{"id":48,"date":"2005-06-29T20:39:35","date_gmt":"2005-06-29T18:39:35","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.mehmetcanyuece.com\/2005\/06\/29\/duenya-haziran-2004-say-5\/"},"modified":"2005-06-29T20:39:35","modified_gmt":"2005-06-29T18:39:35","slug":"duenya-haziran-2004-say-5","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/duenya-haziran-2004-say-5\/","title":{"rendered":"D\u00fcnya \/ Haziran 2004 Say\u0131 5"},"content":{"rendered":"
\n
\n \t<\/i> Read Time:<\/span>18 Minute, 10 Second <\/div>\n\n <\/div>

<\/p>\n

POL\u0130T\u0130K \u0130SLAM<\/strong> <\/div>\n

<\/strong><\/p>\n

Samir AMIN<\/strong> <\/div>\n

<\/p>\n

Ça\u011fda\u015f Müslüman dünyada, tek gerçek \u0130slami inanc\u0131 temsil ettiklerini iddia eden politik hareketlerin do\u011fas\u0131 ve i\u015flevi nedir? Bu hareketler Bat\u0131da genellikle "\u0130slamc\u0131 Köktendincilik" olarak adland\u0131r\u0131lmaktaysa da, ben Arap dünyas\u0131nda kullan\u0131lmakta olan terimi "Politik \u0130slam" terimini tercih edece\u011fim. <\/div>\n

<\/p>\n

Burada söz konusu olan ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na dinsel hareketler de\u011fil- farkl\u0131 gruplar birbirlerine son derece yak\u0131nd\u0131rlar- çok daha s\u0131radan bir \u015feydir: iktidar\u0131n ele geçirilmesini amaçlayan politik örgütler, ne daha fazlas\u0131, ne de daha eksi\u011fi. Bu örgütlenmelerin \u0130slam’\u0131n bayra\u011f\u0131na yap\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n nedeni ise basit, kör gözüm parma\u011f\u0131na oportünizmdir. <\/div>\n

<\/p>\n

Modern Politik \u0130slam Hindistan’daki \u0130ngiliz sömürgecili\u011fine hizmet eden oryantalistler taraf\u0131ndan icat edildi ve Pakistan’da Mawdudi taraf\u0131ndan geli\u015ftirildi. Esas olarak da Müslüman inanc\u0131ndaki kimselerin yaln\u0131zca \u0130slami bir devletin yönetimi alt\u0131nda ya\u015fayabileceklerini kan\u0131tlamay\u0131 içeriyordu -çünkü \u0130slam dinsel kurumlar\u0131n ve devletin birbirinden ayr\u0131lmas\u0131na izin veremez. Oryantalistler 13. Yüzy\u0131l \u0130ngilizlerinin de H\u0131ristiyanl\u0131k konusunda tamam\u0131yla benzer fikirlere sahip olduklar\u0131n\u0131 el çabuklu\u011fuyla unutmu\u015f gözüküyorlar. <\/div>\n

<\/p>\n

Amans\u0131z özgürlük kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131. Politik \u0130slam diline dolad\u0131\u011f\u0131 dinle ilgilenmez ve hiçbir teolojik ya da toplumsal ele\u015ftiri de önermez. O Latin Amerika’dakine benzer bir "özgürlük teolojisi" de\u011fildir. Özgürle\u015fme de\u011fil, boyun e\u011fi\u015f vazeder. Sudanl\u0131 Mahmud Taha kendi \u0130slam yorumunda özgürle\u015fme ö\u011fesini vurgulayan tek \u0130slami ayd\u0131nd\u0131. Hartum otoriteleri taraf\u0131ndan dü\u015fünceleri nedeniyle ölüme mahkum edildi\u011finde, Taha’n\u0131n infaz\u0131, "radikal" ya da "\u0131l\u0131ml\u0131" tek bir \u0130slamc\u0131 grup taraf\u0131ndan protesto edilmedi. Kendilerini "\u0130slami rönesans"la özde\u015fle\u015ftiren ya da bu hareketlerle "diyalog" öneren hiçbir ayd\u0131n taraf\u0131ndan da savunulmad\u0131. Olay Bat\u0131 medyas\u0131nda haber bile olmad\u0131. (1) <\/div>\n

<\/p>\n

 <\/p>\n

"\u0130slami rönesans"\u0131n müjdecileri teolojiyle ilgili de\u011fillerdir ve asla da klasik teoloji metinlerine at\u0131fta bulunmazlar. Bu dü\u015fünürler için, \u0130slami bir topluluk, güçlü ve içten bir ki\u015fisel inançtan daha çok, etnisite gibi miraslarla tan\u0131mlan\u0131r. Onun sorunu "kolektif bir kimlik" olu\u015fturmakt\u0131r, daha fazlas\u0131 de\u011fil. "Politik \u0130slam" sözcü\u011fünün bu tür hareketler için uygun terim olmas\u0131n\u0131n nedeni budur. <\/div>\n

<\/p>\n

Politik \u0130slam, \u0130slam’dan sadece ça\u011fda\u015f Müslüman ya\u015fant\u0131s\u0131n\u0131n payla\u015f\u0131lm\u0131\u015f adetlerini al\u0131r-mutlak sayg\u0131 bekledi\u011fi ritüelleri. Ayn\u0131 zamanda, iki yüzy\u0131l önce Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu, \u0130ran ve Orta Asya’da zaman\u0131n güçleri taraf\u0131ndan icra edilmi\u015f olan kamusal ve özel kurallara tam bir kültürel dönü\u015f talep eder. Politik \u0130slam, bu kurallar\u0131n "gerçek \u0130slam’\u0131n", Peygamber ça\u011f\u0131 \u0130slam’\u0131n\u0131n kurallar\u0131 oldu\u011fu inanc\u0131ndad\u0131r, ya da buna inan\u0131yormu\u015f gibi görünür. Ama önemli olan bu da de\u011fildir. Elbette \u0130slam, \u0130slam’\u0131n kökenlerinden modern zamanlara kadar kullan\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu üzere, iktidar icras\u0131n\u0131n me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 aç\u0131s\u0131ndan bu yoruma izin vermektedir. <\/div>\n

<\/p>\n

\u0130slam bu anlamda orijinal de\u011fildir. Örne\u011fin, H\u0131ristiyanl\u0131k da, modernlik-öncesi Avrupa’daki politik ve toplumsal iktidar yap\u0131lar\u0131n\u0131 korumak üzere ayn\u0131s\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r. Asgari bir uyan\u0131kl\u0131k ve ele\u015ftirel duyarl\u0131l\u0131k sahibi olan herhangi bir insan me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 söylemin arkas\u0131nda, gerçek tarihlere sahip olan gerçek toplumsal sistemler bulundu\u011funu anlayacakt\u0131r. Politik \u0130slam bu olguyla ilgili de\u011fildir. Bu sistemlerin herhangi bir analizini ya da ele\u015ftirisini önermez. Ça\u011fda\u015f \u0130slam sadece geçmi\u015fe dayal\u0131 bir ideolojidir, geçmi\u015fe, daha kesin olarak da Müslüman dünyas\u0131n\u0131n kapitalizmin ve bat\u0131l\u0131 emperyalizmin geni\u015flemesine boyun e\u011fmesinin hemen öncesindeki geçmi\u015fine kat\u0131ks\u0131z ve basit geri dönü\u015fü öneren bir ideoloji. Dinlerin -\u0130slam, H\u0131ristiyanl\u0131k ve di\u011ferleri-bu biçimde reaksiyoner, engellemeci bir biçimde yorumlanm\u0131\u015f olmalar\u0131, reformist ya da hatta devrimci, ba\u015fka türlü yorumlar\u0131 d\u0131\u015flamaz. Geçmi\u015fe dönü\u015f (Politik \u0130slam’\u0131n onlar ad\u0131na konu\u015ftu\u011funu iddia etti\u011fi halklar taraf\u0131ndan bile) sadece arzu edilmez de\u011fil, ayn\u0131 zamanda, tamamen imkans\u0131zd\u0131r da. Politik \u0130slam’\u0131 olu\u015fturan hareketlerin, politik hayatta al\u0131\u015f\u0131ld\u0131k oldu\u011fumuz üzere kesin bir program sunmay\u0131 reddetmelerinin nedeni de budur. Politik \u0130slam, toplumsal ve ekonomik hayat\u0131n somut sorunlar\u0131na yan\u0131t olarak, \u015fu içi bo\u015f slogan\u0131 ileri sürmektedir: Çözüm \u0130slam’da. Politik \u0130slam’\u0131n sözcüleri, duvara s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131nda asla liberal kapitalizmle uyumlu bir yan\u0131t bulmakta zorlanmazlar; örne\u011fin M\u0131s\u0131r parlamentosu toprak sahiplerine azami manevra imkân\u0131 ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 ve onlar\u0131n topraklar\u0131nda çal\u0131\u015fan köylü çiftçilere hiçbir \u015fey vermedi\u011finde bile. Konu hakk\u0131ndaki (Suudi Arabistan taraf\u0131ndan finanse edilen) el kitaplar\u0131n\u0131n yazarlar\u0131, "\u0130slami bir ekonomi politik" üretme yolundaki mutsuz çabalar\u0131nda sadece Amerikan liberalizminin en bayat ö\u011fretilerine dinsel bir k\u0131l\u0131f geçirmeyi ba\u015farabilmi\u015flerdir. <\/div>\n

<\/p>\n

\u0130ran’da Türbanl\u0131 Diktatörlük. \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti, ba\u015far\u0131s\u0131na katk\u0131da bulunan kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131n, genel kural\u0131 kan\u0131tlamaktad\u0131r: \u0130slami hareketin, toplumsal aç\u0131dan gerici, ABD müttefiki \u015eah diktatörlü\u011füne kar\u015f\u0131 verilen laik, sosyalist mücadele ile paralel biçimde h\u0131zla geli\u015fmesi. \u015eah’\u0131n devrilmesinin ard\u0131ndan, Mollalar\u0131n ola\u011fanüstü acayip davran\u0131\u015flar\u0131, \u0130ran s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n ötesine uzanan güçlü popüler me\u015fruiyetlerini türettikleri anti-emperyalist konumlar\u0131 taraf\u0131ndan perdelendi. Rejim yava\u015f yava\u015f canl\u0131 ve yarat\u0131c\u0131 bir sosyo-ekonomik geli\u015fmenin te\u015fvik edilmesi için gereken önderli\u011fi sa\u011flama yetene\u011fine sahip olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 gösterdi. Din adamlar\u0131n\u0131n, asker ve bürokratlardan devrald\u0131klar\u0131, türbanl\u0131 diktatörlük, ülkenin ekonomik mekanizmalar\u0131n\u0131n fantastik ölçülerde y\u0131k\u0131ma u\u011frat\u0131lmas\u0131yla sonuçland\u0131. "Güney Kore"nin ayn\u0131s\u0131n\u0131 yapma iddias\u0131yla böbürlenen \u0130ran \u015fimdi "Dördüncü Dünya" ülkeleriyle ayn\u0131 grupta yer al\u0131yor. <\/div>\n

<\/p>\n

Rejimin kat\u0131 sa\u011f kanad\u0131n\u0131n ülke i\u015fçi s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu toplumsal sorunlar kar\u015f\u0131s\u0131ndaki kay\u0131ts\u0131zl\u0131\u011f\u0131, teokratik diktatörlü\u011fün temel ilkesi olan politik iktidar tekelini ortadan kald\u0131rmadan rejimin zalimliklerini \u0131l\u0131ml\u0131la\u015ft\u0131rmay\u0131 amaçlayan, "reformcular\u0131n" önünü açt\u0131. \u0130slami Cumhuriyetin ekonomik felaketlerinin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 boyutlar\u0131 kabul eden "reformcular" "anti-emperyalist" söylemlerini yava\u015f yava\u015f terk etme yönündeki pragmatik karar\u0131 verdiler. Reformcular \u015fimdi \u0130ran’\u0131 kapitalizmin periferideki ortalama komprador dünyas\u0131na yeniden dahil etme sürecindeler. \u0130ran’daki Politik \u0130slam sistemi son noktas\u0131na ula\u015ft\u0131. \u0130ran halk\u0131n\u0131n vermekte oldu\u011fu politik ve toplumsal mücadeleler din adamlar\u0131n\u0131 di\u011fer tüm politik ve sivil toplum kurumlar\u0131n\u0131n üstüne yerle\u015ftiren "wilaya al faquih" ilkesinin kendisinin reddedilmesiyle sonuçlanabilir. <\/div>\n

<\/p>\n

\u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti Mollalar taraf\u0131ndan tekelle\u015ftirilen tek parti diktatörlü\u011fünden ba\u015fka bir politik sistemi asla kabul etmemi\u015ftir. \u0130slamc\u0131 partilerle Avrupa’n\u0131n H\u0131ristiyan demokrat partileri aras\u0131nda s\u0131kça yalan yanl\u0131\u015f benzetmeler yap\u0131lmaktad\u0131r (örne\u011fin, e\u011fer H\u0131ristiyan Demokratlar \u0130talya’y\u0131 30 y\u0131l boyunca yönettilerse, neden \u0130slamc\u0131 bir parti de Cezayir’i ya da M\u0131s\u0131r’\u0131 yönetmesin?) Ancak \u0130slamc\u0131 bir hükümet bir kez iktidara geldikten sonra acilen ve kesinlikle di\u011fer tüm yasal politik muhalefet biçimlerini ortadan kald\u0131rmaktad\u0131r. <\/div>\n

<\/p>\n

<\/div>\n

<\/p>\n

Yeni liberal teokrasi <\/strong><\/div>\n

<\/p>\n

Politik \u0130slam asl\u0131nda sadece, -do\u011fal olarak tamamen kendi haline b\u0131rak\u0131lan–pazar\u0131n nimetlerine inanan bir yeni liberalizm versiyonu ise, ayn\u0131 zamanda demokrasinin de tam bir inkar\u0131d\u0131r. Politik \u0130slam’a göre, dinsel yasa (\u015eeriat), insanl\u0131\u011f\u0131 – demokrasinin temel bir tan\u0131m\u0131 olan- yeni yasalar icat etme zahmetinden kurtararak ve bize en fazla ilahi yasan\u0131n nüanslar\u0131 hakk\u0131nda yorumda bulunma hakk\u0131 tan\u0131yarak, tüm sorulara çoktan yan\u0131t vermi\u015ftir. Bu türden bir ideolojik konu\u015fma gerçekli\u011fi inkar eder, Müslüman toplumlar\u0131n\u0131n gerçek tarihini inkar eder ki bu tarih içinde, bu aç\u0131kça söylenmemekle birlikte, yeni yasalar\u0131n icat edilmesi gerekmi\u015fti. Asl\u0131nda bunun anlam\u0131 sadece yönetici s\u0131n\u0131f\u0131n \u015eeriat\u0131 yorumlama hakk\u0131na ve iktidar\u0131na sahip olmas\u0131d\u0131r. Bu tür bir otokrasinin en a\u015f\u0131r\u0131 örne\u011fi, bir anayasaya sahip olmayan, yöneticilerinin Kuran’\u0131n yeterli bir anayasa ikamesi oldu\u011funu iddia ettikleri Suudi Arabistan’d\u0131r. Gerçek pratikte, Suudi Ailesi mutlak bir monar\u015fi ya da kabilesel bir \u015fefli\u011fin iktidar\u0131na sahiptir. <\/div>\n

<\/p>\n

Ça\u011fda\u015f Politik \u0130slam, ne yaz\u0131k ki ço\u011funlukla ileri sürüldü\u011fü gibi, laikli\u011fin suimuamelelerine kar\u015f\u0131 tepkisel bir sonuç de\u011fildir. Eski Sovyetler Birli\u011fi’nin içindekiler hariç, modern zamanlar\u0131n hiçbir Müslüman ülkesi, herhangi bir ateist ve sald\u0131rgan iktidar\u0131n cüretkar yenilikleri taraf\u0131ndan gadre u\u011fram\u0131\u015f olmak bir yana, asla gerçekten laik olmam\u0131\u015ft\u0131r. Mustafa Kemal Türkiye’si, Nas\u0131r M\u0131s\u0131r’\u0131, Baasc\u0131 Suriye ve Irak gibi yar\u0131-modern devletler, (eski dönemlerde de oldu\u011fu gibi) din adamlar\u0131n\u0131, onlara sadece Devletin politik opsiyonlar\u0131n\u0131 me\u015frula\u015ft\u0131rmay\u0131 amaçlayan kavramlar dayatmak üzere, kendilerine boyun e\u011fdirmi\u015flerdir. <\/div>\n

<\/p>\n

Politik \u0130slam asl\u0131nda komprador kapitalizminin sahip oldu\u011fu tabi konumun bir tür adaptasyonundan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Sözde "\u0131l\u0131ml\u0131" yorumu da o halde söz konusu halklar\u0131 tehdit eden ba\u015fl\u0131ca tehlikeyi temsil etmektedir çünkü "radikallerin" \u015fiddeti sadece, Bat\u0131 taraf\u0131ndan pek sevilen "\u0131l\u0131ml\u0131lar\u0131n" (\u0130ran’dakiler iyi bir örnektir) tasar\u0131mlar\u0131na uygun yeni bir komprador iktidar\u0131n in\u015fas\u0131n\u0131n önünü açarak Devleti destabilize etmeye hizmet etmektedir. Üçlü troykan\u0131n (ABD, Avrupa ve Japonya) Amerikan yanl\u0131s\u0131 diplomasinin soruna yönelik bu tür "çözümler" bulunmas\u0131 yönünde sunduklar\u0131 sürekli destek, onlar\u0131n küreselle\u015fmi\u015f yeni liberal düzeni egemen ulus ötesi sermayenin hizmetine dayatma arzular\u0131yla mutlak bir tutarl\u0131l\u0131k içindedir. <\/div>\n

<\/p>\n

Yeni liberal ekonomi ve politik otokrasi ça\u011fda\u015f kapitalist periferideki toplumlar\u0131n idaresini üstlenen egemen komprador s\u0131n\u0131flara mükemmelen uymaktad\u0131r. \u0130slamc\u0131 partiler bütünüyle bu s\u0131n\u0131flar\u0131n araçlar\u0131d\u0131r. Bu sadece Müslüman Karde\u015fler ya da \u0131l\u0131ml\u0131 kabul edilen di\u011fer örgütler ve burjuvaziyle olan yak\u0131n s\u0131n\u0131f ba\u011flar\u0131 aç\u0131kça bilinenler için geçerli de\u011fildir. Bu "terörizmle" u\u011fra\u015fan küçük gizli örgütlenmeler için de ayn\u0131 biçimde do\u011frudur. Her ikisi de Politik \u0130slam’\u0131n kullan\u0131\u015fl\u0131 araçlar\u0131d\u0131r ve \u015fiddet kullananlarla devlet kurumlar\u0131na (özellikle e\u011fitim, yarg\u0131, medya ve mümkünse asker ve polis) s\u0131zanlar\u0131n aras\u0131ndaki i\u015f bölümü son derece tamamlay\u0131c\u0131d\u0131r. Bu tür tüm gruplar ve etkinlikler için, tek bir hedef vard\u0131r: devlet iktidar\u0131n\u0131n ele geçirilmesi, beklenen zaferden sonraki sabah "\u0131l\u0131ml\u0131lar" "radikallerin" a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 törpüleyecek olsalar bile. \u0130ran Devriminin hemen ard\u0131ndan Mollalar, sosyalizmden esinlenen kendi halkç\u0131, devrimci amaçlar\u0131yla politik \u0130slam’\u0131n derin seferberli\u011fi aras\u0131nda ortak bir dava olu\u015fturmaya giri\u015fen solcu militanlar\u0131 (Fedain ve Mücahidin) katlettiler. Fedain ve Mücahidin olmaks\u0131z\u0131n, "\u0130slami" devrimin zaferi mümkün olamazd\u0131. O zamandan beri, Mollalar kendi iktidarlar\u0131n\u0131 devam ettirmek üzere lümpen proletarya içinden milyonlarca politik terörist dev\u015firdiler ve e\u011fittiler. <\/div>\n

<\/p>\n

Politik \u0130slam hareketlerinin s\u0131rtlar\u0131n\u0131 dayad\u0131klar\u0131 mevcut iktidar yap\u0131lar\u0131 yeni liberal küreselle\u015fmenin diktelerine tam anlam\u0131yla tabi olan kompradorlar, bölgenin ulusal burjuvazisidir. Komprador s\u0131n\u0131flar, "çok-partili" olarak adland\u0131rd\u0131klar\u0131 parlamenter seçim ba\u011f\u0131\u015f\u0131nda bulunduklar\u0131nda bile hiç de demokratik de\u011fillerdir ve anlaml\u0131 bir demokrasiyi reddetmek üzere (Cezayir’de oldu\u011fu gibi) \u0130slami terörizm gerekçesine ba\u015fvururlar. <\/div>\n

<\/p>\n

Bunun anlam\u0131 kompradorlarla \u0130slamc\u0131lar aras\u0131ndaki çat\u0131\u015fman\u0131n sadece egemen bir s\u0131n\u0131f\u0131n fraksiyonlar\u0131 aras\u0131ndaki bir çeli\u015fki olmas\u0131d\u0131r – bu birbirlerine kar\u015f\u0131t önderler ve onlar\u0131n izleyicileri taraf\u0131ndan iktidar için, sadece onun için verilen bir mücadeledir. Bu çeli\u015fkinin biçimi, ko\u015fullara ba\u011fl\u0131 olarak, Cezayir’de oldu\u011fu gibi a\u015f\u0131r\u0131 \u015fiddetten, hükümetin Müslüman Karde\u015fler’le do\u011frudan görü\u015fmeler yapt\u0131\u011f\u0131 M\u0131s\u0131r’da oldu\u011fu gibi, diyaloga kadar uzanabilir. Çeli\u015fkinin her iki taraf\u0131 da politik aç\u0131dan kafas\u0131 kar\u0131\u015f\u0131k olan halk\u0131 kendi taraf\u0131na çekme giri\u015fimlerinin bir parças\u0131 olarak \u0130slami demagojiyi kullan\u0131r. Ça\u011fda\u015f popüler kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 önceki dönemin popülist ulusalc\u0131l\u0131\u011f\u0131na (Nas\u0131r, Boumedenyen, Le Bass) dayal\u0131 umutlar\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan görünen kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 and\u0131rmaktad\u0131r. Bu kez yönetimdeki komprador s\u0131n\u0131flar\u0131n yeni liberalizminden do\u011fan toplumsal y\u0131k\u0131m\u0131n yayg\u0131n biçimde ortaya ç\u0131kmas\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. <\/div>\n

<\/p>\n

\u0130slam dünyas\u0131ndaki popüler kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n önemsiz olmayan nedenlerinden bir tanesi de solun bir önceki dönemde ulusal popülizmin yönetici güçlerine yöneltti\u011fi ele\u015ftirilerin a\u015f\u0131r\u0131 darl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Yine de iktidardaki burjuvazi hiçbir anlamda laik de\u011fildir. Kendi kar\u015f\u0131tlar\u0131 kadar "\u0130slami" olma iddias\u0131ndad\u0131r, örne\u011fin -özellikle aile alan\u0131nda- \u0130slami yasan\u0131n birçok kabulünü dayatmaktad\u0131r, böylelikle de yava\u015f yava\u015f hayali gerçekli\u011fe dönü\u015ftürmektedir. Ortaya ç\u0131kan "uzla\u015fmac\u0131" çözümler kaç\u0131n\u0131lmaz biçimde egemen yeni liberal ve anti demokratik düzeni beslemektedir. Yani esas olarak ABD taraf\u0131ndan yönetilen egemen uluslararas\u0131 politik ve ekonomik güçler, politik iktidar\u0131n Politik \u0130slam taraf\u0131ndan icra edilmesinde hiçbir sak\u0131nca görmemektedirler. Bu durum Bat\u0131n\u0131n "demokrasi" savunusunun ikiyüzlülü\u011füne dair birçok \u015fey söylemekte; "pazar\u0131n" ve "demokrasinin" Bat\u0131l\u0131 ideolojik biçimde birbiriyle e\u015fitlenmesinin tersine, iki ilkenin asl\u0131nda tam bir kar\u015f\u0131tl\u0131k içinde oldu\u011funu kan\u0131tlamaktad\u0131r. <\/div>\n

<\/p>\n

<\/div>\n

<\/p>\n

\u0130deolojik tamamlay\u0131c\u0131l\u0131k <\/strong><\/div>\n

<\/p>\n

Küresel yeni liberal kapitalizmin ve Politik \u0130slam’\u0131n söylemleri çeli\u015fkili de\u011fil tamamlay\u0131c\u0131d\u0131r. Mevcut moda taraf\u0131ndan popülerle\u015ftirilen Amerikan "toplulukçuluk" ideolojisi vicdan\u0131 ve toplumsal mücadeleleri gölgelemekte ve onlar\u0131n yerine bunlar\u0131 görmezlikten gelen sözde kolektif "kimlikleri" ikame etmektedir. Yani bu ideoloji sermaye egemenli\u011fi stratejisi içinde mükemmel biçimde maniple edilmektedir çünkü mücadeleyi gerçek toplumsal çeli\u015fkiler alan\u0131ndan kültürel, tarih-üstü ve mutlak olduklar\u0131 söylenen hayali bir dünyaya transfer etmektedir ki Politik \u0130slam da tam bir "toplulukçuluk"tur. <\/div>\n

<\/p>\n

G7 güçlerinin, özellikle de ABD’nin diplomasisi, Politik \u0130slam’\u0131 desteklemeyi bile isteye tercih etmektedir. G7 M\u0131s\u0131r’dan Cezayir’e dek bu tür yard\u0131m ve destekler sunmaktad\u0131r. Afganistan’da, ABD deste\u011fi Afganl\u0131 \u0130slamc\u0131lar\u0131, gerçekte okullar\u0131 k\u0131zlara açma cüretini gösteren ayd\u0131nlanmac\u0131, modernle\u015fmeci, ulusal ve halkç\u0131 bir despotizm biçiminden ibaret olan korkunç komünizm diktatörlü\u011füne kar\u015f\u0131 "özgürlük sava\u015fç\u0131lar\u0131" olarak tarif etme biçimine bürünmü\u015ftür. Bat\u0131l\u0131 önderler Politik \u0130slam’\u0131n söz konusu halklar\u0131 çaresiz b\u0131rakmak ve sonuçta herhangi bir zorlukla kar\u015f\u0131la\u015fmaks\u0131z\u0131n kompradorla\u015ft\u0131r\u0131lmalar\u0131n\u0131 güvence alt\u0131na almak aç\u0131s\u0131ndan -kendileri için-bir de\u011feri oldu\u011funu bilmektedirler. <\/div>\n

<\/p>\n

Amerikan düzeni, içsel sinikli\u011fiyle, Politik \u0130slam’dan ikinci kez nas\u0131l yararlanaca\u011f\u0131n\u0131 da bilmektedir. Politik \u0130slam’\u0131n esinledi\u011fi rejimlerin – örne\u011fin Taliban– barbarca "sapmalar\u0131" asl\u0131nda sapma falan de\u011fildir, gerçekte kendi programlar\u0131n\u0131n mant\u0131\u011f\u0131 içinde yer almaktad\u0131r ve emperyalizm, e\u011fer gerekirse, zalimce müdahale etmeyi uygun buldu\u011funda da suiistimal edilebilir niteliktedir. Politik \u0130slam’\u0131n ilk kurbanlar\u0131 olan halklara atfedilen "vah\u015filik", bu denli kutupla\u015fm\u0131\u015f bir kapitalist geni\u015flemenin mant\u0131ksal ve gerekli ürünü olan "küresel bir apartheid (\u0131rk ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 sistemi)"nin kabulünü kolayla\u015ft\u0131racak olan "\u0130slamfobia"n\u0131n te\u015fvik edilmesine muhtemelen katk\u0131da bulunacakt\u0131r. <\/div>\n

<\/p>\n

Yani Bat\u0131n\u0131n Politik \u0130slam’a sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 destek Politik \u0130slam’\u0131n ö\u011felerine silah, mali destek ve askeri e\u011fitim sa\u011flamak türündeki grotesk a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n ötesine ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Afganistan örne\u011finde, gerekçe "komünizmle sava\u015fmakt\u0131, ama bu \u0130slamc\u0131lar\u0131n uç tutumlar\u0131 (berbat "komünistler" taraf\u0131ndan k\u0131zlara aç\u0131lan okullar\u0131 kapatmak) aç\u0131k ki -ne onlar\u0131 destekleyen Bat\u0131l\u0131 hükümetler, ne de Bat\u0131l\u0131 feminist örgütler aç\u0131s\u0131ndan- bir üzüntü kayna\u011f\u0131 olmu\u015ftur. Bat\u0131n\u0131n "Afgan özgürlük sava\u015fç\u0131lar\u0131" olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 (asl\u0131nda, CIA taraf\u0131ndan e\u011fitilen ba\u015f\u0131bozuklar) ve (Cezayirli, M\u0131s\u0131rl\u0131 ve di\u011fer Müslüman) "gönüllüler" bugünlerde büyük ABD kentleri de dahil olmak üzere küre çap\u0131ndaki askeri-terörist eylemlerde tayin edici roller üstleniyorlar. Politik \u0130slam’a verilen destek ABD, Britanya ve Almanya taraf\u0131ndan sunulan hayali "politik mülteci" k\u0131l\u0131f\u0131n\u0131 da içermi\u015ftir ki, bu da Politik \u0130slam militanlar\u0131na operasyonlar\u0131n\u0131 yurtd\u0131\u015f\u0131ndan örgütleme ve yönetme, yani etkinli\u011fi azamile\u015ftirme ve riski asgarile\u015ftirme gücü sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. <\/div>\n

<\/p>\n

Bat\u0131l\u0131 güçlerle Politik \u0130slam aras\u0131ndaki bu ittifak\u0131n ideolojik e\u015flikçisi bat\u0131l\u0131 medya taraf\u0131ndan, genellikle "\u0131l\u0131ml\u0131lar" ve "radikaller" aras\u0131ndaki hayali ayr\u0131m ya da herkesin bildi\u011fi üzere Amerikal\u0131lar taraf\u0131ndan o pek sevilen çok kültürlü çe\u015fitlili\u011fin erdemleri vurgulanarak yürütülen sonsuz me\u015frula\u015ft\u0131rma kampanyas\u0131d\u0131r. Çe\u015fitli "topluluklara" gösterilen bu türden "sayg\u0131" biçimleri yeni liberalizmin ve küreselle\u015fmenin idari amaçlar\u0131 aç\u0131s\u0131ndan son derece kullan\u0131\u015fl\u0131d\u0131r, çünkü gerçek çat\u0131\u015fmalar alan\u0131nda herhangi bir kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yla geli\u015f ima etmezler. Söz konusu topluluklar, tart\u0131\u015fmay\u0131, gerçekle\u015fti\u011fi zaman ve yerde, \u015fimdiye ve buraya ait gerçek ve pratik sorunlardan kültürel imgelemin zarars\u0131z gevi\u015f getirme alanlar\u0131na kayd\u0131rarak, yeni liberalizmin oyununu oynamaktad\u0131rlar. <\/div>\n

<\/p>\n

Yani Politik \u0130slam hiçbir biçimde emperyalizm kar\u015f\u0131t\u0131 de\u011fildir, ama tam tersine, onun mükemmel hizmetçisidir. Bu olgu Bat\u0131l\u0131 ideologlar\u0131n ve fikir babalar\u0131n\u0131n, gerekti\u011fi hallerde, \u0130slam’\u0131 Bat\u0131 uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n e\u015fi görülmedik dü\u015fman\u0131 olarak sunan, Samuel Huntington ve onun CIA patronlar\u0131n\u0131n pek sevdikleri "kültürler çat\u0131\u015fmas\u0131" gibi peri masallar\u0131 uydurmalar\u0131na engel te\u015fkil etmez. Bu tür sava\u015flar sadece hayali düzlemde ya\u015fanmaktad\u0131r, gerçek dünya da ise, Politik \u0130slam taraf\u0131ndan temsil edilen "topluluklar\u0131n" kurbanlar\u0131 son derece gerçek darbelerin \u0131zd\u0131rab\u0131n\u0131 çekmektedir. Üstelik ideolojik sava\u015f, ABD’ye ve onun ikinci dereceden "müttefiklerine", ne zaman ve nerede gerekirse, askeri-politik müdahaleler için bir ba\u015fka bahane sunmaktad\u0131r. <\/div>\n

<\/p>\n

ABD’nin Politik \u0130slam’\u0131n kendi dünya hegemonyas\u0131 projesi için sunaca\u011f\u0131 hizmetlerden memnun kalaca\u011f\u0131n\u0131 söylemek \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olmaz. Filistin’deki Hamas ve Lübnan’daki (11 Eylül öncesi) Hizbullah ve (11 Eylül sonras\u0131) Taliban hariç, hiçbir Politik \u0130slam hareketi Washington taraf\u0131ndan dü\u015fman olarak tarif edilmemi\u015ftir. Hamas ve Hizbullah’\u0131n 11 Eylül öncesinde ABD taraf\u0131ndan "terörist örgüt" ilan edilmeleri aç\u0131kça bir politik co\u011frafya kazas\u0131d\u0131r, çünkü her ikisi de ABD aç\u0131s\u0131ndan her \u015feyin üstünde tutulan \u0130srail devletine kar\u015f\u0131d\u0131rlar. Hamas ve Hizbullah Politik \u0130slam’\u0131n yabanc\u0131 askeri i\u015fgale kar\u015f\u0131 sava\u015fan tek örne\u011fidirler, di\u011ferleri ise \u015fiddetlerini kendi yurtta\u015flar\u0131na yöneltmektedir. Çifte standart ve ikiyüzlülük- emperyalistlerden ba\u015fka bir \u015fey beklenebilir mi? <\/div>\n

<\/p>\n

11 Eylül ve Ötesi <\/strong><\/div>\n

<\/p>\n

11 Eylül sald\u0131r\u0131lar\u0131 Washington’un Politik \u0130slam’la olan ittifak\u0131n\u0131 gözden geçirmesini gerektirecek mi? \u0130ran ve Sudanla yap\u0131lan diplomatik ve istihbarat i\u015fbirli\u011fi böyle söylemiyor. Ama 11 Eylül olaylar\u0131n\u0131n ABD’nin kendisini petrol zengini Orta Asya’ya, Bat\u0131n\u0131n Rusya, Çin ve Hindistan çevresinde elde etmeye çal\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 jeostratejik ilerlemede bir ba\u015fka dönüm noktas\u0131 elde etmesine uygun bir bölgede konumland\u0131rmas\u0131na elveren do\u011fru bir momentte gerçekle\u015fmi\u015f oldu\u011funu da görmezlikten gelemeyiz. Bu ABD’nin 10 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n süredir aç\u0131klad\u0131\u011f\u0131 stratejik hedeflerinden birisiydi. Saddam Hüseyin de ABD’nin Körfezdeki sürekli askeri y\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131n\u0131n me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na hizmet etti. Usama bin Ladin de ayn\u0131s\u0131n\u0131 Orta Asya’daki ABD politikas\u0131 için sa\u011flayabilir. CIA ve onun sad\u0131k müttefiki MOSSAD’\u0131n \u015feytani i\u015flerinin bir biçimde parma\u011f\u0131 oldu\u011fu hipotezleri ihmal edilemez. <\/div>\n

<\/p>\n

Birle\u015fik Devletler hegemonyas\u0131n\u0131 sürdürmek ve korumak için her zaman askeri müdahalelilere üstün bir öncelik tan\u0131mak zorundad\u0131r. Bunu asla unutmamal\u0131y\u0131z. <\/div>\n

<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Not: M\u0131s\u0131rl\u0131 yazar Samin Amin taraf\u0131ndan 2001’de kaleme al\u0131nan bu makele için bkn. CovertAction Quarterly, No. 71, Winter 2001, sf. 3-6.<\/em><\/div>\n

<\/p>\n

<\/div>\n

<\/p>\n

<\/div>\n

<\/p>\n

\n
\n \n
\n \n \"Happy\"\n <\/a>\n
\n Happy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sad\"\n <\/a>\n
\n Sad <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Excited\"\n <\/a>\n
\n Excited <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sleepy\"\n <\/a>\n
\n Sleepy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Angry\"\n <\/a>\n
Angry<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n \n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Surprise\"\n <\/a>\n
Surprise<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n <\/div>\n <\/div>\n\n \n
Tweet<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

POL\u0130T\u0130K \u0130SLAM Samir AMIN Ça\u011fda\u015f Müslüman dünyada, tek gerçek \u0130slami inanc\u0131 temsil ettiklerini iddia eden politik hareketlerin do\u011fas\u0131 ve i\u015flevi nedir? Bu hareketler Bat\u0131da genellikle "\u0130slamc\u0131 Köktendincilik" olarak adland\u0131r\u0131lmaktaysa da, ben Arap dünyas\u0131nda kullan\u0131lmakta olan terimi "Politik \u0130slam" terimini tercih edece\u011fim.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-48","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-en-son"],"blocksy_meta":[],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=48"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=48"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=48"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=48"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}