{"id":32,"date":"2005-06-29T11:13:24","date_gmt":"2005-06-29T09:13:24","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.mehmetcanyuece.com\/2005\/06\/29\/perspektif-say-3\/"},"modified":"2005-06-29T11:13:24","modified_gmt":"2005-06-29T09:13:24","slug":"perspektif-say-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/perspektif-say-3\/","title":{"rendered":"Perspektif \/ Say\u0131 3"},"content":{"rendered":"
\n
\n \t<\/i> Read Time:<\/span>6 Minute, 41 Second <\/div>\n\n <\/div>

<\/p>\n

KÜRD\u0130STAN’DA D\u0130LLER, D\u0130NLER, ETN\u0130K GRUPLAR, ULUSAL TOPLULUKLAR SORUNU<\/strong> <\/div>\n

<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

\n
Bildirge’den<\/strong><\/div>\n

<\/p>\n

Devrimci hareketlerin en çok ihmal ettikleri konu budur. Diller, dinler, etnik gruplar ve ulusal topluluklar konusunda b\u0131rakal\u0131m bir çözüm üretmeleri, do\u011fru dürüst sorunlar\u0131n ad\u0131n\u0131 koymaktan bile kaç\u0131nm\u0131\u015flard\u0131r. Bu, salt yetersizlikten kaynaklanan bir durum de\u011fildir. Esas olarak egemen anlay\u0131\u015f ve kültürün bilinç ve bilinç altlar\u0131na sinen tortular\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r ve devrimciler için gerçekten önemli bir zaafa, ilkesel bir olumsuzlu\u011fa, daha do\u011fru bir deyimle ilkesizli\u011fe i\u015faret etmektedir. <\/div>\n

<\/div>\n

<\/p>\n

Kürdistan’da do\u011fal ve tarihsel evrimini izleyerek ulusla\u015fmad\u0131, ulusla\u015fma süreci sömürgecilik taraf\u0131ndan kesintiye u\u011frad\u0131. Ulusla\u015fma süreci bir önceki alt-bölümde k\u0131saca anlat\u0131ld\u0131, tekrarlamak fazlal\u0131k olur. Ulusla\u015fma süreci devam ediyor ve bunun ortaya ç\u0131kard\u0131\u011f\u0131 ve bilinçlere çarpt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 gerçekler var. Bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda ise diller, lehçeler sorunu geliyor. Kürdistan’da yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan dört lehçe veya dil kullan\u0131lmaktad\u0131r. Kurmanci, K\u0131rmançki ( Zaza), Sorani ve Gorani… An\u0131lan bu lehçeler veya diller, Kürtçe’nin farkl\u0131 lehçeleri midir, yoksa birbirine çok benzese de farkl\u0131 diller midir sorusu tart\u0131\u015f\u0131lmakta ve bu tart\u0131\u015fma henüz sonuçlanm\u0131\u015f de\u011fildir. Biz de henüz bu konudaki tart\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131 sonuçland\u0131rm\u0131\u015f de\u011filiz, bu nedenle “diller veya lehçeler”<\/strong> kavram\u0131n\u0131 kullanmay\u0131 ye\u011fliyoruz, elbette \u015fimdilik için… <\/div>\n

<\/p>\n

Bu dillerin geli\u015fimi, kaderi ve geleci\u011fi ile ilgili bizim bir görü\u015fümüz ve politikam\u0131z\u0131n olmas\u0131 zorunludur. Eskiden bu durum daha çok belirsizli\u011fe ve geli\u015fmelerin genel ak\u0131\u015f\u0131na b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla ço\u011funluk dili veya lehçesi ayn\u0131 zamanda fiili egemen konumundan da geliyordu. Kuzeyde Kürtçe dendi mi Kurmancinin anla\u015f\u0131lmas\u0131, yaz\u0131l\u0131 dil olarak ona a\u011f\u0131rl\u0131k verilmesi, siyaset, sanat ve kültürde daha çok Kurmanciye a\u011f\u0131rl\u0131k verilmesi, dahas\u0131 bunun dokunulmaz ve do\u011fal bir hak olarak alg\u0131lanmas\u0131, i\u015fin ba\u015f\u0131nda diller veya lehçeler aras\u0131nda bir e\u015fitsizli\u011fi, birinin lehine ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 bir durumu anlat\u0131yordu. Bu anlay\u0131\u015f\u0131n yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve yersizli\u011fini uzun uzad\u0131ya anlatmak yerine, dillerin veya lehçelerin bizde bir vaka oldu\u011fu, bunlar\u0131n e\u015fitli\u011fini, geli\u015fimi için hepsine ayn\u0131 düzeyde destek sunulmas\u0131 gerekti\u011fi, bunun ulusal özgürlük ilkesinin bir gere\u011fi oldu\u011fu, diller veya lehçeler aras\u0131nda ayr\u0131cal\u0131k tan\u0131nmamas\u0131 gerekti\u011fi, hepsine e\u015fit mesafede durdu\u011fumuzu, siyasal ve örgütsel çal\u0131\u015fmalarda e\u015fitlik ilkesini gözetmenin kaç\u0131n\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulaman\u0131n daha do\u011fru ve gerekli oldu\u011funu belirtmeyi daha anlaml\u0131 buluyoruz. <\/div>\n

<\/p>\n

Dillerin veya lehçelerin e\u015fitli\u011fi ve özgürlü\u011fü bizim ilkesel duru\u015fumuzun bir gere\u011fidir. Diller veya lehçeler aras\u0131nda mücadelenin eliyle bir hiyerar\u015fi yaratman\u0131n do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulamay\u0131 gerekli görüyoruz. Ku\u015fkusuz diller veya lehçeler aras\u0131nda dinamik bir ili\u015fkinin olaca\u011f\u0131, belki de süreç içinde bunlardan birinin ve bir kaç\u0131n\u0131n öne geçebilece\u011fi olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 da bugünden reddedilemez. Ama öyle de olsa bugünden dillerden ve veya lehçelerden baz\u0131lar\u0131n\u0131n \u015fimdiden kurban edilmesine göz yumulamaz. <\/div>\n

<\/p>\n

Güneyde Kurmanci ve Sorani yayg\u0131nca ve etkince birlikte kullan\u0131l\u0131yor. Yay\u0131n, e\u011fitim ve kültür dilleri veya lehçeleri olarak… Bu durumu olumlu bir örnek olarak de\u011ferlendiriyoruz. <\/div>\n

<\/p>\n

Ancak Kuzeyde a\u011f\u0131rl\u0131k ve destek Kurmanciye verilmekte, K\u0131rmançki ise gerekli deste\u011fi görmemektedir. Bu, olanaks\u0131zl\u0131klardan ve kadro yetersizli\u011finden kaynaklanan bir durum de\u011fildir. Yukarda da vurgulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi bu egemen anlay\u0131\u015f\u0131n Kürt versiyonundan kayna\u011f\u0131n\u0131 almaktad\u0131r. “Evet, K\u0131rmançki ( Zazaca) vard\u0131r, ama bu süreç içinde ulusal potada, Kurmaci içinde erimelidir” anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n bilerek veya bilmeyerek uygulanmas\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Öncelikle bilinç düzeyinde bu egemen anlay\u0131\u015f\u0131 ve onun çok yönlü sonuçlar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmak gerekir. Bunun yerine dillerin veya lehçelerin e\u015fitli\u011fi ve özgürlü\u011fü ilkesini ve anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 esas almak ve uygulamak gerekir.<\/div>\n

<\/p>\n

 <\/p>\n

Kürdistan’da bir de dinler sorunu vard\u0131r. Bu konu da devrimci hareketler taraf\u0131ndan ihmal edilmi\u015f, ilgi alanlar\u0131na girmemi\u015ftir. Ancak ulusal kurtulu\u015f mücadelesinin geli\u015fimi, Alevilerin de dinsel kimliklerini ifade etmelerinin önünü açm\u0131\u015ft\u0131r. Aleviler dinsel kimlikleri ve inanç özgürlüklerini daha bilinçli ve örgütlü olarak talep etmeye ba\u015flam\u0131\u015flar ve böylece kendi sorunlar\u0131n\u0131 gündeme oturtmu\u015flard\u0131r. Devrimci örgütlerin Alevilere nas\u0131l yakla\u015ft\u0131klar\u0131 ve bu konuda ortaya ç\u0131kan prati\u011fin ele\u015ftirisi ayr\u0131 bir de\u011ferlendirme konusudur. Burada k\u0131saca Kürdistan’da Alevilik, Ezdilik, Süryani- Keldani- Asuri H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131 gibi farkl\u0131 dinlerin var oldu\u011funu ve bu gerçekli\u011fi do\u011fru tan\u0131mlamak, ya\u015fad\u0131klar\u0131 bask\u0131lar\u0131 bütün netli\u011fi ile ortaya koymak ve dinlerin e\u015fitli\u011fi ve özgürlü\u011fü, az\u0131nl\u0131k dinlerin güvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ilkeleri do\u011frultusunda çözümler üretmek gerekti\u011fini vurgulamak istiyoruz. E\u015fitlik ve özgürlükten anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, kendini bütünlüklü olarak ifade etmek, her platformda kendi kimli\u011fi ile temsil edilmek, örgütlenme, ibadet ve inanç özgürlü\u011füdür. <\/div>\n

<\/p>\n

 <\/p>\n

Ayr\u0131ca ülkemizde Süryani- Asuri adl\u0131 bir etnik topluluk vard\u0131r. Bu grup, farkl\u0131 bir dinsel grup oldu\u011fu gibi, ayn\u0131 zamanda etnik bir gruptur. Süryani- Asuriler binlerce y\u0131ld\u0131r bu topraklarda ya\u015fam\u0131\u015f ve kendi etnik, kültürel özelliklerini bugüne kadar ya\u015fatabilmi\u015flerdir. Tarih boyunca hem sömürgeci egemenliklerin, hem de Kürt egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n bask\u0131lar\u0131na maruz kalm\u0131\u015flard\u0131r. Topraklar\u0131m\u0131z\u0131n en eski kültürlerinden biri olan Süryani- Asuriler ülkemizin bir zenginli\u011fidirler. Bu grubun özgürce kendisini ifade etme, kendi kimli\u011fi ile örgütlenme ve çe\u015fitli platformlarda temsil etme haklar\u0131 güvence alt\u0131na al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Gerçek özgürlük, kendisi ve gelece\u011fi hakk\u0131nda söz ve karar sahibi olmak, her aç\u0131dan örgütlenebilme hak ve olanaklar\u0131na sahip olmakt\u0131r. Sömürgeci, yerel ve geleneksel egemenlikler ve bunlardan kaynaklanan tortular ancak bu anlay\u0131\u015fla a\u015f\u0131labilir. <\/div>\n

<\/p>\n

 <\/p>\n

Bu alt bölümde de\u011finilmesi gereken di\u011fer bir nokta da ulusal topluluklar sorunudur. Ulusal topluluk kavram\u0131 ile esas olarak bir ulusu olan, ama ba\u015fka bir ülkede az\u0131nl\u0131k olarak ya\u015fayan halk topluluklar\u0131n\u0131 anlatmaya çal\u0131\u015f\u0131yoruz. Örne\u011fin ülkemizde ya\u015fayan bir Ermeni az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 var. Ama ayn\u0131 zamanda Ermenistan’da bir Ermeni ulusu var. Kürdistan’da yerle\u015fmi\u015f ve bu yerle\u015fimi istikrar kazanm\u0131\u015f Türkler, Araplar, Farslar ülkemizdeki ulusal topluluklar niteli\u011findedir. Az\u0131nl\u0131k düzeyindeki bu topluluklar\u0131n ulusal ve demokratik haklar\u0131n\u0131n aç\u0131kça belirtilmesi ve güvence alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131n programla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 bir zorunluluk ve ilkesel duru\u015fumuzun bir gere\u011fidir.<\/div>\n

<\/p>\n

Ülkemizdeki diller, dinler, etnik gruplar ve ulusal topluluklar gerçe\u011fini bir zaaf olarak de\u011fil, tersine bir zenginlik, demokratik geli\u015fimin güçlü bir zemini olarak alg\u0131l\u0131yoruz. Ku\u015fkusuz özgür ve ba\u011f\u0131ms\u0131z Kürdistan’\u0131n siyasal yap\u0131lanmas\u0131 bu farkl\u0131l\u0131klar\u0131, farkl\u0131 zenginlikleri hesaba katmak, bunun devrimci demokratik çözümünü ifade etmek zorundad\u0131r. Tekçi, merkezi, tek sesli, tek dilli, tek renkli bir Kürdistan’\u0131n an\u0131lan bu gerçekliklerle çeli\u015fece\u011fi çok aç\u0131k ve tart\u0131\u015fmaya yer b\u0131rakmayacak kadar nettir! Kendi içinde bölge temelli özerk-otonom bölgelerden olu\u015fan federal veya konfederal bir Kürdistan an\u0131lan çe\u015fitli\u011fi ve farkl\u0131l\u0131klar\u0131 en iyi biçimde temsil edebilir, özgürce bir arada tutabilir.<\/div>\n

<\/p>\n

 <\/p>\n

<\/div>\n

<\/p>\n

<\/div>\n

<\/p>\n

\n
\n \n
\n \n \"Happy\"\n <\/a>\n
\n Happy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sad\"\n <\/a>\n
\n Sad <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Excited\"\n <\/a>\n
\n Excited <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sleepy\"\n <\/a>\n
\n Sleepy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Angry\"\n <\/a>\n
Angry<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n \n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Surprise\"\n <\/a>\n
Surprise<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n <\/div>\n <\/div>\n\n \n
Tweet<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

KÜRD\u0130STAN’DA D\u0130LLER, D\u0130NLER, ETN\u0130K GRUPLAR, ULUSAL TOPLULUKLAR SORUNU   Bildirge’den Devrimci hareketlerin en çok ihmal ettikleri konu budur. Diller, dinler, etnik gruplar ve ulusal topluluklar konusunda b\u0131rakal\u0131m bir çözüm üretmeleri, do\u011fru dürüst sorunlar\u0131n ad\u0131n\u0131 koymaktan bile kaç\u0131nm\u0131\u015flard\u0131r. Bu, salt yetersizlikten kaynaklanan bir durum de\u011fildir. Esas olarak egemen anlay\u0131\u015f ve kültürün bilinç ve bilinç altlar\u0131na sinen […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-32","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-en-son"],"blocksy_meta":[],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}