fini s&uuml;rd&uuml;r&uuml;rken her d&ouml;nem emperyalizmin tam deste\u011fine sahip olmu\u015ftur. 12 Martlar ve 12 Eyl&uuml;ller toplumsal muhalefetle birlikte K&uuml;rt halk hareketinin de ezilmesi demekti; ve her ikisinin de arkas\u0131nda ABD emperyalizmi, NATO ve NATO &uuml;zerinden genel olarak bat\u0131l\u0131 emperyalistler vard\u0131. Sorunun bu y&ouml;n&uuml; &uuml;zerinde program\u0131m\u0131z\u0131n ulusal sorun &uuml;zerinden K&uuml;rt sorununa ayr\u0131lm\u0131\u015f b&ouml;l&uuml;m&uuml;n&uuml; ele al\u0131rken daha yak\u0131ndan g&ouml;rmek olana\u011f\u0131 bulaca\u011f\u0131z.  <\/p>\n<p align=\"left\"> <strong>Devrimci proletaryan\u0131n ulusal sorunda nihai hedefleri<\/strong>  <\/p>\n<p align=\"left\"> Program\u0131m\u0131z\u0131n teorik b&ouml;l&uuml;m&uuml;nde ulusal soruna ili\u015fkin olarak referans olacak yakla\u015f\u0131mlar bundan da ibaret de\u011fildir. Program\u0131m\u0131z\u0131n <em>&quot;Toplumsal Devrim, Sosyalizm ve Kom&uuml;nizm&quot;<\/em> ba\u015fl\u0131kl\u0131 ikinci b&ouml;l&uuml;m&uuml;n&uuml;n 13. maddesinde denilir ki;<em> &quot;Proletaryan\u0131n nihai hedefi, toplumun s\u0131n\u0131flara b&ouml;l&uuml;nmesinin ve bu b&ouml;l&uuml;nmeden do\u011fan her t&uuml;rl&uuml; toplumsal ve politik e\u015fitsizli\u011fin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r.&quot;<\/em> Bu, ayn\u0131 zamanda uluslar aras\u0131ndaki her t&uuml;rden e\u015fitsizli\u011fin de ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelir. Nitekim ilgili madde dolays\u0131z olarak buna da i\u015faret etmektedir:  <\/p>\n<p align=\"left\"> <em>&quot;Bir tarihi ge&ccedil;i\u015f &ccedil;a\u011f\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ula\u015f\u0131lacak s\u0131n\u0131fs\u0131z kom&uuml;nist toplumda, insan\u0131n insan taraf\u0131ndan s&ouml;m&uuml;r&uuml;s&uuml; son bulur. &Ccedil;al\u0131\u015fma bir eziyet ve ge&ccedil;inmek i&ccedil;in bir zorunluluk olmaktan &ccedil;\u0131kar, ya\u015fam\u0131n do\u011fal bir gereksinmesi haline gelir. \u0130\u015fb&ouml;l&uuml;m&uuml;ne k&ouml;lece ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k, onunla birlikte kafa eme\u011fi ile kol eme\u011fi aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131k ortadan kalkar. Kad\u0131n-erkek e\u015fitsizli\u011fi t&uuml;m g&ouml;r&uuml;n&uuml;mleriyle silinip gider. Uluslar aras\u0131na &ouml;r&uuml;lm&uuml;\u015f her t&uuml;rden &ccedil;itlerin y\u0131k\u0131lmas\u0131yla birlikte devlet s\u0131n\u0131rlar\u0131 da ortadan kalkar&#8230;&quot; <\/em> <\/p>\n<p align=\"left\"> <em>&quot;Uluslar aras\u0131na &ouml;r&uuml;lm&uuml;\u015f her t&uuml;rden &ccedil;itlerin y\u0131k\u0131lmas\u0131&quot; <\/em>-bu, biz marksistlerin ulusal sorunu bir tarihsel kategori olarak ele alan g&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;n mant\u0131ksal bir yans\u0131mad\u0131r. Ulus bir tarihsel &uuml;r&uuml;nd&uuml;r; tarihin belli bir evresinde, kapitalizmin \u015fafa\u011f\u0131nda bi&ccedil;imlendi ve tarihin ileriki bir evresinde, s\u0131n\u0131flar\u0131n ve s&ouml;m&uuml;r&uuml; ili\u015fkilerinin tasfiyesine ba\u011fl\u0131 olarak da silinip gidecektir. Ulusla birlikte elbetteki onunla kopmaz bi&ccedil;imde ba\u011fl\u0131 olan her \u015fey, uluslar aras\u0131na &ouml;r&uuml;lm&uuml;\u015f g&ouml;r&uuml;n&uuml;r-g&ouml;r&uuml;nmez her t&uuml;rden s\u0131n\u0131r ve &ccedil;itler, ve elbetteki bu arada ulusal s\u0131n\u0131rlar da silinip gidecektir.  <\/p>\n<p align=\"left\"> Ama biz kom&uuml;nistler, ayn\u0131 zamanda, uluslar &ouml;zg&uuml;rle\u015fmeden, siyasal ve k&uuml;lt&uuml;rel a&ccedil;\u0131dan geli\u015fip serpilmeden, uluslar aras\u0131nda her alanda ve d&uuml;zeyde e\u015fitlik ili\u015fkileri kurulmadan, bu temel &uuml;zerinde tarihten kalma b&uuml;t&uuml;n g&uuml;vensizliker, haks\u0131zl\u0131klar, her t&uuml;rden e\u015fitsizlikler giderilmeden, bu &ccedil;itlerin y\u0131k\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 da, gelece\u011fin uluslar&ouml;tesi ve &uuml;st&uuml; b&uuml;y&uuml;k insanl\u0131k ailesinin kurulamayaca\u011f\u0131n\u0131 da &ccedil;ok iyi biliyoruz. Dolay\u0131s\u0131yla program\u0131m\u0131z\u0131n bu b&ouml;l&uuml;m&uuml; ulusal soruna ili\u015fkin &ccedil;ok daha ileri, &ccedil;ok daha geni\u015f bir tarihsel perspektif i&ccedil;erisinde, salt kom&uuml;nizmin ilk evresi olarak sosyalizm &uuml;zerinden de\u011fil, sosyalizmden kom&uuml;nizme ge&ccedil;i\u015f s&uuml;reci &uuml;zerinden de bir temel tespit yap\u0131yor. S\u0131n\u0131fl\u0131 toplumun, t&uuml;m &ouml;teki sosyal ve siyasal sorunlar kadar, uluslar aras\u0131nda &ouml;r&uuml;lm&uuml;\u015f &ccedil;itlerin de kayna\u011f\u0131 oldu\u011funu, oysa s\u0131n\u0131fl\u0131 toplumdan s\u0131n\u0131fs\u0131z topluma ge&ccedil;i\u015fi sa\u011flayacak tarihsel s&uuml;recin uluslar aras\u0131ndaki ili\u015fkilere yeni bir temel kazand\u0131raca\u011f\u0131n\u0131, onlar\u0131 s&uuml;rekli bir bi&ccedil;imde birbirine yak\u0131nla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 ve kayna\u015ft\u0131raca\u011f\u0131n\u0131, giderek de ulusal her t&uuml;rden ayr\u0131m ve fark\u0131n anlam\u0131n\u0131 yitirece\u011fini, proleter devletin akibetine ili\u015fkin &uuml;nl&uuml; marksist ifadeyle, uluslar\u0131n &quot;s&ouml;n&uuml;mlenece\u011fi&quot;ni anlat\u0131yor.&nbsp;  <\/p>\n<p align=\"left\"> Demek ki program\u0131m\u0131z\u0131n uluslar\u0131n &ouml;zg&uuml;rl&uuml;\u011f&uuml;ne ve temel haklar\u0131na ili\u015fkin stratejik hedefleri, insanl\u0131\u011f\u0131n gelece\u011fine ili\u015fkin bu daha genel ve geni\u015f hedefler i&ccedil;inde kavranmal\u0131, bu ayn\u0131 tarihi s&uuml;recin bir alt basama\u011f\u0131 olarak g&ouml;r&uuml;lmelidir.  <\/p>\n<p align=\"left\"> <strong>Devrimci proletarya enternasyonalisttir<\/strong>  <\/p>\n<p align=\"left\"> Program\u0131m\u0131z\u0131n ulusal soruna ili\u015fkin teorik tutumu bundan da ibaret de\u011fil. Daha bir de sosyalizmin tarihsel deneyimlerinden &ccedil;\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f ilk temel sonu&ccedil;lar var. Bu deneyimlere program\u0131m\u0131z\u0131n teorik b&ouml;l&uuml;m&uuml;nde, <em>&quot;Sosyalizm Deneyimi&quot;<\/em> ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir alt b&ouml;l&uuml;m ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz.  <\/p>\n<p align=\"left\"> Burada ulusal sorunla ba\u011flant\u0131l\u0131 en temel konu, proletarya enternasyonalizmidir. Proletarya enternasyonalizmi ger&ccedil;ekte program\u0131m\u0131z\u0131n b&uuml;t&uuml;n bir ruhudur. Buna dayal\u0131 tutum ve yakla\u015f\u0131m program\u0131m\u0131z\u0131n b&uuml;t&uuml;n&uuml;ne sinmi\u015ftir. Teorik b&ouml;l&uuml;m&uuml;n daha ilk sat\u0131rlar\u0131 &ouml;rne\u011fin bununla ba\u015flar:  <\/p>\n<p align=\"left\"> <em>&quot;Kapitalizmin uluslararas\u0131 karakteri, proletaryan\u0131n devrimci s\u0131n\u0131f m&uuml;cadelesine de uluslararas\u0131 bir karakter kazand\u0131r\u0131r. B&uuml;t&uuml;n &uuml;lkelerin proletaryas\u0131n\u0131n tarihi eyleminin y&ouml;nelece\u011fi nihai hedef ortakl\u0131\u011f\u0131 buradan gelir.&quot;<\/em>(s.15)  <\/p>\n<p align=\"left\"> <em>&quot;Uluslar aras\u0131na &ouml;r&uuml;lm&uuml;\u015f her t&uuml;rden &ccedil;itlerin y\u0131k\u0131lmas\u0131&quot;<\/em>na ili\u015fkin hedef, bu ayn\u0131 enternasyonalist yakla\u015f\u0131m\u0131n kendini nihai hedefler &uuml;zerinden g&ouml;stermesidir.  <\/p>\n<p align=\"left\"> Yine emperyalizm b&ouml;l&uuml;m&uuml;nde, emperyalist k&uuml;reselle\u015fmeye ayr\u0131lm\u0131\u015f maddeyi izleyen madde, emperyalizmin halklar\u0131n k&ouml;lele\u015ftirilmesine ve her d&uuml;zeyde e\u015fitsizliklerin derinle\u015ftirilmesine dayal\u0131 y&ouml;neliminin kar\u015f\u0131s\u0131na proletaryan\u0131n devrimci enternasyonalist tutumunu ve dolay\u0131s\u0131yla daha geni\u015f bir &ccedil;er&ccedil;evede d&uuml;nya devrimi perspektifini &ccedil;\u0131kar\u0131r (26. madde):  <\/p>\n<p align=\"left\"> <em>&quot;Emperyalist k&uuml;reselle\u015fmeye devrimci proletaryan\u0131n yan\u0131t\u0131 devrimci enternasyonalizm, &ccedil;&ouml;z&uuml;m&uuml; d&uuml;nya devrimi ve sosyalizmdir. &Uuml;retici g&uuml;&ccedil;lerin bug&uuml;nk&uuml; uluslararas\u0131la\u015fma d&uuml;zeyi, proleter s\u0131n\u0131f m&uuml;cadelesi ve proletarya devrimi i&ccedil;in son derece g&uuml;&ccedil;l&uuml; bir enternasyonal temel yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Engeller ve sorunlar kadar, onlar\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131 ve &ccedil;&ouml;z&uuml;m&uuml; de uluslararas\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Uluslararas\u0131 devrimci s\u0131n\u0131f m&uuml;cadelesinin gerektirdi\u011fi her d&uuml;zeyde &ouml;rg&uuml;tlenmeler, bug&uuml;n her zamankinden daha fazla gerekli ve nesnel a&ccedil;\u0131dan olanakl\u0131d\u0131r. &quot;<\/em>(s.25)  <\/p>\n<p align=\"left\"> Program\u0131m\u0131zda 20. y&uuml;zy\u0131l\u0131n kusurlu sosyalizm deneyimlerine de bu temel yakla\u015f\u0131mlar\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda bak\u0131lmaktad\u0131r. &quot;Tek &uuml;lkede sosyalizm&quot; teorisinden beslenen &quot;ulusal sosyalizm&quot; anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n mahkum edilmesi, burada ortaya konulan temel noktalardan biridir. 30. 31. ve 32. maddeler bu sorunu ele al\u0131r.  <\/p>\n<p align=\"left\"> <em>&quot;Kapitalizmin yaratt\u0131\u011f\u0131 iktisadi ve k&uuml;lt&uuml;rel temeller &uuml;zerinde, ondan daha ileri bir uygarl\u0131k olarak sosyalizm, ger&ccedil;ek sonu&ccedil;lar\u0131na ancak evrensel bir &ccedil;er&ccedil;evede ula\u015fabilir. Sosyalizme ge&ccedil;i\u015fin &ouml;ncelikle en zay\u0131f halkalarda g&uuml;ndeme gelmesi, bu ger&ccedil;e\u011fi de\u011fi\u015ftirmez.&quot;<\/em> tespiti, d&uuml;nya devrimi s&uuml;recinin e\u015fitsiz geli\u015fme seyrinden do\u011fan ge&ccedil;ici tarihi durumlar\u0131n &quot;ulusal sosyalizm&quot;in me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na dayanak yap\u0131lmas\u0131n\u0131 hedef al\u0131r. 20. y&uuml;zy\u0131l\u0131n b&uuml;t&uuml;n bir tarihi deneyiminin de g&ouml;sterdi\u011fi gibi, &quot;ulusal sosyalizm&quot; bir &ccedil;\u0131kmaz yoldur. Sosyalizmin tek tek &uuml;lkelerin kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131 i&ccedil;inde b&uuml;t&uuml;n sonu&ccedil;lar\u0131na g&ouml;t&uuml;r&uuml;lebilece\u011fi iddias\u0131 bilimsel dayanaktan yoksundur ve tarihsel deneyimin de g&ouml;sterdi\u011fi gibi sonu&ccedil;ta yaln\u0131zca yozla\u015fmaya ve y\u0131k\u0131ma g&ouml;t&uuml;r&uuml;r. Enternasyonalizm ilkesi ve d&uuml;nya devrimi perspektifi burada tek &ccedil;\u0131k\u0131\u015f yoludur. S&ouml;m&uuml;r&uuml;s&uuml;z ve s\u0131n\u0131fs\u0131z bir toplumun in\u015fas\u0131 <em>&quot;uluslar aras\u0131na &ouml;r&uuml;lm&uuml;\u015f her t&uuml;rden &ccedil;itlerin y\u0131k\u0131lmas\u0131&quot;<\/em>ndan, s\u0131n\u0131rs\u0131z ve devletsiz bir d&uuml;nyan\u0131n kurulmas\u0131ndan ayr\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;lemez, bundan ayr\u0131 ger&ccedil;ekle\u015femez. Program\u0131m\u0131z\u0131n da net ifadelerle vurgulad\u0131\u011f\u0131 gibi, <em>&quot;&#8230; Sosyalizme ge&ccedil;i\u015f sorunuyla &ouml;ncelikle y&uuml;zy&uuml;ze kalan &uuml;lke proletaryas\u0131, kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 kal\u0131c\u0131la\u015ft\u0131rmak istiyorsa, kendi devriminin kaderini hi&ccedil;bir bi&ccedil;imde uluslararas\u0131 devrimin kaderinden koparmamal\u0131d\u0131r.&quot;<\/em> (s. 27, madde: 32).<em> &quot;&#8230; Devrimin s&uuml;reklili\u011fi ve d&uuml;nya devrimi perspektifi, kesin zafer i&ccedil;in belirleyici &ouml;nemdedir.&quot;<\/em>(s. 30, madde: 39).  <\/p>\n<p align=\"left\"> Kom&uuml;nistler ulusal sorunu ele al\u0131rken, kapitalizm ko\u015fullar\u0131n\u0131n d&ouml;ne d&ouml;ne yaratt\u0131\u011f\u0131 ulusal sorunlara &ccedil;&ouml;z&uuml;m ararken, b&uuml;t&uuml;n bunlara dayal\u0131 geni\u015f bir perspektifle hareket ederler. Ulusal bask\u0131ya, k&ouml;leli\u011fe, uluslar aras\u0131ndaki her t&uuml;rden e\u015fitsizli\u011fe kar\u015f\u0131 kararl\u0131l\u0131kla m&uuml;cadele ederler. Uluslar\u0131n &ouml;zg&uuml;rl&uuml;\u011f&uuml;n&uuml; ve tam hak e\u015fitli\u011fini i&ccedil;tenlikle savunurlar. Fakat b&uuml;t&uuml;n bunlar\u0131 yaparken de hi&ccedil;bir bi&ccedil;imde ulusal darg&ouml;r&uuml;\u015fl&uuml;l&uuml;\u011fe, i&ccedil;e kapan\u0131kl\u0131\u011fa ve hele hele de milliyet&ccedil;ili\u011fe zerre kadar prim vermezler. Hakl\u0131 ulusal istemlerin farkl\u0131 uluslardan i\u015f&ccedil;ilerin ve emek&ccedil;ilerin birbirinden \u015fu veya bu bi&ccedil;imde uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na dayanak yap\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 ayn\u0131 kararl\u0131l\u0131kla m&uuml;cadele ederler.  <\/p>\n<p align=\"left\"> Bu, temelde ulusal sorunu s\u0131n\u0131fsal bir bak\u0131\u015f a&ccedil;\u0131s\u0131yla, yani devrimci proletaryan\u0131n bak\u0131\u015f a&ccedil;\u0131s\u0131yla ele almak anlam\u0131na gelmektedir. Program\u0131m\u0131z\u0131n &quot;Ulusal Sorun&quot;a ayr\u0131lm\u0131\u015f &ouml;zel b&ouml;l&uuml;m&uuml;n&uuml; inceledi\u011fimizde bunun somut anlam\u0131n\u0131 daha somut bi&ccedil;imde g&ouml;rm&uuml;\u015f olaca\u011f\u0131z. <\/p>\n<p align=\"left\"> <strong><em>(Devam edecek&#8230;)<\/em><\/strong> <\/p>\n<p align=\"left\"> <em>(<strong>Ekim<\/strong>, Say\u0131: 245, Mart 2006)<\/em> <\/p>\n<p align=\"left\"> <strong><em>(K\u0131z\u0131l Bayrak, Say\u0131: 2007\/10, 16 Mart 2007)<\/em><\/strong> <\/p>\n<p align=\"left\"> <a href=\"http:\/\/www.tkip.org\/\" target=\"_top\"><strong>www.tkip.org<\/strong><\/a>  <\/p>\n<p align=\"left\"> &nbsp; <\/p>\n        <div class=\"booster-block booster-reactions-block\">\n            <div class=\"twp-reactions-icons\">\n                \n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-1\" post-id=\"490\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/happy.svg\" alt=\"Happy\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Happy                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                        \n                                                <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-2\" post-id=\"490\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/sad.svg\" alt=\"Sad\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Sad                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-3\" post-id=\"490\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/excited.svg\" alt=\"Excited\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Excited                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-6\" post-id=\"490\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/sleepy.svg\" alt=\"Sleepy\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Sleepy                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                        \n                                                <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-4\" post-id=\"490\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/angry.svg\" alt=\"Angry\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">Angry<\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                        \n                    <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-5\" post-id=\"490\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/surprise.svg\" alt=\"Surprise\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">Surprise<\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n            <\/div>\n        <\/div>\n\n    \n<div class=\"twitter-share\"><a href=\"https:\/\/twitter.com\/intent\/tweet?via=SerhatArarat1\" class=\"twitter-share-button\">Tweet<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1. B&ouml;l&uuml;m Siyasal m&uuml;cadele ve parti program\u0131 Devrimci teori siyasal m&uuml;cadelede yolg&ouml;sterici k\u0131lavuzdur, belli bir tarihi d&ouml;nem i&ccedil;in somutlanm\u0131\u015f ifadesini programda bulur. E\u011fer devrimci bir teorik bak\u0131\u015f\u0131n\u0131z ve bunun &uuml;r&uuml;n&uuml; devrimci bir program\u0131n\u0131z yoksa, de\u011fil s&uuml;re&ccedil;lere do\u011fru devrimci m&uuml;dahale, olaylar\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 i&ccedil;erisinde y&ouml;n&uuml;n&uuml;z&uuml; bulabilmeniz bile m&uuml;mk&uuml;n olamaz.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-490","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tye"],"blocksy_meta":[],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/490","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=490"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/490\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=490"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=490"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=490"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}