{"id":198,"date":"2005-10-11T13:13:42","date_gmt":"2005-10-11T11:13:42","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.mehmetcanyuece.com\/2005\/10\/11\/yapsal-reformlar-icin-devrimci-iktidarlara-ihtiyac-var-james-petras-ile-soeylesi\/"},"modified":"2005-10-11T13:13:42","modified_gmt":"2005-10-11T11:13:42","slug":"yapsal-reformlar-icin-devrimci-iktidarlara-ihtiyac-var-james-petras-ile-soeylesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/yapsal-reformlar-icin-devrimci-iktidarlara-ihtiyac-var-james-petras-ile-soeylesi\/","title":{"rendered":"Yap\u0131sal Reformlar \u0130\u00e7in Devrimci \u0130ktidarlara \u0130htiya\u00e7 Var -James Petras ile S\u00f6yle\u015fi"},"content":{"rendered":"
\n
\n \t<\/i> Read Time:<\/span>18 Minute, 21 Second <\/div>\n\n <\/div>

\u00dcnl\u00fc Amerikal\u0131 sosyolog ve siyaset bilimci James Petras, \u0130stanbul ve \u0130zmir’de d\u00fczenlenen 3 ayr\u0131 konferans i\u00e7in 2-8 Ekim tarihleri aras\u0131nda T\u00fcrkiye’deydi. Latin Amerika’daki sosyo-politik hareketler ve ABD emperyalizmi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla tan\u0131nan Amerikal\u0131 Marksist teoriysen ile T\u00fcrkiye ve Latin Amerika’y\u0131 konu\u015ftuk. <\/em>
<\/p>\n

<\/div>\n
– Petras, T\u00fcrkiye’ye ikinci kez ho\u015f geldiniz. T\u00fcrkiye’ye yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z son ziyaretten sonra ge\u00e7en 2 y\u0131l i\u00e7inde, \u00f6zellikle Latin Amerika’da bir\u00e7ok yeni siyasal geli\u015fmeye tan\u0131k olduk. Bu s\u00fcre\u00e7te Latin Amerika’da ortaya \u00e7\u0131kan de\u011fi\u015fimleri; sosyal politik hareketler ve neo-liberal h\u00fck\u00fcmetler a\u00e7\u0131s\u0131ndan topluca de\u011ferlendirebilir misiniz?<\/strong> <\/div>\n

<\/p>\n

– Bu s\u00fcre\u00e7te Latin Amerika’daki neo-liberal rejimler, iktidarlar\u0131n\u0131 peki\u015ftirme ve ABD ile olan stratejik ili\u015fkilerini geli\u015ftirme \u00e7abalar\u0131na devam ediyorlar. \u00d6te yandan sosyo-politik hareketler politik istikrars\u0131zl\u0131k yaratma ve kitleleri harekete ge\u00e7irme konusunda \u00e7e\u015fitli ba\u015far\u0131lar elde etmeye devam ediyorlar. Ancak sosyo-politik hareketler a\u00e7\u0131s\u0131ndan s\u00fcrekli bir ak\u0131\u015f ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 da s\u00f6yleyebiliriz. \u00d6rne\u011fin Bolivya’daki i\u015f\u00e7i k\u00f6yl\u00fc kitleleri, bir neo-liberal iktidar\u0131 devirmeyi ba\u015farabildiler, ancak devirdikleri iktidar\u0131n yerine bir i\u015f\u00e7i-k\u00f6yl\u00fc h\u00fck\u00fcmeti kurmay\u0131 ba\u015faramad\u0131lar; \u00fcstelik bu hareketin \u00f6nemli bir bile\u015feni de \u015fimdi neo-liberal iktidar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirme pozisyonuna do\u011fru ilerliyor. S\u00f6z konusu bile\u015fenin ad\u0131 MAS (Sosyalizme Do\u011fru Hareket), lideri de Evo Morales. Devrimci hedeflerle i\u015fe ba\u015flayan hareketler h\u0131zla sand\u0131k siyasetine uyum sa\u011fl\u0131yor ve giderek yerel burjuvazi ve emperyalizmle i\u015fbirli\u011fi s\u00fcrecine dahil oluyorlar. Bence \u00f6nemli olan bu kitle hareketlerinin b\u00fcy\u00fck isyan potansiyelini kabul etmektir; ancak m\u00fccadeleyi s\u00fcrd\u00fcrme kapasitelerinin \u00f6n\u00fcndeki b\u00fcy\u00fck engelleri de g\u00f6rmek gerekir. <\/div>\n
<\/div>\n

<\/p>\n

– Latin Amerika’da 2000’li y\u0131llardan bu yana Brezilya, Ekvador gibi birka\u00e7 \u00fclkede bu sosyal hareketlerle merkez sol h\u00fck\u00fcmetler aras\u0131ndaki ittifak denemelerinin sonu\u00e7lar\u0131 hakk\u0131nda neler s\u00f6yleyebilirsiniz? <\/strong><\/div>\n

<\/p>\n

– Bence bunlara merkez sol demenin kendisi de yanl\u0131\u015f. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu iktidarlar \u00e7ok h\u0131zla IMF ile i\u015fbirli\u011fine girdiler ve bu da sosyal reform \u015fans\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rd\u0131. Kemer s\u0131kma politikalar\u0131n\u0131 devreye soktu, d\u0131\u015f borcu \u00f6demeye y\u00f6nelik d\u00f6vizleri art\u0131rmak i\u00e7in ihracat merkezli ekonominin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131 ve yine bu geli\u015fmeler tar\u0131m reformu olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131p \u00f6zelle\u015ftirmeleri \u00f6ne \u00e7\u0131kard\u0131. Bu da merkez sol denilen h\u00fck\u00fcmetlerin kamu sekt\u00f6r\u00fc i\u015f\u00e7ileriyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmalar\u0131na yol a\u00e7t\u0131. Bu pratikler ayn\u0131 zamanda i\u00e7 pazar\u0131 korumaya y\u00f6nelik bir uygulamay\u0131 da imkans\u0131z hale getiriyor; merkez-sol kendi gelece\u011fini yabanc\u0131 sermayeye, birincil mallar ihracat\u0131na ve bankac\u0131l\u0131k sermayesine ba\u011flamak zorunda kal\u0131yor. Sonu\u00e7ta bu merkez sol h\u00fck\u00fcmetler i\u015fe y\u0131llar \u00f6nce soldan ba\u015flam\u0131\u015f olsalar da, iktidara geldiklerinde neo-liberal politikalar\u0131 uygulamak \u00fczere eski sa\u011f partilerin yerini al\u0131yorlar. Bu bir ger\u00e7eklik ve sosyal hareketler i\u00e7in bu t\u00fcrden bir i\u015fbirli\u011fi, bu t\u00fcrden d\u00fczenlemeler bir bumerang etkisi g\u00f6steriyor. Ekvador’daki Gutierrez, yerli, k\u00f6yl\u00fc ve petrol i\u015f\u00e7ilerinin deste\u011fiyle iktidara gelmesine ra\u011fmen, h\u00fck\u00fcmete gelir gelmez IMF ile anla\u015ft\u0131 ve devrildi. Ard\u0131ndan iktidara Palacios geldi ki o da ayn\u0131 kuma\u015ftan birisi. Ayn\u0131 \u015fey Brezilya’da da oldu. MST (Topraks\u0131z K\u0131r \u0130\u015f\u00e7ileri Hareketi) Lula’n\u0131n 2,5 y\u0131ll\u0131k iktidar\u0131nda ve se\u00e7imler s\u0131ras\u0131nda ona destek vermesine ra\u011fmen tar\u0131m reformu konusunda mutlak olarak negatif sonu\u00e7lar ald\u0131. Bolivya’da MAS, tar\u0131m reformu, emeklilik, \u00fccretler, e\u015fitsizlikler konusunda Mesa’y\u0131 destekledi, Mesa ba\u015flang\u0131\u00e7ta \u00e7e\u015fitli vaatlerde bulunsa da o da b\u00fcy\u00fck yabanc\u0131 \u015firketleri koruyan do\u011fal gaz anla\u015fmalar\u0131n\u0131 devam ettirdi, bu y\u0131l o da devrildi. Bu sefer de kitleler yeniden harekete ge\u00e7erek Rodriguez’i desteklediler, ki o da ayn\u0131 t\u00fcrden birisi. S\u00fcrekli bir de\u011fi\u015ftirme, s\u00fcrekli isyanlar ve sonra hareketin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn uzla\u015fmaya \u00e7ekildi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Ve o kesim de d\u00f6n\u00fcp kitlelerin taleplerini bast\u0131rmaya y\u00f6neliyor. Bu nedenle sadece merkez solu ele\u015ftirmekle kalamay\u0131z, sosyal-hareketlerin liderlikleri i\u00e7indeki oport\u00fcnist kli\u011fi de dikkate almal\u0131y\u0131z. <\/div>\n
<\/p>\n
– Sosyal hareketlerin i\u00e7indeki bu oport\u00fcnist kli\u011fin g\u00fcn\u00fcm\u00fczde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesini sa\u011flayan yap\u0131sal ko\u015fullar hakk\u0131nda nas\u0131l bir de\u011ferlendirme yapabilirsiniz. Bu oport\u00fcnist klikler, bu s\u00fcrekli devr-i daim belirli yap\u0131sal zay\u0131fl\u0131klar sayesinde ayakta kalm\u0131yorlar m\u0131? <\/strong><\/p>\n

– Bu konuda bir dizi \u00f6nemli yap\u0131sal arg\u00fcman ileri s\u00fcr\u00fclebilir. Birincisi radikal \u00f6nderlerin \u00e7o\u011fu belirli bir sosyal tan\u0131nmaya kavu\u015funca, sosyal olarak da yukar\u0131ya do\u011fru hareketleniyorlar. TV’lere \u00e7\u0131k\u0131yor, me\u015fhur oluyor, kendileriyle r\u00f6portajlar yap\u0131l\u0131yor. Valiler, belediye ba\u015fkanlar\u0131 gibi siyasi y\u00f6neticilerle g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyor, pazarl\u0131klar yap\u0131yor ve \u00fcnl\u00fc ki\u015filer haline geliyorlar. Dolay\u0131s\u0131yla bu durum da onlar\u0131 kendisine kar\u015f\u0131 muhalefet ettikleri topluma dahil olan \u00e7eli\u015fkili bir konuma s\u00fcr\u00fckl\u00fcyor. \u0130kinci nokta, hareketin liderleri devrimci taleplerle ilerlemelerine ra\u011fmen bu taleplere legalite alan\u0131 i\u00e7inde g\u00fcvenceler sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Bu da sonu\u00e7ta yasalar\u0131 yaparlarla ili\u015fkiler kurmalar\u0131n\u0131 gerektiriyor. Bu da parlamenter siyaset ile bir ili\u015fki anlam\u0131na geliyor, \u00f6ncelikle politikac\u0131lara yasalar\u0131 kabul ettirme \u00fczerinden geli\u015fen bir m\u00fccadele s\u00fcreci, hareketin \u00fcyelerini yasa yap\u0131c\u0131larla ayn\u0131 konumda bulu\u015fturuyor. Dolay\u0131s\u0131yla parlamento d\u0131\u015f\u0131 siyaset ve m\u00fccadele taktiklerini s\u00fcrd\u00fcrmelerine kar\u015f\u0131n, taleplerini g\u00fcvence alt\u0131na almak i\u00e7in g\u00f6zlerini di\u011fer tarafa dikmeyi s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlar. <\/div>\n

<\/p>\n

\u015eimdi bu kitle hareketleri i\u00e7inde k\u00f6yl\u00fcler, i\u015f\u00e7i kitleleri var ve bunlar homojen de\u011filler. Parlamento d\u0131\u015f\u0131 m\u00fccadeleye kat\u0131l\u0131yorlar ama s\u0131n\u0131f \u00e7\u0131karlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan farkl\u0131l\u0131klar\u0131 var. \u00d6rne\u011fin baz\u0131lar\u0131 \u00e7ok radikal hareketlere kat\u0131l\u0131yorlar ama bunlar\u0131n topraklar\u0131 da var; devlete kredi bor\u00e7lar\u0131 da var. Yoksul k\u00f6yl\u00fcler ise \u00e7ok daha radikal bir de\u011fi\u015fim i\u00e7in m\u00fccadele ediyorlar. Yoksul k\u00f6yl\u00fcler, yoksul i\u015f\u00e7iler, daha az \u00fccret alanlar, vas\u0131fl\u0131lar, yar\u0131 vas\u0131fl\u0131lar, y\u00fcksek \u00fccret alanlar gibi bir\u00e7ok farkl\u0131 kesim var. Bunlar neo-liberal h\u00fck\u00fcmetleri devirdikleri zaman, yeni h\u00fck\u00fcmet, kitle hareketi i\u00e7indeki \u00f6zg\u00fcn \u00e7\u0131kar farkl\u0131l\u0131klar\u0131ndan mutlaka yararlanmaya \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla liderler aras\u0131nda da farkl\u0131la\u015fmalar ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor; bu farkl\u0131la\u015fmalar olu\u015fan oport\u00fcnizmin sosyal temelidir. D\u0131\u015fardan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda b\u00fct\u00fcn k\u00f6yl\u00fcler yoksul g\u00f6z\u00fck\u00fcr; ama i\u00e7erden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda durum farkl\u0131d\u0131rlar. Kimisinin 40 d\u00f6n\u00fcm kimisinin 10 d\u00f6n\u00fcm topra\u011f\u0131 vard\u0131r. D\u0131\u015fardan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hepsi ayn\u0131 g\u00f6z\u00fckseler de yap\u0131sal olarak farkl\u0131d\u0131rlar. <\/div>\n

<\/p>\n

– Dolay\u0131s\u0131yla solun hen\u00fcz g\u00fcn\u00fcm\u00fcz kapitalizminin ezilenlerin farkl\u0131 kesimlerini hem belirli bi\u00e7imlerde birle\u015ftiren, hem de belirli bi\u00e7imlerde par\u00e7alayan son derece esnek kar\u015f\u0131 m\u00fccadele taktiklerini a\u015fan bir politik m\u00fccadele stratejisi geli\u015ftirememi\u015f oldu\u011funu s\u00f6yleyebilir miyiz? <\/strong><\/div>\n

<\/p>\n

– Burada \u00f6nemli olan neo-liberalizmin farkl\u0131l\u0131klar\u0131 homojenle\u015ftiriyor olmas\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin i\u015f\u00e7iler aras\u0131ndaki \u00fccret farkl\u0131l\u0131klar\u0131 sorunu var. Vas\u0131fl\u0131lar, g\u00fcvencesizler, y\u00fcksek \u00fccret alanlar vs. Ama h\u00fck\u00fcmet emeklilik ikramiyelerine sald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 zaman asl\u0131nda b\u00fct\u00fcn bu i\u015f\u00e7ileri birle\u015ftiriyor. \u0130kincisi teknisyenler ve emek\u00e7iler diye bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, \u00f6zelle\u015ftirmeler oldu\u011funda bunlar\u0131n hepsi i\u015ften \u00e7\u0131karma, sosyal yard\u0131mlar\u0131n kesilmesi ve g\u00fcvencesiz \u00e7al\u0131\u015fma sorunu ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131yorlar. Dolay\u0131s\u0131yla hem birle\u015fik bir m\u00fccadelenin ve kitlesel bir ho\u015fnutsuzlu\u011fun temellerini yaratan bir durum var, hem de hemen sonras\u0131nda yeni y\u00f6neticilerin taktiksel geri \u00e7ekilme olas\u0131l\u0131klar\u0131, hareketi ge\u00e7ici olarak b\u00f6lebiliyor. Yani kapitalizmin bug\u00fcnk\u00fc durumu krizin ko\u015fullar\u0131n\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131, gibi kriz ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda, bu krizin bas\u0131nc\u0131 alt\u0131nda ge\u00e7ici uyum taktikleri de geli\u015ftirebiliyor. <\/p>\n

Ancak e\u011fer kitle hareketleri iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmeye y\u00f6nelik bir perspektife sahip olabilselerdi, bu taktikler hi\u00e7bir i\u015fe yaramazd\u0131. Burada post-Marksistleri ve post-modernist ideologlar\u0131 su\u00e7lamak laz\u0131m. Bunlar sosyal hareketlerin iktidar m\u00fccadelesi alan\u0131na kar\u0131\u015fmamalar\u0131 gerekti\u011fini savunuyorlar; onlar\u0131 “sivil toplum” dedikleri alan i\u00e7inde ve “\u00f6zerklik” dedikleri kavram alt\u0131nda, toplumsal m\u00fccadelelerin politik ifadelerini s\u0131n\u0131rland\u0131rmalar\u0131 nedeniyle ele\u015ftirilmeliyiz. Bu \u00f6zerklik burjuva partilerden \u00f6zerklik anlam\u0131na geliyorsa ba\u015fka bir anlam\u0131 vard\u0131r ve do\u011frudur; ancak politik eylemden \u00f6zerklik kastediliyorsa bu \u00f6zerklik toplumsal hareketleri burjuva devlet kar\u015f\u0131s\u0131nda bask\u0131 gruplar\u0131na indirgemektir ki bu da geleneksel reformizm stratejisinin ta kendisidir. Reformlar kendi ba\u015flar\u0131na k\u00f6t\u00fc \u015feyler de\u011fillerdir; ama bug\u00fcne kadar bildi\u011fimiz \u015fey, reformlar\u0131n geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclebilir olduklar\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle de kitle hareketleri geri \u00e7ekildi\u011finde. B\u00f6yle bir perspektif \u00f6nerenler her seferinde yeniden \u00f6rg\u00fctlenme, yeniden seferber olma durumunda kal\u0131rlar; dolay\u0131s\u0131yla bug\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ko\u015fullar alt\u0131nda bask\u0131 grubu stratejisi, geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclemez d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler yaratma kapasitesine sahip de\u011fildir. Yap\u0131sal reformlar ger\u00e7ekle\u015ftirebilmek i\u00e7in devrimci hareketlere ve devrimci iktidarlara ihtiya\u00e7 vard\u0131r. <\/div>\n

<\/p>\n

– Yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00e7e\u015fitle de\u011ferlendirmelerde bug\u00fcn emperyalizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadeledeki en \u00f6nemli halkalardan birisinin Venez\u00fcella’da Ba\u015fkan Chavez’in ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi Chavista hareketi oldu\u011funu belirtiyorsunuz. Venez\u00fcella sizce nas\u0131l bir \u00f6zg\u00fcn durum ya\u015f\u0131yor? <\/strong><\/div>\n

<\/p>\n

– Ba\u015fkan Chavez’in durumunu, Lula ve Erdo\u011fan gibi, halk iktidar\u0131 olma iddias\u0131ndaki di\u011fer h\u00fck\u00fcmetlerle k\u0131yaslad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda daha iyi anlayabiliriz. Bunlar\u0131n hi\u00e7biri ABD emperyalizmine kar\u015f\u0131 tutum alm\u0131\u015f de\u011fildir. Hatta IMF’ye teslim olmu\u015f durumdalar. ABD’nin Ortado\u011fu’da kurdu\u011fu de facto egemenli\u011fi destekliyorlar ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn b\u00fct\u00fcn temel sorunlar\u0131nda ABD’nin yan\u0131nda yer al\u0131yorlar; Erdo\u011fan \u0130srail’le birlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, Lula Haiti’deki askeri i\u015fgale birlik g\u00f6nderiyor, Chavez ise ABD’nin Irak’taki sava\u015f\u0131n\u0131 reddediyor, \u0130ran’\u0131n kendi me\u015fru bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l n\u00fckleer program olu\u015fturma hakk\u0131n\u0131 destekliyor, emperyalist CNN’e kar\u015f\u0131 Telesur’u olu\u015fturuyor, ABD’nin sava\u015flar\u0131na kar\u015f\u0131 D\u00fcnya Sosyal Forumlar\u0131’yla birlikte tutum al\u0131yor. Bug\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyas\u0131nda merkez solun teslimiyeti ile k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda, Chavez bu \u00f6zellikleriyle bir istisna durumunda. Kendisi farkl\u0131 t\u00fcrden h\u00fck\u00fcmetlerle \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na kar\u015f\u0131n devrimci solla anti-emperyalizm konusunda ortak bir dili payla\u015f\u0131yor. 21. y\u00fczy\u0131lda kapitalizme kar\u015f\u0131 alternatif olarak sosyalizmi \u00f6nerdi, bu \u00e7ok \u00f6nemli \u00e7\u00fcnk\u00fc kendisi bug\u00fcn a\u00e7\u0131k\u00e7a halk\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu a\u00e7\u0131s\u0131ndan kapitalizmin sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zemeyece\u011fini ifade eden tek iktidar durumunda. K\u00fc\u00e7\u00fck sol gruplar\u0131n anlatma kapasitelerinin \u00e7ok \u00fczerinde bir kapasiteye sahip. Yine de ger\u00e7ek\u00e7i olmal\u0131y\u0131z; Chavista hareketi i\u00e7inde birbirleriyle m\u00fccadele eden iki ayr\u0131 hareket var. Bunlardan ilki parlamento \u00fcyeleri, belediye ba\u015fkanlar\u0131 ve valilerden olu\u015fan ve Chavez’in ilerletmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 program\u0131 ger\u00e7ekte desteklemeseler de hareketin i\u00e7inde gibi g\u00f6r\u00fcnenler. Di\u011fer yanda \u00f6ncelikle ve \u00f6zellikle milyonlarca kent yoksulu var ve bunlar Chavez’i, sa\u011fl\u0131k ve e\u011fitim gibi g\u00fcndelik hayattaki iyile\u015fmeler i\u00e7in bir de\u011fi\u015fim arac\u0131 olarak destekliyorlar. “Halk d\u00fckkanlar\u0131” a\u00e7\u0131p buralarda di\u011fer d\u00fckkanlara k\u0131yasla \u00e7ok ucuz g\u0131da maddesi sat\u0131yor. \u015eimdi art\u0131k yeni sendikalar da var ve yeni yeni m\u00fccadelenin \u00f6nderlik g\u00f6revini \u00fcstleniyorlar. Bunlar sadece i\u015f\u00e7ileri sermayeye kar\u015f\u0131 \u00f6rg\u00fctlemekle yetinmeyip sosyalizmin, anti-emperyalizmin ve Marksizm’in politik dilini kendi m\u00fccadelelerine adapte ediyorlar. Bug\u00fcn g\u00f6r\u00fcnen iki \u00e7at\u0131\u015fma alan\u0131 var. Birincisi sendikalar patronlar\u0131 taraf\u0131ndan kilit vurulmu\u015f olan fabrikalar\u0131n i\u015f\u00e7ilere devrini talep ediyorlar. \u0130kincisi de i\u015f\u00e7iler fabrikalar\u0131n y\u00f6netimine daha fazla kat\u0131l\u0131m ve daha fazla rol istiyorlar. Buras\u0131 biraz kar\u0131\u015f\u0131k \u00e7\u00fcnk\u00fc fabrika y\u00f6netimine kat\u0131lma konusunda iki \u00f6neri var: Bunlardan birincisi i\u015fverenlerle ortak kat\u0131l\u0131m \u00f6nerisi. \u0130kincisi \u00f6z y\u00f6netim, i\u015f\u00e7i denetimi \u00f6nerisi. Ayn\u0131 konuya k\u00f6yl\u00fc hareketleriyle tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcnde de rastlayabiliriz. Toprak reformlar\u0131n\u0131 geni\u015fletmek ve derinle\u015ftirmek isteyen ve toprak sahiplerinin ter\u00f6rizminin engellenmesini talep eden k\u00f6yl\u00fc hareketleri var. Kent yoksullar\u0131n\u0131n, sendikalar\u0131n, k\u00f6yl\u00fc hareketlerinin bu talepleri oport\u00fcnist b\u00fcrokrasi ile \u00e7at\u0131\u015fmalara neden oluyor ki, bu b\u00fcrokrasi \u00e7al\u0131\u015fma bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131, ekonomi bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve tar\u0131m reformu kurumunu kontrol ediyor. Bu konumdakiler Chavez taraf\u0131ndan \u00f6nerilen politikalar\u0131 bilerek ya da bilmeyerek engelliyorlar. Bug\u00fcn devrimin d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmi\u015f oldu\u011funu rahatl\u0131kla s\u00f6yleyebiliriz. Bir \u00f6nceki d\u00f6nemde ABD’nin do\u011frudan destekledi\u011fi fa\u015fist isyanlard\u0131 d\u00fc\u015fman. Bunlar tekrar tekrar ve kesinlikle ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131. Bug\u00fcn ise temel d\u00fc\u015fman s\u00f6zde Chavezci politikac\u0131lard\u0131r ki bunlar bilerek ya da bilmeyerek bu programlar\u0131 en k\u00f6t\u00fc bi\u00e7imde sabote ediyorlar; yani desteklediklerini s\u00f6yleyip asl\u0131nda engelliyorlar. <\/div>\n

<\/p>\n

– Son d\u00f6nemdeki politik m\u00fccadelelere \u00f6nemli bir ilham sa\u011flam\u0131\u015f olan Zapatista hareketinin iktidar m\u00fccadelesinden vazge\u00e7ti\u011fi tezi de yine son d\u00f6nemin pop\u00fcler “iktidar\u0131 almadan d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftirme” tezlerine me\u015fruluk sa\u011flamak \u00fczere yayg\u0131n tart\u0131\u015fma konusu haline getiriliyor. Zapatistalar ger\u00e7ekten de m\u00fccadelelerini “sivil toplum” perspektifiyle mi s\u0131n\u0131rland\u0131rd\u0131lar? <\/strong><\/div>\n

<\/p>\n

– Ger\u00e7ek\u00e7i olal\u0131m b\u00f6yle bir \u015fey yok. Zapatistalar 1994 Ocak ay\u0131nda Meksiko City’deki devlet iktidar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irmek i\u00e7in yola \u00e7\u0131kt\u0131lar. Ve baz\u0131 seksiyonlar\u0131 sosyalizmden de bahsediyordu. Ba\u015fta Chiapas ele ge\u00e7irilecek ve ba\u015fkente do\u011fru ilerlenecekti. Bu strateji varolan di\u011fer gerilla gruplar\u0131n\u0131n da harekete ge\u00e7erek, bu ilerleyi\u015f s\u0131ras\u0131nda onlara kat\u0131lmas\u0131 varsay\u0131m\u0131 \u00fczerine kurulmu\u015ftu. Ancak evdeki hesap \u00e7ar\u015f\u0131ya uymad\u0131. \u00d6ncelikle Chiapas’daki baz\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck topluluklar d\u0131\u015f\u0131ndaki daha geni\u015f kitlelere ula\u015famad\u0131lar. Di\u011fer gerilla gruplar\u0131n\u0131n onlara kat\u0131lmas\u0131ndan korkan askeri g\u00fc\u00e7ler harekete ge\u00e7ti ve bu olanak da ortadan kalkt\u0131. Zapatistalar Chiapas’a s\u0131k\u0131\u015ft\u0131klar\u0131nda oradaki s\u0131n\u0131rl\u0131 alanlarda fikirlerini hayata ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Bunu yaparken de s\u0131n\u0131rl\u0131 bir alanda iktidar olanaklar\u0131na sahip oldular. Dolay\u0131s\u0131yla varolduklar\u0131, etkiledikleri topraklarda, devlet ayg\u0131t\u0131n\u0131n en \u00f6nemli g\u00fcc\u00fc olan silahl\u0131 g\u00fcce sahiplerse, iktidar\u0131 istememek ne anlama gelmektedir? Nas\u0131l y\u00f6netiyorlar yani? Bir devlet iktidar\u0131n\u0131n ara\u00e7lar\u0131na sahip de\u011fillerse, nas\u0131l? Gerilla, \u00f6zy\u00f6netim topluluklar\u0131n\u0131n h\u00fck\u00fcmetini Meksika ordusundan koruyan bir g\u00fc\u00e7t\u00fcr. \u0130nan\u0131yorum ki Marcos “\u0130ktidar\u0131 alamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in iktidar\u0131 istemiyoruz” dedi\u011fi zaman zorunlulu\u011fun siyasetini yap\u0131yordu. Ancak belirli bir s\u00fcre\u00e7ten sonra \u015fimdi farkl\u0131 bir \u015fey yap\u0131yor ve Meksika’da ulusal bir politik g\u00fcc\u00fcn \u00f6rg\u00fctlenmesini \u00f6neriyorlar. Bu hareket, band\u0131k siyasetinin ele\u015ftirisine dayanan bir hareket olacak, di\u011fer kitle hareketleriyle birle\u015fecek ve devlet iktidar\u0131na meydan okuyacak. “Marcos iktidarla ilgilenmiyor” diyen anar\u015fistler ve post-modernistler \u015fimdi utanm\u0131yorlar m\u0131? Chiapas’ta konu\u015ftu\u011fum b\u00fct\u00fcn yerliler daha iyi ya\u015famak, daha iyi sa\u011fl\u0131k ko\u015fullar\u0131yla sosyal ko\u015fullara ula\u015fmak ve topluluklar\u0131na y\u00f6nelik askeri tehdidin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in iktidar\u0131 istiyorlard\u0131. D\u00fcnyan\u0131n hi\u00e7bir yerinde tek bir i\u015f\u00e7i ya da k\u00f6yl\u00fc yoktur ki hem yerel, hem b\u00f6lgesel, hem de ulusal anlamda iktidar\u0131 istemesin. \u00c7\u00fcnk\u00fc hepsi politik iktidar olmazsa hayatlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiremeyeceklerini bilirler. Yani bu s\u00f6zde teori, entelekt\u00fcellerin herhangi bir ger\u00e7eklikle, tarihsel ya da \u00e7a\u011fda\u015f deneyimlerle hi\u00e7bir ilgisi olmayan bir bi\u00e7imde parmak emmesinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Aptall\u0131kt\u0131r. <\/div>\n

<\/p>\n

– Peki iktidar m\u00fccadelesini do\u011frudan y\u00f6ntemlerle s\u00fcrd\u00fcren FARC’a (Kolombiya Silahl\u0131 Devrimci G\u00fc\u00e7leri) gelirsek; m\u00fccadelenin o cephesinde i\u015fler ne durumda? <\/strong><\/div>\n

<\/p>\n

– FARC k\u0131rk y\u0131ld\u0131r ABD m\u00fcdahalesi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olan bir siyasi hareket. Milyarlarca dolarl\u0131k destek, silahlar, dan\u0131\u015fmanlar; bunlar\u0131n hepsi \u00f6nemli birer sorun. Dolay\u0131s\u0131yla b\u00f6yle bir sald\u0131r\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeleri ve geli\u015fmeye devam etmeleri bile ba\u015far\u0131d\u0131r. Niye devrim yapam\u0131yorlar demek bir tercihtir ya da onlar\u0131 \u00e7oktan ortadan kalkm\u0131\u015f olan bir\u00e7ok gerilla hareketi ile k\u0131yaslayabilirsiniz. Ben ikincisini yap\u0131yorum. Destek temellerini h\u00fck\u00fcmetin k\u0131r\u0131 bo\u015faltma stratejisine ra\u011fmen geli\u015ftirebildiler. Bu stratejinin sonucunda 3.5 milyon ki\u015fi k\u0131rlardan gecekondulara g\u00f6\u00e7 etti. Burjuva h\u00fck\u00fcmetleri bu g\u00f6\u00e7\u00fc a\u00e7\u0131klarken k\u00f6yl\u00fclerin “\u015fiddetten “ ka\u00e7t\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlar. Ama ger\u00e7ek sebep bu insanlar\u0131n devlet ter\u00f6rizminden ve para-militerlerin yaratt\u0131\u011f\u0131 ter\u00f6rden ka\u00e7t\u0131klar\u0131d\u0131r. FARC para-militerlerin ve ordunun yapt\u0131\u011f\u0131 katliamlara ra\u011fmen \u00f6rg\u00fctsel yap\u0131s\u0131n\u0131 ve g\u00fc\u00e7lerini korudu.Bu FARC’\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131d\u0131r. FARC konusunda s\u00f6ylenmi\u015f olan bir\u00e7ok yalan var. Dogmatik Marksist-Leninist bir hareket olduklar\u0131 s\u00f6yleniyor. Ama bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri s\u0131ras\u0131nda (1991-2002) askerden ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f alanda FARC bir halk forumu olu\u015fturdu ve sendikalar\u0131, \u00fcniversiteli iktisat\u00e7\u0131lar\u0131, i\u015fadamlar\u0131n\u0131, hatta Wall Street yat\u0131r\u0131m uzmanlar\u0131n\u0131, \u00f6neri ve g\u00f6r\u00fc\u015flerini tart\u0131\u015fmak \u00fczere buraya davet etti. FARC dinlemeye ve bir kalk\u0131nma stratejisine y\u00f6nelik \u00f6nerileri de\u011ferlendirmeye \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir harekettir. FARC, 1984’den 1987’ye kadar d\u00f6nemin Ba\u015fkan\u0131 Betancour ile bir bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 imzalamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Buna g\u00f6re FARC silahs\u0131zlanmayacak ancak sald\u0131rmayacakt\u0131 da. Patriotic Front (Yurtsever Cephe) isimli bir blok olu\u015fturarak, se\u00e7im yoluyla siyasete m\u00fcdahil olmak istedi. Bu \u00f6nerileri 5 bin cephe militan\u0131n\u0131n katledilmesiyle sonu\u00e7land\u0131. Ayn\u0131 s\u00fcre\u00e7te 2 ba\u015fkan aday\u0131 ve y\u00fczlerle belediye ba\u015fkan\u0131 da \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc ve art\u0131k o yoldan devam etmek imkans\u0131z hale geldi. Bu geli\u015fmeler FARC’\u0131n geni\u015f bir se\u00e7men deste\u011fine ra\u011fmen bask\u0131c\u0131 ter\u00f6rist Kolombiya devleti i\u00e7inde yer almas\u0131n\u0131 imkans\u0131z hale getirdi. Dolay\u0131s\u0131yla kimilerinin FARC hakk\u0131nda katil vs gibi \u015feyler s\u00f6ylemeleri, onlar\u0131n FARC’\u0131n tarihi konusundaki cehaletlerini g\u00f6sterir. Onlar katledildiler ve bir ter\u00f6r devletine kar\u015f\u0131 nas\u0131l m\u00fccadele edilmesi gerekiyorsa, \u00f6yle m\u00fccadele ediyorlar. Kolombiya’da k\u0131sa vadede silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n devam edece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. E\u011fer ABD askeri yard\u0131mlar\u0131nda bir \u00e7\u00f6z\u00fclme olursa Kolombiya ordusu da zay\u0131flayacakt\u0131r. Bu durumda FARC’\u0131n hegemonyas\u0131 alt\u0131nda bir halk cephesi h\u00fck\u00fcmetinin olu\u015fumuna tan\u0131k olabiliriz. Ekonomik kriz derinle\u015firse, bu durum kentlerde ve \u00e7ift\u00e7iler aras\u0131ndaki ho\u015fnutsuzlu\u011fun derinle\u015fmesi ile sonu\u00e7lanabilir ve halk ayaklanmalar\u0131n\u0131n devam\u0131nda gerillan\u0131n zaferi ile kar\u015f\u0131la\u015fabiliriz. Pek muhtemel olmayan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc se\u00e7enekse ordunun askeri bir ba\u015far\u0131ya ula\u015fmas\u0131, FARC’\u0131n b\u00fct\u00fcn komuta mekanizmas\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irmesi ve gerilla g\u00fc\u00e7lerini \u00e7\u00f6zerek stratejik bir yenilgiye u\u011fratmas\u0131d\u0131r. <\/div>\n

<\/p>\n

– Toplumsal hareketlere yeniden d\u00f6necek olursak, bu hareketlerin geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan do\u011frudan eylem takti\u011finin ne t\u00fcrden bir \u00f6neme sahip oldu\u011funu s\u00f6yleyebilirsiniz? <\/strong><\/div>\n

<\/p>\n

– Sosyo-politik hareketlerin ba\u015far\u0131ya ula\u015fabilmeleri i\u00e7in \u00f6rg\u00fctsel kapasitelerini olu\u015fturmalar\u0131 ve k\u00fc\u00e7\u00fck reformlar ger\u00e7ekle\u015ftirmeleri gerekli. Bunlar k\u00fc\u00e7\u00fck ama \u00f6nemli, kitlelerin m\u00fccadele i\u00e7inde olma konusundaki g\u00fcvenlerini y\u00fckselten reformlard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc genellikle insanlar eylemden eyleme m\u00fccadeleye kat\u0131lmakta ve bu eylemlerden hi\u00e7bir \u015fey elde edememektedirler. Bu t\u00fcr k\u00fc\u00e7\u00fck ba\u015far\u0131lar kitlelerde sonu\u00e7 almaktan do\u011fan g\u00fcven duygusunu geli\u015ftiriyor. \u00d6rne\u011fin Arjantin’de \u0130\u015fsiz \u0130\u015f\u00e7iler Hareketi ana yollara kesti ve arabalar\u0131, otob\u00fcsleri ve mal ta\u015f\u0131yan kamyonlar\u0131 durdurarak h\u00fck\u00fcmeti baz\u0131 acil ihtiya\u00e7lar\u0131na yan\u0131t vermeye zorlamak \u00fczere kendileriyle g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yapmak zorunda b\u0131rakt\u0131. Bu t\u00fcr eylemler ba\u015fka hareketler taraf\u0131ndan da tekrar edildi ve ayn\u0131 etkiyi g\u00f6stererek sonuca ula\u015ft\u0131. Do\u011frudan eylem taktikleri, imza toplama gibi eylemlere k\u0131yasla daha etkili \u00e7\u00fcnk\u00fc h\u00fck\u00fcmeti acil sorunlara acil \u00e7\u00f6z\u00fcmler bulmaya zorunlu b\u0131rakan bir eylem bi\u00e7imi. Bu eylemlerin bir ba\u015fka \u00f6zelli\u011fi de sosyo-politik hareketleri giderek kapitalistler, toprak sahipleri vs ile kap\u0131\u015ft\u0131klar\u0131ndan daha fazla devletle kap\u0131\u015fmaya zorlamas\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc i\u015fsizli\u011fi yaratan, i\u015fsizli\u011fe yol a\u00e7an kesintilerin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7an politikalar\u0131n sahibi devlettir ve i\u015fsizlere sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zebilecek kayna\u011f\u0131 sunabilecek olan da devlettir. Bu i\u015f\u00e7ilerin art\u0131k kapitalistlere kar\u015f\u0131 i\u015ften \u00e7\u0131karmalar, \u00fccret gibi konularda m\u00fccadele etmedikleri anlam\u0131na gelmiyor. Manzaran\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcne bakarsak, sosyal g\u00fcvenlik, emeklilik, sa\u011fl\u0131k gibi konularda h\u00fck\u00fcmet do\u011frudan do\u011fruya sorumluluk sahibi olan bir kurumdur. <\/div>\n

<\/p>\n

Bu y\u00fczden bug\u00fcn\u00fcn temel \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 i\u015fsizlerden, kamu \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na, kamu i\u015f\u00e7ilerinden emeklilere ve \u00f6\u011frencilere dek bir dizi \u00f6\u011feyi kapsayan halkla devlet aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fiyor. Devletle kap\u0131\u015fmak kapitalistlerde kap\u0131\u015fmaktan daha zordur ama daha sonu\u00e7 al\u0131c\u0131d\u0131r. Politik sorunu do\u011frudan do\u011fruya masan\u0131n \u00fczerine koyar. Bu politik kavray\u0131\u015f\u0131n derinle\u015ftirilmesi do\u011frudan do\u011fruya solun sorumlulu\u011fudur. Buradaki sorun, sosyal hareketlerin sahip olduklar\u0131 potansiyelin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 sorunudur. A\u00e7acak olursam, bug\u00fcn devleti bas\u0131n\u00e7 alt\u0131na sokan halk\u0131n kendisidir. Bunun nedeni de farkl\u0131 kesimlerin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc farkl\u0131 m\u00fccadeleleri ortak bir program ve \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fck alt\u0131nda birle\u015ftirebilen ve devleti yenebilme g\u00fcc\u00fcne sahip \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir solun mevcut olmamas\u0131d\u0131r. Elimizde doktor, \u00f6\u011fretmen sendikalar\u0131 gibi sendikalar\u0131n y\u00f6netiminde olan sol militanlar var; bu iyi bir \u015fey olsa da yeterli de\u011fil. Bunlar \u00f6nemli m\u00fccadelelere y\u00f6n veriyorlar ancak temel sorunlar\u0131 sadece belirli bir sekt\u00f6r\u00fcn m\u00fccadelesine y\u00f6n veriyor olmalar\u0131. Sol hi\u00e7 mevcut olmasayd\u0131 reformlar i\u00e7in m\u00fccadele eden sosyal hareketler daha da zay\u0131f olacaklard\u0131. Ancak solun bu s\u0131n\u0131rl\u0131 etkisi devlet iktidar\u0131na y\u00f6nelik bir m\u00fccadelenin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeterli de\u011fil. Basit bir nedeni var, kitle hareketleri \u00f6nderlerinin \u00e7o\u011fu ya \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fcler ya uzun y\u0131llar hapiste yatt\u0131lar ya da sistemle b\u00fct\u00fcnle\u015ftiler. Dolay\u0131s\u0131yla ciddi bir meydan okuma, kitle \u00f6nderleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu ara tabakan\u0131n yeniden yarat\u0131lmas\u0131 olacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar iki kesimi birle\u015ftirebilen yani hem halk\u0131n dilini konu\u015fabilen ve kitle \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fcten ve bu \u00e7al\u0131\u015fmalarla ulusal m\u00fccadeleler aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131lar\u0131 kurabilen tabakad\u0131r. Bug\u00fcn ya kitle m\u00fccadelesiyle u\u011fra\u015fan militan nitelikli ancak geni\u015f ufka sahip olmayan militanlar var ya da i\u015fe ulusal \u00e7apta bakabilen ancak kitlelerle ileti\u015fim kuramayan insanlar var. Bu ara tabakan\u0131n mutlaka yeniden olu\u015fturulmas\u0131 gerekli. <\/div>\n

<\/p>\n

AB S\u00fcreci T\u00fcrkiye’ye Yeni Bir Rol Bi\u00e7iyor<\/strong> <\/div>\n

<\/p>\n

– \u0130sterseniz s\u00f6yle\u015fimize g\u00fcncel bir tart\u0131\u015fmadan devam edelim. Avrupa’da, Frans\u0131zlar\u0131n Avrupa anayasas\u0131na hay\u0131r oyu vermesi ve Alman se\u00e7imlerinde Sol Partinin y\u00fczde 8’lik bir oy elde etmesiyle yeni bir politik manzaran\u0131n ipu\u00e7lar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131. Sizce bu manzara nas\u0131l bir geli\u015fme seyri izleyebilir? <\/strong><\/div>\n

<\/p>\n

– Frans\u0131z halkoylamas\u0131ndan \u00e7\u0131kan hay\u0131r oyu Avrupa burjuva medyas\u0131 taraf\u0131ndan \u00e7ok \u00e7irkin bir bi\u00e7imde \u00e7arp\u0131t\u0131ld\u0131. Frans\u0131zlar\u0131n verdi\u011fi hay\u0131r oyunda b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funluk Avrupa’n\u0131n en iyi kamusal sa\u011fl\u0131k program\u0131n\u0131n, en iyi sosyal yasalar\u0131n\u0131n ve i\u015f\u00e7i haklar\u0131n\u0131n savunulmas\u0131n\u0131 hedefliyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc kamu hizmetlerinin \u00f6zelle\u015ftirilmesi yeni anayasaya yatakland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f durumdayd\u0131. Kamusal sa\u011fl\u0131k hizmetlerini \u00e7\u00f6kerterek, eme\u011fin \u00f6rg\u00fctl\u00fc g\u00fcc\u00fcnde muazzam bir gerileme yaratarak ve i\u015f\u00e7ilerin \u00e7al\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fcle\u015ftirerek, Fransa’y\u0131 da \u0130ngiltere’ye benzetmek istiyorlard\u0131. Ak\u0131ll\u0131 sa\u011f bu hay\u0131r sonucunu T\u00fcrkiye’ye, g\u00f6\u00e7menlere vs’ye kar\u015f\u0131 bir tepkiymi\u015f gibi g\u00f6stermeyle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Hay\u0131r oylar\u0131n\u0131n y\u00fczde 10-15 civar\u0131ndaki bir k\u0131sm\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fdan gelse de ana g\u00f6vdesini sol olu\u015fturuyordu. Almanya’daki se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131 da Fransa’dakine benziyor. Alman halk\u0131 \u00f6ncelikle Schroeder’i emek kar\u015f\u0131t\u0131 reformlar\u0131 ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde cezaland\u0131rd\u0131. Ayr\u0131ca Merkel’i de cezaland\u0131rd\u0131, g\u00fcya y\u00fczde 45 oy alacakt\u0131. Sol Partinin y\u00fczde 8 oyu ise bir refah devleti savunusudur. Bunlar liberalizasyonun derinle\u015ftirilmesine kar\u015f\u0131 tepkilerdir. Bundan sonra neler olabilir? Burjuva partilerinin halk\u0131n hay\u0131r oyuna sayg\u0131 g\u00f6stereceklerini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. Fransa ve Avrupa’daki \u00f6zelle\u015ftirmeleri y\u00fcr\u00fctme eliyle, par\u00e7a par\u00e7a s\u00fcrd\u00fcrecekler ve sosyal demokratlar Merkel’le birle\u015ferek, liberal ekonomik politikalar\u0131 uygulamaya \u00e7al\u0131\u015facaklar. Bu da, bu daha az g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ve dramatik ifade bi\u00e7imi kar\u015f\u0131s\u0131nda daha militan ve acilen sonu\u00e7 al\u0131c\u0131 kitle m\u00fccadelelerini gerektirecek. \u00d6zellikle Fransa’da do\u011frudan eylem bi\u00e7imleri ve genel grevler beklemeliyiz. \u0130talya’da da benzer bir geli\u015fme olacak \u00e7\u00fcnk\u00fc \u0130talya b\u00fcy\u00fck bir ekonomik kriz i\u00e7inde. Almanya’da ise durum biraz farkl\u0131. Almanya’daki ilerici g\u00fc\u00e7ler, \u00f6nemli bir parlamento d\u0131\u015f\u0131 bir muhalefet gelene\u011fine sahip de\u011fil. Sosyal demokrat sendikalar \u015fikayet edip edip, teslim oluyorlar. Alman i\u015f\u00e7ilerinin \u00e7ok iyi ve disiplinli bi\u00e7imde \u00f6rg\u00fctlendiklerini biliyorum ama biraz fazla disiplinlilerdir ve b\u00fcrokratik \u00f6nderlerine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kma \u00f6zelli\u011fine de sahip de\u011filler. Dolay\u0131s\u0131yla b\u00fcy\u00fck koalisyona kar\u015f\u0131 Alman sendikalar\u0131 i\u00e7inden uzla\u015fmaz bir kar\u015f\u0131t do\u011faca\u011f\u0131n\u0131 umut etmiyorum. Sol Parti \u00f6nderlerinin de m\u00fccadeleyi parlamento d\u0131\u015f\u0131na ta\u015f\u0131rabilecek bir m\u00fccadele perspektifine sahip olduklar\u0131n\u0131 sanm\u0131yorum. \u0130ngiltere ise b\u00fct\u00fcn Avrupa’n\u0131n en gerici merkezi olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecek. <\/div>\n
– Bildi\u011finiz gibi 3 Ekim’de T\u00fcrkiye ile AB aras\u0131ndaki m\u00fczakereler resmen ba\u015flad\u0131. Bu ili\u015fkinin gelece\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan neler s\u00f6yleyebilirsiniz?<\/strong> <\/div>\n
– T\u00fcrkiye Dervi\u015f ile \u00f6zelle\u015ftirme ve liberalizasyon, emek pazar\u0131n\u0131n kurals\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, kamu hizmetlerinin \u00f6zelle\u015ftirilmesi s\u00fcrecini zaten ba\u015flatt\u0131. Bu Erdo\u011fan taraf\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir \u015fevkle devam ettirilecek olan istikamet. Bu s\u00fcre\u00e7te Erdo\u011fan’\u0131 destekleyen baz\u0131 \u0130slamc\u0131 gruplara bir t\u00fcr sosyal yard\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 da yapt\u0131r\u0131lacak. Bu, devletin yerini alan bir t\u00fcr sosyal hay\u0131rseverlik faaliyeti olacak. T\u00fcrkiye’de bir sosyal yard\u0131m program\u0131 uygulanmas\u0131 beklentisi i\u00e7inde olan ayd\u0131nlar unutmas\u0131nlar ki, T\u00fcrkiye’nin Avrupa’daki en b\u00fcy\u00fck destek\u00e7isi olan Blair \u0130ngiltere’deki sosyal program\u0131n \u00e7an\u0131na ot t\u0131kayan ki\u015fidir. \u0130ki \u015fey olacak. Erdo\u011fan pazar merkezli ekonomiye do\u011fru daha fazla ad\u0131m att\u0131k\u00e7a Avrupal\u0131lar T\u00fcrkiye’deki demokratik haklar konusundaki eksikliklere g\u00f6z yumacaklar. Ya\u015famsal oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm ikinci sorun ise, yine \u00f6zellikle ABD ve Blair taraf\u0131ndan T\u00fcrkiye’den emperyalizmin Ortado\u011fu’daki jeo-stratejik planlar\u0131na y\u00f6nelik askeri deste\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha pro-aktif bir rol \u00fcstlenmesinin beklenecek olmas\u0131. Denilecek ki, “Ayr\u0131cal\u0131klar\u0131m\u0131z oldu\u011fu kadar sorumluluklar\u0131m\u0131z da var ve bar\u0131\u015f g\u00fcc\u00fc ve g\u00fcvenlik konusundaki g\u00f6revlerimizi yerine getirmezsek AB’nin bir par\u00e7as\u0131 olmam\u0131z beklenemez”. T\u00fcrkiye’nin jeo-stratejik politikalar\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olmas\u0131n\u0131n ve devasa ordusunu ABD’nin eriyen askeri g\u00fc\u00e7lerinin yerine koymas\u0131n\u0131n talep edilmesini bekleyebiliriz. T\u00fcrkiye’nin g\u00fcmr\u00fck duvarlar\u0131n\u0131 biraz daha a\u015fa\u011f\u0131ya indirmesi de istenecek. \u00d6zg\u00fcn Avrupa mallar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki pazar biraz daha a\u00e7\u0131lacak. Ama T\u00fcrkiye’nin temel imalat sekt\u00f6rlerinin bir k\u0131sm\u0131, t\u00fcm dayan\u0131kl\u0131 t\u00fcketim mallar\u0131, tekstil, ayakkab\u0131, giysi gibi sekt\u00f6rler alt u\u00e7taki \u00c7in ile de \u00fcst u\u00e7taki Avrupa ile de rekabet edebilecek durumda olmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in kaybedecekler. Bu oyunda en \u00e7ok kazananlar mali sekt\u00f6r, gayr\u0131 menkul sekt\u00f6r\u00fc ve Avrupa’da \u00fcretilmeyen baz\u0131 tar\u0131m mallar\u0131n\u0131n \u00fcreticileri olacak san\u0131r\u0131m. Buradaki temel sorun Avrupa’n\u0131n T\u00fcrkiye’yi ucuz emek deposu olarak Do\u011fu Avrupa ile rekabet merkezi olarak de\u011ferlendirip de\u011ferlendirmeyece\u011fi olacak. Avrupa \u00e7ok istemli ve kapsaml\u0131 bir bi\u00e7imde do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131n ve su, toprak ve gayr\u0131 menkuller \u00fczerindeki do\u011frudan yabanc\u0131 m\u00fclk sahipli\u011finin \u00f6n\u00fcndeki t\u00fcm engellerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 isteyecek. Yani bug\u00fcn yat\u0131r\u0131m yap\u0131p ertesi g\u00fcn paray\u0131 g\u00f6t\u00fcrebilecekleri bir kurals\u0131zla\u015ft\u0131rma ortam\u0131 isteyecekler. Ayn\u0131 zamanda T\u00fcrkiye’nin petrol, enerji ve y\u00fcksek oranda kirletici petro-kimya end\u00fcstrisinde de bir ge\u00e7it olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Burada kar\u015f\u0131m\u0131za iki \u015fey \u00e7\u0131kacak. AB ile entegrasyon t\u00fcm fiyatlar\u0131 b\u00fcy\u00fck oranda y\u00fckseltecek. Birinci d\u00fcnya fiyatlar\u0131yla, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya \u00fccretlerine sahip olacaks\u0131n\u0131z. Yine de sistemin i\u00e7inde \u00e7ok kar eden, enformasyon, \u00e7okuluslular\u0131n yat\u0131r\u0131m temsilcileri, emek idaresi dan\u0131\u015fmanlar\u0131, b\u00fcy\u00fck \u00e7okuluslular\u0131n i\u015fini g\u00f6ren avukatlar gibi kesimlerden olu\u015fan yeni bir orta s\u0131n\u0131f\u0131n b\u00fcy\u00fcmesini bekleyebiliriz. Bunlar bu maceran\u0131n s\u00f6zde modern Avrupal\u0131 sosyal temeli olacaklar. En k\u00f6t\u00fc etkilenecek olanlar ise Anadolu k\u00f6yl\u00fcleri, eski kamu sekt\u00f6r\u00fc \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 ile b\u00fcy\u00fck gen\u00e7 i\u015fsizler ordusu olacak. Dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrkiye’de yeni bir kutupla\u015fma s\u00f6z konusudur. Son olarak Erdo\u011fan’\u0131n \u0130slami destek\u00e7ileri ki, bunlar Erdo\u011fan’dan politik ve mali destek almaya devam edecekler; i\u00e7inde bulunduklar\u0131 yerel topluluklarla ciddi gerilimler ya\u015fayacaklar.<\/div>\n

www.sendika.org<\/a> sitesinden a\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/div>\n

sitesinden a\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\n
\n \n
\n \n \"Happy\"\n <\/a>\n
\n Happy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sad\"\n <\/a>\n
\n Sad <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Excited\"\n <\/a>\n
\n Excited <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sleepy\"\n <\/a>\n
\n Sleepy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Angry\"\n <\/a>\n
Angry<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n \n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Surprise\"\n <\/a>\n
Surprise<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n <\/div>\n <\/div>\n\n \n
Tweet<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00dcnl\u00fc Amerikal\u0131 sosyolog ve siyaset bilimci James Petras, \u0130stanbul ve \u0130zmir’de d\u00fczenlenen 3 ayr\u0131 konferans i\u00e7in 2-8 Ekim tarihleri aras\u0131nda T\u00fcrkiye’deydi. Latin Amerika’daki sosyo-politik hareketler ve ABD emperyalizmi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla tan\u0131nan Amerikal\u0131 Marksist teoriysen ile T\u00fcrkiye ve Latin Amerika’y\u0131 konu\u015ftuk.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-198","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-d"],"blocksy_meta":[],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/198","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=198"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/198\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=198"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=198"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=198"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}