{"id":189,"date":"2005-09-07T12:22:12","date_gmt":"2005-09-07T10:22:12","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.mehmetcanyuece.com\/2005\/09\/07\/12-eyluel-fasizmi-uezerine-m-can-yuece\/"},"modified":"2005-09-07T12:22:12","modified_gmt":"2005-09-07T10:22:12","slug":"12-eyluel-fasizmi-uezerine-m-can-yuece","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/12-eyluel-fasizmi-uezerine-m-can-yuece\/","title":{"rendered":"12 EYL\u00dcL FA\u015e\u0130ZM\u0130 \u00dcZER\u0130NE \/ M. Can Y\u00dcCE"},"content":{"rendered":"
\n
\n \t<\/i> Read Time:<\/span>37 Minute, 8 Second <\/div>\n\n <\/div>
Not: <\/strong>10 y\u0131l \u00f6nce kaleme al\u0131nan bu de\u011ferlendirmenin bug\u00fcn i\u00e7in de ge\u00e7erli oldu\u011funa inan\u0131yoruz. Sosyalist\u00ea \u015eore\u015fger,12 Eyl\u00fcl 2008 <\/strong>
<\/span>
\u00d6ns\u00f6z
<\/strong>A\u015fa\u011f\u0131da okuyaca\u011f\u0131n\u0131z \u00e7al\u0131\u015fma 1998 y\u0131l\u0131nda kaleme al\u0131nd\u0131. Bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irdim, kimi yerlerini \u00e7\u0131kar\u0131p att\u0131m. Kimi b\u00f6l\u00fcmlerine eklemeler yapt\u0131m. Ama \u00f6z\u00fcne, genel sistemati\u011fine dokunmamaya \u00f6zen g\u00f6sterdim. Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u00fczerinden 7 y\u0131l gibi bir zaman ge\u00e7mi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen bug\u00fcn \u201cyeni bir yaz\u0131\u201d gibi okunaca\u011f\u0131na ve de\u011ferlendirilece\u011fine inan\u0131yorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc de\u011ferlendirilen konu, g\u00fcncel ve hala derinlemesine de\u011ferlendirilmeyi ve tart\u0131\u015f\u0131lmay\u0131 bekliyor\u2026<\/div>\n

<\/p>\n

<\/p>\n
12 Eyl\u00fcl fa\u015fizmi \u00f6nemli bir tarihsel d\u00f6nemece damgas\u0131n\u0131 vuran ve sonu\u00e7lar\u0131 bug\u00fcne uzanan bir hareket. O nedenle bu hareketin \u00f6z\u00fcn\u00fcn bug\u00fcn gen\u00e7 ku\u015faklar taraf\u0131ndan kavranmas\u0131nda yarar var. Hele devrimci gen\u00e7lerin bu tarihsel s\u00fcreci kavramadan ba\u015far\u0131l\u0131 bir devrimci siyaset yapmalar\u0131, etkin bir politik eylemci haline gelmeleri son derece g\u00fc\u00e7t\u00fcr. K\u00fcrdistan devrimci yurtsever gen\u00e7li\u011fi 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fc kavramadan bug\u00fcn dayat\u0131lan ink\u00e2r ve imha siyasetini, \u0130mral\u0131 \u00fczerinden geli\u015ftirilen teslimiyet, ihanet ve tasfiyecili\u011fi kavramalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. O nedenle tarihimizi etkileyen hareketleri, olaylar\u0131 ve bunlar\u0131n akt\u00f6rlerini \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc \u00f6\u011frenmek, kavramak ve gerekli derslere ula\u015fmak durumunday\u0131z.<\/div>\n

<\/p>\n

12 Eyl\u00fcl fa\u015fizmine kar\u015f\u0131 direnen, bu u\u011furda ya\u015famlar\u0131 dahil her \u015feylerini veren b\u00fct\u00fcn devrimci, sosyalist, demokrat ve yurtseverleri, \u00f6zel olarak zindan direni\u015f\u00e7isi arkada\u015flar\u0131m\u0131 en s\u0131cak ve direni\u015f\u00e7i duygular\u0131mla an\u0131yor, selaml\u0131yorum. Bu k\u0131sa \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 onlara, bu ku\u015fa\u011f\u0131n adl\u0131, ads\u0131z, \u201c\u00fcnl\u00fc\u201d, \u00fcns\u00fcz kahramanlar\u0131na ad\u0131yorum\u2026<\/div>\n

<\/p>\n

6 Eyl\u00fcl 2005<\/div>\n

<\/p>\n

M. Can Y\u00dcCE<\/div>\n

<\/p>\n

\n
<\/div>\n

<\/p>\n

<\/p>\n
<\/div>\n

<\/strong> <\/p>\n

Giri\u015f
<\/strong><\/div>\n

<\/p>\n

\n
<\/div>\n

<\/p>\n

12 Eyl\u00fcl 1980 g\u00fcn\u00fc bir \u015fafak vakti\u2026 Hemen hemen herkes derin uykularda, ama baz\u0131lar\u0131 d\u00f6rt bir yanda harekete ge\u00e7mi\u015f durumda, saatler \u00f6ncesinden\u2026 T\u00fcrkiye Radyolar\u0131ndan g\u00fcr bir erkek sesi y\u00fckseldi, u\u011fursuz bir haberi okuyaca\u011f\u0131 besbelliydi. Bu erkek sesi askeri fa\u015fist cuntan\u0131n, Milli G\u00fcvenlik Konseyi’nin “Bir Numaral\u0131 Bildirisi”ni okudu. Vurgular\u0131na basa basa, askeri havas\u0131n\u0131 daha da koyula\u015ft\u0131rarak…<\/div>\n

<\/p>\n

12 Eyl\u00fcl Cuntas\u0131’n\u0131n yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 “Bir Numaral\u0131 Bildiri”, “Y\u00fcce T\u00fcrk Milleti” hitab\u0131yla ba\u015fl\u0131yordu. Atat\u00fcrk’\u00fcn emanet etti\u011fi \u00fclkesi ve milletiyle b\u00fct\u00fcn olan TC’nin i\u00e7 ve d\u0131\u015f d\u00fc\u015fmanlar\u0131n sald\u0131r\u0131lar\u0131na maruz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131, devletin belli ba\u015fl\u0131 organlar\u0131n\u0131n i\u015flemez hale geldi\u011fini, siyasal partilerin uzla\u015fmaz bir tutum i\u00e7inde oldu\u011funu, vatanda\u015flar\u0131n can ve mal g\u00fcvenliklerinin tehlikeye d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, egemenli\u011fini ilan eden bir\u00e7ok ideolojinin \u00fclkeyi karde\u015f kavgas\u0131n\u0131n, i\u00e7 sava\u015f\u0131n e\u015fi\u011fine getirdi\u011fini belirten bildiri, \u015f\u00f6yle devam ediyordu:<\/div>\n

<\/p>\n

“Aziz T\u00fcrk Milleti:
<\/em><\/div>\n

<\/p>\n

\u0130\u015fte bu ortam i\u00e7inde T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri, \u0130\u00e7 Hizmet Kanununun verdi\u011fi T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’ni kollama ve koruma g\u00f6revini y\u00fcce T\u00fcrk Milleti ad\u0131na emir ve komuta zinciri i\u00e7inde ve emirle yerine getirme karar\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f ve \u00fclke y\u00f6netimine b\u00fct\u00fcn\u00fcyle el koymu\u015ftur.”<\/em><\/div>\n

<\/p>\n

Devamla Bildiri, 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn amac\u0131n\u0131 ve hedeflerini \u015fu net s\u00f6zc\u00fcklerle ortaya koyuyordu:
<\/em><\/div>\n

<\/p>\n

“Giri\u015filen harek\u00e2t\u0131n amac\u0131, \u00fclke b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc korumak, milli birlik ve beraberli\u011fi sa\u011flamak, muhtemel bir i\u00e7 sava\u015f\u0131 ve karde\u015f kavgas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek, devlet otoritesini ve varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yeniden tesis etmek ve demokratik d\u00fczenin i\u015flemesine mani olan sebepleri ortadan kald\u0131rmakt\u0131r.”<\/em> (Sosyalizm ve Toplumsal M\u00fccadeleler Ansiklopedisi, Cilt 7, sayfa: 418)<\/div>\n

<\/p>\n

Ard\u0131ndan bildiri, Parlamento ve H\u00fck\u00fcmetin feshedildi\u011fini, parlamento \u00fcyelerinin dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, “b\u00fct\u00fcn yurtta” s\u0131k\u0131y\u00f6netimin ilan edildi\u011fini, saat 05’ten itibaren “ikinci bir emre kadar” soka\u011fa \u00e7\u0131kma yasa\u011f\u0131n\u0131n konuldu\u011funu ve daha geni\u015f a\u00e7\u0131klaman\u0131n saat 13’te T\u00fcrkiye Radyo ve Televizyonunun haber b\u00fclteninde, Cunta \u015eefi Kenan Evren taraf\u0131ndan yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 belirtiyordu.<\/div>\n

<\/p>\n

Her \u015fey a\u00e7\u0131kt\u0131, i\u015fin rengi b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131 ile belli olmu\u015ftu. Bu, 12 Mart’\u0131n basit bir tekrar\u0131 olmayacakt\u0131. T\u00fcrkiye ve K\u00fcrdistan tarihinde bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olacakt\u0131. Herkes tedbirini buna g\u00f6re almal\u0131, haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131 buna g\u00f6re yapmal\u0131yd\u0131.<\/div>\n

<\/p>\n

Cuntan\u0131n \u00f6n\u00fcne koydu\u011fu bir nolu hedef, PKK \u00f6nderli\u011findeki K\u00fcrdistan Ulusal Kurtulu\u015f M\u00fccadelesi’dir. Bunu “\u00fclke b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc korumak, milli birlik ve beraberli\u011fi sa\u011flamak” olarak tan\u0131ml\u0131yorlar. Bildiriden \u00e7\u0131kan ikinci sonu\u00e7 \u015fuydu: T\u00fcrk ordusu “emir komuta zincirini” korumu\u015f, fa\u015fist darbeyi de “emir komuta zinciri i\u00e7inde ve emirle” yapm\u0131\u015ft\u0131. Be\u015f General, Milli G\u00fcvenlik Konseyi ad\u0131nda be\u015fli bir cunta olu\u015fturmu\u015f ve T\u00fcrkiye’nin b\u00fct\u00fcn y\u00f6netimini, yasama ve y\u00fcr\u00fctme erkini do\u011frudan \u00fczerine alm\u0131\u015f, yarg\u0131y\u0131 da kendi denetimine tabi k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/div>\n

<\/p>\n

Bu, yepyeni bir durumdu.<\/div>\n

<\/p>\n

Evet, ilk hedef KUKM ve K\u00fcrdistan halk\u0131yd\u0131. Bu kez, Kemalist Cumhuriyet’in y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc K\u00fcrt soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 tamamlamak, K\u00fcrtleri nihai olarak tarihin karanl\u0131k dehlizlerine g\u00f6mmek karar\u0131nda g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorlar. Elbette bu vah\u015fi ulusal imha plan\u0131 \u00f6n\u00fcndeki en temel engel, PKK idi. PKK tasfiye edilmeden, her t\u00fcrl\u00fc direni\u015fi kanl\u0131 bir bi\u00e7imde bast\u0131r\u0131lmadan bu stratejik hedeflerine varamazlard\u0131. Cuntan\u0131n plan\u0131 deh\u015fet vericiydi. Ger\u00e7i bu stratejik hedeflerinde bir yenilik yoktu. Ancak yeni olan, askeri cuntan\u0131n bu stratejiyi ne pahas\u0131na olursa olsun uygulama ve sonu\u00e7land\u0131rma karar\u0131nda olmas\u0131d\u0131r. Zaten 12 Eyl\u00fcl’e karar verirlerken, PKK ile ba\u015flayan K\u00fcrt uyan\u0131\u015f\u0131 ve dirili\u015fi \u00e7ok belirleyici bir etken olmu\u015ftu. 1978 Hilvan Direni\u015fi s\u00fcrecinde TC’nin stratejik temellerinden birinin kaymaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f, bunu \u00f6nlemenin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011fu sonucuna varm\u0131\u015flard\u0131. \u0130\u015fte \u015fimdi b\u00fct\u00fcn y\u00f6netime el koymu\u015f ve soyk\u0131r\u0131m\u0131 s\u0131n\u0131rs\u0131z y\u00f6ntem ve ara\u00e7larla uygulayacaklard\u0131.<\/div>\n

<\/p>\n

Asl\u0131nda 12 Eyl\u00fcl’e gelindi\u011finde PKK \u00f6nemli darbeler yemi\u015fti, \u00f6nder kadrolar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu tutuklanm\u0131\u015ft\u0131. Fa\u015fist s\u00f6m\u00fcrgecilik de bunu az \u00e7ok biliyor ve geride kalanlar\u0131 “K\u0131l\u0131\u00e7 art\u0131klar\u0131” olarak de\u011ferlendiriyor, bunlar\u0131n i\u015fini \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcrede halledece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu.<\/div>\n

<\/p>\n

\n
<\/div>\n

<\/p>\n

I.
<\/strong><\/div>\n

<\/p>\n

\n
<\/div>\n

<\/p>\n

12 Eyl\u00fcl, T\u00fcrkiye ve K\u00fcrdistan tarihinde bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131d\u0131r.<\/div>\n

<\/p>\n

Halklar\u0131m\u0131z\u0131n kaderinde \u00e7ok kapsaml\u0131 tahribatlar yaratm\u0131\u015f, \u00e7ok boyutlu bir harekettir. S\u0131radan bir askeri darbe olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmek do\u011fru de\u011fildir. 12 Eyl\u00fcl fa\u015fizmi \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir siyasal, toplumsal ve k\u00fclt\u00fcrel kar\u015f\u0131-devrim hareketidir. 12 Eyl\u00fcl fa\u015fizmi, \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f ve \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f s\u00fcrecindeki Cumhuriyet rejimini, yeniden kurma hareketidir. Bu \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f ve \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f s\u00fcreci i\u00e7indeki “Cumhuriyetin ikinci kurulu\u015fu”dur. Bu kar\u015f\u0131-devrimci hareketin, b\u00f6lgesel ve uluslararas\u0131 boyutlar\u0131 da s\u00f6z konusu. Bu nedenle \u00fczerinde biraz durmakta yarar var. Bu, cunta kar\u015f\u0131s\u0131nda geli\u015fen ulusal kurtulu\u015f direni\u015fini daha derinlikli kavramam\u0131za da yard\u0131mc\u0131 olur. \u00d6ncelikle, 12 Eyl\u00fcl fa\u015fizminin haz\u0131rl\u0131k ve olu\u015fum s\u00fcreci hakk\u0131nda \u00f6zet bir bilgi ve de\u011ferlendirme sunmak istiyoruz.<\/div>\n

<\/p>\n

12 Eyl\u00fcl fa\u015fist hareketinin haz\u0131rl\u0131k ve \u00f6rg\u00fctlenmesi, y\u0131llar\u0131 bulan bir s\u00fcreci kaps\u0131yor. \u0130lk ad\u0131m Mara\u015f Katliam\u0131 ile at\u0131l\u0131r. Mara\u015f Katliam\u0131 ile birlikte ilan edilen s\u0131k\u0131y\u00f6netim alt\u0131nda askeri darbenin planlanmas\u0131, siyasal ve psikolojik zeminini olgunla\u015ft\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 etkince ve sindire sindire y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr. 12 Eyl\u00fcl darbesi, “Bayrak Plan\u0131” denilen bir stratejik Harek\u00e2t plan\u0131na dayan\u0131r. Bu plan, 1978 tarihinde Genelkurmay 2. Ba\u015fkan\u0131 Haydar Salt\u0131k ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndaki bir ekip taraf\u0131ndan haz\u0131rlanm\u0131\u015f, s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde geli\u015ftirilerek g\u00fcncelle\u015ftirilmi\u015ftir.<\/div>\n

<\/p>\n

T\u00fcrk Genelkurmay\u0131, askeri darbeyi ilk ba\u015fta 29 Eyl\u00fcl 1979 tarihinde ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi planlar. Ancak bu tarihin erken oldu\u011fu, ko\u015fullar\u0131n hen\u00fcz tam olgunla\u015fmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131larak darbe tarihi ertelenir. Siyasal ve psikolojik ortam\u0131n olgunla\u015fmas\u0131, toplumda ordunun tek kurtar\u0131c\u0131 g\u00fc\u00e7 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesinin iyice yerle\u015fmesi beklenir. Mara\u015f Katliam\u0131’ndan \u00f6nce oldu\u011fu gibi s\u0131k\u0131y\u00f6netim alt\u0131nda da kontrgerillan\u0131n paramiliter g\u00fcc\u00fc olan MHP bu ama\u00e7 i\u00e7in etkince kullan\u0131l\u0131r. Ter\u00f6rle, kitlesel katliamlarla orta s\u0131n\u0131flarda can ve mal endi\u015fesi derinle\u015ftirilir. \u00d6zellikle bu kesimler askeri bir darbenin gereklili\u011fine ve me\u015fruiyetine, bu y\u00f6ntemlerle inand\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r. T\u00fcrk ordusunun bu takti\u011fine, T\u00fcrk solu da bilmeden belli \u00f6l\u00e7\u00fclerde hizmet eder. Fa\u015fizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyi salt MHP ile s\u0131n\u0131rland\u0131rmas\u0131, esas askeri fa\u015fist geli\u015fmelerin g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131, Solun en b\u00fcy\u00fck hatas\u0131 olmu\u015ftur. Askeri fa\u015fist hareket bu hatadan fazlas\u0131yla yararlanm\u0131\u015f ve sola pahal\u0131ya \u00f6detmi\u015ftir.<\/div>\n

<\/p>\n

29 Eyl\u00fcl’de darbeyi ertelemelerinin bir nedeni de “parlamento i\u00e7i se\u00e7eneklerin” hen\u00fcz t\u00fcmden t\u00fckenmemi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Egemenler cephesinde bir AP-CHP b\u00fcy\u00fck koalisyonu fikri canl\u0131d\u0131r. Bu, g\u00fcndemde tart\u0131\u015fma konusudur; bir\u00e7ok \u00e7evrenin de umududur. Generaller bu se\u00e7ene\u011fin geli\u015fme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7ok zay\u0131f oldu\u011funu, hatta hemen hemen olanaks\u0131z oldu\u011funu biliyorlard\u0131. Ancak zorlamakta ve sonu\u00e7ta bu se\u00e7ene\u011fi t\u00fcketmekte say\u0131s\u0131z yarar ummaktad\u0131rlar. B\u00f6ylece toplumda “ba\u015fka \u00e7areleri kalmad\u0131” d\u00fc\u015f\u00fcncesinin derinle\u015fece\u011fini hesapl\u0131yorlard\u0131.<\/div>\n

<\/p>\n

29 Eyl\u00fcl’de bir askeri darbenin olaca\u011f\u0131 Ankara siyaset kulislerine yay\u0131l\u0131r. Hatta Ecevit H\u00fck\u00fcmeti’nde Devlet Bakan\u0131 olan Faruk Sukan, Ecevit’e istifa dilek\u00e7esini sunar. \u0130stifas\u0131n\u0131n gerek\u00e7esinde, “Bir askeri darbenin haz\u0131rlanmakta oldu\u011fu bilgisini ald\u0131\u011f\u0131n\u0131” dile getirir.<\/div>\n

<\/p>\n

14 Ekim 1979 tarihinde yap\u0131lacak k\u0131smi senato ve milletvekilli\u011fi se\u00e7imi de, generallerin kendi planlar\u0131n\u0131 bir s\u00fcre i\u00e7in ask\u0131ya almalar\u0131n\u0131 etkileyen di\u011fer bir etkendir. Bu se\u00e7imin sonucunu bekleyerek olu\u015facak siyasal dengelere g\u00f6re davranmay\u0131, darbe ko\u015fullar\u0131n\u0131 olgunla\u015ft\u0131rmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan gerekli g\u00f6r\u00fcrler.<\/div>\n

<\/p>\n

14 Ekim se\u00e7imlerinde b\u00fcy\u00fck bir oy kayb\u0131na u\u011frayan CHP, h\u00fck\u00fcmetten istifa etti, S\u00fcleyman Demirel’in \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131. Ecevit’in kafas\u0131nda, CHP-AP koalisyonu vard\u0131. Bunu \u00e7ok \u00f6nceleri dillendirmi\u015fti. Ancak Demirel bu se\u00e7ene\u011fe s\u0131cak bakm\u0131yordu, kat\u0131 uzla\u015fmaz bir tav\u0131r tak\u0131n\u0131yordu. Ecevit’in istifas\u0131ndan sonra; T\u00fcrkiye Cumhurba\u015fkan\u0131 Fahri Korut\u00fcrk, Demirel’e CHP-AP koalisyonunu kurmas\u0131 i\u00e7in telkinlerde bulunur, ancak bu giri\u015fimlerinden sonu\u00e7 almaz.<\/div>\n

<\/p>\n

Ard\u0131ndan 26 Aral\u0131kta generaller, Cumhurba\u015fkan\u0131’na bir “uyar\u0131 mektubunu” verirler. Mektupta; T\u00fcrkiye’nin i\u00e7inde bulundu\u011fu siyasal ko\u015fullar hat\u0131rlat\u0131l\u0131yor, b\u00fct\u00fcn siyasal partiler ve anayasal kurulu\u015flar\u0131n aralar\u0131ndaki \u00e7eki\u015fmelere son vererek, rollerini oynamalar\u0131 isteniyordu. Bu mektup, “ya ya\u015fanan krizi a\u015fars\u0131n\u0131z ya da askeri bir darbeyle a\u015f\u0131l\u0131rs\u0131n\u0131z” mesaj\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a veriyordu. Generaller biliyorlard\u0131 ki, bu “uyar\u0131 mektubu” ile partiler ve devletin di\u011fer kurulu\u015flar\u0131 harekete ge\u00e7ip ya\u015fanan krizi a\u015fma yetene\u011fini g\u00f6steremeyeceklerdi. Ya\u015fanan sorunlar \u00e7ok kapsaml\u0131yd\u0131, mevcut partilerle bu sorunlar\u0131 a\u015fmak olanaks\u0131zd\u0131. Askeri bir darbeyi tek \u00e7are olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131. Buna inanmalar\u0131na ra\u011fmen “uyar\u0131 mektubu” vermeleri \u00e7eli\u015fki gibi g\u00f6r\u00fcnebilir. Ancak bize g\u00f6re bu mektupla ordunun tek umut ve \u00e7are oldu\u011funu kan\u0131tlamak istiyorlard\u0131. AP-CHP koalisyonu se\u00e7ene\u011finin b\u00f6ylece t\u00fcmden t\u00fckenece\u011fini de biliyorlard\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla “uyar\u0131 mektubu”nu darbenin siyasal ve psikolojik zeminini g\u00fc\u00e7lendirme, ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilin\u00e7 ve bilin\u00e7altlar\u0131na yerle\u015ftirme giri\u015fimi olarak de\u011ferlendirmek gerekiyor. Kabul etmeliyiz ki, bunda ba\u015far\u0131l\u0131 oldular.<\/div>\n

<\/p>\n

1980 y\u0131l\u0131nda, darbe s\u00fcreci b\u00fct\u00fcn h\u0131z\u0131 ile devam eder. Yeni y\u0131l\u0131n ilk ay\u0131nda, T\u00fcrkiye ekonomisini ve toplumsal yap\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015ftirecek 24 Ocak Kararlar\u0131 al\u0131n\u0131r. Toplumsal muhalefet dinamiklerini susturmadan, sistemli bir bask\u0131 alt\u0131nda tutmadan, bu kararlar\u0131 uygulamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. T\u00fcrk tekelci burjuvazisi ve ba\u011fl\u0131 bulundu\u011fu emperyalist merkezler, ekonomik krizden \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu olarak 24 Ocak Kararlar\u0131n\u0131 g\u00f6rmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla bu an\u0131lan ekonomik politikalar, 12 Eyl\u00fcl darbesini h\u0131zland\u0131ran etkenlerden biri olur. Darbenin bu temel nedenine, ilerde ana \u00e7izgilerle de olsa de\u011finmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z.<\/div>\n

<\/p>\n

17 Haziran 1980 tarihli Milli G\u00fcvenlik Kurulu toplant\u0131s\u0131ndan sonra; Generaller, bu kez kendi aralar\u0131nda toplan\u0131r, darbenin ko\u015fullar\u0131n\u0131 ve zaman\u0131n\u0131 de\u011ferlendirirler. Gelinen noktada b\u00fct\u00fcn se\u00e7eneklerin t\u00fcketildi\u011fi, toplumda “ordu m\u00fcdahalesinin” tek \u00e7are ve se\u00e7enek haline geldi\u011fi fikrinin iyice yerle\u015fti\u011fi, darbe ko\u015fullar\u0131n\u0131n her a\u00e7\u0131dan olgunla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve art\u0131k harekete ge\u00e7me zaman\u0131n\u0131n geldi\u011fi sonucuna var\u0131rlar. “Bayrak Plan\u0131”na son \u015feklini vererek darbenin g\u00fcn ve saatini belirlerler: 11 Temmuz 1980 g\u00fcn\u00fc saat 04.00!<\/strong> Ve bu “Harek\u00e2t Plan\u0131” \u00f6zel kuryelerle b\u00fct\u00fcn askeri birliklere da\u011f\u0131t\u0131l\u0131r.<\/div>\n

<\/p>\n

Ordu cephesinde bu geli\u015fmeler olurken “siyaset cephesinde” ise ba\u015fka olaylar meydana gelir. MSP ve Necmettin Erbakan, AP az\u0131nl\u0131k h\u00fck\u00fcmetini s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma \u00e7abas\u0131n\u0131 sergilemektedir. Hatta 2 Temmuz’da, h\u00fck\u00fcmete verdi\u011fi deste\u011fi geri \u00e7ekti\u011fini bile a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak bu tutumunu fazla s\u00fcrd\u00fcremez, h\u00fck\u00fcmet i\u00e7in verilen gensoru oylamas\u0131nda Demirel h\u00fck\u00fcmetini destekleyece\u011fini a\u00e7\u0131klar. MSP’nin bu son tav\u0131r de\u011fi\u015fikli\u011fi, Generallerin hareket plan\u0131n\u0131 etkiler. Yeni g\u00fcvenoyu alm\u0131\u015f bir h\u00fck\u00fcmeti d\u00fc\u015f\u00fcrmenin siyasal ve psikolojik a\u00e7\u0131dan kendi aleyhlerine bir hava yarataca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek bir kez daha “Bayrak Plan\u0131”n\u0131 ertelemek durumunda kal\u0131rlar. Bu, yap\u0131lan ikinci erteleme oluyor. Bu erteleme karar\u0131nda Temmuz ay\u0131 i\u00e7inde OECD ile yap\u0131lan bor\u00e7 erteleme g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinin de etken oldu\u011fu s\u00f6yleniyor. Yine ordunun alt kademelerinde ya\u015fanan b\u00f6l\u00fcnme e\u011filimi ve bunun do\u011furdu\u011fu belirsizli\u011fin de bu ertelemede bir etken oldu\u011fu de\u011ferlendirmesi yap\u0131ld\u0131. (Erbil Tu\u015falp, Eyl\u00fcl \u0130mparatorlu\u011fu) Bu belirsizlik netle\u015ftirildikten ve duruma tam h\u00e2kim olunduktan sonra harekete ge\u00e7menin daha ak\u0131lc\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015flerdir. Bunun i\u00e7in de ola\u011fan A\u011fustos Askeri \u015euras\u0131n\u0131 ve. sonras\u0131 bir zaman\u0131, kendileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok daha uygun bulmu\u015flard\u0131r.<\/div>\n

<\/p>\n

11 Eyl\u00fcl’\u00fc 12 Eyl\u00fcl’e ba\u011flayan geceye gelindi\u011finde b\u00fct\u00fcn planlar haz\u0131rd\u0131, ko\u015fullar olgunla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131, i\u00e7 ve d\u0131\u015f ba\u011flant\u0131lar sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131. Art\u0131k d\u00fc\u011fmeye bas\u0131labilirdi. 12 Eyl\u00fcl saat 04.00’te, hen\u00fcz \u015fafak s\u00f6kmeden d\u00fc\u011fmeye bast\u0131lar. Ayn\u0131 anda tanklar, silahl\u0131 birlikler y\u00fcr\u00fcd\u00fc, sokaklar\u0131, stratejik noktalar\u0131 tuttu; “emir komuta zinciri i\u00e7inde ve emirle \u00fclke y\u00f6netimine b\u00fct\u00fcn\u00fcyle el koydu.”
<\/em><\/div>\n

<\/p>\n

Bu, art\u0131k, T\u00fcrkiye ve K\u00fcrdistan tarihi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir tarihsel d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131yd\u0131.<\/div>\n

<\/p>\n

Kapkaranl\u0131k bir tarih sayfas\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131.<\/div>\n

<\/p>\n

Bu tarihten sonra 12 Eyl\u00fcl’den etkilenmeyen tek bir siyasal, toplumsal ve k\u00fclt\u00fcrel olay; tek bir s\u0131n\u0131f, tek bir halk ve birey yok gibidir.<\/div>\n

<\/p>\n

12 Eyl\u00fcl halklar\u0131m\u0131z\u0131n tarihine, toplumsal ya\u015fam\u0131na, tek tek bireylerin ki\u015filiklerine derinlemesine n\u00fcfuz edecektir. Yani salt bir askeri darbe hareketiyle de\u011fil, halklar\u0131n; ezilen s\u0131n\u0131flar\u0131n, bireylerin kendisi olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lmak istendi\u011fi, kapsaml\u0131 bir ba\u015fkala\u015f\u0131ma u\u011fratma hedefine tabi tutulduklar\u0131, \u00e7ok boyutlu bir kendinden ge\u00e7me ve ba\u015ftan \u00e7\u0131karma hareketiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z\u2026<\/div>\n

<\/p>\n

<\/p>\n
{asmpagebreak}<\/div>\n

<\/strong> <\/p>\n

II.
<\/strong><\/div>\n

<\/p>\n

\n
<\/div>\n

<\/p>\n

\u00c7ok y\u00f6nl\u00fc bir \u00e7\u00f6kertme ve tasfiye hareketi olan 12 Eyl\u00fcl fa\u015fizminin, temel nedenlerini, siyasal ve toplumsal program\u0131n\u0131, emperyalizm ile ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131 ana \u00e7izgileriyle de olsa incelemekte say\u0131s\u0131z yarar var.<\/div>\n

<\/p>\n

12 Eyl\u00fcl fa\u015fizmini, elbette tek bir nedenle a\u00e7\u0131klamak m\u00fcmk\u00fcn ve do\u011fru de\u011fildir. \u00c7ok say\u0131da i\u00e7 ve d\u0131\u015f neden, ekonomik, toplumsal, siyasal ve ideolojik neden say\u0131labilir. Ancak bunlardan biri veya birka\u00e7\u0131 birinci derecede neden niteli\u011findedir. 12 Eyl\u00fcl darbesinin ba\u015f nedenini yay\u0131nlad\u0131klar\u0131 “Bir Numaral\u0131 Bildiri”den, a\u00e7\u0131klad\u0131klar\u0131 programdan ve en \u00f6nemlisi pratiklerinden \u00e7\u0131karmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Daha sonra 12 Eyl\u00fcl ile ilgili yay\u0131nlanan kitaplarda ve dizi yaz\u0131larda bu ger\u00e7eklik b\u00fct\u00fcn \u00e7arp\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131 ile ortaya konulmaktad\u0131r.<\/div>\n

<\/p>\n

Ku\u015fkuya yer yok ki, 12 Eyl\u00fcl fa\u015fizminin ba\u015f nedeni, \u00f6n\u00fcne koydu\u011fu en ba\u015f hedef PKK \u00f6nderli\u011findeki K\u00fcrdistan Ulusal Kurtulu\u015f M\u00fccadelesi’dir.<\/div>\n

<\/p>\n

Bu temel ger\u00e7e\u011fi \u00e7ok net bir bi\u00e7imde belirlemek ve alt\u0131n\u0131 birka\u00e7 kez \u00e7izmek durumunday\u0131z. Elbette bu saptama, di\u011fer temel neden ve etkenleri g\u00f6rmezden gelmemizi getirmez. Tersine bu yakla\u015f\u0131m, b\u00fct\u00fcn neden ve etkenleri bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck i\u00e7inde ele almam\u0131z\u0131, ama ayn\u0131 zamanda kendi i\u00e7indeki s\u0131ralamay\u0131 da hesaba katmam\u0131z\u0131 gerekli k\u0131lmaktad\u0131r. 12 Eyl\u00fcl’\u00fcn PKK’yi neden ve nas\u0131l birincil hedef olarak ald\u0131\u011f\u0131na, k\u0131saca bir g\u00f6z atmakta yarar var.<\/div>\n

<\/p>\n

12 Eyl\u00fcl’\u00fcn radyo ve televizyonda yay\u0131nlanan “Bir No’lu Bildiri”sinde, “Giri\u015filen harek\u00e2t\u0131n amac\u0131, \u00fclkenin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, milli birlik ve beraberli\u011fi sa\u011flamak …” bi\u00e7iminde vurgulan\u0131yor. Ba\u015fka ama\u00e7lar da var. Ancak burada “\u00fclkenin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flamak” hedefi birincil plandad\u0131r. Daha sonra yap\u0131lan yasalarda, al\u0131nan kararlarda ve pratik uygulamalarda, bu hedef b\u0131kt\u0131r\u0131c\u0131 bir bi\u00e7imde tekrarlan\u0131r. \u00d6rne\u011fin, 1982 Anayasas\u0131nda “Devletin vatan\u0131 ve milletiyle b\u00f6l\u00fcnmez b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc”<\/strong> ilkesi, tam 18 kez tekrarlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu, devletin temel korkusunu, ayn\u0131 zamanda stratejik \u00f6nceli\u011fini \u00e7ok a\u00e7\u0131k ve net bir bi\u00e7imde ortaya koyuyor.<\/div>\n

<\/p>\n

K\u00fcrtlerin uyan\u0131\u015f\u0131nda T\u00fcrk devleti, T\u00fcrk ordusu, generalleri kendi sonlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131. O nedenle bu uyan\u0131\u015f\u0131 ve hareketi ne pahas\u0131na olursa olsun bir an \u00f6nce bast\u0131rmay\u0131, bir daha dirilmemecisine tarihin derinliklerine g\u00f6mmeyi, \u00fczerini de betonlamay\u0131 kendileri i\u00e7in bir var olu\u015f gerek\u00e7esi sayd\u0131lar. Dolay\u0131s\u0131yla stratejik duru\u015flar\u0131nda, kurumla\u015fmalarda, pratik uygulamalar\u0131nda bunu esas ve temel y\u00f6nlendirici ilke alm\u0131\u015flard\u0131. Bu, ku\u015fkusuz, 12 Eyl\u00fcl cuntas\u0131n\u0131n bir icad\u0131 de\u011fildi. K\u00fcrt politikas\u0131, TC’nin, Kemalizm’in olu\u015fturdu\u011fu, uygulad\u0131\u011f\u0131 ve kurumla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir olgudur. 12 Eyl\u00fcl’\u00fcn yapt\u0131\u011f\u0131; bu politikay\u0131 b\u00fct\u00fcn \u015fiddetiyle ve yok edicili\u011fi ile g\u00fcncelle\u015ftirmek, tavizsiz uygulamakt\u0131r.<\/div>\n

<\/p>\n

12 Eyl\u00fcl’e gelindi\u011finde Cumhuriyet’in ink\u00e2r ve imha politikas\u0131 delinmi\u015f, “bitirdik, mezara g\u00f6md\u00fck, \u00fcst\u00fcn\u00fc de betonlad\u0131k” dedikleri K\u00fcrt sorunu, \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n en devrimci ideolojisi ve \u00f6rg\u00fctlenmesiyle \u00fcst\u00fcndeki \u00f6l\u00fc topra\u011f\u0131 atm\u0131\u015ft\u0131. K\u0131sacas\u0131 ceset e\u015fi\u011fine getirilen K\u00fcrtler dirilmi\u015f, beton mezar\u0131 oras\u0131ndan buras\u0131ndan par\u00e7alam\u0131\u015flard\u0131. K\u00fcrd\u00fcn PKK ile uyan\u0131\u015f\u0131n\u0131, harekete ge\u00e7i\u015fini, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k kavgas\u0131na at\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 deh\u015fetle g\u00f6rd\u00fcler, izlediler. Bu ger\u00e7ekli\u011fi y\u0131llar sonra itiraf etmekten kendilerini alam\u0131yorlar. 13 Eyl\u00fcl 1997 tarihli Milliyet Gazetesi’nde Fikret Bila imzal\u0131 yay\u0131nlanan bir yaz\u0131 dizisinde, Hilvan Direni\u015fi’nin, 12 Eyl\u00fcl cuntas\u0131n\u0131n tavr\u0131nda belirleyici bir rol oynad\u0131\u011f\u0131, Kenan Evren’in anlat\u0131mlar\u0131na dayanarak vurgulanmaktad\u0131r. Ayn\u0131 durum M. A. Birand\u2019\u0131n 12 Eyl\u00fcl Saat 04.00″ adl\u0131 kitab\u0131nda da anlat\u0131lmaktad\u0131r. Kenan Evren, K\u00fcrt uyan\u0131\u015f\u0131ndan, Ulusal Kurtulu\u015f M\u00fccadelesi’nin yakalad\u0131\u011f\u0131 geli\u015fme d\u00fczeyinden duydu\u011fu korkuyu, y\u0131llar sonra \u015f\u00f6yle anlat\u0131yordu: “K\u00fcrt\u00e7\u00fcler, Apocular oralara h\u00e2kimdi. Diyarbak\u0131r’ \u0131 kendilerine ba\u015fkent ilan etmi\u015flerdi. Olaylar hi\u00e7 eksik olmuyordu. O topraklar bizden gidiyordu. Korktu\u011fumuz nokta buydu.”<\/em> (Fikret Bila, 13 Eyl\u00fcl 1997 tarihli Milliyet)<\/div>\n

<\/p>\n

Ger\u00e7ekten de korkuyorlard\u0131. Bu korkular\u0131 hi\u00e7bir zaman sona ermedi. 194O’l\u0131 y\u0131llardan itibaren, K\u00fcrdistan’da tam bir pasifikasyonu egemen k\u0131lm\u0131\u015f; etkili ve yo\u011fun bir T\u00fcrkle\u015ftirme, K\u00fcrtleri kendisi olmaktan \u00e7\u0131karma, ba\u015fkala\u015f\u0131ma u\u011fratma politikas\u0131n\u0131 uygulam\u0131\u015flard\u0131. Bunda belli ba\u015far\u0131lar elde etmelerine ra\u011fmen, K\u00fcrt korkular\u0131 hi\u00e7bir zaman bitmedi, K\u00fcrtler \u00fczerindeki ulusal imha politikas\u0131n\u0131 gev\u015fetmediler. Tersine, say\u0131s\u0131z y\u00f6ntemle bunu derinle\u015ftirdiler. 1970’li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131na gelindi\u011finde, epey yol ald\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131. Ancak yine de daha yap\u0131lacak \u00e7ok i\u015flerinin oldu\u011funu biliyorlard\u0131. Her ne kadar K\u00fcrd\u00fc ceset haline getirdiklerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131ysa da, hen\u00fcz cesette canl\u0131l\u0131k belirtileri vard\u0131, belli \u00f6l\u00e7\u00fclerde de olsa soluk al\u0131p veriyordu, ruhunun bir yerinde ya\u015fam ve kendine gelme tohumu duruyordu. 1970\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131ndaki k\u0131p\u0131rdamalar, 12 Mart \u00f6ncesi ve s\u00fcrecinde kimi hareketlenme belirtileri bunu g\u00f6steriyordu. Bunlar, epey g\u00fc\u00e7ten d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f K\u00fcrtlerin yeniden dirilme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na i\u015faret ediyordu. Dolay\u0131s\u0131yla ulusal imha politikas\u0131 eksiksiz y\u00fcr\u00fct\u00fclmeliydi. H\u00fck\u00fcmetler de\u011fi\u015fse de bu strateji de\u011fi\u015fmez bir bi\u00e7imde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte kald\u0131. De\u011fi\u015fen sadece, ulusal imha stratejisinin g\u00fcncelle\u015ftirilmesi, de\u011fi\u015fen ko\u015fullara ve ihtiya\u00e7lara uyarlanmas\u0131d\u0131r.<\/div>\n

<\/p>\n

1978, generallerin “iktidara b\u00fct\u00fcn\u00fcyle el koyma” kararlar\u0131 i\u00e7in bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 oldu. Asl\u0131nda 12 Eyl\u00fcl s\u00fcreci bu tarihten ba\u015flar. Hilvan Direni\u015fi, PKK\u2019nin Kurulu\u015f Kongresi ve Mara\u015f Katliam\u0131, K\u00fcrdistan’\u0131n 13 ilinde s\u0131k\u0131y\u00f6netimin ilan edilmesi, an\u0131lan s\u00fcreci etkileyen beli ba\u015fl\u0131 olaylar ve duraklar oluyor. S\u0131k\u0131y\u00f6netim, bir yandan PKK ve \u00f6nderlik etti\u011fi Kurtulu\u015f M\u00fccadelesi’ni bast\u0131rmay\u0131 \u00f6n\u00fcne koyar ve bunun prati\u011fini ger\u00e7ekle\u015ftirirken, \u00f6te yandan 12 Eyl\u00fcl’\u00fcn \u00f6rg\u00fctsel, siyasal, ideolojik ve psikolojik haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131, alt yap\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. 12 Eyl\u00fcl’e gelindi\u011finde, bu iki hedefinde de \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funu vurgulamam\u0131z gerekiyor. PKK \u00f6rg\u00fctsel ve kadrosal anlamda darbenin b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, 12 Eyl\u00fcl’den sonra de\u011fil, ondan \u00f6nce yedi. Bunda s\u0131k\u0131y\u00f6netimin etkili ve sonu\u00e7 al\u0131c\u0131 operasyonlar\u0131ndan \u00e7ok bizim basit hatalar\u0131m\u0131z, amat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz, deneyimsizli\u011fimiz, \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc haz\u0131rl\u0131ks\u0131zl\u0131\u011f\u0131m\u0131z belirleyici rol oynam\u0131\u015ft\u0131r. 12 Eyl\u00fcl’e geldi\u011finde PKK’nin merkez ve di\u011fer kadrolar\u0131n\u0131n ezici \u00e7o\u011funlu\u011fu, esir d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bulunuyordu.<\/div>\n

<\/p>\n

Ne var ki, generaller bunu yeterli g\u00f6rm\u00fcyordu. Var\u0131lan nokta \u00f6nemliydi; ama PKK’nin, ulusal kurtulu\u015f d\u00fc\u015f\u00fcncesi ve umudunun t\u00fcmden yok edilmesi, bunun \u00fczerine ulusal imhan\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilerek tamamlanmas\u0131 gerekiyordu. B\u00f6yle kapsaml\u0131 bir amac\u0131 ve “harek\u00e2t\u0131”, “sivil” y\u00f6netimler, al\u0131\u015f\u0131lagelmi\u015f y\u00f6ntemlerle ger\u00e7ekle\u015ftiremezdi. PKK ve temsil etti\u011fi umudun bitirilmesi, topluma korku ve pasifikasyon imparatorlu\u011funun egemen k\u0131l\u0131nmas\u0131 hedefi, ancak “korkusuz” bir askeri darbe taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilebilirdi. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu plan, k\u0131sa bir s\u00fcrede ger\u00e7ekle\u015ftirilmek durumundayd\u0131. Bu, yo\u011fun bir \u015fiddet, vah\u015fette, y\u00f6ntem ve ara\u00e7larda s\u0131n\u0131rs\u0131zl\u0131k demekti. Peki, bunu askeri bir darbeden ba\u015fka bir y\u00f6netim g\u00f6ze alabilir ve pratikte icra edebilir miydi?<\/div>\n

<\/p>\n

Kald\u0131 ki, kendi i\u00e7inde \u00e7\u00f6z\u00fclen, par\u00e7alanan, i\u015flemez hale gelen bir devlet yap\u0131s\u0131 K\u00fcrd\u00fcn ulusal imha program\u0131n\u0131 k\u0131sa bir s\u00fcrede ger\u00e7ekle\u015ftiremezdi. Bu da olay\u0131n \u00f6teki \u00f6nemli bir boyutuydu.<\/div>\n

<\/p>\n

\n
<\/div>\n

<\/p>\n

12 Eyl\u00fcl \u00f6ncesinde PKK d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka gruplar da vard\u0131, bunlar\u0131n da ideolojik faaliyetleri vard\u0131. Ama g\u00fc\u00e7leri, etkileri ve daha \u00f6nemlisi g\u00fc\u00e7 potansiyelleri son derece s\u0131n\u0131rl\u0131yd\u0131; belli bir kitle dayanaklar\u0131 da vard\u0131, ama bunlar\u0131n istikrarl\u0131 politik ve askeri bir g\u00fcce ve etkiye d\u00f6n\u00fc\u015fme olanak ve olas\u0131l\u0131klar\u0131 hemen hemen yoktu. Bu, program, strateji ve \u00f6zellikle m\u00fccadele pratiklerinden kaynaklanan bir durumdu. Dolay\u0131s\u0131yla K\u00fcrdistan Ulusal Kurtulu\u015f M\u00fccadelesi i\u00e7indeki yerleri ve etkileri kayda de\u011fer bir d\u00fczeyde de\u011fildi. (S\u0131k\u0131y\u00f6netim Askeri Mahkemelerine sunulan \u0130ddianame ve Mahkemelerin Gerek\u00e7eli Kararlar\u0131, bu gruplar\u0131n durumlar\u0131 ve eylemleri hakk\u0131ndan belli bir fikir verir.) Bu durumlar\u0131 zindan direni\u015flerinde de net bir bi\u00e7imde ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. 12 Eyl\u00fclden sonra bu gruplar\u0131n bir daha toparlanmamalar\u0131n\u0131n, etkin bir g\u00fc\u00e7 haline gelememelerinin nedeni buralara kadar uzanmaktad\u0131r.<\/div>\n

<\/p>\n

Ordu, Cumhuriyet’in kurulu\u015fundan bu yana kendisini devletin as\u0131l sahibi olarak g\u00f6rm\u00fc\u015f ve kendisini, ba\u015fta K\u00fcrt sorunu olmak \u00fczere her t\u00fcrl\u00fc toplumsal, ulusal, dinsel muhalefete kar\u015f\u0131 bir “i\u00e7 sava\u015f”, “kar\u015f\u0131-ayaklanma” pozisyonunda tutmu\u015f, stratejisini buna g\u00f6re kurmu\u015ftur. K\u00fcrt sorunu her d\u00f6nemde birinci \u00f6ncelikleri olmu\u015ftur. \u00d6zellikle darbe d\u00f6nemlerinde K\u00fcrtler \u00fczerindeki \u015fiddet ak\u0131l almaz boyutlara \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r, pasifikasyon, korku derinle\u015ftirilir, T\u00fcrkle\u015ftirme program\u0131na ivme kazand\u0131r\u0131l\u0131r. 27 May\u0131sta herhangi bir K\u00fcrt k\u0131p\u0131rdan\u0131\u015f\u0131 olmamas\u0131na ra\u011fmen b\u00f6yle davran\u0131lm\u0131\u015f, K\u00fcrt\u00e7e k\u00f6y, da\u011f, ova, vb. adlar\u0131 yasaklanm\u0131\u015f, yerine T\u00fcrk\u00e7e adlar konulmu\u015f, b\u00f6ylece K\u00fcrdistan’\u0131n T\u00fcrkiyele\u015ftirilmesi ve K\u00fcrtlerin T\u00fcrkle\u015ftiril\u0131nesi politikas\u0131na h\u0131z verilmi\u015ftir.<\/div>\n

<\/p>\n

Ayn\u0131 durum 12 Mart’ta daha da yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. 12 Eyl\u00fcl bu ulusal imhac\u0131 gelene\u011fi devral\u0131r, yeniden \u00fcretir; daha vah\u015fi boyutlar kazand\u0131rarak… \u00c7\u00fcnk\u00fc bu kez kar\u015f\u0131lar\u0131nda \u00f6l\u00fcme do\u011fru yuvarlanan, kendi ger\u00e7ekli\u011finden vebadan ka\u00e7arcas\u0131na ka\u00e7an K\u00fcrtler de\u011fil, \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n en devrimci ideolojisine sahip bir ulusal kurtulu\u015f hareketi var. Bu nedenle, daha \u00f6nceki askeri darbe d\u00f6nemlerinde uygulanan bask\u0131lardan daha katmerli ve iyi planlanm\u0131\u015f bir kar\u015f\u0131-devrimci soyk\u0131r\u0131m siyasetinin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi anla\u015f\u0131l\u0131r bir \u015feydir.<\/div>\n

<\/p>\n

Evet, K\u00fcrt ve K\u00fcrdistan’\u0131 tarih sahnesinden kesin bir bi\u00e7imde silme siyaseti, 12 Eyl\u00fcl’\u00fcn geli\u015f ve var olu\u015f nedenlerinin ba\u015f\u0131ndan gelir. Ayn\u0131 zamanda bu, cuntan\u0131n temel siyasal program\u0131n\u0131 ve askeri stratejisini olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/div>\n

<\/p>\n

B\u00f6yle oldu\u011fu i\u00e7in, b\u00fct\u00fcn K\u00fcrdistan il, il\u00e7e ve k\u00f6yleri hedeflendi, \u00fclkemiz adeta yeniden i\u015fgal edildi. Operasyondan ge\u00e7meyen \u015fehir, mahalle, k\u00f6y ve yerle\u015fim birimi kalmad\u0131. 12 Eyl\u00fcl zulm\u00fcn\u00fc ya\u015famayan tek bir K\u00fcrt kalmad\u0131.<\/div>\n

<\/p>\n

\u00dclkemiz tam bir fa\u015fist s\u00f6m\u00fcrgeci karanl\u0131\u011fa g\u00f6m\u00fcld\u00fc. Umutlar, ye\u015feren kurtulu\u015f inanc\u0131, bu zifiri karanl\u0131k alt\u0131nda bitirilmek i\u00e7in ne gerekiyorsa o yap\u0131ld\u0131. K\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde i\u00e7erde etkili bir PKK varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlad\u0131ktan sonra; fa\u015fist generaller, ulusal imha politikas\u0131n\u0131 zindanlar \u00fczerinde odakla\u015ft\u0131rd\u0131lar. Zindanlar, b\u00f6ylece, ulusal kurtulu\u015f umudu ile ulusal imha vah\u015fetinin \u00f6l\u00fcm\u00fcne \u00e7at\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 belirleyici muharebe alan\u0131 haline geldi. 12 Eyl\u00fcl, zindanlarda ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fc ve kimli\u011fi ile ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Sorun, elbette salt bir \u015fiddet hareketi olarak alg\u0131lanamaz. Sorun, Cumhuriyet’in o g\u00fcne dek ba\u015faramad\u0131\u011f\u0131, tersine ’70’li y\u0131llardan itibaren bo\u015fa \u00e7\u0131kar\u0131lan K\u00fcrd\u00fc tarihten silme soyk\u0131r\u0131m politikas\u0131n\u0131, PKK’li sava\u015f esirleri \u015fahs\u0131nda ba\u015far\u0131ya ula\u015ft\u0131rmakt\u0131.<\/div>\n

<\/p>\n

K\u00fcrtler a\u00e7\u0131s\u0131ndan 12 Eyl\u00fcl, buydu i\u015fte!<\/div>\n

<\/p>\n

*** *** ***<\/div>\n

<\/p>\n

Elbette 12 Eyl\u00fcl fa\u015fizminin geli\u015f ve var olu\u015f gerek\u00e7elerini salt K\u00fcrt sorunuyla, K\u00fcrdistan Ulusal Kurtulu\u015f Hareketi ve \u00d6nc\u00fcs\u00fc PKK ile a\u00e7\u0131klamak yetersiz kal\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra T\u00fcrkiye sosyalist ve devrimci demokratik hareketini ezme ve bitirme hedefi, cuntan\u0131n var olu\u015f ve geli\u015f gerek\u00e7elerinden biridir. 12 Eyl\u00fcl’den \u00f6nce, T\u00fcrkiye’de toplumsal muhalefet \u00f6nemli boyutlar kazanm\u0131\u015ft\u0131. \u0130\u015f\u00e7i grevleri, emek\u00e7i kitlelerinin hak ve dayan\u0131\u015fma eylemleri d\u00fczeni zorluyor, y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulan ekonomik ve sosyal politikalar\u0131 i\u015flemez hale getiriyordu. \u00d6zellikle 24 Ocak Kararlar\u0131, bu i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7i eylemlerine tak\u0131l\u0131yor, \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde bo\u015fa \u00e7\u0131k\u0131yordu.<\/div>\n

<\/p>\n

Gen\u00e7lik hareketi, \u00fcniversite s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015farak lise ve ortaokullara kadar yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Okullar devrimci gruplar i\u00e7in \u00f6nemli bir \u00f6rg\u00fctlenme alanlar\u0131 haline gelmi\u015f, bu alanlarda devletin otoritesi ve e\u011fitim politikas\u0131 i\u015flemez hale getirilmi\u015fti.<\/div>\n

<\/p>\n

Devrimci-demokrat gruplar, kendi aralar\u0131nda say\u0131s\u0131z par\u00e7aya b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f olmalar\u0131na ra\u011fmen, \u00f6nemli bir g\u00fc\u00e7 konumundayd\u0131lar. G\u00fcndemi etkiliyorlard\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla devlet ve d\u00fczen a\u00e7\u0131s\u0131ndan, \u00f6nemli bir kriz etkeni konumundayd\u0131lar. Fa\u015fistlere kar\u015f\u0131 verilen m\u00fccadele mahalle ve k\u00f6ylere kadar geni\u015flemi\u015f, belli bir toplumsal tabana oturmu\u015ftu. Bu anlamda bir\u00e7ok sol grup, \u00e7ok istikrarl\u0131 ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc olmasa da belli bir silahl\u0131 g\u00fcce de sahipti. Belki de, bu silahl\u0131 g\u00fc\u00e7, devlet i\u00e7in ciddi bir tehdit de\u011fildi. Ancak yine de \u00f6nemliydi.<\/div>\n

<\/p>\n

Devlet \u00f6teden beri sola, sosyalizme ve devrimci demokrat harekete kar\u015f\u0131 \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bast\u0131rma ve sapt\u0131rma politikas\u0131n\u0131 uygulam\u0131\u015ft\u0131. \u0130deolojik olarak \u0130slami, \u0131rk\u00e7\u0131-fa\u015fist milliyet\u00e7ili\u011fi etkince kullanm\u0131\u015ft\u0131. Yine kontrgerillan\u0131n paramiliter uzant\u0131s\u0131 olan MHP, devrimci hareketi bast\u0131rmak ve sapt\u0131rmak i\u00e7in \u00e7ok kapsaml\u0131ca kullan\u0131ld\u0131. Bu y\u00f6ntemde epey ba\u015far\u0131l\u0131 olduklar\u0131n\u0131 da vurgulamam\u0131z gerekiyor. Bir kez sol ve halk y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131n ufku, hedefleri daralt\u0131ld\u0131, sapt\u0131r\u0131ld\u0131, esas hedef konumundaki devlet ve onun temel g\u00fc\u00e7leri g\u00f6zlerden ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131. Anti-fa\u015fist m\u00fccadelenin salt MHP ile m\u00fccadeleye indirgenmesi, solu ve halk g\u00fc\u00e7lerinin ufkunu daraltt\u0131\u011f\u0131 gibi, ayn\u0131 zamanda \u00e7ok y\u0131prat\u0131c\u0131 bir rol oynad\u0131. 12 Eyl\u00fcl’de ya\u015fanan yenilginin bir nedeni de budur. 12 Eyl\u00fcl’e gelindi\u011finde sol kitlesel ve siyasal etki bak\u0131m\u0131ndan belli bir g\u00fcc\u00fc ifade etmesine ra\u011fmen, epey y\u0131prat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u00d6rg\u00fctlenmesi \u00e7ok zay\u0131ft\u0131 ve gelece\u011fe ciddi bir haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 yoktu. En \u00f6nemlisi, bir iktidar ufku yoktu. Ama b\u00fct\u00fcn bu zay\u0131fl\u0131klar\u0131na ra\u011fmen, T\u00fcrk sol hareketi ve toplumsal muhalefeti, 12 Eyl\u00fcl’\u00fcn geli\u015f ve var olu\u015f gerek\u00e7elerinden biridir. B\u00f6yle oldu\u011fu i\u00e7in 12 Eyl\u00fcl fa\u015fizmi, sola kar\u015f\u0131 \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc ve kapsaml\u0131 bir k\u00f6k s\u00f6kme politikas\u0131n\u0131 uygulayacakt\u0131r. Bu k\u00f6k s\u00f6kme hareketi, o kadar etkili ve sonu\u00e7 al\u0131c\u0131 bir tarzda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclecektir ki, bunca y\u0131l ge\u00e7mesine ra\u011fmen sol hala kendine gelebilmi\u015f de\u011fil, 12 Eyl\u00fcl \u00f6ncesi prestijli konumunu kazanabilmi\u015f de\u011fil. 12 Eyl\u00fcl’\u00fcn k\u00f6k s\u00f6kme hareketi, salt \u00f6rg\u00fctlerin da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131, kadrolar\u0131n ve kitlelerin say\u0131s\u0131z y\u00f6ntemle susturulmas\u0131 ve etkisizle\u015ftirilmesi ile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Bunlar var, ancak en \u00f6nemlisi ideolojik ve ya\u015fam tarz\u0131 boyutunda geli\u015ftirilen k\u00f6k kurutma hareketidir. 12 Eyl\u00fcl kendisini beyinlerde ve y\u00fcreklerde i\u00e7selle\u015ftirdi, ki\u015filiklerin derinliklerine sindi. Bu, sol kar\u015f\u0131s\u0131ndaki \u00f6nemli ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 anlat\u0131yor.<\/div>\n

<\/p>\n

S\u00f6z\u00fcn \u00f6z\u00fc \u015fu: 12 Eyl\u00fcl, sol a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir silindir ve k\u00f6k s\u00f6kme hareketidir!<\/div>\n

<\/p>\n

\n
{asmpagebreak}<\/div>\n

<\/p>\n

III.
<\/strong><\/div>\n

<\/p>\n

\n
<\/div>\n

<\/p>\n

1980’in ba\u015f\u0131nda, 24 Ocak Kararlar\u0131 denilen yeni bir ekonomik paket uygulamaya sokulmu\u015ftur. Bu ekonomik program, T\u00fcrkiye ekonomisinde k\u00f6kl\u00fc bir de\u011fi\u015fimi \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor. \u0130\u00e7 t\u00fcketime dayal\u0131 “ithal ikameci” ekonomiden, ihracata dayal\u0131 serbest pazar ekonomisini esas alan bir yap\u0131lanmaya ge\u00e7ilmek isteniyor. Bu program\u0131n uygulanmas\u0131, yo\u011fun bir s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve talan\u0131n etkince ger\u00e7ekle\u015ftirilmesine ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u00dccretlerin ve maa\u015flar\u0131n dondurulmas\u0131, taban fiyatlar\u0131n\u0131n en alt d\u00fczeyde tutulmas\u0131, bunun i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc grev ve hak eyleminin yasaklanmas\u0131 gerekiyordu. Yani 24 Ocak kararlar\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131 s\u0131k\u0131 bir s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve bask\u0131 d\u00fczeninden ge\u00e7iyordu. Mevcut partiler sistemiyle, bu kararlar\u0131 ba\u015far\u0131yla hayata ge\u00e7irmek olanaks\u0131zd\u0131.<\/div>\n

<\/p>\n

24 Ocak Kararlar\u0131 ile 12 Eyl\u00fcl fa\u015fizmi aras\u0131ndaki s\u0131k\u0131 ili\u015fki, Sosyalizm ve Toplumsal M\u00fccadeleler Ansiklopedisi’nde \u015f\u00f6yle de\u011ferlendiriliyor: “24 Ocak Kararlar\u0131, alternatif bir birikim modeline y\u00f6nelik olarak, o zamana kadarki \u00f6l\u00e7\u00fcler i\u00e7inde en radikal ve yeterli \u00e7er\u00e7eveyi getiriyordu. Yeni model, \u00fclke sermayesinin \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde yeniden yap\u0131lanmas\u0131n\u0131 i\u00e7eriyordu. Yani yeniden \u00fcretim s\u00fcrecine uygun yap\u0131y\u0131 kurman\u0131n temel anahtarlar\u0131, sermaye-emek \u00e7eli\u015fkisini\/ili\u015fkisini ayak ba\u011f\u0131 olmayacak yeni bir yap\u0131ya kavu\u015fturmak ve yerli sermayeyi uluslararas\u0131 sermaye ile entegre hale getirmekti. ‘Serbest ekonomi’ slogan\u0131 alt\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen bu yeniden yap\u0131land\u0131rmada, tam tersi bir seyir izlenecek, devlet m\u00fcdahaleleri bu s\u00fcre\u00e7te \u00e7ok temel bir rol oynayacakt\u0131. 24 Ocak kararlar\u0131yla, uluslararas\u0131 sermayenin uzun s\u00fcredir \u0131srarla \u00fczerinde durdu\u011fu noktalarda bir dizi \u00f6nemli \u00f6nlem uygulamaya konarak, yeni modelin kurumla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na giri\u015filecekti. Ama bu \u00f6nlemlerin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131n yasayla devreye sokulabilir nitelikte olmas\u0131 ve meclisin yap\u0131s\u0131 dolay\u0131s\u0131yla bu yasal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn \u00e7ok a\u011f\u0131r, hatta hemen hemen hi\u00e7 ilerlememesi s\u00f6z konusu idi. Sonu\u00e7ta 24 Ocak 1980 istikrar paketi, 12 Eyl\u00fcl 1980 darbesine kadar ancak baz\u0131 tamamlay\u0131c\u0131 \u00f6nlemler ve r\u00f6tu\u015flar d\u00fczeyinde hayata ge\u00e7irilebildi. Hedeflenen yeni yap\u0131n\u0131n tam anlam\u0131yla oturtulmas\u0131n\u0131n ancak ‘ola\u011fan\u00fcst\u00fc’ bir y\u00f6ntemle\/y\u00f6netimle m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu ortadayd\u0131. Asl\u0131nda bu, yeni fark edilen bir durum de\u011fildi. \u00d6zellikle uluslararas\u0131 sermaye odaklar\u0131, 70’lerin ikinci yar\u0131s\u0131 boyunca, bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme haz\u0131rlan\u0131rken; s\u00fcrecin \u00e7ok sanc\u0131l\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131n, hatta mevcut \u00e7er\u00e7eve i\u00e7inde m\u00fcmk\u00fcn olamayaca\u011f\u0131n\u0131n bilincinde olarak \u00e7e\u015fitli olas\u0131l\u0131klar\u0131 denemi\u015flerdi. Bu s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde yerli egemen s\u0131n\u0131flarda da h\u00e2kim konumda olan yumu\u015fak ge\u00e7i\u015f \u00e7abalar\u0131, d\u00fczenin siyasi istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve otorite bunal\u0131m\u0131 nedeniyle \u00e7ok zay\u0131f kalan giri\u015fimlerin \u00f6tesine ge\u00e7emeyince, sermayenin b\u00fct\u00fcn fraksiyonlar\u0131, \u00e7arenin ancak ‘ola\u011fan\u00fcst\u00fc’ bir m\u00fcdahale olabilece\u011fi \u00fczerinde birle\u015fmi\u015flerdi,”<\/em> (Sosyalizm ve Toplumsal M\u00fccadeleler Ansiklopedisi, Cilt: 7)<\/div>\n

<\/p>\n

A\u00e7\u0131k ki, 24 Ocak kararlan ve 12 Eyl\u00fcl fa\u015fizmi, i\u015fbirlik\u00e7i tekelci T\u00fcrk burjuvazisinin \u015fu veya bu kesiminin bir istemi de\u011fil, t\u00fcm\u00fcn\u00fcn ortak ekonomik ve siyasal isteminin a\u00e7\u0131k ifadeleridir. Tabii burada emperyalizmi, uluslararas\u0131 tekelleri de unutmamak gerekiyor. Zaten 24 Ocak kararlar\u0131n\u0131n mimar\u0131, IMF ve D\u00fcnya Bankas\u0131’ndan ba\u015fkas\u0131 de\u011fildir. IMF ve D\u00fcnya Bankas\u0131, b\u00fcy\u00fck bir ekonomik kriz ve \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc i\u00e7ine giren T\u00fcrkiye’nin ancak yo\u011fun, etkili ve uzun vadeli bir s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve talan program\u0131yla d\u00fcze \u00e7\u0131kabilece\u011fini, kendilerine kar\u015f\u0131 biriken y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131.<\/div>\n

<\/p>\n

12 Eyl\u00fcl cuntas\u0131, ilk i\u015f olarak hemen 24 Ocak kararlar\u0131n\u0131n oldu\u011fu gibi s\u00fcrd\u00fcr\u00fclece\u011fini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f ve ard\u0131ndan ekonominin y\u00f6netimini, 24 Ocak Kararlar\u0131n\u0131n mimar\u0131, uluslararas\u0131 tekellerin g\u00fcvenilir adam\u0131, Demirel d\u00f6neminin Ba\u015fbakanl\u0131k ve DPT m\u00fcste\u015far\u0131 Turgut \u00d6zal’a vermi\u015ftir. Ba\u015fbakan yard\u0131mc\u0131s\u0131 s\u0131fat\u0131yla ekonomi y\u00f6netimini \u00fcstlenen T. \u00d6zal, halklar\u0131m\u0131z \u00fczerinde yo\u011fun bir s\u00f6m\u00fcr\u00fc politikas\u0131n\u0131 geli\u015ftirmi\u015f; T\u00fcrkiye ekonomisini, uluslararas\u0131 tekeller ve i\u015fbirlik\u00e7i tekelci burjuvazinin istemleri do\u011frultusunda yeniden yap\u0131land\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n

<\/p>\n

\u0130\u015fbirlik\u00e7i tekelci burjuvazinin \u00f6rg\u00fct\u00fc olan T\u00dcS\u0130AD, 12 Eyl\u00fcl’\u00fcn en hararetli destek\u00e7isi oldu. 12 Eyl\u00fcl de bu desteklerini kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z b\u0131rakmad\u0131, onlar\u0131n ekonomik ve siyasal programlar\u0131n\u0131 s\u00fcng\u00fcyle ger\u00e7ekle\u015ftirmenin yan\u0131 s\u0131ra T\u00dcS\u0130AD’a “Kamu yarar\u0131na \u00e7al\u0131\u015fan dernek” stat\u00fcs\u00fcn\u00fc vermi\u015ftir. Kaydedilmesi gereken bir nokta daha var: Ordunun kendisi de ekonomik yap\u0131yla i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015ftir. Bir ordu tekeli konumunda olan OYAK, T\u00fcrk ekonomisinde belli bir yer tutmaktad\u0131r. Yine emekli generaller, bir\u00e7ok holdingin y\u00f6netim kurullar\u0131nda yer almaktad\u0131rlar. 24 Ocak kararlar\u0131yla 12 Eyl\u00fcl aras\u0131ndaki do\u011frudan ili\u015fkiyi, tekelci burjuvazinin temsilcilerinden yapaca\u011f\u0131m\u0131z bir iki al\u0131nt\u0131yla, g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermekte yarar var. Bir iki \u00f6rnek:<\/div>\n

<\/p>\n

\u0130\u015fadam\u0131 ve \u0130TO Meclis Ba\u015fkan\u0131 \u0130brahim Bodur, “24 Ocak kararlar\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131ya ula\u015fmas\u0131nda en b\u00fcy\u00fck pay, 12 Eyl\u00fcl y\u00f6netimine aittir. Bu y\u00f6netim, kararlar\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 iki kat artt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r”<\/em> diyordu. T\u00fcrkiye’nin en b\u00fcy\u00fck tekel grubunun patronu Rahmi Ko\u00e7 ise \u015fu de\u011ferlendirmeyi yap\u0131yordu: “12 Eyl\u00fcl harek\u00e2t\u0131ndan \u00f6nce her \u015feyi demokratik sistem i\u00e7inde yapmak zorundayd\u0131k. Bu da karar almak ya da y\u00f6netmelik \u00e7\u0131karmak i\u00e7in aylar\u0131n ge\u00e7mesini gerektiriyordu, ayr\u0131ca her \u015feye politik a\u00e7\u0131dan bak\u0131l\u0131yordu. Ekonomik yakla\u015f\u0131m hep arkadan geliyordu. Askeri y\u00f6netim alt\u0131nda fark, al\u0131nan kararlar\u0131n parlamentodan ge\u00e7mesi gibi bir zorunluluk olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7ok h\u0131zl\u0131 hareket edebilmesi, yap\u0131lan yanl\u0131\u015f\u0131n k\u0131sa s\u00fcrede d\u00fczeltilebilmesi ve politik yakla\u015f\u0131mlar\u0131n olmamas\u0131”<\/em>d\u0131r. (Aktaran, Devrimci Yol Savunmas\u0131, syf: 40) 12 Eyl\u00fcl fa\u015fizmi ile T\u00fcrk egemen s\u0131n\u0131flar\u0131 aras\u0131ndaki dolays\u0131z ili\u015fkiyi en net ve kaba bir bi\u00e7imde ifade eden T\u00fcrkiye \u0130\u015fveren Sendikalar\u0131 Konfederasyonu Ba\u015fkan\u0131 Halit Narin’dir. 1982 Anayasas\u0131 i\u015f\u00e7ilerin b\u00fct\u00fcn kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131rken \u015f\u00f6yle demi\u015fti: “Bug\u00fcne kadar biz a\u011flad\u0131k, onlar g\u00fcld\u00fc. \u015eimdi s\u0131ra bizde.”<\/em> (Sosyalizm ve Toplumsal M\u00fccadeleler Ansiklopedisi, Cilt: 7)<\/div>\n

<\/p>\n

Ger\u00e7ekten de \u00f6yle, 12 Eyl\u00fclden sonra i\u015f\u00e7ilerin ve t\u00fcm emek\u00e7ilerin o g\u00fcne dek kazand\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn demokratik ve sendikal haklar, mevziler ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131. D\u0130SK kapat\u0131ld\u0131, y\u00f6neticileri y\u0131llar\u0131 bulan yarg\u0131lamalara konu edildi. B\u00fct\u00fcn alan, 12 Eyl\u00fcl’\u00fcn dayana\u011f\u0131 konumundaki T\u00fcrk-\u0130\u015f’e b\u0131rak\u0131ld\u0131. 1982 Anayasas\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131yla ilgili yap\u0131lan yasalarla i\u015f\u00e7ilerin, hak arama ve sendikal haklar\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131. B\u00fct\u00fcn\u00fcyle d\u00fczenin hizmetinde ve kontrol\u00fcnde bir sendikal d\u00fczen \u00f6rg\u00fctlendirildi. Bu, tekellerin s\u0131n\u0131rs\u0131z s\u00f6m\u00fcr\u00fc yapmalar\u0131 i\u00e7in gerekli ko\u015fullar\u0131n yarat\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na geliyordu.<\/div>\n

<\/p>\n

Ba\u015fka a\u00e7\u0131lardan da 12 Eyl\u00fcl, T\u00fcrk egemen s\u0131n\u0131flar\u0131 i\u00e7in son \u00e7aredir. Ya\u015fanan a\u011f\u0131r ekonomik krize b\u00fcy\u00fck bir siyasal kriz e\u015flik ediyor, bu ikisi d\u00fczeni ve devleti \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn e\u015fi\u011fine getiriyordu. \u015eimdi de 12 Eyl\u00fcl’\u00fcn en \u00f6nemli nedenlerinden biri olan, siyasal krize ve devlet yap\u0131s\u0131nda ya\u015fanan b\u00fcy\u00fck \u00e7\u00f6k\u00fc\u015fe k\u0131saca bakmak istiyoruz.<\/div>\n

<\/p>\n

\n
{asmpagebreak}<\/div>\n

<\/p>\n

IV.
<\/strong><\/div>\n

<\/p>\n

\n
<\/div>\n

<\/p>\n

12 Eyl\u00fcl’den sonra cunta \u015eefi Kenan Evren, Konya’da yapt\u0131\u011f\u0131 bir a\u00e7\u0131k hava toplant\u0131s\u0131nda, biraz gecikmeleri durumunda, \u015fimdi kendilerinin de\u011fil, Kom\u00fcnistlerin burada miting yapacaklar\u0131n\u0131 anlatm\u0131\u015ft\u0131. Elbette bu de\u011ferlendirmede abart\u0131l\u0131 unsurlar var. Ancak, bununla birlikte alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek itiraf etti\u011fi ger\u00e7eklerin oldu\u011funu da kabul etmemiz gerekiyor. Cunta \u015eefi, bu konu\u015fmas\u0131nda bir devrim durumunu itiraf ediyordu ki bu, do\u011fruydu. Belli ki y\u00f6netenler, eskisi gibi y\u00f6netemiyorlard\u0131. Y\u00f6netilenler de eskisi gibi y\u00f6netilmek istemiyorlard\u0131. 24 Ocak kararlar\u0131na ra\u011fmen ekonomik bunal\u0131m b\u00fcy\u00fcyor ve derinle\u015fiyordu. Siyasal partiler, parlamento, h\u00fck\u00fcmet i\u015flevsizle\u015fmi\u015f, kendilerini adeta gereksizle\u015ftirmi\u015flerdi, tek bir \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretemiyorlard\u0131. Bir Cumhurba\u015fkan\u0131’n\u0131 dahi se\u00e7emiyorlard\u0131. Toplum nezdindeki itibarlar\u0131 s\u0131f\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131. Devlet \u00e7ark\u0131 i\u015flemiyordu. Polis, b\u00fcrokrasi, yarg\u0131 kendi i\u00e7inde par\u00e7alanm\u0131\u015ft\u0131. Devlet otoritesi ve g\u00fcc\u00fc hemen hemen herkes i\u00e7in tart\u0131\u015fma konusu olmu\u015ftu. Mevcut anayasa ve yasalarla devleti y\u00f6netmenin olanaks\u0131z oldu\u011fu fikri, tekelci burjuvazi ve temsilcileri taraf\u0131ndan dillendiriliyordu. K\u0131sacas\u0131 devlet yap\u0131s\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fclme ve \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f a\u015f\u0131lmadan, ekonomik, sosyal ve siyasal krizden d\u00fcze \u00e7\u0131kman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmayaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesi egemenlerin ortak g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc niteli\u011findeydi.<\/div>\n

<\/p>\n

Ya\u015fanan bu a\u011f\u0131r devlet \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f\u00fc ve siyasal kriz, acilen devleti yeniden bi\u00e7imlendirme, yeniden yap\u0131land\u0131rma ihtiyac\u0131n\u0131 dayat\u0131yordu. Eski bi\u00e7imleni\u015fle yola devam edilemezdi. Bu yeni bi\u00e7imleni\u015f de d\u00fczenin ve devletin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 a\u011f\u0131r sorunlara g\u00fc\u00e7 getirebilecek, toplum \u00fczerinde korkun\u00e7 boyutlarda bask\u0131y\u0131 kurumla\u015ft\u0131racak nitelikte olmak durumundayd\u0131, Ba\u015fka ifadeyle; T\u00fcrk egemenlik sisteminin bug\u00fcne dek geli\u015ftirdi\u011fi bask\u0131 ve \u015fiddet y\u00f6ntemleriyle, emperyalist ve gerici sistemlerin deneyimlerini birle\u015ftiren, sentezleyen bir rejim kurumla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131yd\u0131. Bu yeni bi\u00e7imleni\u015f, kendini 12 Eyl\u00fcl fa\u015fizmi olarak kurumla\u015ft\u0131rd\u0131. Ve o g\u00fcnden bu yana bu kurumla\u015fma, derinle\u015ferek, yeni boyutlar kazanarak devam ediyor.<\/div>\n

<\/p>\n

Biliniyor: 12 Eyl\u00fcl fa\u015fizmi, devleti her a\u00e7\u0131dan yeniden \u00f6rg\u00fctledi. Yeni bir anayasa, temel yasalar, toplumsal, ekonomik, siyasal ve k\u00fclt\u00fcrel ya\u015fam\u0131 d\u00fczenleyen yasalar yapt\u0131 ve adeta topluma bir deli g\u00f6mle\u011fi giydirdi. Bu, kendisini devrimci ve yurtsever hareketlere kar\u015f\u0131 bir yeniden “kar\u015f\u0131-ayaklanma” <\/strong>bi\u00e7iminde \u00f6rg\u00fctleme, kendi i\u00e7inde derinle\u015fecek bir kar\u015f\u0131-devrimci, \u00f6zel sava\u015f \u00f6rg\u00fctlenmesi bi\u00e7iminde kurumla\u015ft\u0131rma oluyor.<\/div>\n

<\/p>\n

Devleti fa\u015fist temellerde yeniden yap\u0131land\u0131rma ihtiyac\u0131, hem 12 Eyl\u00fcl’\u00fcn en temel nedenlerinden biri, hem 12 Eyl\u00fcl\u00fcn siyasal program\u0131 hem de 12 Eyl\u00fcl’\u00fcn kendisi oluyor.<\/div>\n

<\/p>\n

12 Eyl\u00fcl, TC’nin ve di\u011fer b\u00fct\u00fcn fa\u015fist ve \u00f6zel sava\u015f deneyimlerini kendine katan, T\u00fcrk egemenlik sisteminin barbarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcmseyen \u00f6zel bir fa\u015fist harekettir.<\/div>\n

<\/p>\n

12 Eyl\u00fcl, T\u00fcrk egemenlik sisteminin yaratt\u0131\u011f\u0131 en son ve en geli\u015fmi\u015f barbarl\u0131k t\u00fcr\u00fcd\u00fcr!<\/div>\n

<\/p>\n

12 Eyl\u00fcl’\u00fc yaratan ve ko\u015fullayan bu i\u00e7 neden ve etkenlerin yan\u0131 s\u0131ra bir de b\u00f6lgesel ve uluslararas\u0131 boyutlar\u0131, emperyalizmin politikalar\u0131na oturan \u00e7izgileri var. \u015eimdi k\u0131saca bu boyutlara ve \u00e7izgilere bakal\u0131m.<\/div>\n

<\/p>\n

\n
<\/div>\n

<\/p>\n

V.
<\/strong><\/div>\n

<\/p>\n

\n
<\/div>\n

<\/p>\n

1980’e girdi\u011fimizde Ortado\u011fu’da ve uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde \u00f6nemli geli\u015fmeler ya\u015fan\u0131yordu. \u0130ran’da ger\u00e7ekle\u015fen \u0130slami devrim emperyalizmin en temel b\u00f6lgesel karakollar\u0131ndan birini yerle bir etmi\u015f ve b\u00f6ylece emperyalist stat\u00fckoda b\u00fcy\u00fck bir gedik a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131. CENTO da\u011f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u0130slami radikalizm, b\u00f6lge halklar\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde etkiliyordu. Devrim, b\u00f6lge halklar\u0131nda anti-emperyalist d\u00fc\u015f\u00fcnce ve duygular\u0131 geli\u015ftiriyordu. \u0130ran \u0130slam Devrimi, b\u00f6lge halk devrimleri i\u00e7in yeni olanaklar anlam\u0131na geliyordu. O g\u00fcne dek b\u00f6lge halklar\u0131 \u00fczerinde kat\u0131 bir denetim kuran emperyalizm, kurdu\u011fu stat\u00fckoyla devrimlerin geli\u015fmesi \u00f6n\u00fcnde b\u00fcy\u00fck bentler olu\u015fturmu\u015ftu. \u0130ran Devrimi’yle birlikte, bu bentlerde gedikler a\u00e7\u0131ld\u0131. Bu gediklerden yeni halk devrimleri u\u00e7 verebilirdi. ABD bundan korkuyordu. \u0130ran’da olu\u015fan yeni y\u00f6netim, ABD kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131, ABD b\u00fcy\u00fck el\u00e7ili\u011fini basarak doruk noktas\u0131na \u00e7\u0131kard\u0131. Bu durum, ABD i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir siyasal ve moral darbeydi, d\u00fcnya jandarmal\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ciddi bir \u015famar niteli\u011findeydi. ABD, el\u00e7ilikteki rehineleri kurtarmak i\u00e7in bir\u00e7ok yol denedi, en son askeri bir giri\u015fimde bulundu. Ancak ba\u015far\u0131l\u0131 olamad\u0131. Bu askeri m\u00fcdahale b\u00fcy\u00fck bir fiyasko oldu. K\u0131sacas\u0131 \u0130ran \u00fczerinde geli\u015ftirdi\u011fi hi\u00e7bir plan\u0131 tutmad\u0131. Tersine b\u00f6lgedeki geli\u015fmeler kendisinin aleyhine bir seyir izledi.<\/div>\n

<\/p>\n

ABD emperyalizmi, hen\u00fcz \u0130ran Devrimi’nin \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fcst\u00fcnden atmadan bu kez, Afganistan’daki Sovyet m\u00fcdahalesi b\u00f6lgede bozulan dengeleri daha da karma\u015f\u0131kla\u015ft\u0131rd\u0131. Afganistan olaylar\u0131 salt b\u00f6lgeye de\u011fil, uluslararas\u0131 dengelere ve \u00e7eli\u015fkilere yeni boyutlar getirdi, Ortado\u011fu’nun \u00f6nemini daha da artt\u0131rd\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla ABD, b\u00f6lgede bozulan stat\u00fckoyu yeniden g\u00fc\u00e7l\u00fc bir tarzda kurmak i\u00e7in \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir stratejik \u00e7aba i\u00e7ine girdi.<\/div>\n

<\/p>\n

\u00d6te yandan Filistin Devrimi’ni bo\u011fmak, Arap devletleri aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkileri daha da derinle\u015ftirmek, \u0130srail’in konumunu g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in M\u0131s\u0131r ile \u0130srail aras\u0131nda Camp Davit anla\u015fmas\u0131 yap\u0131ld\u0131. Ancak bu anla\u015fma, M\u0131s\u0131r’\u0131n Arap aleminden tecridini getirmekten ba\u015fka bir sonu\u00e7 do\u011furmad\u0131.<\/div>\n

<\/p>\n

Ortado\u011fu’daki geli\u015fmeler, emperyalist sistem i\u00e7in kayg\u0131 verici boyutlardayd\u0131. \u0130ran gibi g\u00fc\u00e7l\u00fc bir b\u00f6lgesel dayana\u011f\u0131 kaybetmi\u015flerdi. Bu yetmiyormu\u015f gibi, T\u00fcrkiye de b\u00fcy\u00fck bunal\u0131mlar, \u00e7alkant\u0131lar i\u00e7indeydi. Tam anlam\u0131yla olgunla\u015fan bir devrimci durum vard\u0131. Mevcut y\u00f6netim bi\u00e7imi ve y\u00f6ntemleriyle, bu gidi\u015fi tersine \u00e7evirmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. ABD, b\u00f6lgedeki devrimci geli\u015fmelere m\u00fcdahale edebilmek i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc, i\u00e7 sorunlar\u0131n\u0131 halletmi\u015f, istikrar kazanm\u0131\u015f, kar\u015f\u0131-devrimci bir \u00fcs haline gelmi\u015f bir T\u00fcrkiye istiyordu. B\u00f6lge stratejisinde, b\u00f6yle bir T\u00fcrkiye rol\u00fcn\u00fc oynayabilirdi. Ayr\u0131ca ABD b\u00f6lgeye askeri olarak da m\u00fcdahale etme d\u00fc\u015f\u00fcncesindeydi. Bunun i\u00e7in \u00c7evik Kuvvet ad\u0131nda bir askeri g\u00fcc\u00fc b\u00f6lgede s\u00fcrekli konumland\u0131rmay\u0131 planl\u0131yordu. B\u00f6yle bir askeri g\u00fc\u00e7 i\u00e7in en uygun \u00fclke yine T\u00fcrkiye idi. Ama 12 Eyl\u00fcl \u00f6ncesi T\u00fcrkiye b\u00f6yle bir stratejiye cevap verecek durumda de\u011fildi.<\/div>\n

<\/p>\n

\u00d6te yandan, Sovyetlerle ya\u015fanan derin \u00e7eli\u015fkiler ortam\u0131nda NATO’nun G\u00fcneydo\u011fu kanad\u0131 zaafl\u0131yd\u0131. Yunanistan NATO’nun askeri kanad\u0131ndan \u00e7ekilmi\u015f, geri d\u00f6nebilmesi ise T\u00fcrkiye’nin onay\u0131na ba\u011fl\u0131yd\u0131. Ama mevcut y\u00f6netim, Yunanistan ile ya\u015fanan \u00e7eli\u015fkilerden dolay\u0131 buna kolay kolay onay vermiyordu. B\u00fcy\u00fck bir kriz i\u00e7inde debelenen T\u00fcrkiye, NATO stratejisinde de kendi \u00fcst\u00fcne d\u00fc\u015fen rol\u00fc oynayam\u0131yordu.<\/div>\n

<\/p>\n

<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn bu geli\u015fmeler kar\u015f\u0131s\u0131nda ABD’nin, NATO’nun eli kolu ba\u011fl\u0131 oturmas\u0131n\u0131 beklemek tam anlam\u0131yla ham hayalcilik olurdu. Daha sonra ortaya \u00e7\u0131kan belgeler ve yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalar da \u00e7ok net bir bi\u00e7imde kan\u0131tlad\u0131 ki, ABD ta ba\u015f\u0131ndan beri 12 Eyl\u00fcl fa\u015fist darbesinin i\u00e7indedir, bu hareketin etkin planlay\u0131c\u0131lar\u0131ndand\u0131r. Mara\u015f Katliam\u0131’n\u0131n tezg\u00e2hlanmas\u0131nda da CIA’n\u0131n parma\u011f\u0131 vard\u0131r. 12 Eyl\u00fcl generallerinin, ABD y\u00f6netim kat\u0131nda bir CIA ajan\u0131 olan “Paul Henze’nin \u00e7ocuklar\u0131” olarak nitelendirilmesi, 12 Eyl\u00fcl’le ABD aras\u0131ndaki do\u011frudan ili\u015fkiyi g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir. Zaten 12 Eyl\u00fcl darbesini, ABD y\u00f6netimi T\u00fcrkiye halk\u0131ndan saatlerden \u00f6nce duymu\u015ftur. M. Ali Birand “12 Eyl\u00fcl 04.00” adl\u0131 kitab\u0131nda bu durumu \u00e7ok a\u00e7\u0131k yaz\u0131yor. ABD ile 12 Eyl\u00fcl aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi \u00e7ok \u00e7arp\u0131c\u0131 ortaya koydu\u011fu i\u00e7in bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc aktarmak istiyoruz.<\/div>\n

<\/p>\n

“03.30-WASHINGTON (Yerel saatle 20.00)
<\/em><\/div>\n

<\/p>\n

Milli G\u00fcvenlik Konseyi T\u00fcrkiye Masas\u0131 sorumlusu Paul Henze, evine yeni gelmi\u015fti. Beyaz Saray\u0131n ‘Situation Room’ diye adland\u0131rd\u0131klar\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc arad\u0131. D\u00fcnyada ABD a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli diye nitelendirilebilecek geli\u015fmeler bu b\u00f6l\u00fcme yollan\u0131rd\u0131. Pentagon olsun, D\u0131\u015fi\u015fleri, CIA olsun, Ba\u015fkan’\u0131n duymas\u0131 gereken \u00f6nemdeki konular\u0131 buraya y\u00f6neltirlerdi. Situation Room’da alt d\u00fczeyden ba\u015flayarak ve onay alarak haberi, gerekti\u011finde Ba\u015fkan’a kadar iletirdi.
<\/em><\/div>\n

<\/p>\n

\u2014Paul, seninkiler nihayet yapt\u0131, (…your boys have done it)
<\/em><\/div>\n

<\/p>\n

\u2014Kim benimkiler, neden bahsediyorsun?
<\/em><\/div>\n

<\/p>\n

\u2014Senin generaller T\u00fcrkiye’de darbe yapt\u0131lar.
<\/em><\/div>\n

<\/p>\n

\u2014O, \u00f6yle mi? \u00c7ok memnun oldum.
<\/em><\/div>\n

<\/p>\n

Henze, ger\u00e7ekten de memnun olmu\u015ftu. Derin bir i\u00e7 \u00e7ekti. Sekiz ayd\u0131r bekliyordu bu an\u0131. T\u00fcrkiye gibi, NATO’nun \u00f6nemli bir halkas\u0131 kopmaktan kurtulmu\u015ftu.
<\/em><\/div>\n

<\/p>\n

\u2014Haber nereden geldi.
<\/em><\/div>\n

<\/p>\n

\u2014Jusmatt’ dan geliyor
<\/em><\/div>\n

<\/p>\n

\u2014Biraz \u00f6nce T\u00fcrk Genelkurmay\u0131ndan Jusmatt’a resmi bilgi vermi\u015fler. Biz, Zbig’e (ABD Milli G\u00fcvenlik Konseyi Sorumlusu, Ba\u015fkan Carter\u2019 in G\u00fcvenlik dan\u0131\u015fman\u0131 Brezezinski) haber verdik.
<\/em><\/div>\n

<\/p>\n

\u2014Muskie\u2019ye de vermi\u015fler mi?
<\/em><\/div>\n

<\/p>\n

\u2014Evet, D\u0131\u015fi\u015fleri de Bakan’a bildirmi\u015f. Acil durum grubunu da kurmu\u015flar.
<\/em><\/div>\n

<\/p>\n

\u2014 O zaman Ba\u015fkan’a da haber verilebilir. Herhangi bir \u015fey yap\u0131lmas\u0131na gerek yok. Bu m\u00fcdahale bizim i\u00e7in iyidir. Bunu da s\u00f6yleyin.
<\/em><\/div>\n

<\/p>\n

Ba\u015fkan Carter, Kennedy Center’da Damdaki Kemanc\u0131 m\u00fczikalini seyrediyordu. Locas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki telefonu sinyal verdi. Beyaz Saray Santrali, D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Muskie’nin g\u00f6r\u00fc\u015fmek istedi\u011fini s\u00f6yledi. Ba\u015fkan telefona geldi.
<\/em><\/div>\n

<\/p>\n

\u2014 T\u00fcrk Ordusu’nun komuta heyeti Ankara’da y\u00f6netime el koydu. Herhangi bir ku\u015fku ve kayg\u0131ya gerek yok. M\u00fcdahale etmesi gerekenler etti.”<\/em> (M. Ali Birand’dan aktaran, Devrimci Yol Savunmas\u0131, sayfa: 410\u2013411)<\/div>\n

<\/p>\n

ABD ile 12 Eyl\u00fcl aras\u0131ndaki organik ili\u015fki bu kadar a\u00e7\u0131k ve net. ABD y\u00f6netimi, darbeden T\u00fcrkiye halk\u0131ndan saatler \u00f6nce haberdar olmu\u015ftur. Daha derin ayr\u0131nt\u0131lara girmenin gerekli oldu\u011funu sanm\u0131yoruz. Konumuz a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu kadar\u0131 yeterlidir. Bir iki ek daha yap\u0131labilir.<\/div>\n

<\/p>\n

Ba\u015fta ABD emperyalizmi olmak \u00fczere, b\u00fct\u00fcn emperyalist \u00fclkeler, 12 Eyl\u00fcl fa\u015fizmini co\u015fkuyla kar\u015f\u0131lam\u0131\u015f ve kendisine \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc siyasal, askeri, ekonomik ve moral destek sunmu\u015flard\u0131r.<\/div>\n

<\/p>\n

<\/p>\n
12 Eyl\u00fcl fa\u015fizmi de emperyalizme kar\u015f\u0131 g\u00f6revlerini eksiksiz yapmaya, b\u00fct\u00fcn isteklerine yan\u0131t vermeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Yunanistan’\u0131n NATO’nun askeri kanad\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc itirazs\u0131z onaylam\u0131\u015f, b\u00f6ylece ABD ve NATO devletlerine rahat bir soluk ald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. 12 Eyl\u00fcl Cuntas\u0131, T\u00fcrkiye’ye yeni ABD \u00fcsleri a\u00e7t\u0131rm\u0131\u015f, Sovyetlere ve Ortado\u011fu’ya m\u00fcdahale edebilecek \u00c7evik Kuvvet’in konumland\u0131rmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015f, bu ama\u00e7la K\u00fcrdistan’da bir\u00e7ok hava \u00fcss\u00fcn\u00fcn in\u015faas\u0131na izin vermi\u015ftir. Ayr\u0131ca IMF ve D\u00fcnya Bankas\u0131’n\u0131n ekonomik re\u00e7etelerinin b\u00fcy\u00fck bir talan ve soygun bi\u00e7iminde, zorla uygulat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 da bir kez daha hat\u0131rlatal\u0131m. Bunlarla birlikte 12 Eyl\u00fcl’\u00fcn T\u00fcrkiye ve K\u00fcrdistan’da geli\u015ftirdi\u011fi \u00f6zden bo\u015faltma ve yozla\u015ft\u0131rma politikas\u0131n\u0131n ABD yap\u0131m\u0131 oldu\u011funu, sanat, k\u00fclt\u00fcr ve ya\u015fam tarz\u0131 alan\u0131nda geli\u015ftirilen politikalar\u0131n halk\u0131n ve gen\u00e7li\u011fin ki\u015fili\u011finde, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve davran\u0131\u015flar\u0131nda \u00e7ok derin tahribatlar yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 da vurgulamal\u0131y\u0131z. \u00d6zellikle toplumun d\u00fc\u015f\u00fcnce, duygu ve ya\u015fam tarz\u0131 \u00fczerinde geli\u015ftirilen politikalar, toplumun depolitizasyonunda, duyars\u0131zla\u015fmas\u0131nda, d\u00fczenin uysal bir eklentisi haline gelmesinde b\u00fcy\u00fck bir rol oynad\u0131. Bug\u00fcn bile bu yozla\u015ft\u0131rma ve “bireyselle\u015ftirme” politikalar\u0131n\u0131n kapsaml\u0131 etkileri derinle\u015ferek devam ediyor. Zaten 12 Eyl\u00fcl’\u00fc bu kadar g\u00fc\u00e7lendiren en \u00f6nemli etkenlerden biri de budur.<\/div>\n

<\/p>\n

\u00d6zetle emperyalizm, 12 Eyl\u00fcl’den \u00f6nce h\u0131zla devrime kayan, \u00e7ok ciddi bir devrim durumunu ya\u015fayan T\u00fcrkiye’yi, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc so\u011fuk sava\u015f\u0131n, Ortado\u011fu stratejisinin etkin bir unsuru haline getirmek i\u00e7in kar\u015f\u0131-devrimci 12 Eyl\u00fcl hareketinin \u00f6rg\u00fctlenmesinde etkin bir rol oynad\u0131, bu fa\u015fizmi her a\u00e7\u0131dan destekledi. 12 Eyl\u00fcl’den sonra ise, T\u00fcrkiye’nin her a\u00e7\u0131dan bir kar\u015f\u0131-devrim \u00fcss\u00fc haline gelebilmesi i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc deste\u011fi sundu, kendi ya\u015fam tarz\u0131n\u0131 en karikat\u00fcr bir bi\u00e7imde ta\u015f\u0131d\u0131. Kabul etmeliyiz ki bunda \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde de ba\u015far\u0131l\u0131 oldu.<\/div>\n

<\/p>\n

\n
{asmpagebreak}<\/div>\n

<\/p>\n

VI.
<\/strong><\/div>\n

<\/p>\n

\n
<\/div>\n

<\/p>\n

12 Mart fa\u015fizmi, T\u00fcrkiye Devrimci hareketinin \u00f6nderlerinin hemen hemen t\u00fcm\u00fcn\u00fc katletti, devrimci \u00f6rg\u00fctleri da\u011f\u0131tt\u0131. Geride sadece “k\u0131l\u0131\u00e7 art\u0131klar\u0131” kald\u0131. Ancak b\u00fcy\u00fck t\u0131rpanlama ve tasfiye hareketi, gen\u00e7likte ve halkta pasifikasyona yol a\u00e7mad\u0131. Tersine devrimci gen\u00e7lik hareketinde, halkta devrimci heyecan ve co\u015fku kab\u0131na s\u0131\u011fmaz bir bi\u00e7imde y\u00fckseldi; bu dalga g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e geli\u015fti, yay\u0131ld\u0131. Elbette yorulanlar, d\u00f6k\u00fclenler, sessizce k\u00f6\u015fesine \u00e7ekilenler, pasifize olanlar oldu. Ancak bu, genel e\u011filim i\u00e7inde k\u00fc\u00e7\u00fck bir ayr\u0131nt\u0131 gibi kald\u0131, ilk planda \u00e7ok fazla hissedilmedi. Devrimci \u00f6nderler ve \u00f6rg\u00fctler yok ediliyor ve da\u011f\u0131t\u0131l\u0131yor, ama buna kar\u015f\u0131l\u0131k devrimci gen\u00e7lik ve halkta devrimci duygular ve d\u00fc\u015f\u00fcnceler y\u00fckseliyor, devrimcilik en prestijli d\u00f6nemini yakal\u0131yordu. Bu, ilk planda bir paradoksu anlat\u0131yor. Ancak bunun \u00e7ok temelli nedenleri var. T\u00fcrkiye devrimci hareketi 12 Mart’ta g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yapt\u0131. Fa\u015fizme kar\u015f\u0131 destans\u0131 bir direni\u015f sergiledi. Bu direni\u015f parmak \u0131s\u0131rtacak cinstendir. Devlete ve fa\u015fizme kar\u015f\u0131 oldu\u011fu gibi, reformizme ve oport\u00fcnizme kar\u015f\u0131 da g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00e7\u0131k\u0131\u015ft\u0131. Bu \u00e7\u0131k\u0131\u015f tarihseldi, devrimci hareketin tarihi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 niteli\u011findeydi. Bu nedenle ideolojik, politik ve psikolojik etkileri daha derin ve s\u00fcrekli olacakt\u0131. Bu an\u0131lan \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n etkileri bug\u00fcn bile s\u00fcr\u00fcyor. Temelinde g\u00fc\u00e7l\u00fc, radikal bir isyan ve direni\u015f var.<\/div>\n

<\/p>\n

Evet, ortada bir yenilgi var. \u00d6nderlerin hunharca katledilmesi s\u00f6z konusu. Ancak direnilerek, her mevzisi kan ve can pahas\u0131na savunularak ya\u015fanan bir yenilgidir. Dolay\u0131s\u0131yla gen\u00e7li\u011fin ve halk\u0131n belle\u011fine, bilincine ve ruhuna yenilginin de\u011fil, g\u00f6rkemli, soylu direni\u015flerin etkileri yerle\u015fmi\u015f ve hemen ye\u015fermi\u015ftir. Yenilgiye, neredeyse toptan bi\u00e7ilmeye ra\u011fmen kitlelerde devrimci heyecan ve co\u015fku artarak s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. 1970’li y\u0131llarda geli\u015fen T\u00fcrkiye devrimci \u00f6rg\u00fctleri, ’71 Devrimci \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n miras\u0131n\u0131 yemi\u015f ve yeni bir \u015feyler \u00fcretemeden siyaset sahnesinde boy g\u00f6stermi\u015flerdir.<\/div>\n

<\/p>\n

Bu bir iki hat\u0131rlatmay\u0131, 12 Eyl\u00fcl’den sonra solun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 durumu daha iyi kavramak i\u00e7in yapt\u0131k. 12 Eyl\u00fcl \u015feflerinin an\u0131lar\u0131nda da yazd\u0131klar\u0131 gibi, ba\u015fta sol ve toplumsal muhalefetten belli \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00e7ekiniyorlar. Kar\u015f\u0131lar\u0131na belli bir direni\u015f g\u00fcc\u00fc olarak dikileceklerini hesapl\u0131yor, \u00f6nlemlerini buna g\u00f6re al\u0131yorlar. Ancak \u00f6yle olmad\u0131. Bireysel ya da k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apl\u0131 baz\u0131 direni\u015flerin d\u0131\u015f\u0131nda, solun 12 Eyl\u00fcl fa\u015fizmine kar\u015f\u0131 ciddi bir direni\u015fi olmad\u0131. Zindan cephesini bunun d\u0131\u015f\u0131nda tutuyoruz. Ancak bu cephede geli\u015fen direni\u015fler, sonradan g\u00fc\u00e7l\u00fc siyasal \u00e7\u0131k\u0131\u015flara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclemedi\u011fi i\u00e7in etkileri s\u0131n\u0131rl\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla solun, 12 Eyl\u00fcl kar\u015f\u0131s\u0131ndaki duru\u015fu, genel anlamda direni\u015fsiz bir yenilgi niteli\u011findedir, hatta bunu bir bozgun bi\u00e7iminde de\u011ferlendirmek bile m\u00fcmk\u00fcn. Ger\u00e7i kimi k\u00fc\u00e7\u00fck gruplar kendilerinin \u00e7ok direndi\u011fini s\u00f6ylemekte, yaz\u0131p \u00e7izmektedirler. Do\u011fru, i\u00e7lerinde par\u00e7a par\u00e7a direnenler olmu\u015ftur, \u015fehitler verilmi\u015ftir, polis sorgular\u0131nda \u00f6nemli direni\u015fler sergilenmi\u015ftir. Bunlar\u0131 yads\u0131m\u0131yoruz. Evet, bunlar var, ancak, genel e\u011filimi, genel bozgun havas\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirecek nitelik ve d\u00fczeyde de\u011fildir. Bir kez daha vurguluyoruz: Cuntaya kar\u015f\u0131 d\u0131\u015far\u0131da, poliste ve zindanlarda par\u00e7a d\u00fczeyinde \u00f6nemli direni\u015fler sergilenmi\u015f, bu u\u011furda onlarca \u015fehit verilmi\u015ftir. Bunlar ink\u00e2r edilemez. Hatta bu direni\u015fler ve onun y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcleri, \u015fehitleri daha sonraki devrimci geli\u015fmelerin dayana\u011f\u0131d\u0131r. \u00c7ap\u0131 ne kadar k\u00fc\u00e7\u00fck olursa olsun, bunlar\u0131 de\u011ferlendirmek ve anlam\u0131n\u0131 tam\u0131 tam\u0131na vermek gerekiyor. Yoksa daha g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00e7\u0131k\u0131\u015flar yapmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu noktan\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00f6nemle ve \u00f6zenle \u00e7iziyoruz. PKK, bu direni\u015fleri ve \u015fehitlerini her zaman sahiplenmi\u015f ve kendisi i\u00e7in bir m\u00fccadele gerek\u00e7esi yapm\u0131\u015ft\u0131r. Bu, olay\u0131n bir boyutu. Ancak bir de genel geli\u015fmeler, 12 Eyl\u00fcl’\u00fcn buldozer ve silindir hareketi, \u00f6zden bo\u015faltma planlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda bu direni\u015fler; gelecek a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli olmakla birlikte, g\u00fcncel bak\u0131mdan bir barikat i\u015flevini g\u00f6rememi\u015flerdir. Dolay\u0131s\u0131yla ya\u015fanan yenilgi, genel anlamda direnmesiz bir yenilgidir. \u00d6yle oldu\u011fu i\u00e7indir ki \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f ve pasifikasyonun, depolitizasyonun, genel sa\u011fa kay\u0131\u015f\u0131n \u00f6n\u00fc al\u0131namam\u0131\u015f, meydan t\u00fcmden cuntaya ve on y\u0131llar\u0131 etkileyecek ideolojik, siyasal ve k\u00fclt\u00fcrel politikalar\u0131na kalm\u0131\u015ft\u0131r. 12 Eyl\u00fcl fa\u015fizmi, b\u00f6yle dikensiz g\u00fcl bah\u00e7esinde istedi\u011fi gibi at oynatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n

<\/p>\n

T\u00fcrkiye solu, ba\u011f\u0131ra ba\u011f\u0131ra gelen 12 Eyl\u00fcl’e kar\u015f\u0131 haz\u0131rl\u0131kl\u0131 de\u011fildi. D\u00fc\u015f\u00fcnsel, ruhsal ve \u00f6rg\u00fctsel olarak \u00e7ok kapsaml\u0131 bir fa\u015fist dalgay\u0131 kar\u015f\u0131lamaya haz\u0131r de\u011fildi. Dahas\u0131, MHP ter\u00f6r\u00fc ve buna kar\u015f\u0131 iktidar ufkundan yoksun, iktidar m\u00fccadelesine ba\u011flanmayan bir m\u00fccadele, silahl\u0131 solu g\u00fc\u00e7ten d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015f, yormu\u015ftu. Kendini toparlamas\u0131, politik, \u00f6rg\u00fctsel ve ruhsal a\u00e7\u0131dan kendini yenilemesi, fa\u015fizme kar\u015f\u0131 kendini do\u011fru konumland\u0131rmas\u0131, geni\u015f bir ittifak politikas\u0131na y\u00f6nelmesi gerekirdi. Bunlar\u0131n hi\u00e7birini yapmad\u0131. Solun i\u00e7inde en b\u00fcy\u00fck grubu olu\u015fturan Dev-Yol; milyonlar\u0131 bulan kitle ili\u015fkisine ve g\u00fcc\u00fcne ra\u011fmen \u00f6rg\u00fcts\u00fczd\u00fc, iktidar perspektifinden yoksundu, \u015fekilsiz bir y\u0131\u011f\u0131n hareketinden \u00f6te bir \u015fey ifade etmiyordu. Oysa bu kadar ili\u015fki ve olanaklar do\u011fru \u00f6rg\u00fctlendirilse, iktidar perspektifi net bir \u00f6nc\u00fc g\u00fcce d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclse, di\u011fer anti-fa\u015fist g\u00fc\u00e7lerle sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ittifak politikas\u0131 izlense T\u00fcrkiye’nin tarihi ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc yol alabilirdi. Ancak \u00f6yle olmad\u0131. Ba\u015fta Dev-Yol olmak \u00fczere T\u00fcrkiye Solu’nun \u00f6nemli gruplar\u0131, 12 Eyl\u00fcl kar\u015f\u0131s\u0131nda ciddi bir varl\u0131k ve direni\u015f g\u00f6stermeden tasfiye olup gittiler. Dev-Yol zindanlarda da, \u00f6zellikle Mamak’ta da teslimiyet\u00e7i bir \u00e7izgi izledi ve sonu\u00e7ta pasifikasyonu ve depolitizasyonun yerle\u015fmesinde hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r bir rol oynad\u0131.<\/div>\n

<\/p>\n

Sol gruplar, askeri bir darbeye kar\u015f\u0131 nas\u0131l bir tutum alacaklar\u0131, neler yapacaklar\u0131 konusunda da net bir d\u00fc\u015f\u00fcnce ve politikaya sahip de\u011fillerdi. \u00c7o\u011fu “gelecekleri varsa g\u00f6recekleri de vard\u0131r” havas\u0131ndayd\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla darbeyi kar\u015f\u0131lar\u0131nda bulduklar\u0131nda \u015fa\u015f\u0131rd\u0131lar,<\/div>\n

<\/p>\n

ne yapacaklar\u0131n\u0131 bilemez duruma d\u00fc\u015ft\u00fcler. Bu noktada ne yapmal\u0131 sorusu, kendisini \u00e7ok yak\u0131c\u0131 bir tarzda dayatt\u0131. \u00d6nlerinde bir ka\u00e7 se\u00e7enek vard\u0131. Birincisi, askeri fa\u015fist darbeye kar\u015f\u0131 aktif direni\u015fi se\u00e7mek, var olan g\u00fc\u00e7lerini buna g\u00f6re konumland\u0131rmakt\u0131. \u0130kincisi, Lenin’in tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 ve pratikte uygulad\u0131\u011f\u0131 “d\u00fczenli geri \u00e7ekilme takti\u011fini” benimasmekti. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, devrimci m\u00fccadeleyi bilinmez bir tarihe ertelemekti. S\u00f6z d\u00fczeyinde hi\u00e7bir grup bu \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc se\u00e7ene\u011fi telaffuz etmezdi, etmedi.<\/div>\n

<\/p>\n

Baz\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck gruplar, askeri darbeye kar\u015f\u0131 aktif direni\u015f \u00e7izgisini benimsediklerini, mevzilerini terk etmediklerini, geri \u00e7ekilme takti\u011fini do\u011fru bulmad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemekte ve bununla \u00f6v\u00fcnmektedir. Do\u011fru, s\u00f6z ve eylemleriyle bu tutumlar\u0131n\u0131 prati\u011fe ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015fan gruplar olmu\u015ftur. Ancak bu pratikleri, kendileri i\u00e7in \u00f6rg\u00fctsel tasfiyeyi getirmekten ba\u015fka bir sonu\u00e7 do\u011furmam\u0131\u015ft\u0131r. Birka\u00e7 eylemden sonra, bir daha kolay kolay kendini toparlamayacak kadar a\u011f\u0131r darbe yemi\u015flerdir. Zaten g\u00fc\u00e7leri zay\u0131f, kitle ili\u015fkileri \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 olan gruplar\u0131n bu tutumu, kendi prestijlerini bile kurtarmaya yetmemi\u015ftir.<\/div>\n

<\/p>\n

Lenin’in tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7imiyle geri \u00e7ekilme takti\u011fini uygulayan gruplar olmu\u015f mudur? Teorik olarak evet. B\u00f6yle bir takti\u011fi uygulamak isteyen, bu do\u011frultuda karar alan gruplar var. Ancak pratikte bu kararlar\u0131n\u0131 uygulayamad\u0131klar\u0131n\u0131, geri \u00e7ekilme s\u00fcrecinde m\u00fcltecile\u015fme dalgas\u0131na kendilerini kapt\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 biliyoruz. \u00d6zellikle Avrupa’y\u0131 kendine mesken tutan grup ve ki\u015filer, s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde etkisizle\u015fmi\u015f, m\u00fcltecile\u015fmi\u015f, kimileri de bunun \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne soyunmu\u015ftur. T\u00fcrkiye’de geli\u015ftirilen genel tasfiyecili\u011fe, bu cepheden g\u00fc\u00e7l\u00fc ideolojik ve politik destek gelmi\u015ftir. M\u00fcltecile\u015fmenin \u00e7ok kapsaml\u0131 ve boyutlu nedenleri var. Bunu incelemek, konumuz de\u011fildir.<\/div>\n

<\/p>\n

\u00d6zet olarak sol i\u00e7in \u015fu denilebilir: T\u00fcrkiye solu 12 Eyl\u00fcle kar\u015f\u0131 direnemedi\u011fi gibi, b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funluk bozgun bi\u00e7iminde bir ka\u00e7\u0131\u015f\u0131 ya\u015fad\u0131. Ka\u00e7\u0131\u015f, k\u00f6t\u00fc bir m\u00fcltecile\u015fme ve tasfiyecilik bi\u00e7iminde somutla\u015ft\u0131. Ve bu olgu, T\u00fcrkiye sol harekeline s\u00fcrekli hastal\u0131k ta\u015f\u0131d\u0131. Hastal\u0131k kapan b\u00fcnye ise s\u00fcrekli kan kaybetti, bir t\u00fcrl\u00fc kendini toparlayamad\u0131. Daha sonra K\u00fcrdistan Ulusal Kurtulu\u015f Hareketi, silahl\u0131 m\u00fccadele ile 12 Eyl\u00fcl’e kar\u015f\u0131 bir direni\u015f cephesini a\u00e7mas\u0131na ra\u011fmen sol kendini toparlayamad\u0131. Bug\u00fcn bile bu konuda \u00f6nemli sanc\u0131lar \u00e7ekiyor, toplumsal muhalefet ciddi d\u00fczeyde bir \u00f6nderlik krizini ya\u015f\u0131yor. Yani, hen\u00fcz 12 Eyl\u00fcl vurgununu a\u015famad\u0131lar…<\/div>\n

<\/p>\n

Asl\u0131nda yap\u0131lacaklar belliydi. Cuntaya kar\u015f\u0131 tek ba\u015f\u0131na ve cepheden aktif bir direni\u015f, uzun soluklu olmazd\u0131. D\u00fczenli bir geri \u00e7ekilme, g\u00fc\u00e7lerin uygun, bir yeniden d\u00fczenleni\u015fi ve geli\u015ftirilecek birle\u015fik bir direni\u015f cephesiyle fa\u015fizme kar\u015f\u0131 etkili, uzun soluklu ve sonu\u00e7 al\u0131c\u0131 bir direni\u015f hareketi \u00f6rg\u00fctlenebilseydi, T\u00fcrkiye tarihi ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc \u015fekillenebilirdi. Ama bu yap\u0131lmad\u0131. Yenilgi, bozgun, m\u00fcltecile\u015fme ve tasfiyecilik, solun 12 Eyl\u00fcl sonras\u0131 \u00e7izgisine damgas\u0131n\u0131 vuran ana \u00f6\u011feler oldu. Tasfiyecilik salt \u00f6rg\u00fctsel ve politik d\u00fczlemde olmad\u0131. Bu var. Ancak en \u00f6nemlisi, ideolojik, felsefik ve ya\u015fam tarz\u0131nda ya\u015fanan tasfiyecilik ve \u00f6zden bo\u015falmad\u0131r. Bu bozgun d\u00fczeyindeki yenilginin, tasfiyecili\u011fin kurumla\u015fmas\u0131, b\u00fct\u00fcn b\u00fcnyeyi egemenli\u011fi alt\u0131na almas\u0131 anlam\u0131na geliyor.<\/div>\n

<\/p>\n

Asl\u0131nda bozgun t\u00fcr\u00fcndeki ka\u00e7\u0131\u015f, yenilgi salt solla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Toplumsal muhalefetin di\u011fer bile\u015fenleri i\u00e7in de ayn\u0131 durum ge\u00e7erlidir. 12 Eyl\u00fcl’den sonra sendikac\u0131lar, teslim olmak i\u00e7in uzun kuyruklar olu\u015fturmu\u015flard\u0131r. Fa\u015fizme bu kadar kolayl\u0131\u011f\u0131n sa\u011flanmas\u0131, elbette, genelde sol ve toplumsal muhalefet \u00fczerinde derin izler b\u0131rakacakt\u0131r. \u0130deolojik ve psikolojik tasfiyecili\u011fin derinle\u015fmesinde, bu olgu \u00f6nemli bir rol oynayacakt\u0131r.<\/div>\n

<\/p>\n

\u00d6zetle; T\u00fcrkiye solu ve toplumsal muhalefeti, 12 Eyl\u00fcl’e kar\u015f\u0131 iyi bir s\u0131nav vermedi. \u00d6yle oldu\u011fu i\u00e7indir ki 12 Eyl\u00fcl’\u00fcn kamburunu, tasfiyecili\u011fini ve bunun derinlerdeki etkilerini bunca zamana ra\u011fmen atam\u0131yor. Solun; g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yapabilmek i\u00e7in, \u00f6ncelikle 12 Eyl\u00fcl s\u00fcrecindeki prati\u011fi ile do\u011fru ve radikal bir hesapla\u015fmas\u0131n\u0131 yapmak durumundad\u0131r. Yoksa at\u0131lan ad\u0131mlar\u0131n kal\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar do\u011furmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/div>\n

<\/p>\n

\n
<\/div>\n

<\/p>\n

VII.
<\/strong><\/div>\n

<\/p>\n

\n
<\/div>\n

<\/p>\n

\u00d6zet olarak 12 Eyl\u00fcl Askeri Darbesinin T\u00fcrkiye ve K\u00fcrdistan tarihinde, toplumsal, siyasal, ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel ya\u015fam\u0131 \u00fczerinde derin etkileri, tahribatlar\u0131 oldu. Bu darbe, TC\u2019nin emperyalizm ile neo-liberal politikalarla b\u00fct\u00fcnle\u015fme ve onunla uyum i\u00e7inde yeniden yap\u0131lanma, Kemalizm\u2019i restore etme, TC\u2019yi devlet olarak yeniden yap\u0131land\u0131rma, kar\u015f\u0131-devrimi s\u00fcreklile\u015ftirme hareketi oldu. Bug\u00fcn de devletin hukuksal-siyasal yap\u0131s\u0131na damgas\u0131n\u0131 vuran bu askeri darbe ve onun getirdi\u011fi kurumlard\u0131r\u2026<\/div>\n

<\/p>\n

Bir\u00e7ok \u00fclkede askeri fa\u015fist cuntalarla dar anlamda da olsa belli bir hesapla\u015fma olmas\u0131na ra\u011fmen 12 Eyl\u00fcl ile en geri d\u00fczeyde bile hesapla\u015f\u0131lmad\u0131. Bunun en temel nedenlerinden biri sol, demokrat ve sosyalist muhalefetin g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc iken, di\u011fer bir temel nedeni de 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn \u00f6z\u00fcnde Cumhuriyetin temel niteliklerini g\u00fcn\u00fcn ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re yeniden kurmas\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla 12 Eyl\u00fcl ile hesapla\u015fma hareketi, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak sitemin ve d\u00fczenin kendisiyle, emperyalizmle hesapla\u015fma hareketi olarak geli\u015fmek durumundayd\u0131. Bu ise d\u00fczeni ve devleti cepheden hedefleyen tutarl\u0131 devrimci hareketten ba\u015fkas\u0131 olmayacakt\u0131. Bir kez daha g\u00f6r\u00fcld\u00fc ve do\u011fruland\u0131 ki;<\/div>\n

<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de demokrasi sorunu, 12 Eyl\u00fcl ve onun \u015fefleriyle hesapla\u015fma sorunu, ger\u00e7ekten bir devrim ve iktidar sorunudur!<\/div>\n

<\/p>\n

12 Eyl\u00fcl ile hesapla\u015fma sorunu, hatta en s\u0131radan demokratikle\u015fme sorunu an\u0131lan perspektifle ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bir anlam kazanabilir; yoksa b\u00fct\u00fcn iyi niyetli yakla\u015f\u0131mlar bir iyi niyet olarak kalmaya mahk\u00fbmdur!<\/div>\n

<\/p>\n

12 Eyl\u00fcl ve onun b\u00fct\u00fcn sonu\u00e7lar\u0131yla hesapla\u015fmak m\u0131?<\/div>\n

<\/p>\n

Evet, bunun i\u00e7in devrimi ve iktidar perspektifini esas almak gerekir!<\/div>\n

<\/p>\n

\u0130\u015fte, do\u011fru, tutarl\u0131 ve samimi, sonu\u00e7 al\u0131c\u0131 duru\u015f bundan ba\u015fkas\u0131 de\u011fildir!<\/div>\n

<\/p>\n

\n
<\/div>\n

<\/p>\n

1998<\/div>\n

<\/p>\n

\n
<\/div>\n

<\/p>\n

<\/strong><\/div>\n

<\/div>\n

;<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n

\n
\n \n
\n \n \"Happy\"\n <\/a>\n
\n Happy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sad\"\n <\/a>\n
\n Sad <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Excited\"\n <\/a>\n
\n Excited <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sleepy\"\n <\/a>\n
\n Sleepy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Angry\"\n <\/a>\n
Angry<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n \n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Surprise\"\n <\/a>\n
Surprise<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n <\/div>\n <\/div>\n\n \n
Tweet<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Not: 10 y\u0131l \u00f6nce kaleme al\u0131nan bu de\u011ferlendirmenin bug\u00fcn i\u00e7in de ge\u00e7erli oldu\u011funa inan\u0131yoruz. Sosyalist\u00ea \u015eore\u015fger,12 Eyl\u00fcl 2008 \u00d6ns\u00f6zA\u015fa\u011f\u0131da okuyaca\u011f\u0131n\u0131z \u00e7al\u0131\u015fma 1998 y\u0131l\u0131nda kaleme al\u0131nd\u0131. Bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irdim, kimi yerlerini \u00e7\u0131kar\u0131p att\u0131m. Kimi b\u00f6l\u00fcmlerine eklemeler yapt\u0131m. Ama \u00f6z\u00fcne, genel sistemati\u011fine dokunmamaya \u00f6zen g\u00f6sterdim. Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u00fczerinden 7 y\u0131l gibi bir zaman ge\u00e7mi\u015f olmas\u0131na […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[30],"tags":[],"class_list":["post-189","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sabit"],"blocksy_meta":[],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/189","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=189"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/189\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=189"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=189"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=189"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}