{"id":42,"date":"2005-06-29T20:07:12","date_gmt":"2005-06-29T18:07:12","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.mehmetcanyuece.com\/2005\/06\/29\/kitap-tantm-mays-2004-say-4\/"},"modified":"2005-06-29T20:07:12","modified_gmt":"2005-06-29T18:07:12","slug":"kitap-tantm-mays-2004-say-4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/kitap-tantm-mays-2004-say-4\/","title":{"rendered":"Kitap Tan\u0131t\u0131m\u0131 \/ May\u0131s 2004 Say\u0131 4"},"content":{"rendered":"
\n
\n \t<\/i> Read Time:<\/span>15 Minute, 50 Second <\/div>\n\n <\/div>
KAP\u0130TAL\u0130ST SANAY\u0130LE\u015eMEN\u0130N EMEKÇ\u0130 SINIFI \u011eZER\u0130NE ETK\u0130LER\u0130 VE ENGELS’\u0130N K\u0130TAB\u0130 ÜZER\u0130NE NOTLAR <\/strong><\/div>\n

 <\/p>\n

 Dr. \u015e. Güvenç <\/strong><\/div>\n

<\/p>\n

“Bir insan, bir ba\u015fkas\u0131na ölüme yol açan bedensel bir zarara verdi\u011fi zaman buna adam öldürmek diyoruz; sald\u0131rgan verece\u011fi zarar\u0131n olaca\u011f\u0131n\u0131 önceden biliyorsa o zaman buna cinayet diyoruz.<\/div>\n

<\/p>\n

 Ama toplumun yüzlerce proleteri çok erken ya\u015fta do\u011fal olmayan bir ölümle yani k\u0131l\u0131çla ya da kur\u015funla ölüm gibi zorba yolardan ölümle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelece\u011fi bir konuma koydu\u011fumuz zaman, toplumun o yapt\u0131\u011f\u0131 bir bireyin ve ayn\u0131 kesinlikte cinayetti; toplumun binlerce insan\u0131 ya\u015fam\u0131n gereklerinden yoksun b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131, içinde ya\u015fmayacaklar\u0131 konuma soktuklar\u0131 –kaç\u0131n\u0131lmaz sonuç olan ölüm gelinceye dek o ko\u015fullarda kalmaya yasan\u0131n güçlü eliyle zorlad\u0131\u011f\u0131- bu binlerce ma\u011fdurun yok olaca\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fi ve yine de bu ko\u015fullar\u0131n sürmesine izin verdi\u011fi zaman, toplumun o yapt\u0131\u011f\u0131, bir bireyin yapt\u0131\u011f\u0131 gibi ve ayn\u0131 kesinlikte cinayettir; örtülü kas\u0131tl\u0131 cinayettir; hiç kimsenin kendisini savunamad\u0131\u011f\u0131 bir cinayettir; kimse katilini görmedi\u011fi için, ma\u011fdurun ölümü do\u011fal göründü\u011fü için cinayet gibi olmayan bir cinayettir, çünkü suç bir \u015feyi yapmaktan çok yapmaman\u0131n sonucudur. Ama cinayettir. \u015eimdi \u0130ngiltere’de emekçi örgütlerinin tam bir isabetle toplumsal cinayet diye niteledikleri \u015feyi toplumun her gün, her saat yapageldi\u011fini kan\u0131tlamam gerekiyor; i\u015fçileri, ne sa\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131 korumalar\u0131na, ne uzun ya\u015famalar\u0131na elvermeyen ko\u015fullar alt\u0131nda tuttu\u011funu kan\u0131tlamam gerekiyor; o ko\u015fullar\u0131n, i\u015fçilerin ya\u015famsal gücünü yava\u015f yava\u015f, ucun ucuna tahrip etti\u011fini ve zaman\u0131ndan önce onlar\u0131 mezara ko\u015fturdu\u011funu kan\u0131tlamam gerekiyor. Ayr\u0131ca, i\u015fçilerin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve ya\u015fam\u0131 aç\u0131s\u0131ndan bu ko\u015fullar\u0131n ne kadar zarar verici oldu\u011funu toplumun bildi\u011fini, ama ko\u015fullar\u0131 düzeltmek için hiç bir \u015fey yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da kan\u0131tlamam gerekiyor. Yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n sonuçlar\u0131n\u0131 bildi\u011fini, bu nedenle eyleminin basitinden adam öldürme de\u011fil, cinayet oldu\u011funu, resmi belgeleri, parlamento ve hükümet raporlar\u0131n\u0131, suçlaman\u0131n belgeleri olarak koydu\u011fum zaman kan\u0131tlam\u0131\u015f olaca\u011f\u0131m.” (ENGELS) <\/div>\n

<\/p>\n

Yazar, IV. Bölümün giri\u015finde yap\u0131t\u0131n\u0131n amac\u0131 ve içeri\u011fini, bu eseri yazarken hissettiklerini aç\u0131k bir ifadeyle ortaya koyuyor. Bu sat\u0131rlardan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, yazar, bu eseri ile proletaryaya kar\u015f\u0131 i\u015flenen cinayet suçunu ortaya ç\u0131karmay\u0131, sömürü düzeninin ve bu düzenin mimar\u0131 burjuvazinin suçlar\u0131n\u0131 kan\u0131tlamay\u0131 amaçlam\u0131\u015ft\u0131r. Asl\u0131nda bu sat\u0131rlar eserin amac\u0131 ve içeri\u011finin anla\u015f\u0131lmas\u0131 için yeterlidir. Bu k\u0131sa yaz\u0131m\u0131z\u0131n amac\u0131, kitab\u0131n tan\u0131t\u0131m\u0131 yapmak ve kitab\u0131n vurgular\u0131n\u0131 kendi içinde bütünlü\u011fü olan bir metin biçiminde sunabilmektir… <\/div>\n

<\/p>\n

 <\/p>\n

I. <\/strong><\/div>\n

<\/p>\n

SANAY\u0130 DEVR\u0130M\u0130 <\/strong><\/div>\n

<\/p>\n

Sanayi devrimiyle genel olarak 18. yüzy\u0131l\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda ve makinele\u015fmenin imalat sanayiinde kullan\u0131lmas\u0131yla geli\u015fen süreç kast edilir. Kitapta bu süreç ele al\u0131n\u0131yor. Ancak sanayi devrimini incelemi\u015f olan herkesin yabanc\u0131s\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 bu sürecin ele al\u0131n\u0131\u015f\u0131ndaki özgünlük, bu tarihsel süreci “i\u015fçi s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n” durumu ile birlikte bir bütün olarak, neden sonuç ili\u015fkisi içinde ele almas\u0131ndad\u0131r. Sanayi kapitalizminin evrimi, sanayile\u015fmenin toplumsal etkileri, siyasal ve toplumsal sonuçlar\u0131n\u0131n çözümlenmesi henüz bir kuram olarak ortada yokken Marksist teori ile neredeyse tamamen örtü\u015fmesi oldukça etkileyicidir. Dolay\u0131s\u0131yla bu kitap tezleri bak\u0131m\u0131ndan daha sonra a\u015f\u0131lm\u0131\u015f olsa da bizce kitab\u0131 farkl\u0131 ve güçlü k\u0131lan, terminolojisi ve kuramsal çerçevesi daha sonra mükemmelle\u015fecek olan Marksist teorinin en yak\u0131n haliyle ifadesini bulmas\u0131d\u0131r. yine bu nedenle ak\u0131c\u0131, herkesin (Özellikle o günün s\u0131radan i\u015fçisinin bile) anlayabilece\u011fi, bu alna özgü terminolojiye çok fazla gereksinim olmayan güçlü bir anlat\u0131ma sahip. <\/div>\n

<\/p>\n

Buhar makinesi ve pamuklu i\u015fleme makinelerinin bulunmas\u0131 sanayi devrimini ba\u015flatmas\u0131 ve bu durumun toplumsal etkileri, sanayi devrimi öncesi toplumsal ya\u015famla k\u0131yaslanarak aktar\u0131l\u0131yor. Sanayi devrimi sonras\u0131nda üretimin artmas\u0131, olanaklar\u0131n geni\u015flemesine ra\u011fmen “bir s\u0131n\u0131f olarak” dünya sahnesine ç\u0131kmaya ba\u015flayan i\u015fçi s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n durumundaki kötüye gidi\u015fe ve sefalete ra\u011fmen proleterle\u015fme süreci insanl\u0131\u011f\u0131n geli\u015fiminde ileriye do\u011fru önemli bir ad\u0131m olarak ele al\u0131n\u0131yor; devrim öncesi emekçilerin ya\u015fam\u0131ndaki dura\u011fanl\u0131\u011f\u0131n neden oldu\u011fu görece huzura ra\u011fmen beyinsel olarak ölü olduklar\u0131 ve konumlar\u0131n\u0131n fark\u0131nda olmad\u0131klar\u0131 ifade ediliyor ve ekleniyor; “sakin, otsu ya\u015famlar\u0131nda huzurluydular. Sanayi devrimi olmaks\u0131z\u0131n s\u0131cak-romantikse de insana yak\u0131\u015fmayan bu ya\u015famdan asla ç\u0131kamazlard\u0131. Gerçekte onlar insan de\u011fildi; o zamana kadar tarihe rehberlik etmi\u015f bir avuç aristokrat\u0131n hizmetinde çal\u0131\u015fan makinelerdi. (ENGELS) <\/div>\n

<\/p>\n

Özellikle sanayi devrimi sonras\u0131 i\u015fçi s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n durumunun fark\u0131na varabilece\u011fi ko\u015fullar\u0131n olu\u015fmas\u0131n\u0131n bir s\u0131n\u0131f olarak ortaya ç\u0131kmas\u0131n\u0131n insanca ya\u015fayabilece\u011fi bir dünyay\u0131 istemesinin yolunu açt\u0131\u011f\u0131 vurgulan\u0131yor; “siyasal devrim Fransa için neyse, felsefi devrim Almanya için neyse sanayi devrimi \u0130ngiltere için odur. Bu sanayi devriminin en önemli sonucu \u0130ngiliz proletaryas\u0131d\u0131r.” (ENGELS) <\/div>\n

<\/p>\n

 <\/p>\n

2- SANAY\u0130 KENTLER\u0130 VE \u0130\u015eÇ\u0130LER\u0130N YA\u015eAMI <\/strong><\/div>\n

<\/p>\n

“Toplumsal bünyenin, tarihsel olarak k\u0131rsal yörelerde ortay ç\u0131kan hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131, büyük kentler keskinle\u015ftirmi\u015f, gerçek do\u011fas\u0131n\u0131 ve tedavi yollar\u0131n\u0131 belirgin hale getirmi\u015ftir. (ENGELS) <\/div>\n

<\/p>\n

Sanayi devrimi sonras\u0131 o güne dek e\u015fi görülmemi\u015f bir nüfus hareketiyle olu\u015fan büyük kentler çeli\u015fkilerin, e\u015fitsizliklerin ve sefaletin en yo\u011fun ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 yerler olarak ele al\u0131nm\u0131\u015f. \u0130\u015fçi s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n nüfusun büyük ço\u011funlu\u011funun olu\u015fturdu\u011fu bu kentler ve fabrika kasabalar\u0131nda insanlar nas\u0131l geçinir, hangi ko\u015fullarda ya\u015far, büyük kentler onlar\u0131n üzerinde ne tür etkiler yapar? Bu sorular tüm ba\u011flant\u0131lar\u0131 ve belirleyenleriyle ele al\u0131narak yan\u0131tlanmaya çal\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. <\/div>\n

<\/p>\n

Sanayile\u015fme sonras\u0131 i\u015fçi s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n sefaleti resmi kay\u0131tlar, mahkeme tutanaklar\u0131, gazete haberleri ile desteklenmi\u015f çok say\u0131da örnekle gözler önüne seriliyor. Bu örneklerle burjuvazinin i\u015fçileri nas\u0131l bir sefalete, açl\u0131\u011fa, hayvanlar\u0131n bile ya\u015famayaca\u011f\u0131 “konutlara”, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015famay\u0131 imkans\u0131z k\u0131lan ko\u015fullara mahkum etti\u011fi tüm ç\u0131plakl\u0131\u011f\u0131 ve rahats\u0131z edicili\u011fiyle ortaya koyuyor. Kapitalist sanayile\u015fmenin i\u015fçi s\u0131n\u0131f\u0131 üzerine etkileri anlat\u0131l\u0131rken kentle\u015fme, halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, i\u015fçi sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, burjuva hukuk ve e\u011fitim sistemi üzerine yap\u0131lan tespitler ve ele\u015ftirilerin bugün bile a\u015f\u0131lamam\u0131\u015f olmas\u0131 bizce bu çal\u0131\u015fman\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 gösteriyor. Örne\u011fin kitapta 5 ya\u015f alt\u0131 bebek ölümleri ve ortalama ya\u015fam süresini gelir düzeyine göre ele alan tablolar, \u015fehir planlar\u0131 ve i\u015fçi mahallelerinin krokileri, beslenme bozukluklar\u0131 ve büyüme-geli\u015fme geriliklerinin de\u011ferlendirilmesi, enfeksiyon hastal\u0131klar\u0131 ve kronik hastal\u0131klar\u0131n epidemiolojisi, çevre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve i\u015fçi sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 gibi konular\u0131 ele al\u0131n\u0131\u015f \u015fekli, san\u0131r\u0131z bugün bile bu konularla ilgilenenlere yol gösterecek düzeydedir. <\/div>\n

<\/p>\n

Yazar bunlarla yetinmiyor. Toplumsal formasyonun ve kent ya\u015fam\u0131n\u0131n birey ve toplum üzerindeki etkilerini (sarho\u015fluk, h\u0131rs\u0131zl\u0131k, suça yatk\u0131nl\u0131k, vs.) yabanc\u0131la\u015fma ile ili\u015fkilendiriyor. “Sarho\u015fluk burada, sarho\u015fun sorumlu tutuldu\u011fu bir ay\u0131p olmaktan ç\u0131km\u0131\u015ft\u0131r, bir fenomen olmu\u015ftur, belli ko\u015fullar\u0131n o ko\u015fullar üzerinde hiç bir irade gücü olmaya bir nesneye yapt\u0131\u011f\u0131 zorunlu, kaç\u0131n\u0131lmaz etki haline gelmi\u015ftir. Bundan emekçiyi bir nesneye indirgeyenler sorumludur. Proleterin kendi konumunu iyile\u015ftirmek için yapabilece\u011fi her \u015fey kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya bulundu\u011fu ve kendi denetiminde olmayan olas\u0131l\u0131klar seli ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda okyanusta bir damla gibidir. O her türlü olas\u0131l\u0131klar\u0131 bile\u015fiminin edilgen nesnesidir.” (ENGELS) <\/div>\n

<\/p>\n

\u015eimdi okuyaca\u011f\u0131m\u0131z sat\u0131rlar ise günümüz metropollerinden biri için de\u011fil, 1840’l\u0131 y\u0131llar\u0131n Londra’s\u0131 için yaz\u0131lm\u0131\u015f: “Yine de sanki ortak bir yanlar\u0131 yokmu\u015f gibi, birbirleriyle hiç ilgileri yokmu\u015f gibi birbirlerinin önlerinden geçiyorlar; sözsüz tek anla\u015fmalar\u0131, kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya yürüyen kalabal\u0131k ak\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n birbirinin yolunu kesmemesi için herkesin kald\u0131r\u0131mda kendi yakas\u0131nda kalmas\u0131d\u0131r. Bu arada hiç kimse ötekine \u015föyle bir göz atma onurunu bah\u015fetmeyi dü\u015fünmez. Yaban bir kay\u0131ts\u0131zl\u0131k, herkesin özel ç\u0131kar\u0131 içinde kendisini duygusuzca yal\u0131tmas\u0131, bu insanlar s\u0131n\u0131rl\u0131 bir alanda üst üste y\u0131\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ölçüde tiksindirici ve rahats\u0131z edici hale geliyor. Bireyin bu yal\u0131t\u0131lm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, bu kendini dü\u015fünmeci s\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131n bugün her yerde toplumumuzun temel ilkesi ne ölçüde bilincinde olursa olal\u0131m, bu, hiçbir yerde, burada, büyük kentte oldu\u011fu kadar utanmazca gerçek yüzünü ortay koymu\u015f, bu kadar kendi ayr\u0131m\u0131nda olmu\u015f de\u011fildir. \u0130nsanlar\u0131n atomlar\u0131na ayr\u0131l\u0131\u015f\u0131, her biri kendi ilkesine sahip bir atomlar dünyas\u0131, burada a\u015f\u0131r\u0131n\u0131n en a\u015f\u0131r\u0131s\u0131na varm\u0131\u015f görünüyor.” (ENGELS) <\/div>\n

<\/p>\n

 <\/p>\n

3- KAP\u0130TAL\u0130ZM VE REKABET<\/strong><\/div>\n

<\/p>\n

“Rekabet, modern sivil toplumda –üretim ili\u015fkilerinin gerçekle\u015fti\u011fi alanda- egemen olan herkesin herkesle sava\u015f\u0131n\u0131n en tam ifadesidir.” (ENGELS) <\/div>\n

<\/p>\n

Kitapta temel olarak ü. farkl\u0131 rekabetten söz ediliyor. Birincisi burjuvalar aras\u0131 rekabet, ikincisi i\u015fçiler aras\u0131 rekabet, üçüncüsü ve gün yüzüne ç\u0131kar\u0131lmas\u0131 gereken burjuvazi ile i\u015f.i s\u0131n\u0131f\u0131 aras\u0131ndaki rekabet, daha do\u011frusu sava\u015f\u0131md\u0131r. <\/div>\n

<\/p>\n

Engels rekabet kavram\u0131 üzerinden kapitalizmin iktisadi ele\u015ftirisini yal\u0131n bir dille yapar. Burjuvalar aras\u0131 rekabet ve spekülatif hareketlerin hemen daima ihtiyac\u0131n fazlas\u0131 bir üretime ve bunal\u0131mlara (döngüsel krizlere) neden oldu\u011fu, asl\u0131nda kapitalizmin bir ak\u0131l d\u0131\u015f\u0131l\u0131k ve plans\u0131zl\u0131k oldu\u011fu, güncel örneklerle ekonomi üzerine teknik bilgisi olmayan birisinin bile anlayabilece\u011fi bir dille anlat\u0131yor. Kapitalizmin temel çeli\u015fkisinin karla satabilece\u011finden çok daha fazlas\u0131n\u0131 üretmek oldu\u011fu, arz\u0131n her zaman talebi a\u015ft\u0131\u011f\u0131, yine örnekler üzerinden anlat\u0131larak kapitalizmin yap\u0131sal krizine vurgu yap\u0131l\u0131yor. Öyle ki önceki bölümlerde çizilen sefalet tablosuna, bir çok insan\u0131n ev, i\u015f, giyecek, yiyecek gibi temel ihtiyaçlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layamamas\u0131na ra\u011fmen nas\u0131l oluyor da üretim fazlas\u0131 oldu\u011funu sorguluyor. Elbette kapitalizmin bugün oldu\u011fu gibi o gün de kar için üretiyordu. Dolay\u0131s\u0131yla kapitalist için talep bugün oldu\u011fu gibi o gün de sadece sa\u011flam nakit parayla destekleniyorsa bir anlam ta\u015f\u0131yordu. Kapitalizm bu bata\u011fa her zaman batar, çünkü o kar için üretim yapar, ihtiyaç için de\u011fil. Engels de kitab\u0131nda bu yan\u0131tlar\u0131 tam aç\u0131kl\u0131\u011f\u0131yla ortaya koyuyor, ayr\u0131ca Marksist de\u011fer teorisini daha o günden ana hatlar\u0131yla anlatmay\u0131 ba\u015far\u0131yor. <\/div>\n

<\/p>\n

Tüm bunlara ra\u011fmen Engels i\u015fçiler aras\u0131 rekabeti art\u0131k nüfus kuram\u0131 ve i\u015fçi hareketleri için olan önemi nedeniyle daha fazla önemasmedi\u011fini, bu konuya kitab\u0131nda daha fazla yer ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 görüyoruz: “Ne var ki, i\u015fçilerin kendi aralar\u0131ndaki bu rekabet – bu rekabeti yaratan da elbette ki kapitalist ili\u015fkilerdir- ,iç, üzerindeki etkisiyle, bugünkü durumun en kötü yan\u0131d\u0131r; burjuvazinin elinde proletaryaya kar\u015f\u0131 en keskin silah …” (ENGELS) <\/div>\n

<\/p>\n

Engels bu konuyu incelerken, art\u0131k nüfus ve i\u015fçiler aras\u0131 rekabetin bölgesel ve etnik ayr\u0131mlarla beslenmesine örnek olarak ta \u0130rlandal\u0131 göçmenlere ve onlar\u0131n ya\u015fam biçimlerine de\u011finiyor: “E\u011fer \u0130ngiltere, yoksul ve say\u0131ca çok \u0130rlandal\u0131 nüfusa emrindeki yedek güç olarak sahip olmasayd\u0131, \u0130ngiliz say\u0131s\u0131 o h\u0131zla geni\u015fleyi\u015fini gerçekle\u015ftiremezdi.” <\/div>\n

<\/p>\n

Burada \u0130rlandal\u0131 göçmenlerin niteliksiz i\u015fgücü ve ucuz emek olarak, art\u0131k nüfus olarak görülmesi ve bu durumun i\u015fçi ücretlerini dolay\u0131s\u0131yla emek.ilerin ya\u015fam\u0131n\u0131 olumsuz etkilemesi neden sonuç ili\u015fkisi ile anlat\u0131l\u0131yor. Bu konuda Engels s\u0131n\u0131f mücadelelerini anlat\u0131rken \u015föyle diyecektir: “\u0130\u015fçiler kafaya koymu\u015flar ki, i\u015f yapan elleriyle as\u0131l gerekli olan nüfus onlard\u0131r, art\u0131k nüfus ise hiç bir \u015fey yapmayan zengin kapitalistlerdir.” <\/div>\n

<\/p>\n

 <\/p>\n

4- BURJUVAZ\u0130N\u0130N TUTUMUNA KAR\u015eI \u0130\u015eÇ\u0130 SINIFININ KEND\u0130L\u0130\u011e\u0130NDEN VE KEND\u0130 \u0130Ç\u0130N HAREKET\u0130 <\/strong><\/div>\n

<\/p>\n

Yaz\u0131n\u0131n buraya kadarki bölümüne bakarak asl\u0131nda burjuvazinin tutumunu tahmin etmek hiç de zor de\u011fil. \u015eu çok net: Burjuvazi i\u015fçileri insani varl\u0131k olarak de\u011fil, sadece emek ya da el olarak görür. Burjuva yasalarla desteklenen kapitalist zaten üretim ili\u015fkileri ve art\u0131-de\u011fer sömürüsünün ma\u011fduru olan bu s\u0131n\u0131fa (her an gerekebildi\u011fi için) zor uygulayabilmenin mekanizmalar\u0131n\u0131 ve kurumlar\u0131n\u0131 (ordu, polis, hukuk sistemi, e\u011fitim sistemi, medya. vs) olu\u015fturmu\u015ftur. Tüm bunlara ra\u011fmen mevcut durum i\u015fçileri kendi konumlar\u0131ndan ders almaya, birlikte hareket etmeye, güçlerinin fark\u0131nda olmaya zorlar. <\/div>\n

<\/p>\n

Engels i\u015fçi s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n içinde bulundu\u011fu sefalete kar\u015f\u0131 burjuvazinin tutumunu kendi memurlar\u0131n\u0131n ifadelerine, raporlar\u0131na, gazetelerine ve kendi ideoglar\u0131n\u0131n öne sürdü\u011fü teorilere dayanarak aktarmaya çal\u0131\u015f\u0131yor. Yazar bu \u015fekilde burjuvazinin yapt\u0131\u011f\u0131 \u015feyin sonuçlar\u0131n\u0131n tamamen fark\u0131nda oldu\u011funu ba\u015far\u0131yla ortaya koymu\u015f oluyor. Burjuvazinin “tah\u0131l” yasas\u0131 ile i\u015fçileri nas\u0131l açl\u0131\u011fa sevk etti\u011fini, kapitalizm için vazgeçilmez oldu\u011fu sabit olan “art\u0131 nüfus” sorununa kar\u015f\u0131 ne tür teoriler geli\u015ftirdi\u011fini s\u0131ralayarak burjuvaziye suçlar\u0131n\u0131 itiraf ettirmi\u015f oluyor. “\u0130nsana yönelik talep, ba\u015fka herhangi bir meta için oldu\u011fu gibi, zorunlu olarak, insan üretimini de düzenler; çok yava\u015f oldu\u011fu zaman h\u0131zland\u0131r\u0131r, çok h\u0131zla ilerlerse durdurur. Herhangi bir meta gibi e\u011fer elde az i\u015fçi varsa fiyatlar,yani ücretler artar; i\u015fçiler daha çok gönenir, evlilikler arta; ve yeter say\u0131da emekçi sa\u011flanana kadar daha çok çocuk do\u011far ve daha fazlas\u0131 ya\u015fat\u0131l\u0131r. E\u011fer elde çok fazlas\u0131 varsan fiyatlar dü\u015fer, i\u015fsizlik, yoksulluk ve açl\u0131k ve onun sonucu olarak da hastal\u0131klar artar, böylece art\u0131 nüfus oradan kald\u0131r\u0131l\u0131r.” (Adam SMITH) (Görüldü\u011fü gibi burjuvazi yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 ortaya koyuyor ve onlara göre bu durum oldukça ola\u011fan. Piyasan\u0131n kural\u0131 böyle ise zavall\u0131 yard\u0131mseverler burjuvalar\u0131n ne suçu olabilir ki?) Malthus’un nüfus yasas\u0131 Adam Smith’in söylediklerini bile oldukça masum b\u0131rak\u0131yor. Malthus daha da ileri giderek en sonunda yoksullu\u011fun cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 gereken bir suç oldu\u011fu yarg\u0131s\u0131na kadar gidiyor. Burjuvazinin yarg\u0131 sistemini, zor gücünü ve di\u011fer ideolojik ayg\u0131tlar\u0131n\u0131 hangi yakla\u015f\u0131mla olu\u015fturmu\u015f oldu\u011fu böylece yan\u0131tlanm\u0131\u015f oluyor. <\/div>\n

<\/p>\n

Kitapta burjuvalar aras\u0131nda bu durumun önemli handikaplar\u0131ndan biri olarak kendi “asil” ya\u015famlar\u0131 ile i\u015fçilerin sefil ve a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k ya\u015famlar\u0131n\u0131n iç içe geçmesi gösteriliyor. Bu elbette suçlar\u0131 ile yüzle\u015fmek istemeyen burjuvazi için anla\u015f\u0131labilir bir durumdur. Dolay\u0131s\u0131yla yap\u0131sal sorunlar\u0131n\u0131n çözümünün imkans\u0131z oldu\u011funu bilen burjuvazi, bu tip sorunlar\u0131 için geçici çözümler üretmeye çal\u0131\u015fmaktad\u0131r. “Kent öylesine garip kurulmu\u015ftur ki, ki\u015fi kendini i\u015fi ve e\u011flence gezileriyle s\u0131n\u0131rlarsa, bu kentte y\u0131llarca ya\u015fasa da, her gün soka\u011fa ç\u0131ksa da emekçi mahalleleriyle hatta i\u015fçilerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmeyebilir.” (ENGELS) <\/div>\n

<\/p>\n

Sonuç olarak tüm bunlar i\u015fçi s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n bir s\u0131n\u0131f olarak durumunun fark\u0131nda olmas\u0131n\u0131 ve bu duruma ka\u015f\u0131 ç\u0131kmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lar; bu kar\u015f\u0131 olu\u015f bireysel ve s\u0131n\u0131f olarak farkl\u0131 a\u015famalardan geçer. Baz\u0131lar\u0131 yenik dü\u015fer, ahlaksal aç\u0131dan çöker. Dolay\u0131s\u0131yla sarho\u015fluk, h\u0131rs\u0131zl\u0131k, suça yatk\u0131nl\u0131k be ba\u011flamda toplumsal nedenleriyle birlikte ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r. A\u015famalardan biri bireysel isyansa, di\u011feri pekala makineleri k\u0131rmak olabilir. Ancak kitapta s\u0131n\u0131f hareketinin ilk nüveleri sendikalar ve grevler olarak ele al\u0131n\u0131r. Sendikac\u0131l\u0131\u011f\u0131n ve grevlerin as\u0131l önemi etkinlikleri ve ekonomik kazan\u0131mlar\u0131 ile de\u011fil, yarat\u0131lan dayan\u0131\u015fma ve s\u0131n\u0131f bilinci olarak vurgulanmaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda “Çartizm” daha üst a\u015famada bir s\u0131n\u0131f hareketi olarak ele al\u0131n\u0131yor. \u0130\u015fçi hareketi d\u0131\u015f\u0131nda kalan orta s\u0131n\u0131f ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n, sosyalist teoriler geli\u015ftirdiklerini, ancak i\u015fçilerin küçük bir az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanabildiklerini tespitini yap\u0131yor. Bu konuyla ilgili \u0130ngiliz sosyalistlerinin temel eksiklikleri üzerine ele\u015ftirilerinden sonra çeli\u015fkiler olgunla\u015ft\u0131kça i\u015fçi hareketinin sosyalizme yöneli\u015finin zorunlu oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 çiziyor… <\/div>\n

<\/p>\n

Engels bu yap\u0131t\u0131yla proletaryan\u0131n yaln\u0131zca ac\u0131 çeken yoksul bir s\u0131n\u0131f olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu durumun yan\u0131 s\u0131ra nesnelli\u011fin onu kaç\u0131n\u0131lmaz bir \u015fekilde ileriye itti\u011fini, kendi kurtulu\u015fu ve toplumun dönü\u015fümü için sava\u015fmaktan ba\u015fka çaresi olmayan bir s\u0131n\u0131f oldu\u011funu ilk söyleyenlerdendir. Bu yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 dönem dikkate al\u0131n\u0131rsa kitab\u0131 özgün ve güçlü k\u0131lan temel vurgulardan biridir. kapitalist toplumun gerçeklerini tüm aç\u0131kl\u0131\u011f\u0131yla gözle önüne seren Engels, proletaryan\u0131n sefaletini ve umutlar\u0131n\u0131 bir bütün olarak derinli\u011fine anlatmay\u0131 ba\u015far\u0131yor. \u0130\u015fçi s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n sadece sermayenin bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda ac\u0131 çeken de\u011fil, insanl\u0131\u011fa yara\u015f\u0131r bir ya\u015fam için sava\u015fan ve kapitalist kölelik zincirlerini son halkas\u0131na kadar parçalamaya kararl\u0131, buna gücü olan bir s\u0131n\u0131f olarak gösteriyor.. Engels, giderek feci durumun bilincine varan, çekti\u011fi ac\u0131lar\u0131n suçlusunu tan\u0131maya ba\u015flayan ve bir s\u0131n\u0131f olarak mücadele etmeyi ö\u011frenmeye ö\u011frenen i\u015fçi s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 co\u015fkulu bir anlat\u0131mla ele al\u0131yor. “\u0130ngiliz burjuvazisinin yapabilece\u011fi seçim tektir, ya cinayet suçlamalar\u0131 alt\u0131nda ve suçlamaya kar\u015f\u0131n egemenli\u011fini sürdürür, ya da i\u015fçi s\u0131n\u0131f\u0131 lehine vazgeçer.” (ENGELS) <\/div>\n

<\/p>\n

Bu kitap her \u015feyin gözlemlenebilir oldu\u011fu bir ça\u011fda, kapitalizmin tüm ç\u0131plakl\u0131\u011f\u0131yla tarih sahnesine ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bir dönemde yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Burjuvazinin içinden gelen, kendini i\u015fçi s\u0131n\u0131f\u0131na adam\u0131\u015f zaman\u0131n en yetkin komünistlerinden biri olan genç Engels’in eseridir. Dolay\u0131s\u0131yla kapitalizmi ve burjuvaziyi, Marksizm’i ve sosyalist mücadeleyi, sadece sanayi devrimi sonras\u0131 de\u011fil, i\u015fçi s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n bugünkü durumunu da anlamak, bugüne sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir perspektifle bakabilmek isteyen herkesin yararlanabilece\u011fi bir eserdir. <\/div>\n

<\/p>\n

“Bu kitap, insanl\u0131\u011f\u0131n özgürle\u015fmesi kavgas\u0131nda bir kilometre ta\u015f\u0131 ve vazgeçilmez bir yap\u0131tt\u0131r.” (HOB-SBAWM) <\/div>\n

<\/p>\n

 <\/p>\n

<\/div>\n

<\/p>\n

\n
\n \n
\n \n \"Happy\"\n <\/a>\n
\n Happy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sad\"\n <\/a>\n
\n Sad <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Excited\"\n <\/a>\n
\n Excited <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sleepy\"\n <\/a>\n
\n Sleepy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Angry\"\n <\/a>\n
Angry<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n \n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Surprise\"\n <\/a>\n
Surprise<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n <\/div>\n <\/div>\n\n \n
Tweet<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

KAP\u0130TAL\u0130ST SANAY\u0130LE\u015eMEN\u0130N EMEKÇ\u0130 SINIFI \u011eZER\u0130NE ETK\u0130LER\u0130 VE ENGELS’\u0130N K\u0130TAB\u0130 ÜZER\u0130NE NOTLAR    Dr. \u015e. Güvenç “Bir insan, bir ba\u015fkas\u0131na ölüme yol açan bedensel bir zarara verdi\u011fi zaman buna adam öldürmek diyoruz; sald\u0131rgan verece\u011fi zarar\u0131n olaca\u011f\u0131n\u0131 önceden biliyorsa o zaman buna cinayet diyoruz.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-42","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-en-son"],"blocksy_meta":[],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}