{"id":457,"date":"2007-02-27T22:37:18","date_gmt":"2007-02-27T21:37:18","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.mehmetcanyuece.com\/2007\/02\/27\/haluk-gerger-ile-ortadogudaki-son-gelismeler-uezerine-ropoertaj\/"},"modified":"2007-02-27T22:37:18","modified_gmt":"2007-02-27T21:37:18","slug":"haluk-gerger-ile-ortadogudaki-son-gelismeler-uezerine-ropoertaj","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/haluk-gerger-ile-ortadogudaki-son-gelismeler-uezerine-ropoertaj\/","title":{"rendered":"Haluk Gerger ile Ortado\u011fu’daki son geli\u015fmeler \u00fczerine rop\u00f6rtaj…"},"content":{"rendered":"
\n
\n \t<\/i> Read Time:<\/span>24 Minute, 10 Second <\/div>\n\n <\/div>

"Sizin de belirtti\u011finiz gibi, bu rapor özünde yenilginin itiraf\u0131d\u0131r. Ne var ki, "batakl\u0131k" kendini farkl\u0131 biçimde, farkl\u0131 yerde gösteriyor. Bush, yenilginin raporda sözedilen gereklerini yerine getirmeyece\u011fini aç\u0131klad\u0131; i\u015fte "bata\u011fa dü\u015fmek," "batakta ç\u0131rp\u0131nmak ama ç\u0131kamamak" tam da budur." <\/p>\n

<\/p>\n

  <\/p>\n

"ABD'nin bütün bir yönelimi ç\u0131lg\u0131nca bir sürükleni\u015fin dinamiklerini üretiyor…"<\/strong> <\/p>\n

<\/p>\n

Batakta ç\u0131rp\u0131nmak ama ç\u0131kamamak… <\/p>\n

<\/strong> <\/p>\n

– \u0130\u015fgal ordular\u0131na komuta eden ABD emperyalizmi ile suç orta\u011f\u0131 \u0130ngiltere'nin Irak'ta batakl\u0131\u011fa sapland\u0131\u011f\u0131 ku\u015fkusuz bilinmekteydi. Buna ra\u011fmen Pentagon'daki sava\u015f kurmaylar\u0131 2006'n\u0131n sonuna kadar taktiklerinde \u0131srar ettiler. Ancak "Irak Çal\u0131\u015fma Grubu"nun haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 "Baker-Hamilton" raporuyla Irak'taki durumun "deh\u015fet verici" oldu\u011funu itiraf etmek zorunda kald\u0131lar. Bu itiraf\u0131, salt i\u015fgal ordular\u0131n\u0131n de\u011fil, fakat ayan\u0131 zamanda "Büyük Ortado\u011fu\/büyük \u0130srail" projesinin de batakl\u0131\u011fa saplanmas\u0131 olarak de\u011ferlendirebilir miyiz? <\/p>\n

Sizin de belirtti\u011finiz gibi, bu rapor özünde yenilginin itiraf\u0131d\u0131r. Ne var ki, "batakl\u0131k" kendini farkl\u0131 biçimde, farkl\u0131 yerde gösteriyor. Bush, yenilginin raporda sözedilen gereklerini yerine getirmeyece\u011fini aç\u0131klad\u0131; i\u015fte "bata\u011fa dü\u015fmek," "batakta ç\u0131rp\u0131nmak ama ç\u0131kamamak" tam da budur. Bir ülke, bir ba\u015fka ülkeye, kendi ç\u0131k\u0131\u015f imkanlar\u0131n\u0131 da berhava ederek girer ve askeri ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frarsa, i\u015fte o zaman bata\u011fa saplan\u0131p kalm\u0131\u015f olur. ABD'nin de durumu budur. Nitekim Baker Raporu da, muhalefet de (Kerry'i an\u0131msay\u0131n) Irak'tan ç\u0131kmay\u0131 gerçekçi bir alternatif olarak görmüyor. Yeniliyor ama ç\u0131kam\u0131yor, i\u015fte size batakl\u0131\u011fa saplanmak. <\/p>\n

Bu, Vietnam'da da böyleydi: kaç ba\u015fkan geldi geçti, Johnson seçimlerde aday bile olamad\u0131 ama hiçbiri çekilemedi. ABD 58 bin ölü verdi, ekonomik bunal\u0131ma girdi, enflasyon yüzde 15'leri vurdu, yine orada debelendi durdu. \u0130çerde muhaliflere kur\u015fun at\u0131ld\u0131, ö\u011frenciler öldürüldü, Kongre ile Yürütme birbirime girdi, sistem neredeyse çöktü, yine olmad\u0131. Sonunda, a\u011f\u0131r bir yenilgiye u\u011frayarak kovuldu, bataktan ancak böyle ç\u0131kabildi. Art\u0131k gerçekli\u011fi saptanm\u0131\u015f yenilginin gereklerini yerine getiremektir "bata\u011fa saplanmak." <\/p>\n

BOP'a gelince; ABD, Irak'a önce salt \u015fiddete, kaba gücüne ve askeri varl\u0131\u011f\u0131n tek ba\u015f\u0131na yeterli oldu\u011funa inanarak girdi. Hatta, sadece askeri varl\u0131\u011f\u0131yla bütün Ortado\u011fu'yu yeniden \u015fekillendirebilece\u011fine inand\u0131. Ama bu olmad\u0131; Irak direni\u015fi, bu görü\u015fün ham hayal oldu\u011funu gösterdi. Bunun üzerine, "kaba kuvvet tek ba\u015f\u0131na yetmiyor, ‘yumu\u015fak gücümüz'ü de kullanmak gerek" diye BOP devreye sokuldu. Bu, kaba ve ç\u0131plak \u015fiddetin yan\u0131na ideolojik\/kültürel hegemonyay\u0131 de katmak projesi idi. Uygarl\u0131klar be\u015fi\u011fi kadim Ortado\u011fu bu de\u011ferler hegemonyas\u0131 sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131 püskürttü, daha do\u011frusu, öylesine reddedildi ki bu ideolojik sald\u0131r\u0131, daha ba\u015ftan ölü do\u011fdu. <\/p>\n

Bunun üzerine yeniden ba\u015fa dönüldü, \u015fiddetin ipine sar\u0131lmak yolu tutuldu. Önce tetikçi siyonist Devlet'in, Filistin ve Lübnan sald\u0131r\u0131lar\u0131 geldi. Ard\u0131ndan da Bush'un "surge" stratejisi, yani 20 bin yeni asker gönderme karar\u0131. K\u0131s\u0131r döngü, ya da sizin deyimizle "batakl\u0131\u011fa saplanmak", bu i\u015fte…

ABD'nin Ortado\u011fu stratejisi ve global emperyalist hegemonya plan\u0131…<\/strong><\/p>\n

– Irak'ta hezimeti kabul eden neo-fa\u015fist çetenin lideri Bush, "Yeni Irak Stratejisi"ni ilan etti. Görüldü ki, "yeni strateji" Baker-Hamilton raporunun tavsiyelerine en az\u0131ndan \u015fimdilik uymuyor. Bu stratejinin, özü itibar\u0131yla, halklar üzerindeki zorbal\u0131\u011f\u0131 \u0130ran-Suriye halklar\u0131n\u0131 da kapsayacak \u015fekilde yay\u0131p derinle\u015ftirmek d\u0131\u015f\u0131nda, öncekinden bir fark\u0131 var m\u0131?<\/em><\/p>\n

Özünde yok. Yukar\u0131da da belirtti\u011fim gibi, yeniden ba\u015fa dönüldü ve salt kaba kuvvete indirgenen ç\u0131kmaz soka\u011fa sap\u0131ld\u0131. Belki bu kez, salt kendi gücüne dayanmaktan ziyade, bölge tetikçili\u011fine daha fazla rol verme takti\u011fi eklenmi\u015f olabilir genel gidi\u015fe. \u0130srail'in Lübnan'da devreye sokulmas\u0131 bunun bir göstergesi gibi. Türkiye'ye de \u0130ran'da bir rol dü\u015fmesinin tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor olmas\u0131 da bu senaryoya uygun. Ba\u015fta da, zorbal\u0131\u011f\u0131n Irak'tan sonra Suriye-Iran hatt\u0131ndan bütün bölgeye yay\u0131lmas\u0131 sözkonusuydu, \u015fimdi de. Ama ba\u015ftaki gözükaral\u0131k, tek ba\u015f\u0131na yürüme iradesi ve kararl\u0131l\u0131k bugün yok. Yenilginin, Irak fiyaskosunun etkileri bunlar, ama ana stratejik yönelim de\u011fi\u015fmi\u015f de\u011fil. <\/p>\n

Bu da kaç\u0131n\u0131lmaz; çünkü Irak, ard\u0131ndan Suriye-\u0130ran ve giderek bütün Ortado\u011fu plan\u0131, ABD'nin dünya hegemonyas\u0131na ili\u015fkin ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 büyük hamlenin bir parças\u0131 ve ABD'nin hem gücü, hem de zaaflar\u0131n\u0131n, hem f\u0131rsat alg\u0131lamas\u0131n\u0131n, hem korkular\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 dinamikler bu total stratejik bütünlü\u011fü olu\u015fturuyor. Irak ya da Ortado\u011fu stratejisi de\u011fi\u015firse, bu, ana stratejik yönelimin, global hegemonyaya ili\u015fkin büyük plan\u0131n de\u011fi\u015fmesi demek. Benzer biçimde, örne\u011fin, \u0130ran politikas\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi demek, Ortado\u011fu plan\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi demek. Parçalar birbirleriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 elbette. Ama bundan büyük bir tutarl\u0131l\u0131k ç\u0131kar\u0131lmas\u0131n; aksine, çeli\u015fkiler artt\u0131kça, olanaks\u0131zlar sisteme girdi olarak yedirildikçe, bütün plan\u0131n çökme ihtimali de art\u0131yor, tutars\u0131zl\u0131klar birbirini koval\u0131yor, sonuçta, bütün yönelim ç\u0131lg\u0131nca bir sürükleni\u015fin dinamiklerini üretiyor, yani saplan\u0131lan batakl\u0131k büyüyor, derinle\u015fiyor.<\/p>\n

Mezhepçi k\u0131\u015fk\u0131rtmalardan medet umuluyor<\/strong><\/p>\n

– \u0130\u015fgalci güçlerle Ba\u011fdat'taki kukla yönetim, Saddam Hüseyin'i idam ederek yeni y\u0131la girdi. \u0130nfaz karar\u0131n\u0131 veren ABD emperyalizmi böylece geçmi\u015fte bölge halklar\u0131na kar\u015f\u0131 i\u015fledi\u011fi a\u011f\u0131r suçlar\u0131n önemli bir canl\u0131 tan\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rm\u0131\u015f oldu. Irak'ta mezhep çat\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n trajik boyuta vard\u0131\u011f\u0131 bir evrede gerçekle\u015fen bu infaz\u0131, ABD'nin mezhep çat\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131, Irak'tan öte tüm bölgeye yayma plan\u0131n\u0131n bir parças\u0131 olarak de\u011ferlendirmek mümkün mü?
<\/em>
Eskiden beri ABD'nin bölgeye ili\u015fkin planlamas\u0131nda hep "radikal"lerle "\u0131l\u0131ml\u0131lar" ayr\u0131m\u0131 vard\u0131. "Il\u0131ml\u0131lar"dan kas\u0131t i\u015fbirlikçilerdi. Bugün yine bu ana ayr\u0131m\u0131n içine "Sünni-\u015eii" ayr\u0131m\u0131 da eklendi. Bunlar da asl\u0131nda tehdit kabul edilen "radikaller"le i\u015fbirlikçilerin yeni ismi olan "Sünni"ler biçiminde ifade ediliyor. Yani, eski terminolojik ba\u011flam, "radikal" ve "\u0131l\u0131ml\u0131" ayr\u0131m\u0131, art\u0131k eskisi kadar ideolojik bir anlam ta\u015f\u0131m\u0131yor, safla\u015fmay\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtacak ideolojik gücü ta\u015f\u0131m\u0131yor, daha önemlisi, "i\u015fbirlikçiler"e ay\u0131rdedici bir üstünlük sa\u011flayam\u0131yor. Bu durumda, mezhepsel k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131l\u0131k daha etkili görülüyor. <\/p>\n

Ama, burada da hatlar\u0131 öyle net çekmek kolay de\u011fil. Örne\u011fin, Irak'ta direnenlerin cephesinde, yani "radikaller"in saf\u0131nda Sünniler de var, buna kar\u015f\u0131l\u0131k, "i\u015fbirlikçiler" aras\u0131nda \u015eiiler de yer al\u0131yor. Ama bölgede mezhepçi k\u0131\u015fk\u0131rtmadan da medet umuldu\u011fu ortada.<\/p>\n

S\u0131ra bölgesel tetikçilerin devreye sokulmas\u0131nda<\/strong><\/p>\n

– Amerikan sava\u015f makinesinin Irak batakl\u0131\u011f\u0131na saplanmas\u0131, emperyalist zorbalar\u0131n bölge halklar\u0131na kar\u015f\u0131 yeni cepheler açmas\u0131n\u0131 engellemi\u015ftir. Son dönemde ortaya ç\u0131kan baz\u0131 veriler, ABD'nin bölgedeki i\u015fbirlikçi devletleri bu yönde kullanma çabas\u0131na a\u011f\u0131rl\u0131k verdi\u011fini göstermektedir. Bölgenin "en Amerikanc\u0131" Sünni Arap rejimlerinin -Suudi Arabistan, M\u0131s\u0131r, Ürdün-, "mezhep savunuculu\u011fu" ad\u0131 alt\u0131nda \u0130ran'a kar\u015f\u0131 "\u0131l\u0131ml\u0131 Sünni cephe" olu\u015fturmaya zorlanmaktad\u0131r. Böylesi bir cephenin ABD güdümünde, Türkiye-\u0130srail deste\u011finde kurulup emperyalist\/siyonist güçlerin sava\u015f suçuna ortak edilmesi mümkün mü?
<\/em> 
Hiç ku\u015fkusuz do\u011fru okuyorsunuz yeni "aç\u0131l\u0131m"lar\u0131. ABD, an\u0131msay\u0131n, "dünyay\u0131 dinlemem, NATO'yu, öteki emperyalist müttefiklerimi, BM'yi dinlemem girerim Ortado\u011fu"ya derken asl\u0131nda tek ba\u015f\u0131na kalmay\u0131 ye\u011fledi\u011fini de ifade ediyordu, çünkü bu global tekçi hegemonyan\u0131n ilk ad\u0131m\u0131yd\u0131. Yani, yaln\u0131z kalmay\u0131 asl\u0131nda stratejisi gere\u011fi kendi seçmi\u015fti. Sadece göstermelik olarak bir "uluslararas\u0131 güç" alm\u0131\u015ft\u0131 yan\u0131na. <\/p>\n

Direni\u015f kar\u015f\u0131s\u0131nda bocalay\u0131nca, önce s\u0131n\u0131rl\u0131 bir NATO ve BM katk\u0131s\u0131 arad\u0131, Avrupal\u0131lar da bu ikincil role pek hevesli olmad\u0131lar, daha fazla pay kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 müdahil olmay\u0131 beklediler. \u015eimdi ABD için daha emin yol, bölgesel tetikçileri devreye sokmak. Bunlar da tam sizin sayd\u0131\u011f\u0131n\u0131z ülkeler. Bu, Arap ülkeleri aç\u0131s\u0131ndan çok riskli. Asl\u0131nda, onlar\u0131n bu tür bir role kar\u015f\u0131 olan kamuoylar\u0131n\u0131 manipüle etmek için i\u015fte mezhepçilik bir yeni boyut olarak denkleme sokuluyor. Yine de, as\u0131l mihver, Türkiye-\u0130srail olacak gibi.<\/p>\n

ABD'ye tetikçili\u011fin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak Kürt halk\u0131n\u0131n kazan\u0131mlar\u0131…<\/strong>

– Bu noktada M\u0130T müste\u015far\u0131n\u0131n "güçlü ordu"ya, "bekle gör politikas\u0131na son verip s\u0131n\u0131ra\u015fan faaliyetlerde yer alma"ya vurgu yapan al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k aç\u0131klamas\u0131n\u0131, Türk burjuvazisinin, Pentagonun planlad\u0131\u011f\u0131 "Il\u0131ml\u0131 Sünni Cephe"ye kat\u0131lma iste\u011fi ile aç\u0131klayabilir miyiz?
<\/em>
Kesinlikle. Türkiye, giderek, içinde dü\u015ftü\u011fü çok yönlü ç\u0131kmazdan kurtulu\u015fu, Amerikan sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131nda yer almakta ve ganimet sofras\u0131ndan esas olarak Kürtler'e, ya da ABD'nin tutumu sürerse sadece Türkiye Kürtleri'ne, ili\u015fkin "kazan\u0131m"lar elde etmekte görüyor. Bu, sadece bir d\u0131\u015f politika ata\u011f\u0131 olmayacak elbette; ayn\u0131 zamanda iç boyutu da olacak. Hem iktidar\u0131, hem s\u0131n\u0131flar ittifak\u0131n\u0131, hem de rejim modelini belirleyecek. Bu konudaki iç çeki\u015fmeler ve d\u0131\u015f pazarl\u0131k (ABD ile) sürüyor.<\/p>\n

– Önceki sorunun bir devam\u0131 olarak… Amerikan sava\u015f makinesinin Basra Körfezi'ne y\u0131\u011f\u0131nak yapt\u0131\u011f\u0131 günlerde F-16 sava\u015f uçaklar\u0131n\u0131n yeniden \u0130ncirlik Üssü'ne getirilmesi… Siyonist \u0130srail'in Türkiye hava sahas\u0131n\u0131 kullanarak \u0130ran'a nükleer silahlarla sald\u0131rma haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 içinde oldu\u011funu aç\u0131klanmas\u0131… Ankara-Tel Aviv-Washington hatt\u0131nda üst düzey görü\u015fmelerin yo\u011funla\u015fma sürecine girmesi ve nihayet Kürt halk\u0131na kar\u015f\u0131 büyük bir askeri sald\u0131r\u0131 ihtimalinin s\u0131k s\u0131k dillendirilmesi… <\/em><\/p>\n

Bu veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, Türk burjuvazisinin\/devletinin, emperyalist sava\u015f suçuna daha aktif olarak kat\u0131lma, böylece ya\u011fmadan pay alma hevesi içinde oldu\u011funu, ancak bu hizmet sunarken, Washington'dan "Kürt halk\u0131n\u0131n kazan\u0131mlar\u0131na sald\u0131rma vizesi" almaya çal\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 söyleyebilir miyiz?<\/em><\/p>\n

Bu sorunuzun yan\u0131t\u0131 içinde var ve çok güzel de ifade edilmi\u015f. Aynen böyle. Sizin formülasyonu bozmamak gerekir, dolay\u0131s\u0131yla kendimden bir \u015fey eklemeyeyim. Bütün karma\u015fa içinde, en net tabloyu sorunuzun içinde saptam\u0131\u015fs\u0131n\u0131z. <\/p>\n

Burada söylenebilecek tek \u015fey, Türkiye içindeki bir farkl\u0131l\u0131k: "Ulusalc\u0131" cephe, Güney'e ili\u015fkin bast\u0131rmaktan yana ve ABD ile çeli\u015fkileri de bu yüzden henüz tam çözemiyor, buna kar\u015f\u0131l\u0131k geni\u015f "liberal" cephe bu hattaki k\u0131rm\u0131z\u0131 çizgilerden tavize daha fazla yana\u015f\u0131yor, oraya ili\u015fkin tasfiyeci yakla\u015f\u0131m\u0131 emperyalizmle daha fazla uyum içinde, kontrollü zordan sosyal\/ekonomik araçlara uzanan, geni\u015f yelpazeli, "etkin denetim" mekanizmalar\u0131yla çözmek istiyor.

Direni\u015f'in yap\u0131sal\/ideolojik zaaflar\u0131 belirsizli\u011fi art\u0131r\u0131yor<\/strong><\/p>\n

– Tekrar bölgeye dönersek. \u015eiilerle Sünniler'i birbirine k\u0131rd\u0131ran, \u0130ran'a kar\u015f\u0131 Araplar'\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtan emperyalist\/siyonist güçler, Lübnan ve Filistin'de direni\u015fçi güçlere kar\u015f\u0131 i\u015fbirlikçi tak\u0131m\u0131n\u0131, daha somut bir ifadeyle Lübnan'da Fuad Sinyora'n\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 çekti\u011fi 14 Martç\u0131lar'\u0131, Filistin'de ise Mahmut Abbas-Muhammed Dahlan ikilisinin ba\u015f\u0131n\u0131 çekti\u011fi El Fetih içindeki i\u015fbirlikçi kesimi kullanmaya çal\u0131\u015f\u0131yor. Ayn\u0131 zamanda siyonizmin "tarihsel dü\u015fü" demek olan bu Ortado\u011fu'yu "balkanla\u015ft\u0131rma" plan\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131k bulabilmesi mümkün mü?<\/em><\/p>\n

Bunu tam olarak kestirmek mümkün de\u011fil. Direni\u015f'in yap\u0131sal\/ideolojik zaaflar\u0131, emperyalistlere ve i\u015fbirlikçilerine "böl ve yönet" imkanlar\u0131 sunuyor. Milliyetçilik, mezhepçilik ve benzeri ideolojik dinamiklerin bölücü etkileri i\u015fte bu noktada iyice ortaya ç\u0131k\u0131yor. S\u0131n\u0131fsal zemin ve ideolojik önderlik bir zaaf olarak beliriyor. Ekonomik ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k zincirleri, yayg\u0131n yoksulluk, sosyal gerilik, benzer etkiler yap\u0131yor. Emeryalizmin çizmi\u015f oldu\u011fu s\u0131n\u0131rlar, buralar\u0131n içine doldurulan k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131lm\u0131\u015f farkl\u0131l\u0131klar, olu\u015fturulmu\u015f idari\/hukuki çerçeve, tarihsel önyarg\u0131lar, vb. hep zalimlerin i\u015fine yar\u0131yor. Tabii en fazla da modern i\u015fçi s\u0131n\u0131f\u0131 hareketinin ve örgütlenmesinin neredeyse çökmü\u015f olmas\u0131, bölge halklar\u0131n\u0131n en büyük talihsizli\u011fi, kurtulu\u015f mücadelesinin en önemli zaaf\u0131.<\/p>\n

Devrimcilerin bölgeye yönelik üç öncelikli görevi<\/strong>

– \u015eu haliyle bile halklar\u0131n direnme kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131, emperyalist\/siyonist planlar\u0131 hezimete u\u011fratabiliyor. Ku\u015fkusuz temel sorun, Ortado\u011fu'yu emperyalizme, siyonizme ve i\u015fbirlikçilerine mezar edebilmektir. Bu hedefe ula\u015fabilme mücadelesinde Türkiye devrimci hareketiyle bölgenin anti-emperyalist\/anti-siyonist güçlerine önemli sorumluluklar dü\u015ftü\u011fü aç\u0131kt\u0131r. Bu çerçevede tan\u0131mlayabilece\u011fimiz öncelikli görevler nelerdir?<\/em> <\/p>\n

<\/em><\/p>\n

Sizin de belirtti\u011finiz gibi, bu rapor özünde yenilginin itiraf\u0131d\u0131r. Ne var ki, "batakl\u0131k" kendini farkl\u0131 biçimde, farkl\u0131 yerde gösteriyor. Bush, yenilginin raporda sözedilen gereklerini yerine getirmeyece\u011fini aç\u0131klad\u0131; i\u015fte "bata\u011fa dü\u015fmek," "batakta ç\u0131rp\u0131nmak ama ç\u0131kamamak" tam da budur. Bir ülke, bir ba\u015fka ülkeye, kendi ç\u0131k\u0131\u015f imkanlar\u0131n\u0131 da berhava ederek girer ve askeri ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frarsa, i\u015fte o zaman bata\u011fa saplan\u0131p kalm\u0131\u015f olur. ABD'nin de durumu budur. Nitekim Baker Raporu da, muhalefet de (Kerry'i an\u0131msay\u0131n) Irak'tan ç\u0131kmay\u0131 gerçekçi bir alternatif olarak görmüyor. Yeniliyor ama ç\u0131kam\u0131yor, i\u015fte size batakl\u0131\u011fa saplanmak. <\/p>\n

Bu, Vietnam'da da böyleydi: kaç ba\u015fkan geldi geçti, Johnson seçimlerde aday bile olamad\u0131 ama hiçbiri çekilemedi. ABD 58 bin ölü verdi, ekonomik bunal\u0131ma girdi, enflasyon yüzde 15'leri vurdu, yine orada debelendi durdu. \u0130çerde muhaliflere kur\u015fun at\u0131ld\u0131, ö\u011frenciler öldürüldü, Kongre ile Yürütme birbirime girdi, sistem neredeyse çöktü, yine olmad\u0131. Sonunda, a\u011f\u0131r bir yenilgiye u\u011frayarak kovuldu, bataktan ancak böyle ç\u0131kabildi. Art\u0131k gerçekli\u011fi saptanm\u0131\u015f yenilginin gereklerini yerine getiremektir "bata\u011fa saplanmak." <\/p>\n

BOP'a gelince; ABD, Irak'a önce salt \u015fiddete, kaba gücüne ve askeri varl\u0131\u011f\u0131n tek ba\u015f\u0131na yeterli oldu\u011funa inanarak girdi. Hatta, sadece askeri varl\u0131\u011f\u0131yla bütün Ortado\u011fu'yu yeniden \u015fekillendirebilece\u011fine inand\u0131. Ama bu olmad\u0131; Irak direni\u015fi, bu görü\u015fün ham hayal oldu\u011funu gösterdi. Bunun üzerine, "kaba kuvvet tek ba\u015f\u0131na yetmiyor, ‘yumu\u015fak gücümüz'ü de kullanmak gerek" diye BOP devreye sokuldu. Bu, kaba ve ç\u0131plak \u015fiddetin yan\u0131na ideolojik\/kültürel hegemonyay\u0131 de katmak projesi idi. Uygarl\u0131klar be\u015fi\u011fi kadim Ortado\u011fu bu de\u011ferler hegemonyas\u0131 sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131 püskürttü, daha do\u011frusu, öylesine reddedildi ki bu ideolojik sald\u0131r\u0131, daha ba\u015ftan ölü do\u011fdu. <\/p>\n

Bunun üzerine yeniden ba\u015fa dönüldü, \u015fiddetin ipine sar\u0131lmak yolu tutuldu. Önce tetikçi siyonist Devlet'in, Filistin ve Lübnan sald\u0131r\u0131lar\u0131 geldi. Ard\u0131ndan da Bush'un "surge" stratejisi, yani 20 bin yeni asker gönderme karar\u0131. K\u0131s\u0131r döngü, ya da sizin deyimizle "batakl\u0131\u011fa saplanmak", bu i\u015fte…

ABD'nin Ortado\u011fu stratejisi ve global emperyalist hegemonya plan\u0131…<\/strong><\/p>\n

– Irak'ta hezimeti kabul eden neo-fa\u015fist çetenin lideri Bush, "Yeni Irak Stratejisi"ni ilan etti. Görüldü ki, "yeni strateji" Baker-Hamilton raporunun tavsiyelerine en az\u0131ndan \u015fimdilik uymuyor. Bu stratejinin, özü itibar\u0131yla, halklar üzerindeki zorbal\u0131\u011f\u0131 \u0130ran-Suriye halklar\u0131n\u0131 da kapsayacak \u015fekilde yay\u0131p derinle\u015ftirmek d\u0131\u015f\u0131nda, öncekinden bir fark\u0131 var m\u0131?<\/em><\/p>\n

Özünde yok. Yukar\u0131da da belirtti\u011fim gibi, yeniden ba\u015fa dönüldü ve salt kaba kuvvete indirgenen ç\u0131kmaz soka\u011fa sap\u0131ld\u0131. Belki bu kez, salt kendi gücüne dayanmaktan ziyade, bölge tetikçili\u011fine daha fazla rol verme takti\u011fi eklenmi\u015f olabilir genel gidi\u015fe. \u0130srail'in Lübnan'da devreye sokulmas\u0131 bunun bir göstergesi gibi. Türkiye'ye de \u0130ran'da bir rol dü\u015fmesinin tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor olmas\u0131 da bu senaryoya uygun. Ba\u015fta da, zorbal\u0131\u011f\u0131n Irak'tan sonra Suriye-Iran hatt\u0131ndan bütün bölgeye yay\u0131lmas\u0131 sözkonusuydu, \u015fimdi de. Ama ba\u015ftaki gözükaral\u0131k, tek ba\u015f\u0131na yürüme iradesi ve kararl\u0131l\u0131k bugün yok. Yenilginin, Irak fiyaskosunun etkileri bunlar, ama ana stratejik yönelim de\u011fi\u015fmi\u015f de\u011fil. <\/p>\n

Bu da kaç\u0131n\u0131lmaz; çünkü Irak, ard\u0131ndan Suriye-\u0130ran ve giderek bütün Ortado\u011fu plan\u0131, ABD'nin dünya hegemonyas\u0131na ili\u015fkin ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 büyük hamlenin bir parças\u0131 ve ABD'nin hem gücü, hem de zaaflar\u0131n\u0131n, hem f\u0131rsat alg\u0131lamas\u0131n\u0131n, hem korkular\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 dinamikler bu total stratejik bütünlü\u011fü olu\u015fturuyor. Irak ya da Ortado\u011fu stratejisi de\u011fi\u015firse, bu, ana stratejik yönelimin, global hegemonyaya ili\u015fkin büyük plan\u0131n de\u011fi\u015fmesi demek. Benzer biçimde, örne\u011fin, \u0130ran politikas\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi demek, Ortado\u011fu plan\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi demek. Parçalar birbirleriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 elbette. Ama bundan büyük bir tutarl\u0131l\u0131k ç\u0131kar\u0131lmas\u0131n; aksine, çeli\u015fkiler artt\u0131kça, olanaks\u0131zlar sisteme girdi olarak yedirildikçe, bütün plan\u0131n çökme ihtimali de art\u0131yor, tutars\u0131zl\u0131klar birbirini koval\u0131yor, sonuçta, bütün yönelim ç\u0131lg\u0131nca bir sürükleni\u015fin dinamiklerini üretiyor, yani saplan\u0131lan batakl\u0131k büyüyor, derinle\u015fiyor.<\/p>\n

Mezhepçi k\u0131\u015fk\u0131rtmalardan medet umuluyor<\/strong><\/p>\n

– \u0130\u015fgalci güçlerle Ba\u011fdat'taki kukla yönetim, Saddam Hüseyin'i idam ederek yeni y\u0131la girdi. \u0130nfaz karar\u0131n\u0131 veren ABD emperyalizmi böylece geçmi\u015fte bölge halklar\u0131na kar\u015f\u0131 i\u015fledi\u011fi a\u011f\u0131r suçlar\u0131n önemli bir canl\u0131 tan\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rm\u0131\u015f oldu. Irak'ta mezhep çat\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n trajik boyuta vard\u0131\u011f\u0131 bir evrede gerçekle\u015fen bu infaz\u0131, ABD'nin mezhep çat\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131, Irak'tan öte tüm bölgeye yayma plan\u0131n\u0131n bir parças\u0131 olarak de\u011ferlendirmek mümkün mü?
<\/em>
Eskiden beri ABD'nin bölgeye ili\u015fkin planlamas\u0131nda hep "radikal"lerle "\u0131l\u0131ml\u0131lar" ayr\u0131m\u0131 vard\u0131. "Il\u0131ml\u0131lar"dan kas\u0131t i\u015fbirlikçilerdi. Bugün yine bu ana ayr\u0131m\u0131n içine "Sünni-\u015eii" ayr\u0131m\u0131 da eklendi. Bunlar da asl\u0131nda tehdit kabul edilen "radikaller"le i\u015fbirlikçilerin yeni ismi olan "Sünni"ler biçiminde ifade ediliyor. Yani, eski terminolojik ba\u011flam, "radikal" ve "\u0131l\u0131ml\u0131" ayr\u0131m\u0131, art\u0131k eskisi kadar ideolojik bir anlam ta\u015f\u0131m\u0131yor, safla\u015fmay\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtacak ideolojik gücü ta\u015f\u0131m\u0131yor, daha önemlisi, "i\u015fbirlikçiler"e ay\u0131rdedici bir üstünlük sa\u011flayam\u0131yor. Bu durumda, mezhepsel k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131l\u0131k daha etkili görülüyor. <\/p>\n

Ama, burada da hatlar\u0131 öyle net çekmek kolay de\u011fil. Örne\u011fin, Irak'ta direnenlerin cephesinde, yani "radikaller"in saf\u0131nda Sünniler de var, buna kar\u015f\u0131l\u0131k, "i\u015fbirlikçiler" aras\u0131nda \u015eiiler de yer al\u0131yor. Ama bölgede mezhepçi k\u0131\u015fk\u0131rtmadan da medet umuldu\u011fu ortada.<\/p>\n

S\u0131ra bölgesel tetikçilerin devreye sokulmas\u0131nda<\/strong><\/p>\n

– Amerikan sava\u015f makinesinin Irak batakl\u0131\u011f\u0131na saplanmas\u0131, emperyalist zorbalar\u0131n bölge halklar\u0131na kar\u015f\u0131 yeni cepheler açmas\u0131n\u0131 engellemi\u015ftir. Son dönemde ortaya ç\u0131kan baz\u0131 veriler, ABD'nin bölgedeki i\u015fbirlikçi devletleri bu yönde kullanma çabas\u0131na a\u011f\u0131rl\u0131k verdi\u011fini göstermektedir. Bölgenin "en Amerikanc\u0131" Sünni Arap rejimlerinin -Suudi Arabistan, M\u0131s\u0131r, Ürdün-, "mezhep savunuculu\u011fu" ad\u0131 alt\u0131nda \u0130ran'a kar\u015f\u0131 "\u0131l\u0131ml\u0131 Sünni cephe" olu\u015fturmaya zorlanmaktad\u0131r. Böylesi bir cephenin ABD güdümünde, Türkiye-\u0130srail deste\u011finde kurulup emperyalist\/siyonist güçlerin sava\u015f suçuna ortak edilmesi mümkün mü?
<\/em> 
Hiç ku\u015fkusuz do\u011fru okuyorsunuz yeni "aç\u0131l\u0131m"lar\u0131. ABD, an\u0131msay\u0131n, "dünyay\u0131 dinlemem, NATO'yu, öteki emperyalist müttefiklerimi, BM'yi dinlemem girerim Ortado\u011fu"ya derken asl\u0131nda tek ba\u015f\u0131na kalmay\u0131 ye\u011fledi\u011fini de ifade ediyordu, çünkü bu global tekçi hegemonyan\u0131n ilk ad\u0131m\u0131yd\u0131. Yani, yaln\u0131z kalmay\u0131 asl\u0131nda stratejisi gere\u011fi kendi seçmi\u015fti. Sadece göstermelik olarak bir "uluslararas\u0131 güç" alm\u0131\u015ft\u0131 yan\u0131na. <\/p>\n

Direni\u015f kar\u015f\u0131s\u0131nda bocalay\u0131nca, önce s\u0131n\u0131rl\u0131 bir NATO ve BM katk\u0131s\u0131 arad\u0131, Avrupal\u0131lar da bu ikincil role pek hevesli olmad\u0131lar, daha fazla pay kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 müdahil olmay\u0131 beklediler. \u015eimdi ABD için daha emin yol, bölgesel tetikçileri devreye sokmak. Bunlar da tam sizin sayd\u0131\u011f\u0131n\u0131z ülkeler. Bu, Arap ülkeleri aç\u0131s\u0131ndan çok riskli. Asl\u0131nda, onlar\u0131n bu tür bir role kar\u015f\u0131 olan kamuoylar\u0131n\u0131 manipüle etmek için i\u015fte mezhepçilik bir yeni boyut olarak denkleme sokuluyor. Yine de, as\u0131l mihver, Türkiye-\u0130srail olacak gibi.<\/p>\n

ABD'ye tetikçili\u011fin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak Kürt halk\u0131n\u0131n kazan\u0131mlar\u0131…<\/strong>

– Bu noktada M\u0130T müste\u015far\u0131n\u0131n "güçlü ordu"ya, "bekle gör politikas\u0131na son verip s\u0131n\u0131ra\u015fan faaliyetlerde yer alma"ya vurgu yapan al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k aç\u0131klamas\u0131n\u0131, Türk burjuvazisinin, Pentagonun planlad\u0131\u011f\u0131 "Il\u0131ml\u0131 Sünni Cephe"ye kat\u0131lma iste\u011fi ile aç\u0131klayabilir miyiz?
<\/em>
Kesinlikle. Türkiye, giderek, içinde dü\u015ftü\u011fü çok yönlü ç\u0131kmazdan kurtulu\u015fu, Amerikan sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131nda yer almakta ve ganimet sofras\u0131ndan esas olarak Kürtler'e, ya da ABD'nin tutumu sürerse sadece Türkiye Kürtleri'ne, ili\u015fkin "kazan\u0131m"lar elde etmekte görüyor. Bu, sadece bir d\u0131\u015f politika ata\u011f\u0131 olmayacak elbette; ayn\u0131 zamanda iç boyutu da olacak. Hem iktidar\u0131, hem s\u0131n\u0131flar ittifak\u0131n\u0131, hem de rejim modelini belirleyecek. Bu konudaki iç çeki\u015fmeler ve d\u0131\u015f pazarl\u0131k (ABD ile) sürüyor.<\/p>\n

– Önceki sorunun bir devam\u0131 olarak… Amerikan sava\u015f makinesinin Basra Körfezi'ne y\u0131\u011f\u0131nak yapt\u0131\u011f\u0131 günlerde F-16 sava\u015f uçaklar\u0131n\u0131n yeniden \u0130ncirlik Üssü'ne getirilmesi… Siyonist \u0130srail'in Türkiye hava sahas\u0131n\u0131 kullanarak \u0130ran'a nükleer silahlarla sald\u0131rma haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 içinde oldu\u011funu aç\u0131klanmas\u0131… Ankara-Tel Aviv-Washington hatt\u0131nda üst düzey görü\u015fmelerin yo\u011funla\u015fma sürecine girmesi ve nihayet Kürt halk\u0131na kar\u015f\u0131 büyük bir askeri sald\u0131r\u0131 ihtimalinin s\u0131k s\u0131k dillendirilmesi… <\/em><\/p>\n

Bu veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, Türk burjuvazisinin\/devletinin, emperyalist sava\u015f suçuna daha aktif olarak kat\u0131lma, böylece ya\u011fmadan pay alma hevesi içinde oldu\u011funu, ancak bu hizmet sunarken, Washington'dan "Kürt halk\u0131n\u0131n kazan\u0131mlar\u0131na sald\u0131rma vizesi" almaya çal\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 söyleyebilir miyiz?<\/em><\/p>\n

Bu sorunuzun yan\u0131t\u0131 içinde var ve çok güzel de ifade edilmi\u015f. Aynen böyle. Sizin formülasyonu bozmamak gerekir, dolay\u0131s\u0131yla kendimden bir \u015fey eklemeyeyim. Bütün karma\u015fa içinde, en net tabloyu sorunuzun içinde saptam\u0131\u015fs\u0131n\u0131z. <\/p>\n

Burada söylenebilecek tek \u015fey, Türkiye içindeki bir farkl\u0131l\u0131k: "Ulusalc\u0131" cephe, Güney'e ili\u015fkin bast\u0131rmaktan yana ve ABD ile çeli\u015fkileri de bu yüzden henüz tam çözemiyor, buna kar\u015f\u0131l\u0131k geni\u015f "liberal" cephe bu hattaki k\u0131rm\u0131z\u0131 çizgilerden tavize daha fazla yana\u015f\u0131yor, oraya ili\u015fkin tasfiyeci yakla\u015f\u0131m\u0131 emperyalizmle daha fazla uyum içinde, kontrollü zordan sosyal\/ekonomik araçlara uzanan, geni\u015f yelpazeli, "etkin denetim" mekanizmalar\u0131yla çözmek istiyor.

Direni\u015f'in yap\u0131sal\/ideolojik zaaflar\u0131 belirsizli\u011fi art\u0131r\u0131yor<\/strong><\/p>\n

– Tekrar bölgeye dönersek. \u015eiilerle Sünniler'i birbirine k\u0131rd\u0131ran, \u0130ran'a kar\u015f\u0131 Araplar'\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtan emperyalist\/siyonist güçler, Lübnan ve Filistin'de direni\u015fçi güçlere kar\u015f\u0131 i\u015fbirlikçi tak\u0131m\u0131n\u0131, daha somut bir ifadeyle Lübnan'da Fuad Sinyora'n\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 çekti\u011fi 14 Martç\u0131lar'\u0131, Filistin'de ise Mahmut Abbas-Muhammed Dahlan ikilisinin ba\u015f\u0131n\u0131 çekti\u011fi El Fetih içindeki i\u015fbirlikçi kesimi kullanmaya çal\u0131\u015f\u0131yor. Ayn\u0131 zamanda siyonizmin "tarihsel dü\u015fü" demek olan bu Ortado\u011fu'yu "balkanla\u015ft\u0131rma" plan\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131k bulabilmesi mümkün mü?<\/em><\/p>\n

Bunu tam olarak kestirmek mümkün de\u011fil. Direni\u015f'in yap\u0131sal\/ideolojik zaaflar\u0131, emperyalistlere ve i\u015fbirlikçilerine "böl ve yönet" imkanlar\u0131 sunuyor. Milliyetçilik, mezhepçilik ve benzeri ideolojik dinamiklerin bölücü etkileri i\u015fte bu noktada iyice ortaya ç\u0131k\u0131yor. S\u0131n\u0131fsal zemin ve ideolojik önderlik bir zaaf olarak beliriyor. Ekonomik ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k zincirleri, yayg\u0131n yoksulluk, sosyal gerilik, benzer etkiler yap\u0131yor. Emeryalizmin çizmi\u015f oldu\u011fu s\u0131n\u0131rlar, buralar\u0131n içine doldurulan k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131lm\u0131\u015f farkl\u0131l\u0131klar, olu\u015fturulmu\u015f idari\/hukuki çerçeve, tarihsel önyarg\u0131lar, vb. hep zalimlerin i\u015fine yar\u0131yor. Tabii en fazla da modern i\u015fçi s\u0131n\u0131f\u0131 hareketinin ve örgütlenmesinin neredeyse çökmü\u015f olmas\u0131, bölge halklar\u0131n\u0131n en büyük talihsizli\u011fi, kurtulu\u015f mücadelesinin en önemli zaaf\u0131.<\/p>\n

Devrimcilerin bölgeye yönelik üç öncelikli görevi<\/strong>

– \u015eu haliyle bile halklar\u0131n direnme kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131, emperyalist\/siyonist planlar\u0131 hezimete u\u011fratabiliyor. Ku\u015fkusuz temel sorun, Ortado\u011fu'yu emperyalizme, siyonizme ve i\u015fbirlikçilerine mezar edebilmektir. Bu hedefe ula\u015fabilme mücadelesinde Türkiye devrimci hareketiyle bölgenin anti-emperyalist\/anti-siyonist güçlerine önemli sorumluluklar dü\u015ftü\u011fü aç\u0131kt\u0131r. Bu çerçevede tan\u0131mlayabilece\u011fimiz öncelikli görevler nelerdir?<\/em> <\/p>\n

Birincisi, kendi rejimlerinin\/egemenlerinin tetikçili\u011fini behemahal engellemek, önlemek. <\/p>\n

\u0130kincisi, s\u0131n\u0131f hareketini in\u015fa ve etkin bir aktör olarak denkleme sokmak. <\/p>\n

Üçüncüsü, ilki ABD'ye, ötekisi i\u015fbirlikçi bölgesel güçlere kar\u015f\u0131 olmak üzere birle\u015fik "anti-emperyalist\/anti-kapitalist" i\u015f ve güç birli\u011fini, bölgesel ortak, mümkün oldu\u011fu ölçüde merkezi olarak hesaplanm\u0131\u015f demokratik eylemlilikleri düzenlemek… <\/p>\n

(K\u0131z\u0131l Bayrak, Say\u0131: 2007\/7, 23 \u015eubat 2007)<\/em><\/strong> <\/p>\n

http:\/\/www.kizilbayrak.net\/<\/a> al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n

\n
\n \n
\n \n \"Happy\"\n <\/a>\n
\n Happy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sad\"\n <\/a>\n
\n Sad <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Excited\"\n <\/a>\n
\n Excited <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sleepy\"\n <\/a>\n
\n Sleepy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Angry\"\n <\/a>\n
Angry<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n \n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Surprise\"\n <\/a>\n
Surprise<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n <\/div>\n <\/div>\n\n \n
Tweet<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

"Sizin de belirtti\u011finiz gibi, bu rapor özünde yenilginin itiraf\u0131d\u0131r. Ne var ki, "batakl\u0131k" kendini farkl\u0131 biçimde, farkl\u0131 yerde gösteriyor. Bush, yenilginin raporda sözedilen gereklerini yerine getirmeyece\u011fini aç\u0131klad\u0131; i\u015fte "bata\u011fa dü\u015fmek," "batakta ç\u0131rp\u0131nmak ama ç\u0131kamamak" tam da budur."<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[33],"tags":[],"class_list":["post-457","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ortado"],"blocksy_meta":[],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/457","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=457"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/457\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=457"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=457"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=457"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}