{"id":391,"date":"2007-01-09T22:37:27","date_gmt":"2007-01-09T21:37:27","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.mehmetcanyuece.com\/2007\/01\/09\/milli-muecadele-ve-anti-emperyalizm-soeylemi-fikret-baskaya\/"},"modified":"2007-01-09T22:37:27","modified_gmt":"2007-01-09T21:37:27","slug":"milli-muecadele-ve-anti-emperyalizm-soeylemi-fikret-baskaya","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/milli-muecadele-ve-anti-emperyalizm-soeylemi-fikret-baskaya\/","title":{"rendered":"Milli M\u00fccadele ve Anti-emperyalizm S\u00f6ylemi \/ Fikret Ba\u015fkaya"},"content":{"rendered":"
\n
\n \t<\/i> Read Time:<\/span>35 Minute, 8 Second <\/div>\n\n <\/div>

"…tarihçinin tahrifat\u0131 teknik olmaktan öte ideolojiktir: çat\u0131\u015fan ç\u0131karlar dünyas\u0131nda vurgulamay\u0131 seçti\u011fi her olgu, [ tarihçi istese de istemese de] ekonomik, siyasal, \u0131rkç\u0131, ulusçu ya da cinsiyetçi bir ç\u0131kar çevresinin amac\u0131n\u0131 destekler."<\/em> Howard Zinn [1] <\/a> <\/p>\n

<\/p>\n

"As\u0131l Devlet Partisi" taraf\u0131ndan sipari\u015f edildi\u011fi anla\u015f\u0131lan, sat\u0131\u015f\u0131 için nerdeyse milli seferberlik ilan edilip, tüm devlet kurumlar\u0131 taraf\u0131ndan da pazarlanan, \u015eu Ç\u0131lg\u0131n Türkler <\/em>adl\u0131 roman\u0131n arka kapa\u011f\u0131ndaki tan\u0131t\u0131m yaz\u0131s\u0131nda, Milli Mücadele'yle ilgili olarak: " dünyadaki en me\u015fru, en ahlakl\u0131, en kutsal sava\u015flardan birinin, emperyalizme kar\u015f\u0131 verilmi\u015f ve kazan\u0131lm\u0131\u015f ilk kurtulu\u015f sava\u015f\u0131n\u0131n, bir millile\u015fme ihtilalinin roman\u0131, \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir yak\u0131n tarih destan\u0131…" <\/a>[2]<\/strong> <\/em>deniyor. Ayn\u0131 eserin ba\u015fka bir yerinde de: " Bugün Türk gençli\u011fi biri ötekine benzemeyen iki tarihe inan\u0131yor: Biri bu roman\u0131n esas ald\u0131\u011f\u0131 <\/em>sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve dürüst, <\/strong>belgelere dayal\u0131, hepimize gurur veren gerçek tarih… Öteki Cumhuriyeti y\u0131kmak için çabalayanlar\u0131n uydurduklar\u0131, yalanlarla dolanlarla dolu, sahte tarih" <\/a>[3]<\/strong> <\/em>deniyor… Buradaki amac\u0131m, resmi ideolojideki a\u015f\u0131nmaya kar\u015f\u0131 bir savunma, nafile bir zorlama, Mete K. Kaynar'\u0131n [4] isabetli bir \u015fekilde <\/a>"bir resmi tarih mevlüdü"<\/strong> dedi\u011fi söz konusu roman\u0131n ele\u015ftirisini yapmak de\u011fil. Belli ki, bu zorlama tarihî roman, seksen y\u0131ll\u0131k dönemde olu\u015fturulan resmi ideolojinin a\u015f\u0131nmas\u0131ndan duyulan rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n ifadesi… Elbette egemen s\u0131n\u0131f\u0131n ve ak\u0131l hocalar\u0131n\u0131n tarihi tahrif etmekte, ya\u015fanm\u0131\u015f olan\u0131 kendi ihtiyaçlar\u0131 do\u011frultusunda ‘yeniden kurgulamakta' ç\u0131kar\u0131 vard\u0131r. \u0130ktidar olmak ve iktidarda kalmak için gizlemeye<\/em>, gizlemek için de yalan, tahrifat, yok saymaya, vb. ihtiyaçlar\u0131 var ve buraya kadar bir sorun yok… Özakman ve benzerlerinin, gerçek dünyada hiçbir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmayan bir anti-emperyalizmden söz etmeleri de \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fil. As\u0131l sorun kendilerini solda sayanlar\u0131n, yalan\u0131n de\u011fil, gerçe\u011fin saf\u0131nda yer almas\u0131 gerekenlerin de, egemen resmi tarih anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 içselle\u015ftirmi\u015f olmalar\u0131yla ilgili…  Resmi tarih Milli Mücadele'nin sadece bir kurtulu\u015f sava\u015f\u0131 <\/em>de\u011fil, ayn\u0131 zamanda yeryüzünün ezilen halklar\u0131na kurtulu\u015f yolunu gösteren anti-emperyalist <\/em>bir mücadele oldu\u011funu vâz ediyor. Resmi tarihten ba\u011f\u0131ms\u0131zla\u015famayan, yak\u0131n tarihe ele\u015ftirel bakma basiretini ortaya koyamayan, gerçe\u011fe as\u0131l ihtiyac\u0131 olmas\u0131 gereken sol da, 1918-1923 döneminde anti-emperyalist bir kurtulu\u015f sava\u015f\u0131 verildi\u011fini san\u0131yor… Asl\u0131nda bu durum Türkiye'deki sol hareketin ideolojik-entellektüel azgeli\u015fmi\u015fli\u011finin de bir göstergesidir. Kaydetmek gerekir ki, anti-emperyalizm konusundaki kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 sadece Türkiye'ye özgü bir \u015fey de\u011fil. Sovyet Devrimi'nin hemen arkas\u0131ndan olu\u015fturulan Üçüncü Enternasyonal'in [Komintern] yakla\u015f\u0131mlar\u0131ndaki tutars\u0131zl\u0131klar, Üçüncü Enternasyonal'a sinmi\u015f Avrupa-merkezli ideolojik yabanc\u0131la\u015fma da, anti-emperyalizm konusundaki kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na kaynakl\u0131k etti ve bugün dahi söz konusu kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 a\u015f\u0131lm\u0131\u015f de\u011fil. \u0130lginç olan bir \u015fey de, Üçüncü Enternasyonal'in sömürgeler, anti-emperyalist mücadele ve ulusal kurtulu\u015f sava\u015flar\u0131na dair yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131nda Türkiye'ye ili\u015fkin tart\u0131\u015fmalar\u0131n merkezi bir öneme sahip olmas\u0131d\u0131r. Bu sorunla ilgili tart\u0131\u015fmaya ilerleyen sayfalarda dönmek üzere, Milli Mücadele'nin anti-emperyalistli\u011fi söylemini <\/em>tart\u0131\u015fmaya ba\u015flaya biliriz. Gerçekten Birinci emperyalistler aras\u0131 payla\u015f\u0131m sava\u015f\u0131na, itilaf devletleri [\u0130ngiltere, Fransa, Çarl\u0131k Rusyas\u0131, \u0130talya…] kar\u015f\u0131s\u0131ndaki, \u0130ttifak devletleri [Almanya, Avusturya-Macaristan…] saf\u0131nda kat\u0131lan Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funun, yenil\u011finin ard\u0131ndan bir anti-emperyalist mücadele yürütmesi teorik olarak mümkün müdür? \u0130ttihatç\u0131lar\u0131n, emperyalistler aras\u0131 bir sava\u015fta taraf olmaktan beklentileri ne idi? Pratikte olanlar nas\u0131l oldu ve kimin için ne anlama geliyordu? Milli Mücadele asl\u0131nda kimin mücadelesiydi? Osmanl\u0131 imparatorlu\u011funun bakiyelerinden biri olan T.C. bölgedeki emperyalist ç\u0131karlar aleyhine mi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sürdürdü yoksa, emperyalist ç\u0131karlar\u0131n ve emperyalist sava\u015f sonras\u0131nda olu\u015fturulan status quo<\/em>'nun, ya da ayn\u0131 anlama gelmek üzere ‘yeni dünya düzeninin' bir bile\u015feni miydi? Esas itibariyle bir diplomatik süreç olan 1918-1923 aral\u0131\u011f\u0131nda Yunanl\u0131lara kar\u015f\u0131 yürütülen sava\u015f bir kurtulu\u015f sava\u015f\u0131 <\/em>say\u0131labilir miydi? Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funu emperyalist sava\u015fa sokanla, bir hükümet darbesiyle [coup d'état], bir anayasal monar\u015fi olan  rejimin ad\u0131n\u0131 Cumhuriyet olarak de\u011fi\u015ftiren ayn\u0131 odak oldu\u011funa göre, olup bitenleri anti-emperyalizm <\/em>ve ulusal kurtulu\u015f <\/em>kavramlar\u0131yla aç\u0131klamak soruna uzaktan bakmak anlam\u0131na gelmez mi? Bir bütün olarak emperyalistler aras\u0131 sava\u015f\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 1914'den T.C. ile sava\u015f\u0131n galibi \u0130tilaf devletleri aras\u0131ndaki "Yak\u0131ndo\u011fu \u0130\u015fleri Hakk\u0131nda Laussanne [Lozan] Konferans\u0131'<\/em>n\u0131n sona erdi\u011fi 24 Temmuz 1923 aras\u0131nda, "Ortado\u011fu'yu sarsan on y\u0131lda" anti-emperyalizm kavram\u0131na uygun bir \u015fey ya\u015fand\u0131 m\u0131? <\/p>\n

   <\/p>\n

1913'ten itibaren iktidar üzerinde tam denetim kurmay\u0131 ba\u015faran \u0130ttihat ve Terakki Partisi [F\u0131rkas\u0131], Osmanl\u0131 devletini emperyalistler aras\u0131 bo\u011fazla\u015fmaya dostlar al\u0131\u015f- veri\u015fte görsün diye sokmad\u0131… Amaç, yeniden payla\u015f\u0131mdan pay koparmak, imparatorlu\u011fu büyütmekti. Lâkin hesap daha ba\u015ftan yanl\u0131\u015f yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131, zira, emperyalistler aras\u0131 sava\u015f, Osmanl\u0131 topraklar\u0131n\u0131 payla\u015fmak için ç\u0131kart\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funun taraf oldu\u011fu \u0130ttifak devletleri kazansa dahi payla\u015f\u0131mdan alabilecekleri pay s\u0131n\u0131rl\u0131yd\u0131. Üçlünün [triumvirat- Enver, Talat, Cemal Pa\u015falar] en karizmatik ve en gözü pek \u015fahsiyeti olan Enver Pa\u015fa, emperyalistler aras\u0131 sava\u015fa: "Asya'daki Türkleri ve Müslümanlar\u0131 birle\u015ftirmek, Avrupa'da kaybettikleri topraklar\u0131 geri almak, Adriyatik'ten Hint sular\u0131na kadar uzanan büyük bir imparatorluk kurmak üzere girdiklerini" aç\u0131kça ifade ediyordu. Kimbilir, belki böylesine büyük bir imparatorlu\u011fun ba\u015f\u0131nda olmay\u0131 da hayal ediyordu… Emperyalist sava\u015f\u0131n taraf\u0131 olanlar yenilgiden sonra bir mucize sonucu anti-emperyalist mi olmu\u015flard\u0131? Yoksa çok büyük ödünler kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda küçük bir devlete raz\u0131 m\u0131 olmu\u015flard\u0131? Rivayet olundu\u011fu gibi ortada bir ‘ba\u015far\u0131' varm\u0131yd\u0131? E\u011fer varsa kimin ba\u015far\u0131s\u0131yd\u0131? <\/p>\n

"Ulusal kurtulu\u015f" söyleminin gizledi\u011fi ‘gerçek' <\/strong> <\/p>\n

Nas\u0131l bir ki\u015finin kendi hakk\u0131nda söyledikleri onun hakiki \u015fahsiyeti hakk\u0131nda fikir edinmek için yeterli de\u011filse, bir sosyal hareketin niteli\u011fi de o hareketi yönetenlerin söylediklerine bak\u0131larak anla\u015f\u0131lamaz. "Ulusal kurtulu\u015f" kavram\u0131, bir emperyal güç taraf\u0131ndan i\u015fgal ve\/veya ilhak edilmi\u015f, tahakküm alt\u0131ndaki bir halk\u0131n bir ayaklanma,  sonucu özgürle\u015fmesi, kendi kaderini tayin eder hale gelmesini ifade eder. Ulus<\/em> denilen hiçbir zaman ‘proleter‘bir ulus olmad\u0131\u011f\u0131na, olamayaca\u011f\u0131na [kapitalizmin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 a\u015fama veri iken] ve toplum uzla\u015fmaz çeli\u015fkilere sahip s\u0131n\u0131flara bölünmü\u015f oldu\u011funa göre, ulusal kurtulu\u015f kavram\u0131 kaç\u0131n\u0131lmaz olarak problemlidir. Bu yüzden t\u0131rnak içine al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Amerikan ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k hareketini alal\u0131m: Kuzey Amerika'daki \u0130ngiliz kolonilerinden baz\u0131lar\u0131 bir araya gelerek bir hareket ba\u015flatt\u0131lar ve \u0130ngiltere'den ba\u011f\u0131ms\u0131zla\u015ft\u0131lar. Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ‘ulusun'  kendi kaderini tay\u0131n etti\u011fi anlam\u0131na geliyor muydu veya ‘ulus'a kimler dahildi?  Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ülke nüfusunun yakla\u015f\u0131k %20'sini olu\u015fturan Afrika kökenli köleler, Amerikan yerlileri, mütevaz\u0131 insanlar, i\u015fçiler, vb. için bir anlam ve de\u011fer ta\u015f\u0131yor muydu? Gerçekten nüfusun ezici ço\u011funlu\u011funu olu\u015fturan geni\u015f emekçi kitle kendi kaderini tayin eder duruma gelmi\u015f miydi? Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131ktan sonra köleler köle olarak kald\u0131, bizzat ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k hareketinin önderleri çok say\u0131da kölenin sahibiydiler…'kurtulu\u015ftan' sonra Bat\u0131ya do\u011fru yay\u0131lma ve yerli halka yönelik jenosit h\u0131zland\u0131, sömürü derinle\u015fti… Asl\u0131nda yegâne de\u011fi\u015fiklik, mülk sahibi s\u0131n\u0131flar\u0131n \u0130ngiltere'ye [Büyük Britanya] haraç vermekten kurtulmas\u0131ndan ibaretti. Ba\u015fka türlü söylersek, sorun iki taraf aras\u0131nda bir sosyal art\u0131k bölü\u015fümünden ibaretti… Dolay\u0131s\u0131yla ‘kurtulu\u015f' herkes için ayn\u0131 anlama gelmiyordu… \u0130kinci Dünya sava\u015f\u0131ndan sonra ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 "kazanan" baz\u0131 Afrika ülkelerinin anayasalar\u0131 \u0130ngiliz Sömürgeler Bakanl\u0131\u011f\u0131nda haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131. Böylesi bir ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k da ‘ulusal kurtulu\u015f', gerçek bir ‘ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k' say\u0131lacak m\u0131d\u0131r? XIX'uncu yüzy\u0131lda \u0130spanya ve Portekiz'den ba\u011f\u0131ms\u0131zla\u015fan Orta ve Güney Amerika [Latin Amerika] ülkeleri, ba\u015fta \u0130ngiltere ve ABD olmak üzere kapitalist hiyerar\u015finin yükseklerinde  yer alan ülkelerin yar\u0131-sömürgesi durumuna geldiler. "Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k" yerliler ve Afrika kökenli köleler için hiçbir anlam ta\u015f\u0131m\u0131yordu. Dolay\u0131s\u0131yla, XIX'uncu yüzy\u0131lda kolonilerin ba\u011f\u0131ms\u0131zla\u015fmas\u0131 ABD örne\u011finin tekrar\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildi. Devlet ayg\u0131t\u0131 düzeyinde, ezilen halklar, sömürülen s\u0131n\u0131flar lehine bir ‘yenilik' söz konusu de\u011fildi. Bu nedenle iktidar\u0131n el de\u011fi\u015ftirmesi, yabanc\u0131n\u0131n i\u015flevini yerlinin devralmas\u0131, ya da bir kli\u011fin bir ba\u015fka kli\u011fin yerine geçmesi san\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan çok daha az önemlidir… Daha önce do\u011frudan sömürge statüsündeki bir ülkede yabanc\u0131lar\u0131n yerini "yerel bir iktidar\u0131n", almas\u0131 gereklidir ama yeterli ko\u015ful de\u011fildir. Bu, do\u011frudan devletin niteli\u011fini angaje eden bir \u015fey oldu\u011fu için… Zira, bir sosyal formasyonu d\u0131\u015far\u0131ya ba\u011f\u0131ml\u0131 ve edilgen k\u0131lan veçhe, sadece siyasi nitelikte olan de\u011fildir. Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k, ekonomik, sosyal, kültürel-ideolojik, vb. veçheleri de kapsar. Bu yüzden ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k bir bayrak, bir milli mar\u015f, bir devlet ba\u015fkan\u0131na sahip olmaktan öte bir \u015feydir. Kolonyalist-emperyalist sömürü ve \u015fartland\u0131rmadan kurtulmak, siyasi veçheyi a\u015fan bir içeri\u011fe sahip olmal\u0131d\u0131r. Böyle bir durumda kriter, devletin niteli\u011finin de\u011fi\u015fip, de\u011fi\u015fmedi\u011fi, ne yönde ve nas\u0131l de\u011fi\u015fti\u011fidir… <\/p>\n

O halde "kurtulu\u015f sava\u015f\u0131" kavram\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda Türkiye'de olup-bitenler ne anlama geliyordu? Bir kere Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu yerli yerinde duruyordu ve dünyay\u0131 payla\u015fmak üzere sava\u015fan taraflardan biriydi. Son yüzy\u0131lda emperyalist Bat\u0131'n\u0131n yar\u0131-sömürgesi statüsüne indirgenmi\u015f olsa da, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devletti. Sava\u015ftan yenik ç\u0131kmas\u0131na, topraklar\u0131n\u0131n büyük bir bölümünün i\u015fgal edilmesine ra\u011fmen, hâlâ bir aktör olarak sahnedeydi. Mondros mütarekesinin, Sevre Antla\u015fmas\u0131n\u0131n ve Milli Mücadele dönemindeki tüm antla\u015fmalar\u0131n taraf\u0131yd\u0131 ve bilinçli olarak Lozan Antla\u015fmas\u0131 denilip tam ad\u0131 telaffuz edilmeyen, Yak\u0131n Do\u011fu \u0130\u015fleri Hakk\u0131nda Laussanne Konferans\u0131,<\/em> Osmanl\u0131 Devletinin söz konusu süreçte taraf olup imzalad\u0131\u011f\u0131 antla\u015fmalar\u0131n sonuncusuydu. Laussanne Konferans\u0131 öncesinde bir darbeyle Saltanat'\u0131n tasfiyesi ve devletin ad\u0131n\u0131n Cumhuriyet olarak de\u011fi\u015ftirilmesi, esasa ili\u015fkin bir de\u011fi\u015fiklik say\u0131lmazd\u0131. Devletin ad\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirse de, söz konusu olan basbaya\u011f\u0131 bir darbeydi ve darbeyle bir rejimin niteli\u011fi de\u011fi\u015fmezdi. Rejimin niteli\u011finin de\u011fi\u015febilmesi için bir halk devrimiyle eski devlet ayg\u0131t\u0131n\u0131n tasfiye edilmesi ve halk ço\u011funlu\u011funun devleti yeniden yap\u0131land\u0131rmas\u0131 gerekir. Oysa, Mustafa Kemal'in darbesiyle devlet ayg\u0131t\u0131 de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011fram\u0131\u015f de\u011fildi. Sadece devlet ayg\u0131t\u0131n\u0131n bürokratik kadrolar\u0131 düzeyinde s\u0131n\u0131rl\u0131 bir de\u011fi\u015fiklik söz konusuydu ki, zaten darbelerin de daha fazlas\u0131n\u0131 yapmas\u0131 mümkün de\u011fildir. [1918-1923 dönemi için ‘ulusal kurtulu\u015f' ve ‘anti-emperyalizm' kavramlar\u0131n\u0131 kullanmak uygun de\u011fil ama bu döneme bir iç sava\u015f dönemi, Yunanl\u0131larla sava\u015f dönemi, Osmanl\u0131 egemen-bürokratik s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n iç çat\u0131\u015fma dönemi demek mümkündür.] Bu alandaki yan\u0131lsamalar, devrimle darbenin birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131ndan, hükümet darbesinin devrimle özde\u015f say\u0131lmas\u0131ndan kaynaklan\u0131yor. [5] 1918-1923 aral\u0131\u011f\u0131nda diplomatik çabalar\u0131 sürdürenlerle ‘Kuvay\u0131 Milliye'yi örg<\/a>ütleyenler ayn\u0131 odaklard\u0131. Elbette söz konusu ekip içinde kimi sorunlara ili\u015fkin tart\u0131\u015fmalar ve çat\u0131\u015fmalar ya\u015fan\u0131yordu ama bunlar ola\u011fand\u0131 ve sorunun esas\u0131n\u0131 angaje etmiyordu. Herkesin ortak amac\u0131 Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fundan geri kalan\u0131 kurtarmak, devletin bekas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, yönetici elitin ayr\u0131cal\u0131klar\u0131n\u0131 ve s\u0131n\u0131fsal ç\u0131karlar\u0131n\u0131 güvence alt\u0131na almakt\u0131. Zaten Mondros Mütarekesinden [30 Kas\u0131m1918] sonra yegâne sava\u015f Yunanl\u0131larla yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 ve Yunanl\u0131lara kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131n ad\u0131 olan ‘Kuvay\u0131 Milliye' de merkez taraf\u0131ndan örgütlenmi\u015fti. <\/p>\n

Bir "ulusal kurtulu\u015f sava\u015f\u0131', uzun zamand\u0131r bir yabanc\u0131 gücün tahakkümü alt\u0131nda bulunan, varl\u0131\u011f\u0131 [ekonomisi, kimli\u011fi, kültürü, vb.] bask\u0131 alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f bir halk\u0131n bu durumdan kurtulma mücadelesidir. Bu yüzden emperyalist sava\u015f\u0131n taraf\u0131 olan Osmanl\u0131 Devleti söz konusu oldu\u011funda, ‘kurtulu\u015f sava\u015f\u0131' kavram\u0131 uygun de\u011fildir. Ad\u0131 Üstünde bir devletten söz edildi\u011fine göre… Sava\u015f\u0131 kaybeden taraftaki Almanya da i\u015fgale u\u011fram\u0131\u015ft\u0131. Almanya i\u015fgal alt\u0131ndaki topraklar\u0131 geri almak için mücadele etti\u011finde bu durum nas\u0131l kavram\u0131n bilinen anlam\u0131nda bir ‘ulusal kurtulu\u015f mücadelesi' say\u0131lmazsa, ayn\u0131 \u015fey Türkiye için de geçerliydi. Zaten Milli Mücadele'nin anti-emperyalist bir  ‘ulusal kurtulu\u015f sava\u015f\u0131' oldu\u011fu sonraki dönemin bir yak\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131d\u0131r… Bir devlete ait topraklar\u0131n bir ba\u015fka devlet taraf\u0131ndan i\u015fgal edilmesine kar\u015f\u0131 yürütülen mücadele, ulusal kurtulu\u015f mücadelesi de\u011fil, sadece geçerli uluslararas\u0131 hukuk ve teamüllere göre haks\u0131z say\u0131lan bir durumun düzeltilmesidir. Dolay\u0131s\u0131yla, TC'nin emperyalizme kar\u015f\u0131 yürütülen bir mücadele sonucu kuruldu\u011fu söylemi resmi tarihin ve resmi ideolojinin bir uydurmas\u0131d\u0131r.  <\/p>\n

  Anti-emperyalizm kavram\u0131 <\/strong> <\/p>\n

Anti-emperyalizm kavram\u0131 geçti\u011fimiz yüzy\u0131l\u0131n en problemli, en mu\u011flak kavramlar\u0131ndan biriydi. Maalesef bu durum XXI'inci yüzy\u0131l\u0131n ilk on y\u0131l\u0131nda da de\u011fi\u015fmi\u015f de\u011fil. Esasen sorun, bizzat kavram\u0131n kendisinde mündemiçtir. Bir \u015feye kar\u015f\u0131 olmak tek ba\u015f\u0131na yeterli de\u011fildir, zira herkes ‘o \u015feye' farkl\u0131 nedenlerle kar\u015f\u0131 ç\u0131k\u0131yor olabilir, dolay\u0131s\u0131yla her durumda kar\u015f\u0131 ç\u0131k\u0131\u015f\u0131n anlam\u0131 ve içeri\u011fi de farkl\u0131 olur. Kald\u0131 ki, kar\u015f\u0131 ç\u0131k\u0131\u015f\u0131n anlam ve de\u011feri de emperyalizmden ne anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na göre de\u011fi\u015fecektir. E\u011fer emperyalizmden emperyal yay\u0131lma, ba\u015fka bir ülkenin topraklar\u0131n\u0131 i\u015fgal etme, ele geçirme, velhas\u0131l yabanc\u0131 bir gücün hakimiyeti anla\u015f\u0131l\u0131rsa, dar bir i\u015fbirlikçi kesim d\u0131\u015f\u0131nda hiç bir Allah\u0131n kulu yoktur ki, bu tür bir i\u015fgale ve d\u0131\u015f tahakküme kar\u015f\u0131 ç\u0131kmas\u0131n… Oysa, sadece i\u015fgale kar\u015f\u0131 ç\u0131kmak anti-emperyalizmle özde\u015f de\u011fildir. Bu yüzden bir kimsenin ABD ve di\u011ferlerinin askeri müdahalelerine kar\u015f\u0131 ç\u0131kmak için anti-emperyalist olmas\u0131, kendini öyle tan\u0131mlamas\u0131 gerekmez. Irak'a yönelik Amerikan-\u0130ngiliz sald\u0131r\u0131s\u0131na, Papa dahil, Bat\u0131l\u0131 liberallerin ve muhafazakârlar\u0131n bir bölü\u011fü de kar\u015f\u0131yd\u0131 ama onlar\u0131n asla anti-emperyalizm diye bir sorunu olamazd\u0131… O halde kar\u015f\u0131 olman\u0131n, ‘antili\u011fin' bir ba\u015f\u0131na bir k\u0131ymet-i harbiyesi olmas\u0131 mümkün de\u011fildir. Bir hastal\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 olmak, onu nas\u0131l te\u015fhis etti\u011finiz ve nas\u0131l tedavi edece\u011finizle birlikte bir anlam ve de\u011fer ta\u015f\u0131yabilir. Bu yüzden tek ba\u015f\u0131na anti-emperyalizm söyleminin ‘olumlu' bir içeri\u011fe sahip olmas\u0131, kapitalizmi dert etmeyen bir hareketin anti-emperyalist say\u0131lmas\u0131 mümkün de\u011fildir, zira kapitalizm emperyalizmdir<\/em>. E\u011fer bu özde\u015flik dikkate al\u0131nmaz ise, gerçek dünyada varolan kapitalist sisteme de\u011fil de hayalî, ne idü\u011fü pek de belli olmayan bir ‘dü\u015fmana' veya ‘kötülü\u011fe' kar\u015f\u0131 mücadele ediliyormu\u015f izlenimi yarat\u0131labilir, nitekim yarat\u0131l\u0131yor. Giderek anti-emperyalist mücadele de i\u015fin esas\u0131ndan çok asmbollere sald\u0131r\u0131 niteli\u011fi kazan\u0131yor. Tutarl\u0131 anti-emperyalist tav\u0131r, sadece Saddam Hüseyin rejimini y\u0131kmay\u0131 amaçlayan Amerikan-\u0130ngiliz i\u015fgaline kar\u015f\u0131 de\u011fil, daha önceki dönemde Saddam'\u0131 destekleyen ABD ve di\u011fer Bat\u0131l\u0131 emperyalistlere kar\u015f\u0131 olmay\u0131 da gerektirir. Saddam rejimiyle Bat\u0131l\u0131 emperyalist güçler aras\u0131nda bir ç\u0131kar çat\u0131\u015fmas\u0131 olsa da, son tahlilde Irak'\u0131n emekçi halk\u0131na kar\u015f\u0131 emperyalistlerle her ko\u015fulda ittifak içinde oldu\u011fu gerçe\u011fini yok sayan, soruna s\u0131n\u0131fsal bir perspektiften bakmayan bir anti-emperyalizm mümkün de\u011fildir… Kendi ülkesindeki anti-kapitalist muhalefeti hunharca ezen bir Üçüncü Dünya diktatörü, anti-emperyalist bir dil kulland\u0131\u011f\u0131nda, kimi popülist politikalar uygulad\u0131\u011f\u0131nda, Bat\u0131l\u0131 anti-emperyalistler ve onlar\u0131n dünya kapitalizminin çevresindeki çömezleri hemen o diktatörü anti-emperyalist kahraman ilân ediyorlar. Bu tür aymazl\u0131klar da sadece anti-kapitalist- anti-emperyalist mücadeleye zarar vermekle kalm\u0131yor, enternasyonalizmi de anti-enternasyonalizme dönü\u015ftürüyor. Bu durum, Bat\u0131l\u0131 anti-emperyalistlerin Üçüncü Dünya ülkelerindeki s\u0131n\u0131fsal ayr\u0131\u015fma ve çat\u0131\u015fmaya uzaktan bakmas\u0131yla, gerçek durumu anlamaktan aciz olu\u015fuyla ilgilidir. Söz konusu ülkelerdeki s\u0131n\u0131f çat\u0131\u015fmas\u0131 yok say\u0131l\u0131yor. Sosyalizmi, anti-kapitalizmi ve anti- emperyalizmi her zaman Bat\u0131l\u0131 a\u011fabeylerinden ö\u011frenen Avrupa-merkezli ideolojik yabanc\u0131la\u015fmayla malûl Üçüncü Dünya sol hareketi de ekseri benzer aymazl\u0131klardan yakay\u0131 kurtaram\u0131yor…  <\/p>\n

Yakla\u015f\u0131k son yüzy\u0131lda anti-emperyalizm konusundaki kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca nedenlerinden biri, Komintern'in [Üçüncü Enternasyonal] sömürge ve yar\u0131-sömürgelere ili\u015fkin politikas\u0131yd\u0131. Elbette burada Komintern'in yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n ve söz konusu yakla\u015f\u0131m\u0131n trajik sonuçlar\u0131n\u0131n geni\u015f bir de\u011ferlendirmesini yapmak gibi bir amac\u0131m\u0131z yok. Fakat, bugün de geçerli kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n köklerinin geçen yüzy\u0131l\u0131n ikinci ony\u0131llar\u0131na kadar gerilere gitti\u011fini söylemek mümkündür. Bu yüzden Kominternle ilgili bir hat\u0131rlatma, \u015fimdilerde geçerli söylemi daha iyi anlamak için gereklidir. Bat\u0131 solu her zaman Avrupa-merkezli ideolojik yabanc\u0131la\u015fmayla malûldü. \u0130kinci Enternasyonal aç\u0131kça sömürgecili\u011fi savunuyordu ve kendini hiçbir zaman ‘uygarla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 misyon' saplant\u0131s\u0131ndan kurtaramad\u0131. \u0130kinci enternasyonalin ihaneti ve iflas\u0131 üzerine, ona bir tepki olarak ortaya ç\u0131kan Komintern de  [Üçüncü Enternasyonal] hiç bir zaman ikinci emperyalistler aras\u0131 sava\u015f sonras\u0131nda "Üçüncü Dünya" denilecek olan toplumlarla, dünya nüfusunun yakla\u015f\u0131k dörtte üçünün ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sömürge ve yar\u0131-sömürge ülkelerle ilgili tutarl\u0131 bir yakla\u015f\u0131ma sahip olmad\u0131. Bat\u0131 solundaki hakim yakla\u015f\u0131m, dünyan\u0131n öteki dörtte üçünün kurtulu\u015funun merkez kapitalist ülkelerdeki sosyalist devrimlerin ba\u015far\u0131s\u0131na ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu \u015feklindeydi. Bu yakla\u015f\u0131m Üçüncü Enternasyonal komünist partileri taraf\u0131ndan da içselle\u015ftirilmi\u015fti. Nitekim Komintern'in ikinci kongresinde sömürge ve yar\u0131-sömürgelerle ilgili tart\u0131\u015fma, Avrupa komünist partilerinin soruna ne kadar yabanc\u0131 olduklar\u0131n\u0131 göstermi\u015fti. Zaten ikinci kongreye kadar sömürge ülkelerdeki komünist hareket temsilcileri Komintern'e dahil edilmi\u015f de\u011fildi. Ba\u015fta Almanya olmak üzere Avrupa'da devrim beklentisi vard\u0131 ve (\u015fimdilik) Avrupa'da devrimin mümkün olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Do\u011fu'ya, sömürge ve yar\u0131-sömürgelere dönülmü\u015ftü. \u0130lk defa Komintern'in ikinci kongresinde sömürgeler sorunu gündeme geldi ve tart\u0131\u015fma metropol kapitalist ülkelerdeki sosyalist devrimle sömürge ve yar\u0131-sömürge ülkelerdeki ulusal kurtulu\u015f hareketlerinin ili\u015fkisi üzerinde odakland\u0131. Yap\u0131lan tart\u0131\u015fmalar, ba\u015fta Sovyetler Birli\u011fi Komünist Partisi olmak üzere, Bat\u0131 komünist partilerinin sömürge ve yar\u0131 sömürgelerdeki devrim sorununa ‘uzaktan bakt\u0131klar\u0131n\u0131', durumu anlamaktan aciz olduklar\u0131n\u0131 ortaya koyuyordu. \u0130kinci Kongrede sömürgeler sorunuyla ilgili sert tart\u0131\u015fmalar yap\u0131ld\u0131. Hindistan delegesi M.N. Roy, Komünist enternasyonal partilerinin yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 \u015fiddetle ele\u015ftirerek, tart\u0131\u015fman\u0131n eksenini tersine çevirecek görü\u015fler ortaya att\u0131. Ona göre Avrupa'daki devrimci hareketin kaderi Do\u011fu ülkelerindeki devrimin ba\u015far\u0131s\u0131na ba\u011fl\u0131yd\u0131. Roy'a göre Do\u011fu'da zafer kaz\u0131n\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 sürece, Bat\u0131'dan bir \u015fey beklemek abesti, zira Do\u011fu'dan zenginlik transferi devam ettikçe, Bat\u0131 burjuvazileri ‘kendi' proletaryalar\u0131na ödünler verme olana\u011f\u0131na kavu\u015fuyordu ki", bu da hareketi her zaman zaafa u\u011fratan bir \u015feydi. Roy, " bu kaynak kesin olarak kurutulmadan, Avrupa i\u015fçi s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n kapitalist düzeni y\u0131kamayaca\u011f\u0131" <\/em>görü\u015fünü dile getiriyordu. Lenin Roy'un tezlerine \u015föyle cevap veriyordu: " Yolda\u015f Roy,Bat\u0131'n\u0131n kaderinin münhas\u0131ran Do\u011fu'daki devrimci hareketin gücü ve geli\u015fmesine ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu söyledi\u011finde çok ileri gidiyor. Her ne kadar Hindistan'da be\u015f milyon proleter ve otuz yedi milyon topraks\u0131z köylü olsa da, Hint kömünistleri henüz bir komünist parti kurmay\u0131 ba\u015faramad\u0131lar. Bu gerçek bile tek ba\u015f\u0131na yolda\u015f Roy'un görü\u015flerinin büyük ölçüde temelsiz oldu\u011funu gösteriyor." <\/a>[6]<\/strong> <\/em>Her ne kadar Lenin'le Roy aras\u0131ndaki tart\u0131\u015fmada bir orta yol bulunsa da, bunun bir k\u0131ymeti harbiyesinin olmad\u0131\u011f\u0131 ilerleyen dönemde anla\u015f\u0131lacakt\u0131. Roy'un \u0131srar\u0131 üzerine metne \u015fu cümle eklenmi\u015fti: " Modern kapitalizmin ayakta kalmas\u0131n\u0131n nedeni, sömürgelerden elde edilen a\u015f\u0131r\u0131 kârlard\u0131r. Bat\u0131 bu a\u015f\u0131r\u0131 kârdan mahrum kalmad\u0131kça, Avrupa i\u015fçi s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n kapitalist düzeni y\u0131kmas\u0131 mümkün olmayacakt\u0131r." <\/a>[7]<\/strong> <\/em> <\/p>\n

Komintern'in yakla\u015f\u0131m\u0131 ‘devrimci olduklar\u0131 sürece ulusal burjuva hareketlerinin' desteklenmesi, komünistlerin sadece bu hareketlere kat\u0131lmakla kalmay\u0131p, bizzat ulusal kurtulu\u015f harekelerini örgütlemeleri' \u015feklindeydi. \u0130kinci Kongre karar\u0131nda \u015föyle deniyordu: " Biz komünistler burjuva ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k hareketlerini, yaln\u0131zca bu sonuncular gerçekten devrimci iseler ve sömürge yöneticiler köylüleri ve sömürülen kitleleri devrimci bir ruhla e\u011fitme ve örgütleme çal\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131 engellemedikleri zaman destekleyece\u011fiz, e\u011fer bu ko\u015fullar yoksa, bu ülkelerin komünistleri reformist burjuvaziye kar\u015f\u0131 da mücadele etmelidirler." <\/a>[8]<\/strong> <\/em>Komintern'in ikinci kongrede benimsedi\u011fi bu yakla\u015f\u0131m tutarl\u0131 olmaktan uzakt\u0131, XX'inci yüzy\u0131lda sömürge ve yar\u0131-sömürgelerle klasik anlamda ‘devrimci' bir burjuvazi art\u0131k mümkün de\u011fildi. \u0130kincisi, Komintern süratle oportünist bir çizgiye kayarak, dünya devrimi perspektifini bir yana b\u0131rak\u0131p, Sovyet devletinin ç\u0131karlar\u0131n\u0131n savunucusu haline geldi. Sovyet devleti de zaten proletaryan\u0131n devleti olmaktan ç\u0131k\u0131p, onu ezen bir ayg\u0131ta, bürokratik bir diktatörlü\u011fe dönü\u015fmü\u015ftü. Ba\u015fka türlü söylersek, Komintern ve ona ba\u011fl\u0131 komünist partiler, Sovyetler Birli\u011fi'nin diplomatik bir manipülasyon arac\u0131na dönü\u015ftürülmü\u015ftü. Milli Mücadele'nin anti-emperyalist bir hareket oldu\u011fu tezi de esas itibariyle Sovyetlerin ve Komintern'in bu harekete verdi\u011fi deste\u011fe dayand\u0131r\u0131l\u0131yor. Daha önce ba\u015fka yerde yazd\u0131\u011f\u0131m gibi, bir harekete destek verenlerle o hareketi yönetenlerin amaçlar\u0131n\u0131n çak\u0131\u015fmas\u0131 diye bir zorunluluk yoktur. [9] Sovyet rejiminin ç\u0131karlar\u0131 güneyde bir tampon bölge yaratarak rahatlamay\u0131 gerektiri<\/a>yordu ve bu yüzden Milli Mücadele'ye verilen destek, hareketin anti-emperyalistli\u011fiyle ilgili de\u011fildi. Lozan görü\u015fmeleri s\u0131ras\u0131nda, Sovyetler Birli\u011fi delegesi Çiçerin, \u0130ngiliz Lord Curzon'a \u015funlar\u0131 söylemi\u015fti: " \u0130ngiliz muhafakârl\u0131\u011f\u0131n\u0131n en iyi gelenekleri, Rus ve \u0130ngiliz nüfûz bölgeleri aras\u0131nda bir ara duvar örmekti. Biz de \u015fimdi Türk halk\u0131n\u0131n özgürlü\u011fü ve egemenli\u011fi temeli üzerinde bu duvar\u0131 dayand\u0131rarak ayn\u0131 \u015feyi önermekteyiz." <\/a>[10]<\/strong> <\/em>Asl\u0131nda Çiçerin'in örmekten söz etti\u011fi duvar, Türkiye'deki ve dünyan\u0131n ba\u015fka yerlerindeki komünist harekelere kar\u015f\u0131 örülmü\u015f bir duvard\u0131… Sovyetler Birli\u011finin ve onun diplomatik bir manevra arac\u0131na dönü\u015ftürülen Üçüncü Enternasyonal, kendi oportünist politikalar\u0131 için ‘teoriler' üretiyordu. Bunun ibret verici bir örne\u011fini, Komintern'in IV'üncü dünya kongresinde E. Varga vermi\u015fti: "Oysa, örne\u011fin Türkiye gibi ba\u015fka ülkeler de vard\u0131r. Orada toprak a\u011falar\u0131 bizzat milli hareketin liderleri olmu\u015flard\u0131r… <\/a>[11]<\/strong> <\/em>Toprak a\u011falar\u0131n\u0131n liderli\u011finde bir ‘milli hareket' ne anlama gelebilirdi ve böyle bir harekete verilen destek nas\u0131l olup da o hareketin anti- emperyalistli\u011finin kan\u0131t\u0131 say\u0131l\u0131yordu? Milli Mücadele, devleti koruyup ya\u015fatmay\u0131 amaçl\u0131yordu ve bunun için de emperyalistlere veremeyecekleri taviz yoktu. Emperyalist sava\u015fta Rum ve Ermeni mallar\u0131na el koymu\u015f Toprak a\u011falar\u0131 ve ‘Müslüman' tüccar taifesinin Osmanl\u0131 merkezi bürokrasisiyle ittifak\u0131 demek olan Milli Mücadele, anti-emperyalist bir ‘kurtulu\u015f sava\u015f\u0131' say\u0131labilir miydi? Milli mücadele geleneksel hakim s\u0131n\u0131flar\u0131n ç\u0131karlar\u0131n\u0131 gerçekle\u015ftirmeyi amaçlayan bir hareket, dolay\u0131s\u0131yla emekçi kitlelere kar\u015f\u0131 bir dü\u015fman ittifakt\u0131.<\/em> Böyle bir hareketi ba\u015fkalar\u0131n\u0131n kendi ç\u0131karlar\u0131 gere\u011fi desteklemesi anla\u015f\u0131l\u0131r bir \u015feydir ve orada bir sorun da yok. Lâkin Türkiye'deki sosyalistlerin dahi onu anti- emperyalist saymalar\u0131, kendi tarihine yabanc\u0131la\u015fm\u0131\u015f olmakla ilgilidir, velhas\u0131l insan havsalas\u0131n\u0131 zorlayan bir \u015feydir… Türkiye'deki sol hareketin ezici ço\u011funlu\u011funun hâlâ anti- emperyalist saymaya devam etti\u011fi Milli Mücadelecilerin i\u015fe gerçekten anti- emperyalist olan komünistleri hunharca katlederek ba\u015flad\u0131klar\u0131n\u0131 ve bu iflah olmaz zihniyetin 86 y\u0131ld\u0131r devam etti\u011fini hat\u0131rlatman\u0131n bir anlam\u0131 var m\u0131? Velhas\u0131l, Milli Mücadele anti-emperyalist de\u011fil, gerçekten anti-emperyalistlere kar\u015f\u0131 bir hareketti… <\/p>\n

Milli Mücadele'nin ‘anti-emperyalistli\u011fi' söylemi sonradan uyduruldu… <\/strong> <\/p>\n

\u0130ttihat ve Terakki Hükümeti emperyalist sava\u015fa bir ‘Turan imparatorlu\u011fu' kurma amac\u0131yla kat\u0131ld\u0131. Bat\u0131'daki kay\u0131plar\u0131n\u0131 Do\u011fu'ya do\u011fru geni\u015fleyerek ödünleme niyeti ta\u015f\u0131yordu. 30 Kas\u0131m 1918'de imzalanan Mondros Mütarekesiyle yenilgiyi kabul etti. Mondros'ta ate\u015fkes ilan edildi ama \u0130tilaf devletleri ate\u015fi tam olarak kesmi\u015f de\u011fillerdi. Kald\u0131 ki, ate\u015fkes anla\u015fmas\u0131 da zaten tuhaf bir ate\u015fkesti, zira kar\u015f\u0131 taraf\u0131n yeni i\u015fgallerine aç\u0131k kap\u0131 b\u0131rak\u0131yordu. Buraya kadar sorun yok. Sorun ate\u015fkes sonras\u0131 dönemde olup-bitenlerin ne anlama geldi\u011fiyle ilgili ve resmi tarih emperyalistler aras\u0131 sava\u015f sonras\u0131 diplomatik süreci çarp\u0131tarak, garip bir versiyon üretme yoluna gidiyor. Emperyalistler aras\u0131 ç\u0131kar çat\u0131\u015fmas\u0131 ve nüfuz yar\u0131\u015f\u0131, sava\u015f sonras\u0131 diplomatik dönemin uzamas\u0131na neden oldu. Mondros Mütarekesinden Laussanne'a [24 Temmuz 1923] kadarki dönem sava\u015f\u0131n galibi \u0130tilaf devletleri aras\u0131nda diplomatik mücadele dönemiydi. Bu sefer de galipler birbirine dü\u015fmü\u015flerdi… Frans\u0131zlarla \u0130ngilizler aras\u0131nda Filistin, Suriye, Lübnan gibi bir dizi anla\u015fmazl\u0131k konusu vard\u0131. Ç\u0131karlar\u0131 ‘uyumland\u0131rmak' zaman al\u0131yordu. \u0130ngilizler \u0130talyanlar\u0131n önünü kesmek için Yunan ordusunun \u0130zmir'e ç\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 te\u015fvik etti. Fakat Yunan ordusunun \u0130zmir'e ç\u0131k\u0131\u015f\u0131, Bat\u0131 Anadolu'da ilerlemesi ve durdurulmas\u0131, daha sonra da geri çekilmesinde \u0130ngilizler hep belirleyici oldu. Bu bak\u0131mdan Yunanl\u0131larla sava\u015f abart\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan çok daha az önemliydi. \u0130\u015fte Milli Mücadele'nin anti-emperyalistli\u011fi bu sava\u015fa dayand\u0131r\u0131l\u0131yor. Yunanl\u0131larla sava\u015f ve Bat\u0131 Anadolu'nun Yunan i\u015fgalinden kurtulu\u015fu, Milli Mücadeleyi anti-emperyalist bir hareket yapar m\u0131yd\u0131? Söz konusu olan ne kavram\u0131n bilinen anlam\u0131nda bir ‘kurtulu\u015f sava\u015f\u0131', ne de anti-emperyalist bir sava\u015ft\u0131, besbelli "milli mücadeleydi", velhas\u0131l devletin kendini koruma mücadelesi… \u0130tilaf devletleri Milli Mücadele hareketiyle uzla\u015fmak için ba\u015fl\u0131ca üç ko\u015ful ileri sürüyorlard\u0131:  1. Anadolu'da Bok\u015fevikli\u011fe izin vermemek, sol muhalefeti, reel ve potansiyel anti-kapitalist, anti-emperyalist odaklar\u0131 tasfiye etmek; 2. \u0130slamc\u0131l\u0131k yapmamak, zira \u0130stanbul'daki Halife Sultan, tüm \u0130slam âleminin halifesiydi ve \u0130ngiliz ve Frans\u0131z sömürgelerinde geni\u015f bir Müslüman halk ya\u015f\u0131yordu; 3. Emperyalist güçlerin ekonomik ç\u0131karlar\u0131na zarar vermemek. Milli Hareketi yönetenler bu üç konuda hiçbir sorun ç\u0131karmamaktan yanayd\u0131lar ve ç\u0131karmad\u0131lar. \u0130\u015fte Laussanne Antla\u015fmas\u0131 böylesi bir mutabakat\u0131n sonucunda imzaland\u0131. Osmanl\u0131 yönetici eliti olan Jön Türkler [\u0130ttihatç\u0131lar] <\/em>için vazgeçilmez olan yegâne \u015fey ‘kutsal devletleriydi' ve devlet korundu\u011fu sürece hiçbir \u015feyi sorun etmezlerdi ve etmediler.  Öyleyse soruyu tekrar sormak gerekir: Anti-emperyalist unsurlar\u0131 tasfiye eden, saltanat\u0131 tasfiye ederek [asl\u0131nda saltanat\u0131 tasfiye etmek Hilafet makam\u0131n\u0131 da tasfiye etmektir, zira, hilafet ve saltanat birbirinden asla ayr\u0131lamaz bir bütündür. Vatikan'n\u0131n hem devletin hem de dinin merkezi olmas\u0131 gibi…] onu ideolojik bir merkez olmaktan ç\u0131karan, böylece \u0130ngiliz ve Frans\u0131z emperyalizmlerine imparatorluktan kopar\u0131lan Müslüman-Arap Ortado\u011fusunda kolayca devletçikler olu\u015fturma ve yönetme olana\u011f\u0131 sa\u011flayarak i\u015fini kolayla\u015ft\u0131ran; Osmanl\u0131 borçlar\u0131n\u0131 ödemeyi taahhüt eden, yabanc\u0131 sermayeyi millile\u015ftirmek gibi bir niyet ta\u015f\u0131mayan, vb. bir hareket nas\u0131l olup da "dünyan\u0131n ilk anti-emperyalist kurtulu\u015f sava\u015f\u0131' say\u0131l\u0131yor? Böyle bir hareketin anti-emperyalistli\u011fi bir yana, yeni bir \u015fey kurmas\u0131, "yeni bir \u015fey" yapmas\u0131 dahi asla mümkün de\u011fildi. E\u011fer yeni bir devlet kurulmu\u015f olsayd\u0131 Osmanl\u0131 borçlar\u0131 otuz y\u0131l süreyle ödenmeye devam edilir miydi?.. Asl\u0131nda genel bir tarihsel perspektiften bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda anti-emperyalist bir kurtulu\u015f sava\u015f\u0131 say\u0131l\u0131p, yere- gö\u011fe s\u0131\u011fd\u0131r\u0131lmayan Milli Mücadele Hareketi sonucu ortaya ç\u0131kan durum, emperyalizmle yeni tip bir ‘uyumun' sa\u011flanmas\u0131yd\u0131. Yegâne de\u011fi\u015fiklik devletin ad\u0131n\u0131n Cumhuriyet olarak de\u011fi\u015ftirilmesiydi ama orada da cumhur'un [halk\u0131n] esamesi okunmuyordu, asl\u0131nda bugün dahi okunuyor de\u011fildir… Söz konusu olan bir isim de\u011fi\u015fikli\u011fiydi. Bu isim de\u011fi\u015fikli\u011fi, ne devlet-toplum s\u0131n\u0131flar\u0131 ars\u0131ndaki ili\u015fki düzeyinde, ne de emperyalizmle ili\u015fkiler bak\u0131m\u0131ndan bir ‘yenilik' anlam\u0131na gelmiyordu… Birincisi, yönetenlerle yönetilenler ili\u015fkisi oldu\u011fu gibi kalm\u0131\u015ft\u0131; ikincisi, T.C. ile emperyalist dünya aras\u0131ndaki ili\u015fki kayda de\u011fer bir de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011fram\u0131\u015f de\u011fildi. \u0130\u015fte ba\u011fnaz bir resmi tarih ve resmi ideoloji olu\u015fturmak için büyük çaba harcanmas\u0131n\u0131n s\u0131rr\u0131 da burada yat\u0131yor. Seksen y\u0131ld\u0131r resmi tarih ve resmi ideoloji üreticileri ya\u015fanm\u0131\u015f olan\u0131 tahrif etmek için yo\u011fun çaba harcad\u0131lar ve gerçek d\u0131\u015f\u0131 bir tarih versiyonu olu\u015fturdular. Bu resmi tarih ve resmi ideoloji toplumun ufkunu karartmaya, önünü kapatmaya devam ediyor. Lâkin art\u0131k yalanlar\u0131n, tahrifatlar\u0131n, yok saymalar\u0131n, vb. i\u015fe yaramad\u0131\u011f\u0131 bir döneme girildi\u011finde \u015füphe yok. "As\u0131l devlet partisi" kat\u0131ndaki rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n, h\u0131rç\u0131nl\u0131\u011f\u0131n, haz\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n gerisinde de bu korku var. Asl\u0131nda söz konusu olan son tahlilde s\u0131n\u0131f mücadelesini angaje eden bir \u015feydir. Velhas\u0131l gerçe\u011fe ihtiyac\u0131 olanlarla yalana ihtiyac\u0131 olanlar aras\u0131ndaki ezelî ve ebedî mücadele… <\/p>\n

Anti-emperyalizm yabanc\u0131 dü\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 ve\/veya ‘kendi' devletine sahip ç\u0131kmak de\u011fildir… <\/strong> <\/p>\n

\u015eimdilerde Birle\u015fmi\u015f Milletler çevresindeki örgütlerin, akademik çevrelerin ve medyan\u0131n Güney <\/em>dedikleri dünya sisteminin çevresinde yer alan ba\u011f\u0131ml\u0131 ülkeleri, sanki bunlar kapitalizmin d\u0131\u015f\u0131ndaym\u0131\u015f gibi garip bir alg\u0131lama al\u0131\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 var. Bunlar ‘merkez' kadar ‘geli\u015fmi\u015f' olmad\u0131klar\u0131 için sanki kapitalist de\u011fillermi\u015f, ya da kapitalizmin d\u0131\u015f\u0131ndaym\u0131\u015f gibi, saçma bir anlay\u0131\u015f geçerli. Bizzat bu tür bir anlay\u0131\u015f da kapitalizmi, kapitalizmin temel geli\u015fme yasalar\u0131n\u0131 ve e\u011filimlerini'<\/em> anlamamaktan kaynaklan\u0131yor. Elbette Nijerya'daki kapitalizm, ABD'dekinden, Güney Kore'deki Almanya'dakinden, Türkiye'deki \u0130ngiltere'dekinden, vb. farkl\u0131d\u0131r ve bu farkl\u0131l\u0131k kapitalist geli\u015fmenin do\u011fas\u0131nda içerilmi\u015f temel bir e\u011filimin sonucudur… Gabon'daki kapitalist üretim ili\u015fkileri elbette Fransa'dakinden farkl\u0131d\u0131r ve Fransa ile Gabon aras\u0131ndaki ili\u015fki de e\u015fitsiz bir ili\u015fkidir. \u015eüphesiz kapitalizmin ‘varl\u0131k nedeni' olan bu ili\u015fki, Frans\u0131z kapitalizmi lehine sonuçlar do\u011furmaktad\u0131r ama buradan hareketle Gabon'un kapitalist olmad\u0131\u011f\u0131, oradaki devletin de kapitalist s\u0131n\u0131f\u0131n ç\u0131karlar\u0131ndan ba\u015fka \u015feyleri gerçekle\u015ftirme amac\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131n\u0131 ç\u0131karmak saçmad\u0131r. Gabon dünya kapitalist sisteminin çevresinde yer almaktan ötürü, kapitalizmin kötülüklerine daha çok maruzdur. Bu durum onun kapitalist bir sosyal formasyon olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez ama kapitalizmden kurtulmak konusunda, ili\u015fkinin kar\u015f\u0131t zemininde bulunan Fransa'dan ‘daha büyük potansiyele‘ sahip oldu\u011funu söylemek mümkündür. Kapitalizm ve emperyalizm konusundaki kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131, anti-emperyalizmle ilgili kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na da kaynakl\u0131k ediyor. Sosyalist mücadelenin zaafa u\u011frad\u0131\u011f\u0131 son iki-üç on y\u0131lda ölçü iyice kaç\u0131r\u0131lm\u0131\u015f durumda. Elbette önceki dönemde de kapitalist dünya sisteminin çevresinde yer alan ülkelerde, ç\u0131karlar\u0131‘ emperyalizmle çeli\u015fen bir "milli burjuvaziden ve "milli burjuvaziyle" emekçi kitlelerin olu\u015fturaca\u011f\u0131 ittifak\u0131n, yar\u0131-feodal ve yar\u0131-sömürge ili\u015fkileri tasfiye edecek bir ‘milli demokratik devrimi' gerçekle\u015ftire bilece\u011finden söz edenler vard\u0131… Bu safsatan\u0131n bir versiyonu da "kapitalist olmayan kalk\u0131nma yoluydu". Bir \u015feyi mefhum-u muhalifiyle tan\u0131mlamak, kafa kar\u0131\u015ft\u0131rman\u0131n etkin bir yöntemidir. Bir \u015feyi telaffuz etmekten kaç\u0131n\u0131yorsan\u0131z, kendinden de\u011filde, hayâlî veya meçhul  bir kar\u015f\u0131t\u0131ndan söz edebilir siniz… O halde kapitalist yol de\u011filse ne idi, nas\u0131l bir yoldu? \u0130\u015fte anti-emperyalizm kavram\u0131 da böylesi ideolojik bir i\u015flev görüyor. Ne oldu\u011fu pek de belli olmayan, her zaman önemli bir mu\u011flakl\u0131k içeren, aç\u0131kça tan\u0131mlanmayan bir kötülü\u011fe <\/em>kar\u015f\u0131 olmak, sonuçta iki \u015feye yar\u0131yor: 1. Mevcut durumun sürüp gitmesine; 2. Bu tür söylemleri dillerine pelesenk edenlerin vicdan\u0131n\u0131 rahatlatmaya… <\/p>\n

Merkez ülkelerin ‘Avrupa-merkezli ideolojik yabanc\u0131la\u015fmayla \u015ferbetli' sol kesimleri, ekseri kapitalizmi, onun kutupla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 niteli\u011fini anlamaktan acizdirler. Dolay\u0131s\u0131yla emperyalizmi de… Kapitalist geli\u015fmenin kaç\u0131n\u0131lmaz olarak kutupla\u015fma <\/em>yaratmak durumunda oldu\u011fu gerçe\u011fini anlamaktan aciz olduklar\u0131 ve çevredeki sosyal formasyonlara da uzaktan bakt\u0131klar\u0131 için, \u0130randa'ki Mollalar rejimini, ve genel bir isimlendirmeyle "Politik \u0130slam" denilen gerici hareketleri rahatl\u0131kla anti-emperyalist sayabiliyorlar. [Bir yanl\u0131\u015f anlamaya meydan vermemek için, bu hareketlerin \u0130slam'a gönderme yapt\u0131klar\u0131, \u0130slâmî bir dil kulland\u0131klar\u0131 için gerici olduklar\u0131n\u0131 söylüyor de\u011filiz.  Bir \u0130slâmî hareket de pekâlâ ilerici olabilir ve kapitalizme ve emperyalizme kar\u015f\u0131 mücadele de edebilir ama, mevcut olanlar için öyle bir durum söz konusu de\u011fil.] Elbette bu sosyal formasyonlar\u0131n ‘gerçekli\u011fine' uzaktan bakanlar\u0131n orada ‘ilerici' bir \u015feyler görmeleri, karanl\u0131kç\u0131, moderniteye, ayd\u0131nlanmaya,  özgürle\u015fmeye, sosyal e\u015fitli\u011fe, kad\u0131nlar\u0131n emansipasyonuna velhas\u0131l sosyalizme aç\u0131kça dü\u015fman hareketlere kimi olumlu hasletler vehmetmeleri bizim için \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fildir. \u0130\u015fte somut durumun somut tahlili <\/em>böyle zamanlarda ve durumlarda gereklidir… Amerikan sald\u0131r\u0131s\u0131na ve i\u015fgaline kar\u015f\u0131 mücadele eden ‘politik \u0130slam'\u0131n farkl\u0131 versiyonlar\u0131 kapitalizmi, kapitalist sömürüyü, emperyalizmi gerçekten sorun ediyorlar m\u0131? Kapitalist ya\u011fma düzenine kar\u015f\u0131l\u0131k ne teklif ediyorlar? Bir \u015fey teklif etmeleri mümkün müdür? Bizzat bu hareketlerin kendileri de kapitalizmin, emperyalizmin ürünü de\u011filler mi? Ya da bu ikisi birbirlerini kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak yeniden üretmiyor mu? Birinin varl\u0131\u011f\u0131 di\u011ferinin varl\u0131k nedeni de\u011fil mi? Anti-emperyalizm kavram\u0131n\u0131n bu tarz kullan\u0131m\u0131, kavram\u0131n gerçek anlam\u0131nda tam bir söyleme <\/em>dönü\u015füyor, dolay\u0131s\u0131yla kapitalist dünya sisteminin çevresinde yer alan ülkelerdeki s\u0131n\u0131fsal ayr\u0131\u015fmay\u0131, oradaki kapitalist sömürüyü, kapitalist ili\u015fkileri, devletin kapitalist ç\u0131karlar\u0131n hizmetinde emekçi s\u0131n\u0131f\u0131 ezen bir ayg\u0131t oldu\u011fu gerçe\u011fini gözden uzakla\u015ft\u0131r\u0131yor… Bir \u015feyi ne olmad\u0131\u011f\u0131yla de\u011fil de ne oldu\u011fuyla anlamaya çal\u0131\u015f\u0131rsan\u0131z, çevredeki s\u0131n\u0131flar\u0131, s\u0131n\u0131f ayr\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ve sömürü ili\u015fkilerini ve antagonik s\u0131n\u0131fsal çeli\u015fkileri, oradaki i\u015fçi s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131, onun bile\u015fenlerini, topraks\u0131z ve az toprakl\u0131 geni\u015f köylü kesimini, giderek yoksulla\u015f\u0131p, eriyen ‘küçük esnaf' kitlesini, kapitalistleri, komprador burjuvaziyi, tüm kerametlerin emperyalist Bat\u0131'dan menkul oldu\u011fundan asla \u015füphe etmeyen diplomal\u0131 taifeyi, vb. tüm somutlu\u011fuyla kavraman\u0131z mümkün olabilir. Anti-emperyalizm söylemi söz konusu ülkelerin gerçe\u011fine uzaktan bakmaya imkân vererek, aç\u0131kça telaffuz edilmese de -z\u0131mnî olarak- bir tür ç\u0131karlar\u0131 emperyalizmle çeli\u015fen "proleter ulus" varsay\u0131m\u0131na ve yan\u0131lsamas\u0131na kaynakl\u0131k ediyor… <\/p>\n

Türkiye'deki ‘ulusalc\u0131l\u0131k' söylemini dillendirenler de ba\u015fka yerlerde oldu\u011fu gibi, milliyetçi-populist söylemlerin ve politik \u0130slam'\u0131n benzeri bir i\u015fleve ko\u015fulmu\u015flard\u0131r ve onlar\u0131n bu topraklardaki benzeridirler. Bir kere ‘ulusalc\u0131l\u0131k' basbaya\u011f\u0131 milliyetçiliktir. Yap\u0131lan ve yap\u0131lmak istenen de ideolojik bir manipülasyon veya zihinsel bir akrobasidir. Bunlar\u0131n özgürlük, sosyal e\u015fitlik, demokrasi gibi kayg\u0131lar\u0131 yoktur. Bu konuda Kürt sorununa yakla\u015f\u0131mlar\u0131na bakmak yeter… Hiçbir zaman Türkiye'deki rejimi ad\u0131yla ça\u011f\u0131rmaya yana\u015fmazlar, devletin [rejimin] niteli\u011fini tart\u0131\u015fma konusu yapmazlar, kapitalizmi de a\u011f\u0131zlar\u0131na almazlar ama bol bol anti-emperyalizmden söz ederler. Zira, anti-emperyalist oldu\u011funu söylemenin reel bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131, bir ‘maliyeti' yok… Bunlar  "NATO'cu anti- emperyalistlerdir…"  Özelle\u015ftirmelere kar\u015f\u0131 de\u011filler. Bu konuda sadece iki rezervleri var: 1. Sat\u0131lan devlet i\u015fletmeleri yabanc\u0131lara gitmesin; 2. ‘Stratejik öneme sahip', ülke güvenli\u011fi ve savunmas\u0131 için önemli olan i\u015fletmeler özelle\u015ftirilmesin…, "Milli kapitalizm" diye bir \u015feyin mümkün oldu\u011funu san\u0131p, kendi kapitalizmini ve kapitalistlerini d\u0131\u015far\u0131ya kar\u015f\u0131 savunman\u0131n anti-emperyalistlikle bir ilgisi olabilir mi? Kapitalistlerin yerlisiyle yabanc\u0131s\u0131, "millisiyle gayri-millisi aras\u0131nda Çin Seddi mi var, yoksa içeriyle d\u0131\u015far\u0131 tek ve ayn\u0131 \u015fey<\/em> midir? Kald\u0131 ki, devlet kapitalist bir devlet olarak kald\u0131kça, devletle\u015ftirmeler de özelle\u015ftirmeler de sadece kapitalist s\u0131n\u0131f\u0131n ç\u0131karlar\u0131na hizmet edebilir… Türkiye'deki ‘ulusalc\u0131lar\u0131n' asla anti-emperyalist olmalar\u0131 mümkün de\u011fildir ama komprador kapitalist sistemi me\u015frula\u015ft\u0131rmak ve mevcut durumu sürdürmek üzere ideolojik bir i\u015flev gördükleri kesindir. Zaten "her söz her a\u011f\u0131za yak\u0131\u015fmaz" denmemi\u015f midir?  O halde iki \u015fey: 1. Yabanc\u0131 dü\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 anti-emperyalizm de\u011fildir; 2. Emperyalizm içerdedir zira daha önce de \u0131srarla söyledi\u011fimiz gibi, kapitalizm emperyalizmdir…<\/em>   <\/p>\n

   <\/p>\n

\n

  <\/p>\n

  <\/p>\n

  <\/p>\n

\n\n\n\n
\n\n\n\n
\n

\t\t\t\t\t\t[1] Amerika Birle\u015fik Devletleri Halklar\u0131n\u0131n Tarihi, \u0130mge Kitabevi,  2005. S. 14, çev: Sevinç Sayan Özer<\/a> \t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n
\n\n\n\n
\n

\t\t\t\t\t\t[2] Turgut Özakman, <\/a>\u015eu Ç\u0131lg\u0131n Türkler, <\/strong>Bilgi Yay\u0131nevi 2005. \t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n
\n\n\n\n
\n

\t\t\t\t\t\t[3] <\/a>\u015eu Ç\u0131lg\u0131n Türkler, <\/strong>age, s. 687-688. \t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n
\n\n\n\n
\n

\t\t\t\t\t\t[4] Mete k. Ka<\/a>ynar, Bir "Resmi Tarih Mevlüdü" \u015eu ç\u0131lg\u0131n Türkler, in <\/em>Resmi Tarih Tart\u0131\u015fmalar\u0131 2, <\/strong>Özgür Üniversite Kitapl\u0131\u011f\u0131 56, Ankara 2006, ss: 153-207. \t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n
\n\n\n\n
\n

\t\t\t\t\t\t[5] Bu konuda ilginç bir makale için bkz: Orhan Dilber, "<\/a>Devrim"<\/em>, in Özgür Üniversite Kavram Sözlü\u011fü II, Özgür Üniversite Kitapl\u0131\u011f\u0131, 2006 \t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n
\n\n\n\n
\n

\t\t\t\t\t\t[6] F. Claudin, <\/a>La Crise du Mouvement Communiste Internationale: du Comintern au Kominform, p. 246. <\/strong> \t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n
\n\n\n\n
\n

\t\t\t\t\t\t[7] F. Claudin, a.g.e, p. 248. <\/a> \t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n
\n\n\n\n
\n

\t\t\t\t\t\t[8] \u0130bidem p. 245<\/a> \t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n
\n\n\n\n
\n

\t\t\t\t\t\t[9] Bkz: <\/a>Paradigman\u0131n \u0130flas\u0131- Resmi \u0130deolojinin Ele\u015ftirisine Giri\u015f<\/strong>, Özgür Ünivensite Kitapl\u0131\u011f\u0131. \t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n
\n\n\n\n
\n

\t\t\t\t\t\t[10] S.L. Meray, <\/a>Lozan Bar\u0131\u015f Konferans\u0131, <\/strong>Tam\u0131m II., cilt.I, Kitap I., s. 151-152. \t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n
\n\n\n\n
\n

\t\t\t\t\t\t[11] E.H.Carr, <\/a>The Bolshevik Revolution, <\/strong>p. 477'den aktaran Do\u011fan Avc\u0131o\u011flu, Milli Kurtulu\u015f Tarihi II, <\/strong>s. 712-713. \t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\n
\n \n
\n \n \"Happy\"\n <\/a>\n
\n Happy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sad\"\n <\/a>\n
\n Sad <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Excited\"\n <\/a>\n
\n Excited <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sleepy\"\n <\/a>\n
\n Sleepy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Angry\"\n <\/a>\n
Angry<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n \n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Surprise\"\n <\/a>\n
Surprise<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n <\/div>\n <\/div>\n\n \n
Tweet<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

"…tarihçinin tahrifat\u0131 teknik olmaktan öte ideolojiktir: çat\u0131\u015fan ç\u0131karlar dünyas\u0131nda vurgulamay\u0131 seçti\u011fi her olgu, [ tarihçi istese de istemese de] ekonomik, siyasal, \u0131rkç\u0131, ulusçu ya da cinsiyetçi bir ç\u0131kar çevresinin amac\u0131n\u0131 destekler." Howard Zinn [1]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-391","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tye"],"blocksy_meta":[],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/391","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=391"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/391\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=391"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=391"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=391"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}