{"id":485,"date":"2007-03-14T00:34:57","date_gmt":"2007-03-13T23:34:57","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.mehmetcanyuece.com\/2007\/03\/14\/uluslararas-hukuk-cercevesinde-kerkuek-ve-fkbnin-statuesue-av-sehmus-uelekq\/"},"modified":"2007-03-14T00:34:57","modified_gmt":"2007-03-13T23:34:57","slug":"uluslararas-hukuk-cercevesinde-kerkuek-ve-fkbnin-statuesue-av-sehmus-uelekq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/uluslararas-hukuk-cercevesinde-kerkuek-ve-fkbnin-statuesue-av-sehmus-uelekq\/","title":{"rendered":"Uluslararas\u0131 hukuk \u00e7er\u00e7evesinde Kerk\u00fck ve FKB&#8217;nin stat\u00fcs\u00fc \/*Av. \u015eehmus \u00dcLEK\/&#8221;"},"content":{"rendered":"<div class='booster-block booster-read-block'>\n                <div class=\"twp-read-time\">\n                \t<i class=\"booster-icon twp-clock\"><\/i> <span>Read Time:<\/span>18 Minute, 23 Second                <\/div>\n\n            <\/div><p align=\"left\"> K&uuml;rdistan&#39;a gelince&#8230;..Yeni Irak Anayasas\u0131n\u0131n 113. maddesi gere\u011fince &quot;K&uuml;rdistan b&ouml;lgesi ile bu b&ouml;lgenin federal ve b&ouml;lgesel makamlar\u0131&quot; Anayasan\u0131n y&uuml;r&uuml;rl&uuml;\u011f&uuml; ile birlikte t&uuml;m Irak halk\u0131 taraf\u0131ndan kabul edilmi\u015f ve anayasal g&uuml;venceye ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n<p>  <!--more--> <\/p>\n<p align=\"left\"> &nbsp;Yine Anayasan\u0131n 138. maddesi gere\u011fince Anayasan\u0131n y&uuml;r&uuml;rl&uuml;\u011fe girmesinden sonra da ge&ccedil;erli olacak olan 8 Mart 2004 tarihli Ge&ccedil;i\u015f D&ouml;nemi Y&ouml;netim Yasas\u0131n\u0131n 53\/A maddesi, K&uuml;rdistan B&ouml;lgesel H&uuml;k&uuml;metini Duhok, Erbil, S&uuml;leymaniye, Kerk&uuml;k, Diyala ve Neneveh illerinden olu\u015fan topraklar\u0131n resmi h&uuml;k&uuml;meti olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla Federal K&uuml;rdistan ile B&ouml;lge Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, Meclisi, H&uuml;k&uuml;meti ve di\u011fer kurumlar\u0131ndan olu\u015fan K&uuml;rdistan B&ouml;lge Y&ouml;netimi me\u015fruiyetini halk\u0131n % 80&#39;i taraf\u0131ndan onaylanm\u0131\u015f Irak Anayasas\u0131ndan almaktad\u0131r&#8230;&quot; <\/p>\n<p> <strong>ULUSLAR ARASI HUKUK &Ccedil;ER&Ccedil;EVES\u0130NDE KERK&Uuml;K VE FEDERE K&Uuml;RD\u0130STAN B&Ouml;LGES\u0130N\u0130N STAT&Uuml;S&Uuml; -T&Uuml;RK\u0130YE&#39;N\u0130N M&Uuml;DAHALE SENARYOLARI-<\/strong><\/p>\n<p> <strong>Av. \u015eehmus &Uuml;LEK<\/strong><br \/> *MAZLUMDER Eski Gn. B\u015fk. Yrd. 03 Mart 2007<\/p>\n<p> Sunumumda Kerk&uuml;k&#39;&uuml;n stat&uuml;s&uuml;, T&uuml;rk Devletinin Irak ve G&uuml;ney K&uuml;rdistan politikas\u0131, m&uuml;dahale s&ouml;ylemleri ile T&uuml;rk yetkililerinin bu konulardaki arg&uuml;manlar\u0131n\u0131 uluslar aras\u0131 hukuk ve uluslar aras\u0131 s&ouml;zle\u015fmeler &ccedil;er&ccedil;evesinde de\u011ferlendirmeye &ccedil;al\u0131\u015faca\u011f\u0131m.<\/p>\n<p> &Ouml;ncelikle \u015funu ifade etmek gerekiyor. T&uuml;rkiye ile Irak&#39;\u0131n mevcut s\u0131n\u0131r\u0131, 5 Haziran 1926 tarihinde T&uuml;rkiye, Irak ve mandat&ouml;r olarak \u0130ngiltere aras\u0131nda imzalanm\u0131\u015f antla\u015fma ile belirlenmi\u015ftir. Daha sonra Irak Krall\u0131\u011f\u0131 30 May\u0131s 1930 tarihinde &quot;Irakta manda rejiminin bitti\u011fini&quot; ilan eden bir bildiri yay\u0131mlam\u0131\u015f; bunun &uuml;zerine 16 A\u011fustos 1932 tarihli memorandumla Irak, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet olarak Milletler Cemiyeti&#39;ne kabul edilerek bug&uuml;nk&uuml; s\u0131n\u0131rlar\u0131 uluslararas\u0131 garanti alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p> Irak&#39;ta 2003 y\u0131l\u0131nda fiili bir i\u015fgal ya\u015fanm\u0131\u015f ise de BM G&uuml;venlik Konseyinin 8 Haziran 2004 tarihinde oybirli\u011fi ile ald\u0131\u011f\u0131 bir karar gere\u011fince &quot;Irak&#39;ta egemenlik 30 Haziran 2004 tarihinde Irakl\u0131lara devredilmi\u015f ve bar\u0131\u015f\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i&ccedil;in ABD &ouml;nderli\u011findeki bir g&uuml;ce yetki verilmi\u015ftir.&quot; Burada da yine g&uuml;&ccedil;l&uuml;n&uuml;n hukuku belirleyici olmu\u015f; ABD i\u015fgali, uluslar aras\u0131 hukuk a&ccedil;\u0131s\u0131ndan me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yani bug&uuml;n ABD &ouml;nc&uuml;l&uuml;\u011f&uuml;ndeki koalisyon g&uuml;&ccedil;leri BM G&uuml;venlik Konseyi karar\u0131na dayan\u0131larak Irak&#39;ta bulunuyorlar. Dolay\u0131s\u0131yla Irak&#39;\u0131n uluslar aras\u0131 hukuk a&ccedil;\u0131s\u0131ndan bug&uuml;nk&uuml; stat&uuml;s&uuml;, &quot;Birle\u015fmi\u015f Milletlere &uuml;ye egemen bir devlet&quot; olarak ifade edilmektedir.<\/p>\n<p> <strong>K&uuml;rdistan&#39;a gelince&#8230;..<\/strong><br \/> Yeni Irak Anayasas\u0131n\u0131n 113. maddesi gere\u011fince &quot;K&uuml;rdistan b&ouml;lgesi ile bu b&ouml;lgenin federal ve b&ouml;lgesel makamlar\u0131&quot; Anayasan\u0131n y&uuml;r&uuml;rl&uuml;\u011f&uuml; ile birlikte t&uuml;m Irak halk\u0131 taraf\u0131ndan kabul edilmi\u015f ve anayasal g&uuml;venceye ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Yine Anayasan\u0131n 138. maddesi gere\u011fince Anayasan\u0131n y&uuml;r&uuml;rl&uuml;\u011fe girmesinden sonra da ge&ccedil;erli olacak olan 8 Mart 2004 tarihli Ge&ccedil;i\u015f D&ouml;nemi Y&ouml;netim Yasas\u0131n\u0131n 53\/A maddesi, K&uuml;rdistan B&ouml;lgesel H&uuml;k&uuml;metini Duhok, Erbil, S&uuml;leymaniye, Kerk&uuml;k, Diyala ve Neneveh illerinden olu\u015fan topraklar\u0131n resmi h&uuml;k&uuml;meti olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla Federal K&uuml;rdistan ile B&ouml;lge Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, Meclisi, H&uuml;k&uuml;meti ve di\u011fer kurumlar\u0131ndan olu\u015fan K&uuml;rdistan B&ouml;lge Y&ouml;netimi me\u015fruiyetini halk\u0131n % 80&#39;i taraf\u0131ndan onaylanm\u0131\u015f Irak Anayasas\u0131ndan almaktad\u0131r.<\/p>\n<p> Ancak Anayasas\u0131nda Hukuk Devleti oldu\u011funu s&ouml;yleyen T&uuml;rkiye y&ouml;neticileri bu hukuki ger&ccedil;e\u011fi bir t&uuml;rl&uuml; kabullenemiyorlar. Ge&ccedil;en g&uuml;n NTV&#39;de yay\u0131nlanan Say\u0131n Mesut Barzani ile yap\u0131lm\u0131\u015f bir r&ouml;portajdaki beyanlar\u0131 dengelemek amac\u0131yla yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 izlenimi veren bir program da CNN T&uuml;rk&#39;te T&uuml;rkiye Ba\u015fbakan\u0131 Say\u0131n ERDO\u011eAN ile yap\u0131ld\u0131. Biz Say\u0131n Ba\u015fbakan\u0131 ge&ccedil;mi\u015fte tan\u0131k oldu\u011fumuz &quot;anan\u0131 al git&quot;, &quot;g&ouml;zlerini toprak doyursun&quot; ve benzeri insani nezaketle pek de ba\u011fda\u015fmayan s&ouml;ylemi ile tan\u0131yoruz. Say\u0131n Ba\u015fbakan bu programda da siyasi ve diplomatik nezaket konusunda Kas\u0131mpa\u015fal\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan &ouml;rnekler sunuyordu. Hukuki pozisyonu K&uuml;rdistan B&ouml;lge Ba\u015fkan\u0131 olan Say\u0131n Barzani&#39;nin &quot;K&uuml;rdistan&quot; ifadesi kullanm\u0131\u015f olmas\u0131na tepki g&ouml;steriyor; &quot;T&uuml;rkiye olarak, bizim kalk\u0131p da K&uuml;rdistan m&uuml;rdistan bu t&uuml;r \u015feyleri kabullenmemiz m&uuml;mk&uuml;n m&uuml;?&quot; diyordu. Kabulleneceksiniz Say\u0131n Ba\u015fbakan. D&uuml;nya kabulleniyor, siz de kabulleneceksiniz. Kald\u0131 ki ikide bir &quot;T&uuml;rkiye b&uuml;y&uuml;k devlettir&quot; diyorsunuz. Tarihi ve hukuki ger&ccedil;ekleri inkar eden bu tutumunuz diplomatik nezaketle ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131 gibi b&uuml;y&uuml;k devlet y&ouml;neticilerine de yak\u0131\u015fm\u0131yor. Anla\u015f\u0131lan o ki T&uuml;rk Devletinin Y&ouml;neticilerinin k\u0131smen de olsa ger&ccedil;ekleri s&ouml;ylemeleri i&ccedil;in, ancak darbe lideri Kenan EVREN gibi ya\u015flan\u0131p emekli olmalar\u0131 gerekiyor. Belki de o zaman ger&ccedil;ekleri ifade etmelerine izin veriliyor.<\/p>\n<p> Evet, tekrar konuya d&ouml;nersek; Kerk&uuml;k&#39;&uuml;n stat&uuml;s&uuml;ne de g&ouml;z atmakta yarar var. Kerk&uuml;k&#39;&uuml;n stat&uuml;s&uuml;, Irak Anayasas\u0131n\u0131n 140. maddesi gere\u011fince 31 Aral\u0131k 2007 tarihine kadar yap\u0131lacak referandum ile belirlenecektir. Bundan &ouml;nce yine Anayasa gere\u011fince Kerk&uuml;k&#39;te ko\u015fullar\u0131n normale d&ouml;n&uuml;\u015ft&uuml;r&uuml;lmesi, n&uuml;fus say\u0131m\u0131, orada ya\u015fayan insanlar\u0131n iradelerinin belirlenmesine y&ouml;nelik halk oylamas\u0131 yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Normalle\u015fmeden kas\u0131t &ouml;nceki y&ouml;netim d&ouml;neminde yerinden edilenlerin geri d&ouml;nmelerinin sa\u011flanmas\u0131, yine &ouml;nceki y&ouml;netim zaman\u0131nda buraya yerle\u015ftirilenlerin geldikleri yerlere geri g&ouml;nderilmeleri, tazminat &ouml;denmesi ve benzeri d&uuml;zenlemelerdir. Bu s&uuml;re&ccedil; i\u015fleyecektir. Anayasan\u0131n gere\u011fi olan budur. T&uuml;rkiye&#39;nin s&uuml;reci uzatmaya y&ouml;nelik &ccedil;abalar\u0131n\u0131n da sonu&ccedil; verece\u011fini zannetmiyorum.<\/p>\n<p> Kerk&uuml;k&#39;&uuml;n K&uuml;rtler i&ccedil;in &ouml;nemi, sunum yapt\u0131\u011f\u0131m konunun d\u0131\u015f\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131ndan ben o konuya girmeyece\u011fim. Ancak K&uuml;rdistan&#39;\u0131n her par&ccedil;as\u0131ndaki K&uuml;rtlerin Kerk&uuml;k&#39;e ilgisi ba\u011flam\u0131nda &quot;aidiyet&quot; konusuna de\u011finmeden ge&ccedil;emeyece\u011fim. K&uuml;rtlerin Kerk&uuml;k&#39;e ilgi g&ouml;stermelerinden daha do\u011fal bir \u015fey olamaz. N&uuml;fusunun yar\u0131s\u0131na yak\u0131n\u0131 K&uuml;rtlerden olu\u015fan T&uuml;rkiye&#39;nin y&ouml;neticileri her f\u0131rsatta K\u0131br\u0131s, Bulgaristan, Bat\u0131 Trakya T&uuml;rkleri, Irak&#39;taki T&uuml;rkmenlerle soyda\u015fl\u0131k temelinde aidiyet geli\u015ftirirken; nedense s&ouml;m&uuml;rgeciler taraf\u0131ndan sa&ccedil;ma bir s\u0131n\u0131rla ayr\u0131lm\u0131\u015f Kuzey ve G&uuml;ney K&uuml;rtleri aras\u0131ndaki benzer bir aidiyete korkun&ccedil; tepki g&ouml;steriyorlar. D&uuml;\u015f&uuml;nebiliyor musunuz? K&uuml;rdistan&#39;\u0131n tarihi ve do\u011fal bir par&ccedil;as\u0131 olan Kerk&uuml;k ile K&uuml;rtlerin ilgilenmesi yad\u0131rganacak; ama Kerk&uuml;k T&uuml;rklerin k\u0131rm\u0131z\u0131 &ccedil;izgisi olacak. Say\u0131n Hilmi AYDO\u011eDU&#39;nun &quot;Kerk&uuml;k ile Diyarbekir&#39;i &ouml;zde\u015fle\u015ftiren&quot; a&ccedil;\u0131klamas\u0131, T&uuml;rklerin her kesiminden tepki ald\u0131. Oysa K&uuml;rtlerin de vatanda\u015f\u0131 olduklar\u0131 T&uuml;rkiye Devletinin y&ouml;neticileri, ad\u0131na T&uuml;rki Cumhuriyetler denen &uuml;lkelerle &quot;T&uuml;rk D&uuml;nyas\u0131&quot; temelli stratejik ittifaklar geli\u015ftiriyor, bu &uuml;lkelerin devlet ba\u015fkan\u0131 ve ba\u015fbakan d&uuml;zeyinde temsil edildikleri, T&uuml;rklerin b&uuml;t&uuml;nle\u015fmesine y&ouml;nelik T&uuml;rk D&uuml;nyas\u0131 Kurultaylar\u0131nda her sene &ccedil;eki&ccedil;le &ouml;rs d&ouml;v&uuml;yorlar&#8230; Ge&ccedil;en sene May\u0131s ay\u0131nda Say\u0131n Tayip ERDO\u011eAN Antalya&#39;da &ouml;rse &ccedil;eki&ccedil;le vuruyordu. T&uuml;rklerin d&uuml;nyan\u0131n di\u011fer b&ouml;lgelerindeki T&uuml;rklerle aidiyet ba\u011flar\u0131 geli\u015ftirmeleri problem olmuyor ama K&uuml;rtlere gelince yasak&#8230;.. Her halk kendi ulusal &ccedil;\u0131karlar\u0131n\u0131, birli\u011fini &ouml;ncelerken, K&uuml;rtler neden bundan mahrum b\u0131rak\u0131ls\u0131n? Yok &ouml;yle ya\u011fma. T&uuml;rklerin atas&ouml;z&uuml; ile s&ouml;yleyeyim: Ge&ccedil;ti Bor&#39;un pazar\u0131&#8230; Mam Celal daha 1999 y\u0131l\u0131nda Londra&#39;da \u015funlar\u0131 s&ouml;yl&uuml;yordu: &quot;Sevr&#39;de ihanete u\u011frad\u0131k. D&uuml;nyada devleti olmayan en b&uuml;y&uuml;k halk\u0131z. Ama art\u0131k K&uuml;rt cini lambadan &ccedil;\u0131kt\u0131.&quot; (Milliyet Gazetesi, 11 \u015eubat 1999) Son y&uuml;zy\u0131lda K&uuml;rlerin u\u011frad\u0131\u011f\u0131 ma\u011fduriyetten sonra, t&uuml;m di\u011fer halklar gibi K&uuml;rtlerin de kendi vatanlar\u0131nda, ulusal haklar\u0131na sahip olarak birlik ve bar\u0131\u015f i&ccedil;erisinde ya\u015famalar\u0131n\u0131 kimse &ccedil;ok g&ouml;rmemelidir.<\/p>\n<p> \u015eimdi de &quot;PKK&#39;nin silahl\u0131 birimlerinin G&uuml;ney K&uuml;rdistan&#39;da konu\u015flanm\u0131\u015f olmas\u0131, Kerk&uuml;k&#39;&uuml;n stat&uuml;s&uuml; ile ilgili i\u015fleyen s&uuml;re&ccedil; ve bunun Ba\u011f\u0131ms\u0131z K&uuml;rdistan&#39;a zemin haz\u0131rlayaca\u011f\u0131&quot; gerek&ccedil;eleri veya bahaneleri ileri s&uuml;r&uuml;lerek T&uuml;rk Silahl\u0131 Kuvvetlerinin G&uuml;ney K&uuml;rdistan&#39;a m&uuml;dahale etmesi gerekti\u011fine ili\u015fkin planlar\u0131 uluslar aras\u0131 hukuk a&ccedil;\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirmeye &ccedil;al\u0131\u015fal\u0131m.<\/p>\n<p> Birle\u015fmi\u015f Milletler&#39;in &ccedil;at\u0131s\u0131 alt\u0131nda kurulu hukuk d&uuml;zeni, devletlerin egemen e\u015fitli\u011fi ilkesine ve genel \u015fiddet yasa\u011f\u0131na dayanmaktad\u0131r ve bu ba\u011flamda BM Anla\u015fmas\u0131&#39;n\u0131n 2. maddesi sadece sava\u015f\u0131 de\u011fil, devletler aras\u0131ndaki her t&uuml;rl&uuml; \u015fiddet kullan\u0131m\u0131n\u0131 yasaklamaktad\u0131r. Bu genel kural yan\u0131nda Birle\u015fmi\u015f Milletler Anla\u015fmas\u0131&#39;n\u0131n 51. maddesi, silahl\u0131 bir sald\u0131r\u0131 halinde, sald\u0131r\u0131ya u\u011frayan devletin do\u011fal bir hakk\u0131 olarak bireysel ya da kollektif bir me\u015fru savunma durumunu d&uuml;zenlemektedir. \u015eiddet yasa\u011f\u0131n\u0131n bir istisnas\u0131n\u0131 olu\u015fturan bu durum a&ccedil;\u0131s\u0131ndan sald\u0131r\u0131 kavram\u0131n\u0131n tan\u0131m\u0131 b&uuml;y&uuml;k &ouml;nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; herhangi bir sald\u0131r\u0131 olmamas\u0131 halinde, me\u015fru savunma hakk\u0131 da do\u011fmayacakt\u0131r. BM Genel Kurulu&#39;nun 14 Aral\u0131k 1974 tarihli 2319. oturumunda kabul etti\u011fi 3314 say\u0131l\u0131 &quot;Sald\u0131r\u0131 Tan\u0131m\u0131&quot;n\u0131n 1. maddesinde sald\u0131r\u0131, &quot;bir devletin ba\u015fka bir devletin egemenli\u011fine, toprak b&uuml;t&uuml;nl&uuml;\u011f&uuml;ne ya da siyasi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 ya da herhangi bir bi&ccedil;imde BM Anla\u015fmas\u0131&#39;na ayk\u0131r\u0131 olarak silahl\u0131 kuvvet kullan\u0131m\u0131d\u0131r&quot;.<\/p>\n<p> Bu durumda me\u015fru savunma hakk\u0131, fiili olarak vuku bulmu\u015f bir sald\u0131r\u0131 halinde do\u011facakt\u0131r; sadece bir sald\u0131r\u0131 tehdidi bu hakk\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 i&ccedil;in yeterli de\u011fildir. Yani &ouml;nleyici nitelikteki me\u015fru savunma hakk\u0131 Birle\u015fmi\u015f Milletler Anla\u015fmas\u0131&#39;n\u0131n 51. maddesinin kapsam\u0131na girmemektedir.<\/p>\n<p> Me\u015fru savunma hakk\u0131, 51. maddeye g&ouml;re, BM G&uuml;venlik Konseyi&#39;nin (BMGK) d&uuml;nya bar\u0131\u015f\u0131n\u0131n yeniden in\u015fas\u0131 i&ccedil;in &ouml;nlemler almas\u0131yla birlikte sona erer. Yani bu hak, BM&#39;yi tamamen devred\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakan ve sava\u015f\u0131 genel uluslararas\u0131 hukuk kurallar\u0131n\u0131n temel bir istisnas\u0131 haline getiren bir hak de\u011fil, BM&#39;nin derhal m&uuml;dahale edememesi nedeniyle do\u011facak bir savunma bo\u015flu\u011funun giderilmesini m&uuml;mk&uuml;n k\u0131lmak i&ccedil;in getirilmi\u015f ara bir d&uuml;zenlemedir. (Dr. Ece G&Ouml;ZTEPE, SBF Dergisi, Cilt:59, Say\u0131 3, Y\u0131l:2004)<\/p>\n<p> Bir me\u015fru m&uuml;dafaa eyleminin ger&ccedil;ekten de me\u015fru kabul edilebilmesi i&ccedil;in baz\u0131 ko\u015fullara uyulmas\u0131 gerekmektedir. <\/p>\n<p> Bunlar:<br \/> <strong>1- Hukukilik:<\/strong> M&uuml;dahalenin pozitif hukuk dayanaklar\u0131 olmal\u0131d\u0131r.<br \/> <strong>2- Zorunluluk:<\/strong> Derhal kuvvete ba\u015fvurmaktan ba\u015fka &ccedil;are kalmam\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r.<br \/> <strong>3- &Ouml;l&ccedil;&uuml;l&uuml;l&uuml;k ya da orant\u0131l\u0131l\u0131k:<\/strong> Bu da kuvvet kullanman\u0131n \u015fiddet ve derecesi ile ilgilidir. Sald\u0131r\u0131n\u0131n kapsam\u0131n\u0131 a\u015fan her t&uuml;rden tedbirin kendisi bir sald\u0131r\u0131 olarak kabul edilir.<br \/> <strong>4- Amac\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131:<\/strong> M&uuml;dahale maruz kal\u0131nan sald\u0131r\u0131y\u0131 def etmeye y&ouml;nelik bir eylemin &ouml;tesine ge&ccedil;memelidir.<\/p>\n<p> Yine T&uuml;rkiye Cumhuriyeti Anayasan\u0131n &quot;sava\u015f hali ilan\u0131 ve kuvvet kullan\u0131lmas\u0131na izin verme&quot; ba\u015fl\u0131kl\u0131 92. maddesinde yer alan &quot;Milletleraras\u0131 hukukun me\u015fru sayd\u0131\u011f\u0131 haller..&quot; ifadesi ile de kuvvet kullanmaya karar verilmesi konusunda a&ccedil;\u0131k&ccedil;a uluslar aras\u0131 hukuka at\u0131fta bulunulmu\u015ftur. TBMM, ancak uluslar aras\u0131 hukukun me\u015fru sayd\u0131\u011f\u0131 durumlarda kuvvet kullan\u0131lmas\u0131na izin verebilir. TBMM&#39;nin uluslar aras\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 bir kuvvet kullanma karar\u0131 Anayasa ihlali olacakt\u0131r.<\/p>\n<p> Bu verilere g&ouml;re mevcut ko\u015fullarda T&uuml;rkiye&#39;nin uluslararas\u0131 hukuk &ccedil;er&ccedil;evesinde G&uuml;ney K&uuml;rdistan&#39;a me\u015fru bir m&uuml;dahalede bulunma olana\u011f\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;yorum. Ayr\u0131ca G&uuml;ney K&uuml;rdistan&#39;da ve Irak&#39;\u0131n di\u011fer b&ouml;lgelerinde BM G&uuml;venlik Konseyinin bar\u0131\u015f\u0131 sa\u011flamak &uuml;zere yetki verdi\u011fi askeri g&uuml;&ccedil;lerin varl\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131n\u0131rsa T&uuml;rkiye&#39;nin bu b&ouml;lgeye m&uuml;dahalesi, ayn\u0131 zamanda BM&#39;nin Irak&#39;ta bar\u0131\u015f\u0131 sa\u011flama amac\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmaya y&ouml;nelik bir sald\u0131r\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n<p> Buna ra\u011fmen m&uuml;dahale edemez mi? G&uuml;c&uuml; varsa, uluslar aras\u0131 kamuoyunu kar\u015f\u0131s\u0131na alabiliyorsa, uluslar aras\u0131 hukuka g&ouml;re su&ccedil;lu bir &uuml;lke olmay\u0131 kabulleniyorsa m&uuml;dahale edebilir. Yaln\u0131z o zaman Irak&#39;\u0131n ve K&uuml;rtlerin de sald\u0131r\u0131y\u0131 defetme, her tarafta me\u015fru direnme hakk\u0131 do\u011facakt\u0131r.<\/p>\n<p> BM antla\u015fmas\u0131na ra\u011fmen tek tarafl\u0131 olarak bir &ccedil;ok m&uuml;dahaleye d&uuml;nya tan\u0131k oluyor. Nitekim \u0130srail ve ABD bug&uuml;ne kadar uluslar aras\u0131 hukuku hi&ccedil;e sayan &ccedil;ok say\u0131da m&uuml;dahalede bulunmu\u015ftur. Bu t&uuml;r hukuka ayk\u0131r\u0131 m&uuml;dahalelerin temel sebeplerinden biri d&uuml;nya sisteminde hukukun &uuml;st&uuml;nl&uuml;\u011f&uuml;n&uuml;n sa\u011flanamam\u0131\u015f olmas\u0131, g&uuml;&ccedil;l&uuml;n&uuml;n hukukunun daha i\u015flevsel olmas\u0131; ikincisi ise ba\u015fta BM olmak &uuml;zere uluslararas\u0131 kurumlar\u0131n ve uluslararas\u0131 hukukun i\u015flev ve reflekslerinin zay\u0131f olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p> Biraz &ouml;nce de\u011findi\u011fim ve me\u015fru m&uuml;dafaa olarak nitelendirilen m&uuml;dahale d\u0131\u015f\u0131nda bir devletin egemenlik hakk\u0131n\u0131n ihlal edilebilece\u011fi baz\u0131 &ouml;zel durumlar da s&ouml;z konusudur ve bunlar da uluslararas\u0131 hukukta tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. E\u011fer bir devlet, kendi egemenlik s\u0131n\u0131rlar\u0131 i&ccedil;indeki insan haklar\u0131n\u0131 ciddi bi&ccedil;imde ihlal ediyor veya var olan ihlalleri engelleyecek g&uuml;c&uuml; kendinde bulam\u0131yorsa ve bu durum ancak uluslararas\u0131 bir m&uuml;dahale ile a\u015f\u0131labilir ise o zaman uluslararas\u0131 m&uuml;dahale hakk\u0131 do\u011far. B&ouml;yle bir m&uuml;dahale, yine Birle\u015fmi\u015f Milletler Hukuku &ccedil;er&ccedil;evesinde G&uuml;venlik Konseyi karar\u0131 ile yap\u0131labilir. Buna &ouml;rnek olarak 1999 y\u0131l\u0131ndaki NATO&#39;nun Kosova M&uuml;dahalesi verilebilir. Bir devletin egemenlik duvar\u0131n\u0131n a\u015f\u0131larak uluslararas\u0131 m&uuml;dahaleye maruz b\u0131rak\u0131lmas\u0131 ancak insani m&uuml;dahale &ccedil;er&ccedil;evesinde a&ccedil;\u0131klanmaktad\u0131r. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda, bir devlet ba\u015fka bir devleti kendi g&uuml;venli\u011fine d&uuml;\u015fman olarak g&ouml;r&uuml;yor diye onun egemenlik hakk\u0131n\u0131, uluslararas\u0131 me\u015fruiyete dayanmaks\u0131z\u0131n, ihlal edemez. (Hakan &Ccedil;OPUR, www.ihh.org.tr)<\/p>\n<p> \u0130\u015fte T&uuml;rkiye&#39;de kimi siyaset&ccedil;iler ve stratejistler, &quot;Kerk&uuml;k&#39;te demografik yap\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirildi\u011fini, T&uuml;rkmenlere y&ouml;nelik etnik temizlik yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131&quot; ileri s&uuml;rerek T&uuml;rkiye&#39;nin T&uuml;rkmenler&#39;e y&ouml;nelik bir soyk\u0131r\u0131m\u0131 &ouml;nlemek i&ccedil;in insani m&uuml;dahale kapsam\u0131nda bir m&uuml;dahalede bulunabilece\u011fini ileri s&uuml;rmektedirler. \u015e&uuml;phesiz T&uuml;rkmenlere veya ba\u015fka bir etnik ve dinsel toplulu\u011fa kar\u015f\u0131 bu t&uuml;rden bir insanl\u0131k su&ccedil;unun i\u015flenmesi halinde T&uuml;rkiye&#39;nin de ba\u015fka &uuml;lkelerin de bunu &ouml;nlemek i&ccedil;in m&uuml;dahale etmeleri gerekir. Ancak Kerk&uuml;k&#39;te durum bu \u015fekilde de\u011fildir. &Ouml;zellikle de K&uuml;rtlerin bu t&uuml;r bir uygulamada rol almalar\u0131 veya kendi egemenlikleri alt\u0131ndaki b&ouml;lgede soyk\u0131r\u0131ma, etnik temizli\u011fe g&ouml;z yummalar\u0131na ihtimal bile verilemez. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; son y&uuml;zy\u0131lda kendileri etnik temizlik olarak nitelenebilecek zorunlu g&ouml;&ccedil;ettirmelere, soyk\u0131r\u0131ma, onlarca katliama maruz kalm\u0131\u015f ma\u011fdur bir halkt\u0131r. &quot;Kendileri soyk\u0131r\u0131m kurban\u0131 olan K&uuml;rtlerin ba\u015fka etnik unsurlara kar\u015f\u0131 benzer muamelelerde bulunmalar\u0131n\u0131n d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;lemeyece\u011fi hususu&quot; Federal K&uuml;rdistan B&ouml;lge y&ouml;neticileri taraf\u0131ndan da defalarca ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p> Aksine bat\u0131 medyas\u0131nda T&uuml;rkiye&#39;nin Kerk&uuml;k&#39;te kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011fa ve etnik &ccedil;at\u0131\u015fmalara sebep olacak provokasyonlara giri\u015febilece\u011fine dair haberler yer almaktad\u0131r. Daha ge&ccedil;enlerde T&uuml;rkiye&#39;nin ana muhalefet partisi genel ba\u015fkan\u0131 Say\u0131n Deniz BAYKAL, bir televizyon program\u0131nda Kerk&uuml;k&#39;e askeri m&uuml;dahale yerine &quot;&ouml;rt&uuml;l&uuml; operasyonlar&quot; yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini s&ouml;yl&uuml;yordu. T&uuml;rkiye Ba\u015fbakan\u0131 Say\u0131n ERDO\u011eAN devlet i&ccedil;erisinde &ccedil;etelerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etti\u011fine g&ouml;re bu &ccedil;etelerin Kerk&uuml;k&#39;te K&uuml;rt, Arap ve T&uuml;rkmenlere y&ouml;nelik provokasyon ama&ccedil;l\u0131 kimi &ouml;rt&uuml;l&uuml; operasyonlar ger&ccedil;ekle\u015ftirmeleri muhtemeldir. Bu nedenle bu t&uuml;r provokasyonlara kar\u015f\u0131 gerekli tedbirleri almak, &ouml;ncelikle Federe K&uuml;rdistan B&ouml;lgesi g&uuml;venlik birimlerinin g&ouml;revidir.<\/p>\n<p> T&uuml;rk Devletinin G&uuml;ney K&uuml;rdistan&#39;a m&uuml;dahale senaryolar\u0131 i&ccedil;erisinde kullan\u0131lan arg&uuml;manlardan birisi de &quot;PKK silahl\u0131 birimlerinin G&uuml;ney K&uuml;rdistan&#39;da konu\u015flanm\u0131\u015f olmas\u0131, oradan T&uuml;rkiye topraklar\u0131 i&ccedil;erisine girerek silahl\u0131 sald\u0131r\u0131lar yapmalar\u0131 nedeniyle T&uuml;rkiye&#39;nin Kandil&#39;deki PKK varl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 askeri bir m&uuml;dahale hakk\u0131 oldu\u011fu&quot; \u015feklindedir. Uluslar aras\u0131 hukuk a&ccedil;\u0131s\u0131ndan kendi s\u0131n\u0131r g&uuml;venli\u011fini sa\u011flamak &ouml;ncelikle T&uuml;rk Devletinin hak ve sorumlulu\u011fundad\u0131r. Yaln\u0131z PKK silahl\u0131 g&uuml;&ccedil;lerinin, bunlar\u0131n e\u011fitim kamplar\u0131n\u0131n T&uuml;rkiye topraklar\u0131nda da mevcut oldu\u011fu g&ouml;z ard\u0131 edilmemelidir. Dolay\u0131s\u0131yla PKK&#39;nin Kandil&#39;deki varl\u0131\u011f\u0131, T&uuml;rkiye&#39;nin G&uuml;ney K&uuml;rdistan&#39;a m&uuml;dahalesinin inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131ktan uzak basit bir bahanesidir sadece. &Ouml;yle ki PKK&#39;nin silahl\u0131 g&uuml;c&uuml; ve \u015fiddete dayal\u0131 m&uuml;cadelesi, T&uuml;rk Devletinin as\u0131l egemen unsuru olan silahl\u0131 g&uuml;&ccedil;lerinin K&uuml;rt\/K&uuml;rdistan politikas\u0131nda ellerinde bulundurduklar\u0131 en &ouml;nemli kozudur. T&uuml;rk Genel Kurmay Ba\u015fkan\u0131 Ya\u015far B&uuml;y&uuml;kan\u0131t&#39;\u0131n ABD ziyareti s\u0131ras\u0131nda PKK&#39;n\u0131n siyasalla\u015fmas\u0131n\u0131 T&uuml;rkiye i&ccedil;in en b&uuml;y&uuml;k tehdit olarak de\u011ferlendiren a&ccedil;\u0131klamas\u0131, bu konuda kendilerini ele vermektedir. Siyasalla\u015fma neden tehdit olsun? &Ouml;zellikle silah b\u0131rak\u0131l\u0131rsa ve \u015fiddet m&uuml;cadele y&ouml;ntemi olmaktan &ccedil;\u0131kar\u0131l\u0131rsa siyasalla\u015fma nas\u0131l tehdit olur? &Ccedil;&uuml;nk&uuml; PKK&#39;nin silah b\u0131rakmas\u0131, T&uuml;rk \u015fahinlerinin K&uuml;rtlerin me\u015fru hak taleplerini bast\u0131rmada kulland\u0131klar\u0131 \u015fiddet bahanesini kaybetmelerine sebep olacakt\u0131r. T&uuml;rk Genelkurmay\u0131n\u0131n as\u0131l korkusu da budur. Buna ra\u011fmen uluslar aras\u0131 hukuk a&ccedil;\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirildi\u011finde, T&uuml;rkiye&#39;nin Kandil&#39;e y&ouml;nelik s\u0131n\u0131rl\u0131 bir m&uuml;dahale de bulunmas\u0131, T&uuml;rkiye ile Irak ve Federe K&uuml;rdistan H&uuml;k&uuml;metleri aras\u0131nda var\u0131lacak bir mutabakat &ccedil;er&ccedil;evesinde m&uuml;mk&uuml;n olabilir. Bu mutabakat sa\u011flanmadan tek tarafl\u0131 bir m&uuml;dahale, Irak&#39;\u0131n egemenlik hakk\u0131n\u0131n ihlali olmakla birlikte ayn\u0131 zamanda BM&#39;nin Irak&#39;ta bar\u0131\u015f\u0131 sa\u011flama amac\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmaya y&ouml;nelik bir m&uuml;dahale olacakt\u0131r.<\/p>\n<p> Sonu&ccedil; olarak \u015funu ifade edebiliriz. T&uuml;rk Devleti, art\u0131k K&uuml;rt ger&ccedil;e\u011fi ile y&uuml;zle\u015fmek zorundad\u0131r. \u0130&ccedil;eride K&uuml;rt&#39;&uuml; T&uuml;rkle\u015ftirme projesi iflas etmi\u015ftir. Askeri &ccedil;&ouml;z&uuml;mde \u0131srar\u0131n sonu&ccedil; vermeyece\u011fini 80 y\u0131ll\u0131k pratik ispat etti. T&uuml;rk Devleti, G&uuml;ney K&uuml;rdistan&#39;a ili\u015fkin politikas\u0131n\u0131 ise uluslar aras\u0131 hukuk zeminine oturtmak suretiyle b&ouml;lge bar\u0131\u015f\u0131na katk\u0131da bulunmal\u0131d\u0131r. T&uuml;rkler, &quot;T&uuml;rkiye&#39;nin hamili\u011finde bir Federe K&uuml;rdistan, Benelux modeli, Tayvan modeli, v.b projelerle&quot; K&uuml;rtlere y&ouml;n tayin etme &ccedil;abalar\u0131ndan da vazge&ccedil;melidir. B\u0131rak\u0131n K&uuml;rtler de kendi kaderleri &uuml;zerinde &ouml;zg&uuml;rce kendileri karar verebilsinler.<\/p>\n<p> Bug&uuml;n tarihlerinin en &ouml;nemli d&ouml;nemecinden ge&ccedil;mekte olan K&uuml;rtler, &quot;gelecek perspektifinden yoksun olduklar\u0131, konjonkt&uuml;r&uuml; iyi okuyamad\u0131klar\u0131, uluslar aras\u0131 dengeleri lehlerine &ccedil;eviremedikleri, karde\u015flerinin ihanetine u\u011frad\u0131klar\u0131, v.b&quot; &uuml;zerinde tart\u0131\u015f\u0131labilecek pek &ccedil;ok sebeple yirminci y&uuml;zy\u0131l\u0131 kaybettiler. Ancak bir y&uuml;zy\u0131l daha kaybetme l&uuml;ksleri yoktur. Hi&ccedil;bir K&uuml;rt &ouml;rg&uuml;t&uuml; veya liderli\u011fi, K&uuml;rtlerin en ileri d&uuml;zeydeki kolektif haklar\u0131n\u0131 kullanmalar\u0131n\u0131 zora sokacak \u015fekilde K&uuml;rtlerin gelece\u011fi &uuml;zerine ipotek koyacak projeleri ya\u015fama ge&ccedil;irme veya bu t&uuml;r projelerin ya\u015fama ge&ccedil;irilmesinde rol alma hakk\u0131na sahip de\u011fildir. K&uuml;rtler, &ouml;zellikle kuzeyde maruz b\u0131rak\u0131ld\u0131klar\u0131 asimilasyon politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 toplumsal d&uuml;zeyde aidiyet bilincini geli\u015ftirdikleri; i&ccedil; siyasal &ccedil;at\u0131\u015fmalardan (b\u0131rak&uuml;ji) uzak durduklar\u0131; b&ouml;lge &uuml;lkelerinin ve emperyal g&uuml;&ccedil;lerin hedeflerinin arac\u0131 olmaktan ka&ccedil;\u0131nd\u0131klar\u0131 taktirde 21. y&uuml;zy\u0131l K&uuml;rtlerin kazan\u0131mlar\u0131 a&ccedil;\u0131s\u0131ndan &ouml;nemli bir y&uuml;zy\u0131l olacak; K&uuml;rtler de di\u011fer medeni milletler gibi tarih sahnesinde hak ettikleri yeri alacaklard\u0131r. K&uuml;rtlerin bu sayede b&ouml;lge bar\u0131\u015f\u0131nda da garant&ouml;r bir rol oynamalar\u0131 kuvvetle muhtemeldir. Bu bilin&ccedil;le hareket etmek, her d&uuml;\u015f&uuml;nce ve inan&ccedil; sahibi K&uuml;rd&uuml;n &ouml;ncelikli sorumlulu\u011fudur.<\/p>\n<p> Not:<em>KUD&Ccedil;G&#39;nun yasaklanan Kerk&uuml;k Konferans\u0131n\u0131n konu\u015fmac\u0131lar\u0131ndan MAZLUMDER Eski Genel Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Av. \u015eehmus &Uuml;LEK&#39;in, konferansta yapmay\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;nd&uuml;\u011f&uuml; konu\u015fma&#8230;.<\/em> <\/p>\n<p align=\"left\"> <em><a href=\"http:\/\/www.rizgari.com\/\">http:\/\/www.rizgari.com\/<\/a> sitesinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em> <\/p>\n        <div class=\"booster-block booster-reactions-block\">\n            <div class=\"twp-reactions-icons\">\n                \n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-1\" post-id=\"485\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/happy.svg\" alt=\"Happy\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Happy                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                        \n                                                <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-2\" post-id=\"485\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/sad.svg\" alt=\"Sad\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Sad                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-3\" post-id=\"485\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/excited.svg\" alt=\"Excited\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Excited                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-6\" post-id=\"485\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/sleepy.svg\" alt=\"Sleepy\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Sleepy                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                        \n                                                <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-4\" post-id=\"485\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/angry.svg\" alt=\"Angry\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">Angry<\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                        \n                    <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-5\" post-id=\"485\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/surprise.svg\" alt=\"Surprise\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">Surprise<\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n            <\/div>\n        <\/div>\n\n    \n<div class=\"twitter-share\"><a href=\"https:\/\/twitter.com\/intent\/tweet?via=SerhatArarat1\" class=\"twitter-share-button\">Tweet<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>K&uuml;rdistan&#39;a gelince&#8230;..Yeni Irak Anayasas\u0131n\u0131n 113. maddesi gere\u011fince &quot;K&uuml;rdistan b&ouml;lgesi ile bu b&ouml;lgenin federal ve b&ouml;lgesel makamlar\u0131&quot; Anayasan\u0131n y&uuml;r&uuml;rl&uuml;\u011f&uuml; ile birlikte t&uuml;m Irak halk\u0131 taraf\u0131ndan kabul edilmi\u015f ve anayasal g&uuml;venceye ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[34],"tags":[],"class_list":["post-485","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kurdistan"],"blocksy_meta":[],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/485","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=485"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/485\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=485"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=485"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=485"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}