{"id":1603,"date":"2008-09-25T19:50:03","date_gmt":"2008-09-25T17:50:03","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.mehmetcanyuece.com\/2008\/09\/25\/diyarbakir-zindanlarinda-kitlesel-devrim-eyluel-direnisi-m-can-yuece-4\/"},"modified":"2015-07-12T20:43:07","modified_gmt":"2015-07-12T18:43:07","slug":"diyarbakir-zindanlarinda-kitlesel-devrim-eyluel-direnisi-m-can-yuece-4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/diyarbakir-zindanlarinda-kitlesel-devrim-eyluel-direnisi-m-can-yuece-4\/","title":{"rendered":"D\u0130YARBAKIR Z\u0130NDANLARINDA K\u0130TLESEL DEVR\u0130M: EYL\u00dcL D\u0130REN\u0130\u015e\u0130 \/ M. Can Y\u00dcCE"},"content":{"rendered":"
\n
\n \t<\/i> Read Time:<\/span>100 Minute, 30 Second <\/div>\n\n <\/div>

\n\t\"14temmuz-mahkeme2_280x187\"<\/a>A\u015fa\u011f\u0131da okuyaca\u011f\u0131n\u0131z yaz\u0131, yakla\u015f\u0131k 20 y\u0131l önce yaz\u0131lan "Diyarbak\u0131r Zindan Direni\u015fi" adl\u0131 kitaptan al\u0131nan bir bölümdür. Virgülüne dahi dokunmadan oldu\u011fu gibi yeniden yay\u0131nl\u0131yoruz. Diyarbak\u0131r Direni\u015f gerçe\u011finin do\u011fru kavranmas\u0131na katk\u0131 sunaca\u011f\u0131na inan\u0131yoruz. 25 Eylül 2008, Sosyalistê \u015eore\u015fger<\/strong>\n<\/p>\n

\n\tD\u0130YARBAKIR Z\u0130NDANLARINDA K\u0130TLESEL DEVR\u0130M: EYLÜL D\u0130REN\u0130\u015e\u0130<\/strong>\n<\/p>\n

\n\tEylül 1983 direni\u015finden önceki direni\u015fler, bütün görkemlili\u011fine ve muazzam siyasal sonuçlar do\u011furmalar\u0131na kar\u015f\u0131n, cezaevi statüsünü köklü bir dönü\u015füme u\u011fratamad\u0131lar. Bunun çok önemli ve çe\u015fitli nedenleri var. Yukar\u0131daki bölümlerde aç\u0131klad\u0131k ve bu olgu, o direni\u015flerin büyüklü\u011fünü, görkemlili\u011fini gölgeleyemez. Cezaevinde kurulmu\u015f bulunan statüyü parçalama, da\u011f\u0131tma ve yerine insani de\u011ferler ve devrimci kimli\u011fimize uygun bir ya\u015fam kurma onuru Eylül 1983 direni\u015fine aittir. '81 Direni\u015fi, Mazlum, Dörtler ve 14 Temmuz'un yaratt\u0131\u011f\u0131 temel üzerinde geli\u015fen ve bu direni\u015fler zincirinin soylu bir halkas\u0131 olan Eylül direni\u015fini biraz ayr\u0131nt\u0131l\u0131ca incelememiz gerekiyor. Çünkü bu konuda bugüne dek çok \u015fey söylendi, yaz\u0131ld\u0131, çizildi. Tabii herkes, kendi cephesinden olaya yakla\u015ft\u0131, bakt\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla olay\u0131 kendine yontma, daha fazla siyasal yarar elde etme durumu s\u0131kça görüldü. Bu, zindan gerçekli\u011finin ve bu ba\u011flamda Eylül direni\u015finin çarp\u0131t\u0131lmas\u0131 ve yanl\u0131\u015f gösterilmesi anlam\u0131na da geliyordu. Eylül direni\u015fi gerçekli\u011fini, tarihsel geli\u015fme perspektifi içinde irdeleyip gruplar\u0131n konumlar\u0131n\u0131 ve durumlar\u0131n\u0131 tam bir nesnellikle yerli yerine oturtmaya çal\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Böylece bu konudaki çarp\u0131tmalar, kendine yontma hesaplar\u0131 da gerekli yan\u0131t\u0131 bulmu\u015f olacak ve devrimci kamuoyu gerçekleri ö\u011frenme f\u0131rsat\u0131n\u0131 yakalam\u0131\u015f olacakt\u0131r. 14 Temmuz büyük ölüm orucu eyleminin sonuçland\u0131r\u0131lmas\u0131ndan sonraki geli\u015fmeleri özetleyerek i\u015fe ba\u015flayaca\u011f\u0131z.\n<\/p>\n

\n\t\n<\/p>\n

\n\t1<\/strong>\n<\/p>\n

\n\t14 TEMMUZ'DAN SONRAK\u0130 GEL\u0130\u015eMELER<\/strong>\n<\/p>\n

\n\t14 Temmuz eyleminin ba\u015far\u0131yla sonuçlanmas\u0131ndan sonra, öncelikli görev, onun getirdi\u011fi ve kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kazan\u0131mlara ve haklara sahip ç\u0131kmak ve pratikte oturtmakt\u0131. En önemli kazan\u0131mlar, yaz\u0131l\u0131 savunma hakk\u0131, itirafa zorlama politikas\u0131n\u0131n geriletilmesi ve i\u015fkencenin durdurulmas\u0131 veya hafifletilmesi biçiminde somuttand\u0131.\n<\/p>\n

\n\t1982'nin sonbahar aylar\u0131nda, duru\u015fmalar sürüyordu. PKK ana davas\u0131 son a\u015famas\u0131na varm\u0131\u015ft\u0131 art\u0131k. S\u0131k s\u0131k mahkemeye ç\u0131k\u0131l\u0131yordu. Bu dönemde mahkemeye ç\u0131kan arkada\u015flar, 14 Temmuz'un siyasal ve tarihsel anlam\u0131n\u0131 anlat\u0131yor, 14 Temmuz kahramanlar\u0131n\u0131n an\u0131lar\u0131na sayg\u0131s\u0131n\u0131 ve ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurguluyor, fa\u015fist Türk sömürgecili\u011finin zindan politikas\u0131n\u0131 ve sergilenen vah\u015feti te\u015fhir ediyor, yarg\u0131l\u0131yordu. Bu te\u015fhir ve aç\u0131\u011fa ç\u0131karma tutumu, bir kampanya biçiminde ve kitlesel boyutlarda gerçekle\u015fiyor ve sürüyordu. Yine bu ba\u011flamda, daha önce itiraf zorlamalar\u0131na dayanamayarak itirafç\u0131 konumuna dü\u015fenler, ilk ç\u0131kt\u0131klar\u0131 duru\u015fmalarda itiraflar\u0131n\u0131 geri al\u0131yor, bunun gerekçelerini geni\u015f geni\u015f anlat\u0131yor, kendilerinin geçmi\u015f tutumunu mahkûm ederek partiyi ve direni\u015fçi çizgisini yüceltiyordu. Böylece, mahkemeler, mahkeme kürsüleri, sömürgecili\u011fin ve uygulamalar\u0131n\u0131n yarg\u0131land\u0131\u011f\u0131, ulusal kurtulu\u015f davas\u0131n\u0131n ve zindan direni\u015fçili\u011finin savunuldu\u011fu, yüceltildi\u011fi devrimci bir platforma dönü\u015ftürüldü.\n<\/p>\n

\n\tBu, çok önemliydi. Cezaevi kitlesinin Mazlum, Dörtler ve en son 14 Temmuz direni\u015fleriyle ba\u015flayan kendi kendini sorgulama, kendine gelme, kendine güven vb. e\u011filim ve duygular\u0131n geli\u015fmesi sürecinin h\u0131zlanmas\u0131 ve giderek belli bir olgunlu\u011fa ula\u015fmas\u0131na i\u015faret ediyordu. Yani, cezaevi bir kitlesel direni\u015fe do\u011fru yol al\u0131yordu art\u0131k. Kitlelerin moral ve ruh durumu, siyasal e\u011filimi buna i\u015faret ediyordu. 14 Temm\u0131\u0131z'dan sonraki mahkeme tutumlar\u0131, bu süreci olgunla\u015ft\u0131r\u0131yordu. Daha önce (1980-81) teslimiyete dört elle sar\u0131lan, kurtulu\u015fu teslim olu\u015fta gören, tam bir \u015fok, panik ve beklenti gerginli\u011fi içinde ya\u015fayan kitlenin geli\u015fen direni\u015flerle kendi kendine gelmeye ba\u015flamas\u0131, kendini sorgulamas\u0131, olumsuz e\u011filim ve ö\u011felerle bir hesapla\u015fmaya tutu\u015fmas\u0131, direni\u015fçi duygular\u0131n geli\u015fme kaydetmesi Diyarbak\u0131r zindanlar\u0131 aç\u0131s\u0131ndan çok önemli bir durumdur. Bu olguda 14 Temmuzun rolü çok büyüktür.\n<\/p>\n

\n\t14 Temmuz'dan sonra moral üstünlük devrimci tutsaklara geçmi\u015ftir. Mahkemedeki tutumlar\u0131 ve cezaevinde belli uygulamalara kar\u015f\u0131 al\u0131nan tav\u0131r vb. bunun aç\u0131k i\u015faretidir.\n<\/p>\n

\n\t1982'nin sonlar\u0131nda PKK ana davas\u0131n\u0131n savunmalar\u0131 ba\u015flad\u0131. Gündemde \u015fu soru vard\u0131: Fa\u015fist yönetim yaz\u0131l\u0131 savunma hakk\u0131n\u0131 kullanmam\u0131za kar\u015f\u0131 nas\u0131l bir tav\u0131r alacakt\u0131r? Bu hakk\u0131m\u0131z\u0131 kullanmada kesin kararl\u0131yd\u0131k. Hayri yolda\u015f\u0131n vasiyetini ölüm pahas\u0131na yerine getirecektik. E\u011fer verdikleri sözleri tutmaz, yaz\u0131l\u0131 savunma yapmam\u0131z\u0131 engellerlerse, yeniden ölüm orucuna ba\u015flayacakt\u0131k, karar\u0131m\u0131z buydu.\n<\/p>\n

\n\tTüm arkada\u015flardan bu temelde haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmalar\u0131 istenmi\u015fti. An\u0131ya sayg\u0131n\u0131n önko\u015fulu siyasal savunma hakk\u0131n\u0131n en asgari ölçülerde de olsa kullan\u0131lmas\u0131yd\u0131. Bu konuda kesinlikle geri ad\u0131m at\u0131lmayacakt\u0131. Bu, ayn\u0131 zamanda 14 Temmuz kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 koruma ve yerle\u015ftirme kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n somut bir ifadesiydi.\n<\/p>\n

\n\tAna dava savunmalar\u0131 gelip çatt\u0131\u011f\u0131nda, yaz\u0131l\u0131 savunma hakk\u0131n\u0131 engellemek için birçok yola ba\u015fvurdular. Resmen bu hakk\u0131 yasaklamad\u0131lar. Ancak kâ\u011f\u0131t-kalem vermemekten tutal\u0131m da, aç\u0131k tehditlere ve i\u015fkencelere varan bir dizi engelleyici önleme ba\u015fvurdular. Cezaevi hoparlöründen aç\u0131kça pi\u015fmanl\u0131\u011fa ça\u011fr\u0131lar yap\u0131ld\u0131, siyasi savunma yapanlar tehdit edildi. Bunlara ra\u011fmen, tüm olanaks\u0131zl\u0131klar ve olumsuz ko\u015fullar zorlanarak siyasi savunmalar yaz\u0131ld\u0131, tam kapsaml\u0131 olmasalar da bu yaz\u0131l\u0131 savunmalar mahkeme dosyalar\u0131na konuldu. Yaz\u0131l\u0131 savunmay\u0131 tam olarak yasaklamad\u0131lar, yasaklayamad\u0131lar, çünkü bu konuda kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z defalarca vurgulanm\u0131\u015ft\u0131. Böyle bir yasak kar\u015f\u0131s\u0131nda yeni bir ölüm orucunu göze almalar\u0131 gerekiyordu, göze alamad\u0131lar. Yaz\u0131l\u0131 savunma konusu bizim için bir s\u0131navd\u0131, s\u0131nav ba\u015far\u0131yla verilmi\u015fti.\n<\/p>\n

\n\tBütün bunlar\u0131, Eylül'e nas\u0131l geldi\u011fimizi vurgulamak aç\u0131s\u0131ndan anlat\u0131yoruz. Eski statünün kabul edilmeyece\u011fi somut karar\u0131n\u0131n 14 Temmuzla verildi\u011fini ve sonras\u0131 geli\u015fmelerin bu karar\u0131 peki\u015ftirip olgunla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatmak istiyoruz. Eylül direni\u015fini "kendili\u011findenci" bir hareket olarak de\u011ferlendiren ki\u015fi veya gruplara, Eylül öncesi siyasal olay ve geli\u015fmeleri an\u0131msatmak için bu ayr\u0131nt\u0131lara giriyoruz.\n<\/p>\n

\n\tYaz\u0131l\u0131 savunma hakk\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131, olanaks\u0131zla\u015fmas\u0131 tavr\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda ölüm orucuna ba\u015flama karar\u0131, giderek, statüyü de\u011fi\u015ftirme, yerine yeni ya\u015fanabilir bir statüyü kurma hedefiyle geli\u015fip zenginle\u015fecektir. Ve bu, daha somut çabalara, haz\u0131rl\u0131klara, çal\u0131\u015fmalara dönü\u015fecektir.\n<\/p>\n

\n\t14 Temmuz ölüm orucuna kat\u0131lan arkada\u015flar, 35'den ve di\u011fer kitleden tecrit edilmi\u015flerdi. 36. ko\u011fu\u015fa konulmu\u015flard\u0131. Tüm tecrit çabalar\u0131na kar\u015f\u0131n, 35 ile sürekli bir ba\u011flant\u0131lar\u0131 vard\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla savunma a\u015famas\u0131nda, yeniden direni\u015f, ölüm orucu vb. eylemlere haz\u0131rl\u0131k çabalar\u0131 koordineli ve örgütlü bir tarzda yürütüldü. Bu yönlü dü\u015fünce ve karar\u0131m\u0131z, 36'da bulunan Partizanc\u0131ya da söylenmi\u015ftir. Kendisi de bu dü\u015fünce ve karar\u0131 olumlu bulmu\u015ftur.\n<\/p>\n

\n\t1983'ün Ocak'\u0131nda H.H. Karaku\u015f'un kendili\u011finden, hiç bir zorlama ve bask\u0131 olmaks\u0131z\u0131n itirafta bulunmas\u0131, cezaevinde bask\u0131 ve i\u015fkencenin yeniden vah\u015fet boyutlar\u0131na s\u0131çramas\u0131na yol açt\u0131. O döneme dek, 14 Temmuz'un etkisiyle, k\u0131smen bir gerileme, yava\u015flama olmu\u015ftu i\u015fkencede. Ancak H. H. Karaku\u015f'un itiraf\u0131, fa\u015fist Türk sömürgecili\u011fini yeniden umutland\u0131rd\u0131, cesaretlendirdi ve itiraf dayatmalar\u0131n\u0131 yayg\u0131n bir tarzda gündemle\u015ftirdi. \u0130\u015fkence, vah\u015fet boyutlar\u0131nda sürüyor olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, vurgulayal\u0131m ki, 14 Temmuz ve sonras\u0131 pratik tav\u0131rlar\u0131n kitlede yaratt\u0131\u011f\u0131 moral üstünlük ve direni\u015f e\u011filimini pek etkileyemedi; geli\u015fen, güçlenen hep direni\u015f e\u011filimi oldu.\n<\/p>\n

\n\tÖte yanda, itiraf politikas\u0131n\u0131n vah\u015fet e\u015fli\u011finde yeniden gündemle\u015ftirilmesi yeni bir direni\u015fi örgütleme çabalar\u0131n\u0131, daha somut ve h\u0131zl\u0131 bir tarzda ele al\u0131nmas\u0131n\u0131 dayatt\u0131. Hayri'lerin, Kemal'lerin, Mazlumlar\u0131n an\u0131s\u0131 bunu zorunlu k\u0131l\u0131yordu, bir an önce harekete geçmemizi emrediyordu. Direni\u015fi daha üst boyutlara, sonuç getirici düzeylere s\u0131çratmak tutumu ile an\u0131lar\u0131na ba\u011fl\u0131l\u0131k ve sayg\u0131 gerçekle\u015febilirdi. Tersi bir ya\u015fam, zindan \u015fehitlerinin an\u0131s\u0131na, vasiyetlerine ve u\u011fruna ölüme ko\u015ftuklar\u0131 büyük davaya ihanet olacakt\u0131. Onurla ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 ve zindan burçlar\u0131na diktikleri direni\u015f bayra\u011f\u0131n\u0131 dalgaland\u0131rmak ve tüm zindan\u0131 bununla donatmak, bizim için olmazsa olmaz bir yükümlülüktü. Dü\u015fman\u0131n somut itirafa yönelik çabalar\u0131 bizim harekete geçmemizi zorunlu k\u0131l\u0131yordu zaten. Bu, 14 Temmuz'un sonuçlar\u0131na getirdi\u011fi hak ve kazan\u0131mlara bir sald\u0131r\u0131yd\u0131, çünkü.\n<\/p>\n

\n\t\n<\/p>\n

\n\t2<\/strong>\n<\/p>\n

\n\tEYLÜL D\u0130REN\u0130\u015e\u0130N\u0130N ÖRGÜTLEN\u0130\u015e\u0130<\/strong>\n<\/p>\n

\n\tAna davada savunmalar yaz\u0131l\u0131 olarak yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. H.H. Karaku\u015f ve tavr\u0131 te\u015fhir edilmi\u015fti. Bu dönemdeki mahkeme tav\u0131rlar\u0131, yeniden direni\u015fe ça\u011fr\u0131 mesaj\u0131n\u0131 veriyordu. Bu, gerekli yank\u0131y\u0131 bulup direni\u015f e\u011filimine ivme kazand\u0131r\u0131yordu. Dolay\u0131s\u0131yla yeniden \u015fiddetle dayat\u0131lan itiraf politikas\u0131 önünde devrimci bir set olu\u015fturuyordu. Bütün bunlar olumlu geli\u015fmelerdi. Ancak tek ba\u015f\u0131na yeterli de\u011fildi! Büyük, sars\u0131c\u0131 bir direni\u015fe ba\u015flamak, yönelmek gerekliydi.\n<\/p>\n

\n\t1983'ün mart ba\u015flar\u0131nda, daha önce 36'ya konulan arkada\u015flar (14 Temmuz eylemine kat\u0131lanlar) 35. ko\u011fu\u015fa getirildi. Bu iyi oldu. Direni\u015f-eylem haz\u0131rl\u0131klar\u0131 daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve h\u0131zl\u0131 yürütülebilirdi art\u0131k. Yukar\u0131da da belirtti\u011fimiz gibi sorun, mevcut statü alt\u0131nda ya\u015fam\u0131 sürdürmek mi, yoksa sürdürmemek mi biçiminde bir soru de\u011fildi. Bu statü zaten hiç bir zaman benimsenmemi\u015f-sindirilememi\u015fti. Her direni\u015fimizin hedefi statüyü parçalamakt\u0131. Ama bu, bir güç sorunuydu. Gelinen noktada, statüyü tümden de\u011fi\u015ftirme, yerine en asgari insani ve devrimci de\u011ferlere ve ölçülere uygun bir ya\u015fam biçimi kurma temel, güncel hedefti. O halde gündemdeki sorun, mevcut statüyü nas\u0131l de\u011fi\u015ftirece\u011fiz, hangi yöntemlerle, hangi eylem biçimleriyle ve hareket tarz\u0131yla? \u0130\u015fte sorunumuz buydu, tart\u0131\u015faca\u011f\u0131m\u0131z ve somut ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 netle\u015ftirece\u011fimiz konu buydu. Yoksa tart\u0131\u015fman\u0131n ilk noktas\u0131, mevcut statü sürsün mü, sürmesin mi sorusu de\u011fildi. Böyle bir \u015fey "ç\u0131k\u0131\u015f\u0131" yanl\u0131\u015f noktada yapmak olurdu.\n<\/p>\n

\n\t14 Temmuz eylemine kat\u0131lan arkada\u015flar\u0131n 35'c gelmesinden sonra, direni\u015f haz\u0131rl\u0131klar\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131, çok daha somut biçimler kazand\u0131. Arkada\u015flar\u0131n görü\u015fleri al\u0131nd\u0131, eylem program\u0131 ve plan\u0131 konusunda yo\u011fun tart\u0131\u015fmalar ba\u015flad\u0131. Ortaya ç\u0131kan ilk sonuç, direni\u015fin ölüm orucu ile ba\u015flat\u0131lmas\u0131 biçiminde oldu. Gruplar halinde ba\u015flayan ve süren bir ölüm orucu, tüm arkada\u015flar\u0131n ortak dü\u015füncelerini yans\u0131t\u0131yordu. Fakat i\u015f bununla bitmiyordu. Eyleme ne zaman, hangi gün ba\u015flanacak, ölüm orucuna kat\u0131lmayan kitlenin direni\u015fe kat\u0131l\u0131m tarz\u0131, eylem boyunca izlenecek hareket tarz\u0131, istemler ve hedefler konusunda esnek ve dayat\u0131c\u0131 olaca\u011f\u0131m\u0131z noktalar vb. konular ve ayr\u0131nt\u0131lar henüz netle\u015fmeyi bekliyordu. Zamanlama olarak önce, ana davan\u0131n karara ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 gün olarak a\u011f\u0131rl\u0131k kazand\u0131. Buna göre duru\u015fmalar\u0131n bitti\u011fi karar\u0131n aç\u0131klanaca\u011f\u0131 karar günü eyleme ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z aç\u0131klanacak ve sloganlar at\u0131larak bu tav\u0131r daha anlaml\u0131 k\u0131l\u0131nacakt\u0131. Ancak, bu konuda da tart\u0131\u015fmalar sürdü. Bir görü\u015fe göre, karar günü uygun de\u011fildi, karardan sonra ko\u011fu\u015flarda a\u011f\u0131r ceza alan arkada\u015flar da gelecekti. Böylece bile\u015fimimiz ve eylemin ba\u015far\u0131 ve kitleselle\u015fme \u015fans\u0131 daha da artacakt\u0131. Bu arkada\u015flar eyleme ba\u015flama zaman\u0131 olarak karar sonras\u0131 bir tarihi öneriyorlard\u0131. Öte yandan eylem plan\u0131nda henüz belirsizlikler vard\u0131, kitlenin direni\u015fe kat\u0131l\u0131m biçimi vb. konularda. Ve bu tart\u0131\u015fmalardan sonra eylemi ana dava karar\u0131ndan (24 May\u0131s) sonraki bir tarihte ba\u015flatma görü\u015fü a\u011f\u0131rl\u0131k kazand\u0131 ve karara dönü\u015ftü. Böylece, daha çok kadro belli bir yerde yo\u011funla\u015facakt\u0131 (a\u011f\u0131r cezal\u0131lar\u0131n bir ko\u011fu\u015fta toplanmas\u0131 yönünden), eylem plan\u0131ndaki belirsizlikler netle\u015fecek, belli kayg\u0131lar giderilecek ve arkada\u015flar ruhsal olarak daha da haz\u0131rl\u0131kl\u0131 duruma geleceklerdi. Bütün bu gerçekler ve etkenler bir arada dü\u015fünüldü\u011fünde, eylem zamanlamas\u0131n\u0131n niye ana dava karar\u0131ndan sonraki bir güne b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 daha iyi anla\u015f\u0131lacakt\u0131r. Eyleme ana dava karar\u0131ndan sonra geçecektik. Tart\u0131\u015fmalar sürecinde böyle bir karar ç\u0131kt\u0131.\n<\/p>\n

\n\tAna davan\u0131n karar\u0131 24 May\u0131s günü okundu. Bütün gruplar (Diyarbak\u0131r, Urfa, Siirt-Batman ve Mardin) birlikte götürülmü\u015ftük. Duru\u015fma hâkimi karar\u0131 yüzümüze okudu. Önceden al\u0131nan karar gere\u011fi, karar\u0131n okunmas\u0131 bittikten sonra ve mahkeme heyeti henüz salonu terk etmeden önce bir arkada\u015f saptanan sloganlar\u0131 yüksek sesle atacak di\u011ferleri ise bunu iki veya üç kez tekrarlayacaklard\u0131. Her \u015fey planland\u0131\u011f\u0131 gibi geli\u015fti. Karar\u0131n okunmas\u0131 bittikten hemen sonra bir arkada\u015f, "Ya\u015fas\u0131n PKK!" diye ba\u011f\u0131rd\u0131. Salondaki tüm tutsaklar hep bir a\u011f\u0131zdan y\u0131llar\u0131n kinini, öfkesini ve ac\u0131s\u0131n\u0131 konu\u015fturarak, "Ya\u015fas\u0131n PKK!" slogan\u0131 ile salonu inlettiler. Ard\u0131ndan "Ya\u015fas\u0131n Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k!" ve "Kahrolsun sömürgecilik!" sloganlar\u0131 at\u0131ld\u0131. Bu, do\u011fruyu söylemek gerekirse y\u0131llar\u0131n öfke patlamas\u0131yd\u0131. Fa\u015fist sömürgeci yönetim böyle bir eylemi beklemiyordu anla\u015f\u0131lan. \u015eoke olmu\u015ftu, mahkeme salonu sloganlar\u0131m\u0131zla inledi\u011fi zaman, onlar sus-pus ve \u015fa\u015fk\u0131n bir \u015fekilde izlemekle yetindiler. Tepkileri, \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k ve bir \u015fey yapamama biçiminde somutland\u0131. PKK sava\u015f tutsaklar\u0131 bir s\u0131nav\u0131 daha ba\u015far\u0131yla geçmi\u015flerdi. Bu alanda bir gelenek geli\u015ftirmi\u015f oluyorlard\u0131. Karara kar\u015f\u0131 yükseltilen sloganlar 14 Temmuz'a eklenen bir halkayd\u0131. Kitledeki direni\u015fçi e\u011filimin geli\u015fimine bir katk\u0131da bulunacakt\u0131. Eylül direni\u015finin kitlesel zeminini olgunla\u015ft\u0131racakt\u0131. Yani bu, direni\u015fin bir ad\u0131m daha geli\u015ftirilmesi demekti. Fa\u015fist yönetim mahkeme salonunda slogan eylemine kay\u0131ts\u0131z kald\u0131, ancak, zindan koridorlar\u0131nda bütün h\u0131\u015fm\u0131yla sald\u0131racak ve 35'dcki arkada\u015flar vah\u015fi bir i\u015fkence seans\u0131ndan geçeceklerdi. Fakat önemli olan devrimci bir görevin yerine getirilmesi ve bunun yaratt\u0131\u011f\u0131 gönül ve vicdan rahatl\u0131\u011f\u0131yd\u0131, sömürgeci vah\u015fetin verdi\u011fi ac\u0131 geçiciydi.\n<\/p>\n

\n\tAyn\u0131 gün, a\u011f\u0131r ceza alanlar (\u0130dam, Müebbet, 24 y\u0131l vb.) ile kendilerince tehlikeli gördükleri arkada\u015flar\u0131 36. ko\u011fu\u015fa (yani sa\u011f taraftaki hücrelere) koydular. 80 dolaylar\u0131nda arkada\u015f birikti 36'da.\n<\/p>\n

\n\t36'da direni\u015fe ili\u015fkin tüm haz\u0131rl\u0131klar yeniden ele al\u0131n\u0131p gözden geçirildi. Eylem program\u0131ndan, eylem plan\u0131na kadar, bütün esaslar ve ayr\u0131nt\u0131lar tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131 ve en son \u015feklini ald\u0131. Eylem program\u0131nda, dayat\u0131c\u0131 olaca\u011f\u0131m\u0131z, yani vazgeçemeyece\u011fimiz esaslar ile esas istemleri kabulüne kar\u015f\u0131l\u0131k esnek davranaca\u011f\u0131m\u0131z istemler tek tek tart\u0131\u015f\u0131larak belirlendi. Eylem biçimleri, ölüm orucu d\u0131\u015f\u0131nda kalan kitlenin fiili direni\u015fe kat\u0131l\u0131m biçimi, direni\u015f boyunca gözetilecek hareket tarz\u0131, idare ile ili\u015fkiler vb. Bütün ayr\u0131nt\u0131lar büyük bir özen ve dikkatle saptand\u0131.\n<\/p>\n

\n\tÇok dikkatli davranmam\u0131z gerekiyordu ve yanl\u0131\u015f bir \u015fey yapmak istemiyorduk. Cezaevinde ya\u015fayan binlerce tutsa\u011f\u0131n ya\u015fam ve siyasal gelece\u011fi söz konusuydu. En önemlisi teslimiyet ve ihanet biçiminde somutlanan fa\u015fist cuntan\u0131n, halk\u0131m\u0131z\u0131n ulusal kurtulu\u015f umudunu duvarlar\u0131n berisinde bo\u011fma politikas\u0131n\u0131 kesin geriletme-püskürtme sorumlulu\u011fumuz vard\u0131. Bu anlamda, sorun partimiz ve halk\u0131m\u0131z aç\u0131s\u0131ndan ya\u015famsal denebilecek kadar önemli bir sorundu. O bak\u0131mdan çok dikkatli yakla\u015f\u0131yorduk ve kesin ba\u015farmak, zafer kazanmak amac\u0131 ve azmiyle e\u011filiyorduk soruna. Bir daha al\u0131nacak bir yenilginin siyasal intihar olaca\u011f\u0131n\u0131 biliyorduk. \u0130htiyatl\u0131yd\u0131k, ama bir o kadar da kararl\u0131 ve azimliydik. Kazanaca\u011f\u0131m\u0131za kesin inan\u0131yorduk. Dayanaca\u011f\u0131m\u0131z bir miras, bir geçmi\u015f ve direni\u015f gelene\u011fi vard\u0131. Gerekli dersleri bilince ç\u0131karm\u0131\u015ft\u0131k. Bizim yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z da bu derslerin, bu bilincin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda direni\u015f planlamas\u0131n\u0131 ve somut haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131 yapmakt\u0131.\n<\/p>\n

\n\tSorunu teorik düzeyde çözümlemek, dü\u015fünce düzeyinde planlamas\u0131n\u0131 yapmak gerekiyordu. Bu, ba\u015far\u0131n\u0131n ön ko\u015fuluydu ku\u015fkusuz. Ancak i\u015f bununla bitmiyordu. Ayn\u0131 zamanda eylem kadrolar\u0131n\u0131 ve kitleyi haz\u0131rlamak, görev ve sorumluluklar\u0131n\u0131 kavratmak, direni\u015f psikolojisine sokmak çok önemliydi. Gerek 36 ve gerekse 35'te eylem program\u0131 ve plan\u0131 do\u011frultusunda, olas\u0131 geli\u015fmelere kar\u015f\u0131 tak\u0131n\u0131lacak tav\u0131rlar vb. konularda yo\u011fun bir e\u011fitim, haz\u0131rl\u0131k çal\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131ld\u0131. Bunun için yeterli zaman\u0131m\u0131z da vard\u0131.\n<\/p>\n

\n\tHer \u015fey tamamd\u0131. Geriye zamanlamas\u0131 kal\u0131yordu direni\u015fin. Zamanlama ve zemin çok önemliydi. O bak\u0131mdan bu noktada dikkatli davranmak zorundayd\u0131k. Bir kez an ve zemin saplan\u0131rken, eylemi en geni\u015f bir \u015fekilde d\u0131\u015f kamuoyuna ve cezaevi kitlesine duyurabilme olana\u011f\u0131 ve f\u0131rsat\u0131na sahip olmal\u0131yd\u0131k. E\u011fer eylemin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, hedef ve istemlerini cezaevi kitlesine ve d\u0131\u015f kamuoyuna duyuramasayd\u0131k; bu i\u015fi en iyi biçimde ba\u015faramasayd\u0131k, eylemin ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 gölgelenebilir, belli riskler alt\u0131na girebilirdi. Yo\u011fun bir iç ve d\u0131\u015f tecridi ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bir kez daha hat\u0131rlatmak istiyoruz. Eylemimizin, hedef ve istemlerini, mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 en iyi biçimde cezaevi kitlesine ve d\u0131\u015f kamuoyuna duyurma olana\u011f\u0131n\u0131 mahkemelerde elde edebilecektik. Böylece eylemin aç\u0131klanmas\u0131 zemini konusu bu anlamda çözümlenmi\u015f oluyordu. Ama bu noktada, hangi mahkemede sorusu yan\u0131t bekliyordu. Ana dava sonuçlanm\u0131\u015ft\u0131. 36'da bulunan arkada\u015flar\u0131n mahkemeye s\u0131k s\u0131k ve toplu (büyük gruplar halinde) biçimde ç\u0131kma olana\u011f\u0131 oldukça azalm\u0131\u015ft\u0131. Siverek-Hilvan grubu vard\u0131. Bu ise küçük gruplar halinde ç\u0131kabiliyordu. Cezaevine en geni\u015f \u015fekilde duyurma amac\u0131m\u0131za pek uygun de\u011fildi. Mahkemeye bireysel planda ç\u0131kmalar da oluyordu. Ancak bunlar da tatmin edici de\u011fildi. Geriye, Suruç grubu kalm\u0131\u015ft\u0131. Ancak onun savunma a\u015famas\u0131na daha zaman vard\u0131. (A\u011fustos'un sonlar\u0131 Eylülün ba\u015flar\u0131.) Bir yanda bir an önce eyleme geçme iste\u011fi ile eylemi en geni\u015f bir biçimde duyurma amac\u0131 aras\u0131ndaki çeli\u015fki içinde s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 günler ya\u015fad\u0131k. Böyle bir beklenti y\u0131prat\u0131c\u0131 oluyor. Ama ak\u0131ll\u0131 ve ihtiyatl\u0131l\u0131k a\u011f\u0131r bas\u0131yor her defas\u0131nda. Bir ara her \u015feye ra\u011fmen Hilvan-Siverek grubunda eylemi aç\u0131klama karar\u0131 al\u0131nd\u0131. Bu uygulamaya konulacakt\u0131. Ancak mahkemede, avukatlar\u0131nda haz\u0131r bulundu\u011fu bir s\u0131rada görevli arkada\u015f\u0131n söz isteme \u0131srarlar\u0131na kar\u015f\u0131n, duru\u015fma hâkimi söz hakk\u0131 vermeyince eylemin aç\u0131klanmas\u0131 da gerçekle\u015ftirilmedi. Dolay\u0131s\u0131yla eyleme geçme zaman\u0131 Suruç grubunun savunmalar\u0131na kald\u0131. Suruç grubu, bu konudaki beklentilerimize cevap verecek durumdayd\u0131.\n<\/p>\n

\n\tSan\u0131r\u0131z, 24 May\u0131s'tan 1 Eylül'e dek geçen 3 ayl\u0131k sürenin nedenini de böylece aç\u0131klam\u0131\u015f oluyoruz. Gecikme keyfi bir \u015fey de\u011fil, aç\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gerekçelerden dolay\u0131 gerçekle\u015fiyor. Belki biraz daha ac\u0131 çektik, ancak sabr\u0131m\u0131z\u0131n ürünlerini de toplad\u0131k sonunda!\n<\/p>\n

\n\tAn\u0131lan bu dönemde, fa\u015fist yönetimin üzerimizdeki bask\u0131 ve i\u015fkenceleri daha da yo\u011funla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayal\u0131m. Bir defas\u0131nda bir arkada\u015f hücresinden koridora al\u0131narak dakikalarca i\u015fkenceye tabi tutuldu. Sözlü kar\u015f\u0131 koymalar\u0131m\u0131za, müdahalemize kar\u015f\u0131n i\u015fkenceye devam ettiler. Ölümüne dövüyorlard\u0131. Bize gözda\u011f\u0131 vermeyi dü\u015fünüyorlard\u0131. \u0130\u015fkence öyle pervas\u0131zca yap\u0131l\u0131yordu ki, sessiz kalmak mümkün de\u011fildi. Ve hep bir a\u011f\u0131zdan avaz\u0131m\u0131z ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131 kadar ba\u011f\u0131rd\u0131k, metal tabaklarla kap\u0131lar ve demir parmakl\u0131klara vurmaya ba\u015flad\u0131k. Bu tür eylem hemen hemen ilk oluyordu, (Cezaevinin yeni aç\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ilk dönemdeki hücre camlar\u0131n\u0131n ve lavabolar\u0131n\u0131n k\u0131r\u0131lmas\u0131 eylemini saymazsak.) büyük bir tepkiydi. \u0130\u015fkence ve vah\u015fete kar\u015f\u0131 tavr\u0131m\u0131z\u0131 aç\u0131kça dile getiriyordu. \u0130dare, bu eylemimizi izlemekle yetindi. 10 dakika kadar süren ba\u011f\u0131rma ve kap\u0131ya vurma eyleminden sonra bizim ko\u011fu\u015fla dövme ve i\u015fkence uygulamas\u0131ndan vazgeçtiler. En az\u0131ndan ko\u011fu\u015fta buna yeltenmediler. Yaln\u0131z bir kez daha, bir arama s\u0131ras\u0131nda bir arkada\u015f\u0131 dövmeye yeltendiler, ayn\u0131 tepkiyle kar\u015f\u0131l\u0131k verdik. An\u0131nda vazgeçtiler. Ciddi eylem haz\u0131rl\u0131klar\u0131m\u0131z oldu\u011fu için ba\u011f\u0131rma ve kap\u0131 dövme tavr\u0131n\u0131 t\u0131rmand\u0131rmad\u0131k, k\u0131sa tuttuk. \u0130darenin i\u015fkenceyi t\u0131rmand\u0131rmas\u0131 ve dayan\u0131lmaz boyutlarda sürdürmesi durumunda, her \u015feye ra\u011fmen, ölüm orucu eylemini öne almak durumunda kalacakt\u0131k. Karar\u0131m\u0131z böyleydi! Toplu ba\u011f\u0131rma ve kap\u0131lara vurma eylemi cezaevi kitlesini olumlu yönde etkiledi, direni\u015fçi e\u011filimlerini, kendilerine ve direni\u015fe güven duygular\u0131n\u0131 daha da geli\u015ftirdi. \u0130dareye de belli mesajlar verdi.\n<\/p>\n

\n\t\u015eu noktay\u0131 da belirtelim: 35 ve 36'da somut haz\u0131rl\u0131klar yap\u0131l\u0131rken mahkemeye gidi\u015flerde ko\u011fu\u015flardaki arkada\u015flara direni\u015fe haz\u0131r olmalar\u0131 yönünde haberler, mesajlar iletiliyordu. Geli\u015fmeleri izlemeleri, 36'dan i\u015faret beklemeleri sürekli vurgulan\u0131yordu. Yani, ko\u011fu\u015flar kitlesi, Eylül'e gelindi\u011finde habersiz-bilgisiz de\u011fildi. \u0130stenilen düzeyde bir örgütlülük yoktu, ancak belli ölçülerde bir direni\u015f havas\u0131na sokulabilmi\u015flerdi. Bu olguyu, 5 Eylülü "kendili\u011findencilik" olarak de\u011ferlendirenlerin görü\u015flerinin sakatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 göstermek için hat\u0131rlat\u0131yoruz. Ayr\u0131ca Eylüle nas\u0131l geldi\u011fimizi aç\u0131klamak için de…\n<\/p>\n

\n\t\n<\/p>\n

\n\t3<\/strong>\n<\/p>\n

\n\tÖLÜM ORUCU EYLEM\u0130N\u0130N PROGRAMI VE PLANI<\/strong>\n<\/p>\n

\n\tEylül direni\u015fi konusunda eksiksiz bir kavray\u0131\u015fa ula\u015fabilmek için eylem program\u0131 ve plan\u0131 konusunda da belli bir aç\u0131l\u0131m yapmam\u0131z gerekiyor.\n<\/p>\n

\n\tKu\u015fkusuz, program, içinde bulundu\u011fumuz ve ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z somut ko\u015fullardan, ihtiyaçlardan, sorunlardan do\u011facak ve biçimlenecekti. Ya da \u015föyle ifade edersek, eylem program\u0131 dönemin sorunlar\u0131na ve ihtiyaçlar\u0131na yan\u0131t olmak durumundayd\u0131.\n<\/p>\n

\n\tNeydi ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z somut ko\u015fullar?\n<\/p>\n

\n\tBir dizi direni\u015f ve fiili tav\u0131r al\u0131\u015fa kar\u015f\u0131n genelde teslimiyet statüsü sürüyordu. Emir-komuta ili\u015fkileri, askeri ve Kemalist e\u011fitim vd. kurallar varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sürdürüyordu. An\u0131lan statüde belli laçkala\u015ft\u0131rmalar, fiili direnmelere kar\u015f\u0131n genel yap\u0131 sürüyordu. Öncelikli sorun, mevcut statüyü parçalamak-da\u011f\u0131tmak ve yerle bir etmekti. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, insani ve devrimci de\u011ferlerimize denk dü\u015fen bir cezaevi ya\u015fam\u0131n\u0131 kurmak. \u0130\u015fte bu hedefler, eylem program\u0131m\u0131z\u0131n ana eksenini olu\u015fturuyordu. Daha somut olarak ve maddeler biçiminde ifade edecek olursak eylem program\u0131m\u0131z \u015fu \u015fekilde somutluk kazan\u0131yordu.\n<\/p>\n

\n\tEylem Program\u0131:<\/strong>\n<\/p>\n

\n\t1- Cezaevi ya\u015fam\u0131n\u0131 ve ili\u015fkilerini, idare ile tutsaklar aras\u0131ndaki ili\u015fki biçimini belirleyen emir-komuta ili\u015fkisine son verilmelidir. Emir-komuta zinciri yok edilmelidir. Yerine, normal tutuklu-idare ili\u015fkisi konulmal\u0131d\u0131r. Tutuklular\u0131 emir-komuta zincirinin en son halkas\u0131 olarak kabul eden bu uygulama insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131d\u0131r, devrimci dü\u015fünce ve inançlar\u0131m\u0131z\u0131n ayaklar alt\u0131na al\u0131nmas\u0131d\u0131r; her türlü i\u015fkence ve insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 uygulaman\u0131n temeli ve te\u015fvikçisidir. O bak\u0131mdan bu an\u0131lan ili\u015fki biçimi kesinlikle parçalanmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\n\t2- Her türlü askeri ve Kemalist, \u0131rkç\u0131-\u015foven e\u011fitime son verilmelidir.\n<\/p>\n

\n\t3- Her türlü i\u015fkence, bask\u0131 ve zulüm, a\u015fa\u011f\u0131lat\u0131c\u0131 uygulama, küfür ve hakarete son verilmelidir.\n<\/p>\n

\n\t4- Hiç bir kimse itirafa, pi\u015fmanl\u0131\u011fa zorlanmamal\u0131d\u0131r, bu amaç do\u011frultusunda bask\u0131 ve i\u015fkence yap\u0131lmamal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\n\t5- Savunma hakk\u0131 önüne dikilen engeller, bask\u0131lar kald\u0131r\u0131lmal\u0131, savunma için gerekli olan malzemeler serbest olmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\n\t6- Mahkemeye gidi\u015f-geli\u015fler normal insani ölçülere uygun hale getirilmelidir; mahkemeye gidi\u015f-geli\u015flerde de\u011fi\u015fik ko\u011fu\u015ftaki arkada\u015flar rahatça konu\u015fabilmelidir.\n<\/p>\n

\n\t7- Her çe\u015fit sosyal-kültürel ihtiyaçlar\u0131m\u0131z eksiksiz kar\u015f\u0131lanmal\u0131d\u0131r. (Yemek, kantin, gazete, kitap, dergi vb.) Bu ihtiyaçlar bir bask\u0131 ve i\u015fkence unsuru olarak kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\n\t8- Avukat ve yak\u0131nlar\u0131m\u0131zla görü\u015fme hakk\u0131m\u0131z en asgari insani ölçülerde gerçekle\u015ftirilmeli, d\u0131\u015far\u0131da avukatlar ve ziyaretçilerimiz üzerinde uygulanan bask\u0131lara son verilmelidir.\n<\/p>\n

\n\t9- Havaland\u0131rma, banyo, iç ziyaret vb. haklar\u0131m\u0131z en uygun biçimiyle çözümlenmelidir.\n<\/p>\n

\n\t10- Hasta arkada\u015flar\u0131n muayene ve tedavileri en iyi \u015fekilde yap\u0131lmal\u0131, hastanedeki tutuklu ko\u011fu\u015fundaki bask\u0131lara son verilmelidir.\n<\/p>\n

\n\t11- Yak\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131n getirdi\u011fi tüm giyecek e\u015fyas\u0131 içeriye al\u0131nabilmelidir. vb. vb.\n<\/p>\n

\n\tÖzet olarak eylem program\u0131m\u0131z böyleydi. \u0130lk 5 madde de ifadesini bulan istemler program\u0131n özünü, ruhunu ve temel gerekçesini olu\u015fturuyor. Savunma hakk\u0131 14 Temmuz'la kazan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131, pratikte bu hak kullan\u0131l\u0131yordu. Ancak yine de belli engeller dikiliyordu. Tüm engellemelerin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 istenerek, bu hakk\u0131n daha da geni\u015fletilmesini ve oturmas\u0131n\u0131 hedefliyorduk. Di\u011fer 4 madde de dile getirilen istemler, var olan statünün özünü, çerçevesini ve temelini kökten de\u011fi\u015ftirmeyi, yok etmeyi amaçl\u0131yordu. Statü de\u011fi\u015fikli\u011fini ve yeni bir statü getirilmesini öngören bu istemlerden vazgeçmemiz, geri ad\u0131m atmam\u0131z ve taviz vermemiz mümkün de\u011fildi. Tersi durumda, direni\u015fin kendisi anlams\u0131zla\u015f\u0131rd\u0131. Direni\u015fin özü, ruhu ve varl\u0131k nedeni var olan statüyü parçalamak ve da\u011f\u0131tmakt\u0131. O halde ne pahas\u0131na olursa olsun, emir-komuta ili\u015fkisi, askeri ve \u0131rkç\u0131-\u015foven e\u011fitim, i\u015fkence uygulamalar\u0131, itirafa zorlamalar vb. konulara ili\u015fkin isteklerimizden taviz vermeyecek, geri ad\u0131m atmayacakt\u0131k. K\u0131sacas\u0131, teslimiyet statüsünün parçalanmas\u0131, da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 ve tasfiye edilmesi konusunda kararl\u0131yd\u0131k, bunun için hangi bedel ödenecekse ödemeye haz\u0131rd\u0131k.\n<\/p>\n

\n\tStatü de\u011fi\u015fikli\u011fi salt 35 ve 36 için dü\u015fünülmüyor, tüm cezaevi için öngörülüyordu. Yani di\u011fer ko\u011fu\u015flar\u0131n tümü veya bir k\u0131sm\u0131 direni\u015fe kat\u0131lmasa bile eylemin esas hedefi, tüm cezaevi çap\u0131nda statüyü de\u011fi\u015ftirmek ve yeni bir statü getirmek idi. O dönemde direni\u015fin kitlesel boyutlar\u0131 ve ko\u011fu\u015ftaki arkada\u015flar\u0131n kat\u0131l\u0131m düzeyi bilinmiyordu. Dolay\u0131s\u0131yla planlamalarda, yap\u0131lan hesaplarda bu belirsizlikler göz önüne al\u0131n\u0131yordu. Planlar en kötü ve olumsuz olas\u0131l\u0131klar göz önüne al\u0131narak yap\u0131l\u0131yordu. Program, cezaevindeki tüm insanlar\u0131 kapsayan insanca ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 hedefliyor ve o do\u011frultuda planl\u0131yorduk eylemi. Kazan\u0131lan haklar\u0131n korunmas\u0131, ya\u015fat\u0131lmas\u0131 ve oturtulmas\u0131 aç\u0131s\u0131ndan da en do\u011fru perspektif buydu. \u0130lke aç\u0131s\u0131ndan, ideoloji ve inançlar ba\u011flam\u0131nda da direni\u015f program\u0131na böyle yakla\u015f\u0131lmal\u0131yd\u0131. Çünkü sorun salt bir avuç insan\u0131n "rahat" ya\u015fay\u0131p ya\u015famamas\u0131 de\u011fil, PKK sava\u015f tutsaklar\u0131 üzerinde oynanan komplo ve tasfiyeci hareketleri bo\u015fa ç\u0131karmak, bu politikan\u0131n önüne çelikten bir set örmek gibi ciddi bir siyasal sorundu. Bunun anlam\u0131 ise, tüm cezaevinde dayat\u0131lan teslimiyet ve ihanet politikas\u0131n\u0131 püskürtmekten ba\u015fkas\u0131 de\u011fildir. K\u0131sacas\u0131, siyasal aç\u0131dan da, teorik ve ahlaki aç\u0131dan da, eylem program\u0131 tüm cezaevi için ve bir politikay\u0131 hedeflemek zorundayd\u0131. Ba\u015fka türlü bir yakla\u015f\u0131m dü\u015fünülmez, kabul edilemezdi.\n<\/p>\n

\n\tTekrarlayal\u0131m. Program\u0131n ilk 5 maddesinden kesinlikle taviz verilmeyecekti, geri ad\u0131m at\u0131lmayacakt\u0131. Ancak, e\u011fer, statünün tasfiyesi gerçekle\u015fir ve bu, baz\u0131 tavizler pahas\u0131na olabilirse, bu tür tavizlerde esnek davran\u0131labilinirdi. Yani genel amaçlar u\u011fruna, program\u0131n özü ve temel özelliklerinin gerçekle\u015fmesi için belli tavizler verilebilirdi, bu mümkündü. Bu durumu da belirleyen o dönemin güç ili\u015fkileri ve dengeleri olacakt\u0131.\n<\/p>\n

\n\tEylem plan\u0131, yani direni\u015f boyunca hareket tarz\u0131 konusunda da özetle \u015funlar söylenebilir:\n<\/p>\n

\n\tBir kez, direni\u015fimizin temel vurucu silah\u0131, sonucu tayin edecek ölüm orucu eylemiydi. Fakat ölüm orucunun bile\u015fimi, kaç ki\u015fi ile sürdürülece\u011fi, örgütleni\u015fi vb. sorular\u0131 da yan\u0131t\u0131n\u0131 bulmal\u0131yd\u0131. Belli say\u0131larda (20-30 ki\u015filik) olu\u015fturulan gruplarla sürdürülecekti. 1, 2 ve 3. gruplar biçiminde örgütlenmi\u015fti. Belli aral\u0131klarla 2. ve 3. gruplar da eyleme kat\u0131larak bile\u015fimi ve yapt\u0131r\u0131m gücünü art\u0131racaklard\u0131. 2. ve 3. gruplar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131 geli\u015fmelere göre saptanacakt\u0131. Ve eylem hedefine ula\u015fana kadar sürecek, çok say\u0131da arkada\u015f\u0131n ölümü pahas\u0131na da olsa.\n<\/p>\n

\n\t\u0130kinci olarak planlanan nokta, ölüm orucu eylemi d\u0131\u015f\u0131nda kalan arkada\u015flar\u0131n tavr\u0131, hareket tarz\u0131 ve direni\u015fe kat\u0131l\u0131m biçimi nas\u0131l olacak sorunuydu. Planlamaya 35 ve 36'daki arkada\u015flar dahil ediliyordu. Ko\u011fu\u015flardan belli bir kat\u0131l\u0131m bekleniyordu, ancak bu konuda net bilgilere sahip de\u011fildik. Tüm gücümüzü bir defas\u0131nda sava\u015f meydan\u0131na sürmeyi ak\u0131lc\u0131 ve uygun bulmuyorduk. O bak\u0131mdan, ölüm orucu eylemine kat\u0131lmayan kitleyi fiili direni\u015fe bir bütün olarak, ama kademeli yaparak katmay\u0131 planlad\u0131k. Daha aç\u0131k bir ifadeyle eylem d\u0131\u015f\u0131nda kalan arkada\u015flar, parça parça de\u011fil, toplu olarak hareket edecekler, belirlenen plan do\u011frultusunda ve biçimde kurallar parça parça\/ kademeli olarak reddedilerek fiili direni\u015fe kat\u0131lacaklar ve giderek hep yükselen bir tempoyla fiili direni\u015f geli\u015ftirilecek en son tüm kurallar reddedilecekti. Görüldü\u011fü gibi a\u015famal\u0131 bir fiili direni\u015f, yani kurallara tav\u0131r al\u0131\u015f söz konusudur. Bu anla\u015f\u0131l\u0131r bir \u015feydir, elimizdeki kitlenin gücünü ve enerjisini bir seferde tüketmek\/y\u0131pratmak yerine amaca en uygun bir biçimde kullanmay\u0131 dü\u015fünüyoruz, ölüm orucu eyleminin yedeksiz kalmas\u0131n\u0131 istemiyoruz.\n<\/p>\n

\n\tÜçüncü nokta eylemin zamanlamas\u0131 ile ilgilidir. Eyleme en uygun zaman ve zeminde ba\u015flamak çok önemliydi. (Bu konuyu yukar\u0131da ana çizgileriyle açt\u0131k, yenilemeye gerek yok.)\n<\/p>\n

\n\tBöylece eylem program\u0131, plan\u0131 ve bu temeldeki haz\u0131rl\u0131klar, eylem kadrolar\u0131n\u0131n seçimi ve haz\u0131rlanmas\u0131 vb. çal\u0131\u015fmalar en ince ayr\u0131nt\u0131s\u0131na kadar yap\u0131lm\u0131\u015f ve tamamlanm\u0131\u015ft\u0131. Her yönüyle harekete geçmeye haz\u0131rd\u0131k. Eylem politikas\u0131, örgütlenmesi, olas\u0131 geli\u015fmelere kar\u015f\u0131 tav\u0131r vb. konusundaki haz\u0131rl\u0131klar\u0131n müthi\u015f yarar\u0131n\u0131 görecek, ba\u015far\u0131daki rolünü aç\u0131kça ya\u015fayacakt\u0131k.\n<\/p>\n

\n\t\n<\/p>\n

\n\t4<\/strong>\n<\/p>\n

\n\tDI\u015eIMIZDAK\u0130 GRUPLARIN EYLEME VE D\u0130REN\u0130\u015eE \u0130L\u0130\u015eK\u0130N TUTUMLARI VE KONUMLARI.<\/strong>\n<\/p>\n

\n\tBu konuda somut gerçekliklere uymayan, gerçekli\u011fi çarp\u0131tan de\u011ferlendirmeler yap\u0131ld\u0131, sözler söylendi. Her grup kendince pay kapmaya çal\u0131\u015ft\u0131. Ku\u015fkusuz herkesin oynad\u0131\u011f\u0131 role göre, sergiledi\u011fi prati\u011fe göre bir pay biçilmelidir, herkesin hakk\u0131 teslim edilmelidir. Bu dürüst ve nesnel olman\u0131n bir gere\u011fidir. Ancak, hak etti\u011fi kadar olmal\u0131d\u0131r bu. Hak etmedi\u011fi bir de\u011fer biçme tavr\u0131 ise, aç\u0131kça hak gasp\u0131d\u0131r, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n emek de\u011ferlerine el koymad\u0131r. E\u011fer bir tarihi kesiti ve onu dokuyan olaylar\u0131 tam bir nesnel dürüstlükle vereceksek, bunu siyasal ahlak\u0131n bir ölçütü say\u0131yorsak, öyleyse ya\u015fayanlar\u0131, gerçekleri tam olarak, herhangi bir çarp\u0131tma ve inkâra yönelmeden bunu ba\u015farmak zorunday\u0131z. D\u0131\u015f\u0131m\u0131zdaki gruplar\u0131n Eylül direni\u015findeki rolünü ve konumunu ana çizgileriyle de olsa irdelemek gerekiyor. Bu, bu kesitteki tarihimizin çarp\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131, yanl\u0131\u015f yans\u0131t\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 da önleyecektir, belli ölçülerde…\n<\/p>\n

\n\tYukar\u0131da eylemin örgütleni\u015fi, planlan\u0131\u015f\u0131 vb. haz\u0131rl\u0131k çal\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n geçirdi\u011fi a\u015famalar\u0131 ana çizgileriyle açmaya çal\u0131\u015ft\u0131k. Görüldü\u011fü gibi, eylemin haz\u0131rl\u0131k çal\u0131\u015fmalar\u0131 önce (24 May\u0131s'tan önce) 35. ko\u011fu\u015fta, daha sonra ve esas itibar\u0131 ile 36. ko\u011fu\u015fta sürdürülüyor ve tamamlan\u0131yor. 35'deki çal\u0131\u015fmalar\u0131n sonuçlanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha önce vurgulad\u0131k ve esas olarak eylemin 24 May\u0131s'tan sonra 36. ko\u011fu\u015fta yeniden ele al\u0131n\u0131p ve en ince ayr\u0131nt\u0131s\u0131na kadar planlan\u0131p son biçiminin verildi\u011fini söyledik. Bu noktada, d\u0131\u015f\u0131m\u0131zdaki gruplar\u0131n rolleri ve katk\u0131lar\u0131n\u0131n derecesi de aç\u0131\u011fa ç\u0131k\u0131yor.\n<\/p>\n

\n\tO dönemde 35. ko\u011fu\u015fta Partizan'dan birkaç ki\u015fi, Kawa'dan bir ve R\u0131zgari'den iki ki\u015fi vard\u0131. 14 Temmuz eyleminin 40. gününde bir Partizanc\u0131n\u0131n da kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 söylemi\u015ftik. Eylem sonuçland\u0131ktan sonra bu Partizanc\u0131, arkada\u015flar\u0131n yan\u0131nda kald\u0131 ve sonra da arkada\u015flarla birlikte 35. ko\u011fu\u015fa getirildi! Yeniden direni\u015f dü\u015füncemiz bu Partizanc\u0131ya da aç\u0131lm\u0131\u015f ve kendisi de olumlu kar\u015f\u0131lam\u0131\u015ft\u0131r.\n<\/p>\n

\n\t35'de eylemin dü\u015fünce plan\u0131ndaki haz\u0131rl\u0131klar\u0131 daha ciddi ve yo\u011fun olarak ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, bu konuda gruplar\u0131n (35'de bulunan) görü\u015fleri de soruldu. Verilen yan\u0131tlar k\u0131saca \u015föyle: Partizanc\u0131lar, eylem ve direni\u015f görü\u015flerimizi olumlu gördüklerini, kendilerinin de ayn\u0131 görü\u015fte olduklar\u0131n\u0131 ve ölüm orucuna kat\u0131lacaklar\u0131n\u0131 söylediler. Kawac\u0131 arkada\u015f, direni\u015fe ve eyleme en etkin biçimde kat\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 belirtti. R\u0131zgariciler ise, bir ölüm orucuna kat\u0131lmayacaklar\u0131n\u0131, ancak d\u0131\u015ftan destekleyebileceklerini söylediler. Ko\u011fu\u015flarda bulunan gruplarla ili\u015fkiye geçmek, onlar\u0131n bu konudaki görü\u015flerini almak olanaks\u0131zd\u0131 zaten.\n<\/p>\n

\n\t\u015eu noktay\u0131 da vurgulayal\u0131m: O döneme kadar, di\u011fer gruplardan eylem, direni\u015f, kurallara tav\u0131r alma, vb. konularda hiç bir öneri, giri\u015fim gelmedi. Kendi ba\u015flar\u0131na da bu yönlü bir pratikleri olmad\u0131, gerçekle\u015fmedi. Cezaevi tutumlar\u0131, pratikleri ve ya\u015fay\u0131\u015flar\u0131 yeniden direni\u015f yönünde bir çaba ve hareket içine girmelerini önlüyordu. En genel anlay\u0131\u015flar\u0131 ve çizgileri de bu yönlü giri\u015fimlerin do\u011fu\u015fu için uygun de\u011fildi. Dahas\u0131 koyu bir teslimiyeti ya\u015f\u0131yorlard\u0131. Yeniden Eylül direni\u015findeki tutumlar\u0131na dönüyoruz.\n<\/p>\n

\n\t35'de bulunan gruplarla eylem konusunda var olan ili\u015fkinin düzeyi böyledir. Yani, görü\u015f al\u0131\u015f-veri\u015fi düzeyinde kalan, anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z anlamda bir eylem ve güç birli\u011fi biçimine dönü\u015fen bir ili\u015fkimiz olmad\u0131. Gerçi, Partizanc\u0131lar bu kan\u0131da de\u011fildirler. Onlara göre, Eylül direni\u015finde bizimle onlar aras\u0131nda bir eylem birli\u011fi gerçekle\u015fmi\u015f, direni\u015f ortak önderlikle yönetilmi\u015f ve sonuçland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f! Ayn\u0131 iddialar\u0131n\u0131 Y. Demokrasi dergisinde de yineliyorlar. \u015eöyle diyorlar:\n<\/p>\n

\n\t"Böylesi rezil, sefil ve onursuzca bir ya\u015fama her türden bask\u0131 ve i\u015fkenceye dur demek için tecrit k\u0131sm\u0131nda, hücrelerde daha önce örgütlenmesi PKK'l\u0131larla TKP\/ML'den arkada\u015flar<\/strong> (abç) taraf\u0131ndan yap\u0131larak, PKK Suruç grubu mahkemesinde aç\u0131klanarak 1 Eylülde ölüm orucuna ba\u015fland\u0131."<\/em> (Y. Demokrasi 7. Say\u0131-sf54)\n<\/p>\n

\n\tGerçekleri yans\u0131tmayan bu iddialar\u0131na daha yak\u0131ndan ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131ca bakmam\u0131z gerekir. Partizanc\u0131lar (TKP\/ML) 35'te bulunuyorlard\u0131. Eylem konusunda kendi dü\u015füncelerine ba\u015fvurulmu\u015ftur. Kendileri de ölüm orucuna kat\u0131lacaklar\u0131n\u0131 söylemi\u015flerdir. \u0130lk gruba 3 arkada\u015flar\u0131 kat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. En genel ifadeyle onlar\u0131n konumlar\u0131 ve rolleri böyle özetlenebilir. "Eylemin örgütlenmesi", yani önderli\u011fi ba\u015fka bir \u015feydir; ancak do\u011fru ve yerinde bulunan bir eyleme kat\u0131lmak ba\u015fka bir \u015feydir. \u015eu soru sorulabilir, mademki, Eylül direni\u015fini veya ölüm orucunu PKK ile ortak örgütlediler, ortak önderlik ettiler bu nas\u0131l, hangi biçimde ve somut birliklerle gerçekle\u015fti? Bu konuda ortak önderli\u011fin yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair somut bir bilgi verebilirler mi? Veremezler, çünkü somut pratikte gerçekle\u015fen böyle bir \u015fey yok.\n<\/p>\n

\n\tSözcü\u011fün gerçek anlam\u0131nda güç ve eylem birli\u011fi belli program ve hareket tarz\u0131 üzerinde kurulan somut örgütsel biçimlerdir. Gruplar\u0131n ortak iradesi, somut karar ve yürütme organlar\u0131nda örgütsel ifadesini bulur. Programda anla\u015fmak, bu anlamda ortak bir zemin yakalamak yetmiyor. Bununla birlikte, program temeli üzerinde yürütme, eylem plan\u0131, eylemin her a\u015famas\u0131nda yönetimi ve sonuçland\u0131r\u0131lmas\u0131 noktalar\u0131nda da bir mutabakat gerekiyor. Ve bu da somut örgütsel biçimlerde ifadesini bulabilmelidir.\n<\/p>\n

\n\tDiyelim ki, bir grup bir eylem önerisi getirdi, di\u011fer gruplar da bunu olumlu kar\u015f\u0131lad\u0131 ve kat\u0131lacaklar\u0131n\u0131 veya destek vereceklerini söylediler. Bu noktadan sonra, öneri getiren grup, gruplar aras\u0131 ili\u015fkiyi belli bir örgütsel çerçeveye ve zemine oturtmadan eylemi ba\u015flatmak durumunda kald\u0131, di\u011ferleri de buna kat\u0131ld\u0131lar. Ve eylem, an\u0131lan grubun yönetimi alt\u0131nda sürdü ve yine o grubun inisiyatifiyle sonuçland\u0131. Bu örnekte ilk planda eylem program\u0131 üzerine belli bir anla\u015fma var; bu belli kurallara ve ölçülere ba\u011flanmam\u0131\u015f olsa bile. Di\u011fer gruplar o program\u0131 do\u011fru bulduklar\u0131nda eyleme kat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r, sonuçland\u0131\u011f\u0131nda da buna uymu\u015flard\u0131r. Eylemin ba\u015flat\u0131lmas\u0131\/zamanlamas\u0131n\u0131n belirlenmesi yürütülmesi\/fiili siyasal önderli\u011fi ve bunun bir devam\u0131 olarak eylemin sonuçland\u0131r\u0131lmas\u0131 bu grubun damgas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yor. Evet, an\u0131lan gruplar eyleme kat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r, bu anlamda bir ortak davran\u0131\u015f söz konusudur. Ancak bu örnekte oldu\u011fu gibi, gruplar\u0131n bu eylem sürecindeki ili\u015fkileri bir güç ve eylem birli\u011fi biçiminde somutlanmam\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla ortada ortak bir önderlik ve ortak kararla yürütme olay\u0131 gerçekle\u015fmiyor. Ortak karar ve ortak önderlik, eylem sürecinin her a\u015famas\u0131nda eylemle ilgili her karar\u0131n, her ayr\u0131nt\u0131n\u0131n, somut bir biçim kazanm\u0131\u015f ortak organca belirlenmesi demektir. Bu anlat\u0131lanlar siyasal bilimin abc'sidir.\n<\/p>\n

\n\tEylül direni\u015finde gruplar aras\u0131 ili\u015fkiler, özel olarak PKK ve TKP\/ ML aras\u0131ndaki ili\u015fkiler nas\u0131l somutland\u0131 ve geli\u015fti?\n<\/p>\n

\n\tAna dava karar\u0131ndan (24 May\u0131s) önce 35'tc var olan gruplar\u0131n eylemle ilgili görü\u015fleri al\u0131nm\u0131\u015f; onun ötesinde eylemin ba\u015flama tarihi, yürütme, sonuçland\u0131rma vb. konularda belli bir tart\u0131\u015fma olmad\u0131\u011f\u0131 gibi eylem sürecindeki ili\u015fki, ortak bir karar organ\u0131 taraf\u0131ndan yürütme konular\u0131 dahi gündeme getirilmemi\u015ftir. Di\u011fer gruplara," gelin birlikte eylem birli\u011fi yapal\u0131m, eylemin yönetimi ve yürütmesini belli kurallara ba\u011flayaca\u011f\u0131m\u0131z örgütsel biçimlerle yerine getirelim" vb. bir öneri götürülmemi\u015ftir. Bunun çe\u015fitli nedenleri var. Teknik aç\u0131dan da olana\u011f\u0131 pek yoktu. Siyasal aç\u0131dan Diyarbak\u0131r zindanlar\u0131n\u0131n mücadelemiz içinde oynad\u0131\u011f\u0131\/oynayaca\u011f\u0131 rol biliniyordu. O bak\u0131mdan kat\u0131 bir merkezile\u015fmeyi ve ikirciksiz\/kararl\u0131 bir önderli\u011fi kaç\u0131n\u0131lmaz olarak dayat\u0131yordu. Böyle bir kaç\u0131n\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131n getirdi\u011fi duyarl\u0131l\u0131k riske sokulamazd\u0131, di\u011fer bir deyi\u015fle, di\u011fer gruplarla kurulabilecek ortak bir yürütme vb. ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131klar, do\u011fas\u0131nda ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131\/ta\u015f\u0131yabilece\u011fi zaaflar yüzünden Diyarbak\u0131r zindan direni\u015fi ve sonuçlar\u0131 itibariyle Kürdistan ulusal kurtulu\u015f mücadelesi riske edilemezdi. Böyle yakla\u015fmam\u0131z do\u011fald\u0131, kaç\u0131n\u0131lmazd\u0131, anla\u015f\u0131l\u0131r oldu\u011funu san\u0131yoruz. Yoksa "parsay\u0131 ba\u015fkalar\u0131na kapt\u0131rmama" diye bir kayg\u0131m\u0131z yoktu. Böyle bir yakla\u015f\u0131m ucuz, basit ve dar grupçu bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. Bizim için sorun binlerin, bir halk\u0131n, bir mücadelenin kaderi, gelece\u011fi sorunuydu. Do\u011fald\u0131r ki, böyle ciddi ve ya\u015famsal bir konu üzerinde titreyecek, deyim yerindeyse k\u0131l\u0131 k\u0131rk yaracakt\u0131k.\n<\/p>\n

\n\tKald\u0131 ki, yukar\u0131da da vurgulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi, Eylül direni\u015finin esas haz\u0131rl\u0131klar\u0131, örgütlenmesi ve yürütmesi 36'da gerçekle\u015ftirilmi\u015ftir. Bu bir olgudur. 36'da da PKK'den ba\u015fka bir grup bulunmuyordu. O halde nas\u0131l oluyor da, "PKK ve TKP\/ML" birlikte Eylül direni\u015fini örgütleyebiliyor? Anla\u015f\u0131l\u0131r gibi de\u011fil! Küçük siyasal hesaplar için belli tarihsel gerçekler zorlanmaz ki, tersyüz edilmez ki, Y.Demokrasi yazar\u0131n\u0131n tavr\u0131 siyasal ahlakla da ba\u011fda\u015fm\u0131yor…\n<\/p>\n

\n\tDevam ediyoruz. Eylem ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, Kawa'dan 1, TKP\/ML'den 3 ki\u015fi bulunuyordu. D\u0131\u015f\u0131m\u0131zdaki gruplardan bunlar vard\u0131. Belirtti\u011fimiz gibi, bu gruplarla eylem ili\u015fkimiz, belli kurallara ba\u011flanm\u0131\u015f, ba\u011flay\u0131c\u0131 bir çerçeve ve biçimde somutlanmam\u0131\u015ft\u0131, bu yönlü bir tart\u0131\u015fma da olmam\u0131\u015ft\u0131. Böyle bir eylemi kendileri do\u011fru ve zorunlu gördüklerinden kat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Yukar\u0131da özetini verdi\u011fimiz eylem program\u0131, eylem plan\u0131, zamanlamas\u0131, hareket tarz\u0131 vb. noktalarda bizim inisiyatifimizle karara ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131. Teknik aç\u0131dan di\u011fer gruplar\u0131n bu konulara dü\u015fünsel bir kat\u0131l\u0131m\u0131 olamazd\u0131, çünkü yan\u0131m\u0131zda de\u011fildiler. Ölüm orucu ba\u015flad\u0131ktan sonra ve özellikle 5 Eylül'de eylem kitlesel bir ba\u015fkald\u0131r\u0131ya dönü\u015ftükten sonra d\u0131\u015f\u0131m\u0131zdaki gruplardan baz\u0131lar\u0131 ölüm orucuna, di\u011ferleri de kitlesel direni\u015fe kat\u0131ld\u0131lar. \u0130çlerinden baz\u0131lar\u0131 da belli bir süre kat\u0131l\u0131p kat\u0131lmama konusunda tereddüt geçirdikten sonra, kat\u0131lmak durumunda kald\u0131lar. Zaten pratik olarak kitlesel ba\u015fkald\u0131r\u0131 ba\u015flad\u0131ktan sonra di\u011fer gruplar\u0131n d\u0131\u015fta kalmalar\u0131, seyirci davranmalar\u0131 mümkün de\u011fildi, en az\u0131ndan çok güçtü. Ko\u011fu\u015flar karmayd\u0131 ve bizim kitlemiz hemen hemen her ko\u011fu\u015fta ço\u011funlu\u011fu olu\u015fturuyordu.\n<\/p>\n

\n\tKo\u011fu\u015flardan gerek ölüm orucu, gerekse fiili direni\u015fe kat\u0131l\u0131m biçiminde olsun, di\u011fer gruplar bu durumu haz\u0131r buldular. Gelinen fiili durum onlar\u0131n iradesi d\u0131\u015f\u0131nda olu\u015fmu\u015ftu. Ya olumlu tav\u0131r al\u0131p kat\u0131lacaklard\u0131, ya da d\u0131\u015f\u0131nda kalacaklard\u0131. Ba\u015fka seçenekleri yoktu. Sonuçta tüm gruplar\u0131n \u015fu veya bu düzeyde direni\u015fe kat\u0131lmalar\u0131 olumludur, her \u015feye ra\u011fmen takdirle kar\u015f\u0131lanmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\n\tKat\u0131l\u0131mlar\u0131 anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 biçimde gerçekle\u015fti. Eylemin politikas\u0131, önderli\u011fi, örgütlenmesi vb. düzeylerinde kat\u0131l\u0131m ve etkileri söz konusu de\u011fildi. Öyle olmas\u0131na kar\u015f\u0131n ortada bir ortak davran\u0131\u015f söz konusuydu. Bu, PKK'nin önderli\u011finde ba\u015flat\u0131lan bir direni\u015fe kat\u0131l\u0131m biçiminde olsa da bir ortak davran\u0131\u015ft\u0131, biçimi ve düzeyi ne olursa olsun. Fakat ortak karar organ\u0131, ortak yürütme biçimlerinde somutlanan bir güç ve eylem birli\u011fi de\u011fil bu.\n<\/p>\n

\n\tEylemin her a\u015famas\u0131nda, sonuçland\u0131r\u0131lmas\u0131nda vb. önderlik, yürütme PKK taraf\u0131ndan gerçekle\u015ftirildi, di\u011ferleri de buna uydu. Bu da bir olgudur.\n<\/p>\n

\n\tHaklar\u0131n\u0131 yemiyoruz, Eylül direni\u015finde d\u0131\u015f\u0131m\u0131zdaki tüm gruplar belli düzeylerde yer ald\u0131lar. Buna kat\u0131ld\u0131lar. Dolay\u0131s\u0131yla elde edilen zaferde bunlar\u0131n da pay\u0131 var, kat\u0131ld\u0131klar\u0131, katk\u0131lar\u0131 ve etkileri kadar!\n<\/p>\n

\n\t\n<\/p>\n

\n\t5<\/strong>\n<\/p>\n

\n\tEYLÜL D\u0130REN\u0130\u015e\u0130 BA\u015eLIYOR<\/strong>\n<\/p>\n

\n\tEn son, ölüm orucu eyleminin zamanlamas\u0131n\u0131 Suruç grubu mahkemesine denk getirme olarak kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. PKK\/Suruç grubu davas\u0131 savunma a\u015famas\u0131ndayd\u0131. Bu olgu, eylem karar\u0131n\u0131n aç\u0131klanmas\u0131, tüm gerekçelerinin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 dile getirilmesi aç\u0131s\u0131ndan avantajl\u0131 bir durumdu.\n<\/p>\n

\n\tVe o tarihsel an geliyor. Eylem karar\u0131n\u0131 aç\u0131klamakla görevli arkada\u015f, ilk birkaç gün, söz hakk\u0131 alamad\u0131\u011f\u0131 (savunmalar iddianamedeki isim s\u0131ras\u0131na göre al\u0131n\u0131yordu) için eylem karar\u0131n\u0131 aç\u0131klayamad\u0131. Ve nihayet 1 Eylül 1983 günü, Diyarbak\u0131r As. Mahkeme salonu ba\u015fka bir tarihsel karar\u0131n aç\u0131klanmas\u0131na sahne oluyor. Savunmas\u0131n\u0131 yapmak üzere kürsüye gelen arkada\u015f, esas savunmas\u0131na ba\u015flamadan önce 20 arkada\u015f\u0131n adlar\u0131n\u0131 okuyarak, bunlar\u0131n ölüm orucu eylemine ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 söylüyor ve gerekçelerini ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla aç\u0131kl\u0131yor. Yukar\u0131da özetledi\u011fimiz eylem program\u0131n\u0131n özünü, mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiriyor. Fa\u015fist yönetimin zindan politikas\u0131n\u0131 te\u015fhir ediyor. Mahkeme heyeti, bu tarihsel karar\u0131n ve gerekçeleriyle aç\u0131klamas\u0131n\u0131 öz itibar\u0131yla tutanaklara geçiriyor. Böylece Eylül 1983 direni\u015fi, ölüm orucu eylemiyle ba\u015fl\u0131yor…\n<\/p>\n

\n\tDuru\u015fmada avukatlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, direni\u015f haberinin duvarlar\u0131n ötesine ta\u015f\u0131r\u0131lmas\u0131, duyurulmas\u0131 anlam\u0131na geliyordu. Tutuklu say\u0131s\u0131n\u0131n k\u0131smen kalabal\u0131k olu\u015fu, direni\u015fin hemen hemen her ko\u011fu\u015f taraf\u0131ndan duyulmas\u0131 olana\u011f\u0131n\u0131 veriyordu. Zaten istedi\u011fimiz de, direni\u015fi en geni\u015f bir çevreye (iç ve d\u0131\u015f) duyurabilmekti. Zamanlama ve zemin bu bak\u0131mdan önemliydi. Suruç grubu mahkemesi bu amaca uygundu, pratikte gerçekle\u015fen bu oldu.\n<\/p>\n

\n\tYap\u0131lan planlamaya göre, mahkemede eylemin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin aç\u0131klama yap\u0131ld\u0131ktan ve mahkemeciler cezaevine döndükten sonra ilk grup fiili olarak eyleme geçeceklerdi. Böyle olmas\u0131 zorunluydu. Çünkü mahkemede aç\u0131klaman\u0131n yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 kesin ö\u011frenilmeliydi. Bu konuyla görevli arkada\u015f söz almayabilirdi. S\u0131ra kendisine gelmeyebilirdi vb. o bak\u0131mdan fiili eyleme geçi\u015f, ancak mahkemecilerin cezaevine dönü\u015fünden sonra, mümkün olabilirdi. Yine yap\u0131lan planlamaya göre ilk grupta 36'dan 20 ve 35'dcn 15 arkada\u015f eyleme gireceklerdi. Eylem ba\u015flad\u0131ktan sonra, 2 ki\u015fi daha plan d\u0131\u015f\u0131 eyleme kat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131. Böylece 1 Eylül de ba\u015flayan ölüm orucu direni\u015fi 37 ki\u015fi ile yola koyuldu.\n<\/p>\n

\n\tBu direni\u015f karar\u0131 tarihsel önemdeydi. Çünkü y\u0131llard\u0131r dayat\u0131lan teslimiyet ve ihanet politikas\u0131na kar\u015f\u0131 tüm tutsaklar\u0131n toplu ba\u015fkald\u0131r\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve "kitlesel devrim" ini açacak bir ad\u0131m niteli\u011findeydi. Tarihsel önemdeydi çünkü bir halk\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na, kurtulu\u015f umutlar\u0131na, kurtulu\u015f davas\u0131na yönelen 12 Eylül fa\u015fizmine kar\u015f\u0131 geli\u015ftirilen kitlesel ba\u015fkald\u0131r\u0131n\u0131n kendisiydi. Zindan politikalar\u0131n\u0131n püskürtülmesi, zindanlar\u0131n direni\u015f ve devrimci muhalefet oda\u011f\u0131 durumunu vurgulayacak ve peki\u015ftirecekti. Eylül direni\u015fine at\u0131lan ilk ad\u0131m tarihsel de\u011ferdeydi, zindan \u015fehitlerinde en yatk\u0131n temsilini bulan tarihsel direni\u015fimizin yeni bir a\u015famaya s\u0131çramas\u0131 durumuydu çünkü.\n<\/p>\n

\n\tBu kez, teslimiyet statüsünü, ihanet politikas\u0131n\u0131 devrimci-direni\u015fçi balyozumuz alt\u0131nda kesin ezmek karar\u0131ndayd\u0131k. Art\u0131k eskisi gibi yönetemeyeceklerdi. Cezaevi varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, siyasal kimli\u011fimizi, haklar\u0131m\u0131z\u0131 tan\u0131mak, hesaba katmak zorundayd\u0131lar. \u0130nsani de\u011ferler ve siyasal kimli\u011fimize t\u0131pat\u0131p uygun bir cezaevi ya\u015fam\u0131n\u0131 dayat\u0131yorduk fa\u015fist yönetime. Roller yer de\u011fi\u015ftirmi\u015fti, bu kez onlar dayatmam\u0131za boyun e\u011feceklerdi, buna zorunluydular…\n<\/p>\n

\n\t1 Eylülde ba\u015flayan ölüm orucu direni\u015fimiz kar\u015f\u0131s\u0131nda idarenin ilk tepkisi, \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k, bocalama ve birazda \u015foke olma biçiminde somutland\u0131. Asl\u0131nda bir direni\u015fin sinyallerini önceden alm\u0131\u015flard\u0131. Öyle ki son dönemlerde kartlar aç\u0131k oynan\u0131yordu. Görü\u015flerimiz, tavr\u0131m\u0131z çok aç\u0131kt\u0131, belli zamanlarda yap\u0131lan sohbetlerde bu vurgulan\u0131yordu. Buna kar\u015f\u0131n, yinede direni\u015fimiz kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015fa\u015fk\u0131nd\u0131lar… Yapt\u0131klar\u0131 ilk i\u015f ölüm orucu eylemcilerini 36. ko\u011fu\u015fun 1. ve 2. kat\u0131nda toplamak oldu. 35'teki eylemciler 36'ya getirildi. Bu arada ko\u011fu\u015flarda da ölüm orucuna geçen arkada\u015flar olmu\u015ftu. Onlar\u0131 da 36'ya getirdiler.\n<\/p>\n

\n\tKo\u011fu\u015flardan gelen arkada\u015flardan ko\u011fu\u015flar\u0131n durumunu ö\u011freniyoruz, yüksek bir morale sahip olduklar\u0131n\u0131, direni\u015fin co\u015fkuyla, sevinçle kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyuyoruz, biz de mutlu oluyor ve seviniyoruz. Ko\u011fu\u015flarda kitlesel kat\u0131l\u0131m\u0131n büyük boyutlarda olaca\u011f\u0131n\u0131 bekliyoruz art\u0131k. Öyle de olsa ihtiyat\u0131 elden b\u0131rakm\u0131yoruz. Ölüm orucuna kat\u0131lanlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalan arkada\u015flar, kademeli olarak kurallar\u0131 reddediyorlar. Emir-komuta, e\u011fitim vb. dayatmalar ilk ba\u015fta reddedilecekti, ba\u015fta planlanan bu. Plan\u0131n uygulanmas\u0131 elbette somut güncel geli\u015fmelere göre belli biçimler alacakt\u0131, bu da kaç\u0131n\u0131lmazd\u0131. Yani plan donmu\u015f, statik bir kal\u0131p de\u011fildi.\n<\/p>\n

\n\tÖlüm orucu eylemi, ko\u011fu\u015flar\u0131 hararetli bir tart\u0131\u015fma içine soktu. Bu hararetli, canl\u0131, gelecek dolu tart\u0131\u015fmalar, ba\u015fkald\u0131r\u0131, tüm kurallar\u0131 ve statüyü reddetme, direni\u015f silah\u0131na sar\u0131lma karar\u0131na dönü\u015füyor. Daha do\u011fru bir ifadeyle ko\u011fu\u015flardaki arkada\u015flar, ba\u015flayan direni\u015fi, ölüm orucu eylemini sahiplenme, kitleselle\u015ftirme ve onunla kucakla\u015fma kesin kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131na ula\u015f\u0131yorlar. Kimisi zaten ölüm orucuna bizzat kat\u0131larak kar\u015f\u0131l\u0131k veriyor, bu e\u011filim yay\u0131larak geli\u015fiyor. K\u0131sacas\u0131, direni\u015f, k\u0131sa sürede kitleyi sar\u0131yor, s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131 kavr\u0131yor.\n<\/p>\n

\n\tVe ölüm orucu eylemiyle ba\u015flayan Eylül direni\u015fi 5 Eylülde kitlesel bir ba\u015fkald\u0131r\u0131, kitlesel bir volkanik patlama boyutuna, düzeyine s\u0131çr\u0131yor. Bu müthi\u015f bir olay. Zindan tarihinde (Diyarbak\u0131r) e\u015fine daha önce rastlanmayan bir eylem\/hareket. Y\u0131llard\u0131r i\u015fkence alt\u0131nda çekilen ac\u0131lar\u0131n, biriken öfkenin, kabaran öç alma duygular\u0131n\u0131n patlamas\u0131d\u0131r, co\u015fmas\u0131d\u0131r. Mevcut statüyü yerle bir etmesi, kitlesel boyutlar\u0131, siyasal kapsam ve anlam\u0131 bak\u0131m\u0131ndan de\u011ferlendirildi\u011finde kendi düzleminde, kendi çap\u0131nda bir devrimdir, kitlesel bir devrimdir bu.\n<\/p>\n

\n\t5 Eylül sabah\u0131 gerçekle\u015fenler k\u0131saca \u015föyle özetlenebilir. 1 Eylülde ba\u015flayan ölüm orucu, ko\u011fu\u015flar kitlesini belli bir tutum al\u0131\u015fa, yönelim belirlemeye yönlendirdi, zorlad\u0131. Gelinen noktada önlerinde iki seçenek vard\u0131. Biri direni\u015fe kat\u0131l\u0131m\u0131, di\u011feri kay\u0131ts\u0131z kalma, yani teslimiyet statüsü alt\u0131nda "ya\u015famaya" devam! Teslimiyetin ne anlama geldi\u011fi belliydi, y\u0131llar\u0131n pratik deneyimleri bunu fazlas\u0131yla kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131, onursuzluk, a\u015fa\u011f\u0131lanma, i\u015fkence\/zulüm ve insani de\u011ferlere yabanc\u0131 bir "ya\u015fam", ya\u015fam sözcü\u011fünü t\u0131rnak içine al\u0131yoruz, çünkü gerçekten insani ölçülerde teslimiyet alt\u0131nda olup-biten sürece ya\u015fam demek mümkün de\u011fildir.\n<\/p>\n

\n\tÖte yandan tutsaklar kitlesi, direni\u015fin anlam\u0131n\u0131 da yine bizzat pratik deneyimleriyle kavram\u0131\u015ft\u0131. Soruna salt siyasal kayg\u0131lar aç\u0131s\u0131ndan de\u011fil, insani kayg\u0131lar, rahat bir ya\u015fam aç\u0131s\u0131ndan yakla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bile direni\u015ften, direni\u015fe kat\u0131lmaktan ba\u015fka bir yol yoktu. O yüzden, ölüm orucu ile önlerine dikilen kurtulu\u015f, insanca bir ya\u015fam f\u0131rsat\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmek zorundayd\u0131lar\/durumundayd\u0131lar. Bu, gayet aç\u0131k. Dolay\u0131s\u0131yla yakalanan f\u0131rsat\u0131n de\u011ferlendirilmesi bilincinin, tutsaklar\u0131 toplu bir ba\u015fkald\u0131r\u0131ya götürmesi anla\u015f\u0131l\u0131r bir \u015feydir. Fitil yak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131, motor ate\u015flenmi\u015fti, lokomotif yola koyulmu\u015ftu, o halde bazukan\u0131n patlamamas\u0131, katar\u0131n yürümemesi için fazla bir neden kalm\u0131yordu. Katar\u0131 lokomotife ba\u011flayan say\u0131s\u0131z ba\u011f vard\u0131. Bu, ba\u015fta çok organize ve sistematik bir biçimde olmasa da yine böyledir. \u0130lerde bu noktaya yine dönecek ve biraz daha aç\u0131kl\u0131k getirmeye çal\u0131\u015faca\u011f\u0131z.\n<\/p>\n

\n\t5 Eylül sabah\u0131 27. ko\u011fu\u015fta bulunan PKK sava\u015f tutsaklar\u0131, ba\u015flayan direni\u015fe etkin bir tarzda kat\u0131l\u0131m sa\u011flamay\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131yorlar. Bu kararlar\u0131n\u0131 ko\u011fu\u015ftaki di\u011fer gruplara da götürüyorlar. Genel olarak di\u011ferleri de bunu uygun bulduklar\u0131n\u0131 belirtiyorlar. Karar, tüm kurallar\u0131 reddetme, fiili direni\u015f ve bunu slogan ve mar\u015flara kitlesel bir ba\u015fkald\u0131r\u0131 düzeyine s\u0131çratma biçimindedir. Ve böylece ölüm orucuna eklemlenmeyi planl\u0131yorlar. Slogan atmayla, mar\u015flarla, var olan kurallar\u0131 reddetmeyle yeni bir boyut kazanacak direni\u015f sürecinin geli\u015fimi ve sonucu konusunda fazla ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir planlar\u0131 yok tabii. Tek bir dü\u015fünceleri vard\u0131r. Direni\u015fe eklemlenmek, direni\u015fe en etkin \u015fekilde kat\u0131lmak. Gerisini direni\u015f önderli\u011fi belirlerdi. Dü\u015fünceleri buydu arkada\u015flar\u0131n. Direni\u015f önderli\u011fine sonuna kadar güveniyorlard\u0131. Bu, pratikte geli\u015fip-güçlenen bir güvendi. 27. ko\u011fu\u015ftaki arkada\u015flar, ko\u011fu\u015f pencerelerine ç\u0131karak gür sesleriyle slogan atmaya ba\u015flad\u0131lar. Devrimci mar\u015flarla bunu peki\u015ftirdiler. \u0130lk at\u0131lan sloganlar siyasal nitelikliydi: "Kahrolsun Sömürgecilik", "Ya\u015fas\u0131n Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k"! Öte yandan, direni\u015fi vurgulayan sloganlar da at\u0131ld\u0131. 27. ko\u011fu\u015fta at\u0131lan sloganlar an\u0131nda tüm ko\u011fu\u015flar\u0131 kapsam\u0131na ald\u0131, kavrad\u0131. Böylece tüm ko\u011fu\u015flar zincirleme sloganlarla görkemli ba\u015fkald\u0131r\u0131da kucakla\u015ft\u0131lar. Art\u0131k geri dönü\u015fü olmayan bir ad\u0131md\u0131 bu. Fiili olarak teslimiyet statüsü parçalanm\u0131\u015f ve da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Tüm görkemli ligine kar\u015f\u0131n, bu bir ad\u0131md\u0131. Do\u011fru, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir yürütme ve zaferle sonuçland\u0131rmak gerekliydi. Yani daha yap\u0131lmas\u0131 gereken çok \u015fey vard\u0131.\n<\/p>\n

\n\tBa\u015fkald\u0131r\u0131n\u0131n siyasal sloganlarla ba\u015flamas\u0131 ve sürmesi ileri bir a\u015famay\u0131 ifade etti\u011fi gibi, belli yönelimlere de aç\u0131kt\u0131. O bak\u0131mdan direni\u015fin güncel ve somut istem ve hedeflerini yans\u0131tan sloganlar öne ç\u0131kar\u0131lmal\u0131 ve vurgulanmal\u0131d\u0131r. Çok k\u0131sa sürede bu yap\u0131ld\u0131. Direni\u015f önderli\u011fi gerekli müdahalesini yapt\u0131. Eylemin program\u0131na denk dü\u015fen ve onu yans\u0131tan sloganlar at\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Böylece olas\u0131 yönelimlere kar\u015f\u0131 ilk önlem al\u0131nm\u0131\u015f oldu. At\u0131lan sloganlar \u015funlard\u0131: "\u0130nsanl\u0131k Onuru \u0130\u015fkenceyi Yenecek!", "Kahrolsun \u0130\u015fkence!", "Ya \u0130nsanca Ya\u015fam Ya Ölüm!", "Ölmek Var Dönmek Yok!", "Ya\u015fas\u0131n Direni\u015fimiz!"\n<\/p>\n

\n\tKitlesel ba\u015fkald\u0131r\u0131 salt sloganlardan ibaret de\u011fildi. Zengin bir içeri\u011fe ve kapsama sahipti: Tüm cezaevi adeta bir miting alan\u0131na dönü\u015fmü\u015ftü. Sevinç ve co\u015fku, direni\u015fçi heyecan kab\u0131na s\u0131\u011fmaz olmu\u015ftu. \u015eiirler, söylevler, selam ve sevgi göndermeler, halay çekmeler, türküler, mar\u015flar… Bir bayram \u015fenli\u011fi vard\u0131, Diyarbak\u0131r zindanlar\u0131nda i\u015fkenceye u\u011frat\u0131lm\u0131\u015f, zulme mahkûm edilmi\u015f bu kitle, bu insanlar ayaklanm\u0131\u015ft\u0131, ayaklar alt\u0131na al\u0131nan, oynanan onurlar\u0131n\u0131n kavgas\u0131na tutu\u015fmu\u015flard\u0131. Bugün onlar\u0131nd\u0131 k\u0131sacas\u0131. Teslimiyeti k\u0131rmakla-parçalamakla kalmam\u0131\u015flard\u0131; ayn\u0131 zamanda yeni bir cezaevi ya\u015fam\u0131n\u0131n çizgilerini, iskeletini de kurmu\u015flard\u0131. \u0130nsanl\u0131k onuruna, devrimci kimli\u011fimize uygun bir cezaevi ya\u015fam\u0131n\u0131n iskeletiydi bu.\n<\/p>\n

\n\t5 Eylül bir bayram günüydü; korkunun, y\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n, suskunlu\u011fun, her türlü kötülü\u011fün y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir gün. \u0130nsani duygular\u0131n ayakland\u0131\u011f\u0131, tüm co\u015fkunlu\u011fu ile konu\u015ftu\u011fu bir gün. Ba\u015f\u0131 önde, suskun, zulüm alt\u0131nda inleyen insanlar\u0131n, "\u0130nsan\u0131m, yeter!" ç\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131, öfkesi ve tüm insanl\u0131\u011fa mesaj\u0131yd\u0131 bu.\n<\/p>\n

\n\tEvet, ko\u011fu\u015flar ba\u015fkald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131, tüm kurallar\u0131 reddetmi\u015fti, mar\u015flarla, sloganlarla, türkülerle öfkelerini, özlemlerini konu\u015fturmu\u015ftu. Olas\u0131 sald\u0131r\u0131ya, bast\u0131rma hareketlerine kar\u015f\u0131 barikatlar\u0131n\u0131 örmü\u015flerdi, nas\u0131l bir ya\u015fam istediklerini tüm aç\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve kesin kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ortaya koyup vurgulam\u0131\u015flard\u0131. Bu durum direni\u015fin doru\u011fudur ayn\u0131 zamanda. Bu doru\u011fun, bu görkemli direni\u015fin ak\u0131ll\u0131-do\u011fru bir yönetime, süreklili\u011fe kavu\u015fturulmas\u0131 ve zafere ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekiyordu. K\u0131sacas\u0131 gelinen noktada, devrimci önderli\u011fin müdahalesi ve direni\u015fin tek elden yürütülmesi, merkezile\u015ftirilmesi zorunlulu\u011fu kendini dayatm\u0131\u015ft\u0131. Tersi durumda, merkezile\u015ftirilmemi\u015f, güvence alt\u0131na al\u0131nmam\u0131\u015f bu isyan hareketinin her türlü provokasyona, bozguncu yönelime aç\u0131k olaca\u011f\u0131 ortadayd\u0131. \u0130\u015fi duygularla, co\u015fkuyla, öfkeyle bir yere götürmek mümkündür, ancak sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir tarzda zafere götürmek mümkün de\u011fildir. Ko\u011fu\u015flardaki direni\u015fi, merkezi önderli\u011fin yönetimi ve denetimi alt\u0131na almak, olas\u0131 yönelimlere kap\u0131lar\u0131 kapatmak ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir kanala, raya oturtmak kaç\u0131n\u0131lmazd\u0131. Ba\u015fkald\u0131ran bir kitleyi o haliyle b\u0131rakmak olmazd\u0131, tarihsel bir sorumsuzluk olacakt\u0131.\n<\/p>\n

\n\tDevrimci bir müdahale zorunlulu\u011fu aç\u0131kça kendini dayat\u0131yordu. Direni\u015fin merkezile\u015ftirilmesi ve belli güvencelere kavu\u015fturulmas\u0131 gerekiyordu. Bu çok aç\u0131k. Ama bu zor müdahaleyi, zor görevi nas\u0131l, hangi yöntemle ba\u015faracakt\u0131k? Can al\u0131c\u0131 soru buydu. Ve an\u0131nda yan\u0131t bekliyordu.\n<\/p>\n

\n\tÖlüm orucu eylemine kar\u015f\u0131n idare ile diyalogumuz vard\u0131. Cezaevi sorunlar\u0131, direni\u015f, ölüm orucu, istek ve beklentilerimiz vb. konularda tart\u0131\u015fmalar oluyordu. Bu durum bir f\u0131rsat anlam\u0131na da geliyordu. Ko\u011fu\u015flardaki direni\u015f doruk noktas\u0131ndayd\u0131, yap\u0131lmas\u0131 gerekenler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131; yani sloganlar, mar\u015flar, fiili tav\u0131rlar, misyonunu oynam\u0131\u015ft\u0131. Bu noktadan sonra ayn\u0131 tempo ve düzeyde sürdürmenin fazla bir anlam\u0131 olmayacakt\u0131. Bir isyan durumunun belli yönelimlere aç\u0131k oldu\u011fu da belliydi. Uzun süre tek elden kontrol edilemeyen bir isyan\u0131n sonuç bak\u0131m\u0131ndan fazla bir anlam\u0131 olmazd\u0131. Bütün bunlar müdahaleye yönelik tavr\u0131 ko\u015fulland\u0131r\u0131yordu. \u0130dareye "ko\u011fu\u015flardaki arkada\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 ikna edece\u011fimizi, bu noktadan sonra slogan atmamalar\u0131 konusunda ikna edebilece\u011fimizi, bunun için baz\u0131 arkada\u015flar\u0131 ko\u011fu\u015flarda gezdirmelerini"<\/em> söyledik.\n<\/p>\n

\n\t\u0130dare \u015fa\u015fk\u0131nd\u0131, \u015foke olmu\u015ftu, böyle bir kitlesel tav\u0131r beklemiyordu. Ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 bilemiyordu, kestiremiyordu, karars\u0131zd\u0131. Bu her hallerinden belli oluyordu. Beklenmedik bir olayla yüz yüze idiler. O bak\u0131mdan "ko\u011fu\u015flar\u0131 gezme" önerimiz tam anlam\u0131yla oturmu\u015ftu yerine. Onlar için de bir çözüm gibi geliyordu. Aram\u0131zdaki diyalogun varl\u0131\u011f\u0131, sayg\u0131nl\u0131k ve ciddiyetimiz, onlar\u0131 öneriyi kabule götürecekti. O dönemde iç güvenlik amiri olan Yüzba\u015f\u0131 i\u015fi kolorduya ilettiklerini ve k\u0131sa sürede cevab\u0131n gelebilece\u011fini söyledi. K\u0131sa bir süre sonra, kolordu taraf\u0131ndan kabul edilen ve onaylanan önerimiz üzerine dört arkada\u015f, ko\u011fu\u015flar\u0131 dola\u015fmaya ba\u015flad\u0131.\n<\/p>\n

\n\tKo\u011fu\u015flar bir bayram yeri gibiydi. Tüm cezaevi bir miting alan\u0131n\u0131 and\u0131r\u0131yordu. Olas\u0131 sald\u0131r\u0131lar kar\u015f\u0131s\u0131nda barikatlar kuruldu\u011fu için ko\u011fu\u015flara hemen girmek pek kolay olmuyordu. Ko\u011fu\u015ftaki arkada\u015flar kap\u0131ya dayananlar\u0131n bizim arkada\u015flar\u0131m\u0131z oldu\u011funu anlad\u0131ktan ve bundan tam emin olduktan sonra barikatlar\u0131 kald\u0131r\u0131yor ve kap\u0131lar\u0131n aç\u0131lmas\u0131na izin veriyorlard\u0131. "Ko\u011fu\u015flar\u0131 ikna etme" konusunda inisiyatif elimizdeydi. \u0130dareden yetkililer ise uzaktan gözlemci konumundayd\u0131lar sadece. Girilen her ko\u011fu\u015fta direni\u015fin-ölüm orucu eyleminin amac\u0131, program\u0131, hareket tarz\u0131, en ince noktas\u0131na kadar anlat\u0131l\u0131yor, bundan sonra nas\u0131l hareket edecekleri vurgulan\u0131yor, ko\u011fu\u015f direni\u015fleri hemen belli bir örgütlülü\u011fe ula\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor, slogan atma vb. tav\u0131rlar\u0131n oynamas\u0131 gereken rolü oynad\u0131klar\u0131, bu noktadan sonra herhangi bir sald\u0131r\u0131 ve operasyon giri\u015fimi olmad\u0131\u011f\u0131 sürece slogan atmaya gerek olmad\u0131\u011f\u0131, ayn\u0131 \u015fekilde barikatlara da gerek olmad\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor, fiili direni\u015f temelinde direni\u015fin sonuna kadar sürdürmenin zorunlulu\u011fu aç\u0131klan\u0131yordu. Birkaç sözcükle özetledi\u011fimiz bu çal\u0131\u015fma her ko\u011fu\u015fta birkaç saatte oluyordu. \u015eu nokta ko\u011fu\u015ftaki arkada\u015flarla birlikte idarecilerin yüzüne de vurgulan\u0131yordu: "E\u011fer herhangi bir sald\u0131r\u0131 ve operasyon giri\u015fimi olursa, barikattan, slogana ve yakmaya-y\u0131kmaya dek uzanan bir kar\u015f\u0131l\u0131k verilecek. Ancak idareden herhangi bir giri\u015fim gelmezse, fiili direni\u015f-taraf\u0131m\u0131zdan belirlenmi\u015f ya\u015fam tarz\u0131 çerçevesinde-onun zaferine dek sürdürülecek!"<\/em>\n<\/p>\n

\n\tKo\u011fu\u015f direni\u015flerinin merkezile\u015ftirilmesi, örgütlendirilmesi ve merkezi bir hareket tarz\u0131na oturtulmas\u0131, olas\u0131 provokasyon giri\u015fimlerinin önünün al\u0131nmas\u0131 vb. somut ba\u015far\u0131lar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, arkada\u015flar\u0131n ko\u011fu\u015flar\u0131 dola\u015fmas\u0131, direni\u015fe müthi\u015f bir ivme kazand\u0131rd\u0131, moral dopingi yapt\u0131. Gidilen her ko\u011fu\u015fta arkada\u015flar büyük bir sevinç ve co\u015fkuyla kar\u015f\u0131lan\u0131yor, özlem giderme gösterileri gerçekle\u015fiyor, direni\u015f and\u0131 yenileniyordu. Böylece moral üstünlük doruk noktas\u0131na s\u0131çr\u0131yor! Elle tutulur bir somutlukta. Ko\u011fu\u015flar\u0131n gezilmesi olay\u0131n\u0131n ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 ve olu\u015fan o havay\u0131 tam anlam\u0131yla vermek olanaks\u0131z, bunun için usta bir romanc\u0131 kalemi gereklidir. Olay\u0131n duygu, psikolojik-moral boyutlar\u0131n\u0131 ve ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 bir yana b\u0131rak\u0131p, siyasal anlam\u0131n\u0131 ve önemini, direni\u015fin zaferinde oynad\u0131\u011f\u0131 rolü biraz daha açmam\u0131z gerekiyor.\n<\/p>\n

\n\tDört PKK'linin -bunlardan üçü direni\u015f önderleridir-, ko\u011fu\u015ftaki arkada\u015flar\u0131 "ikna" etmeleri için ko\u011fu\u015flar\u0131 dola\u015fma olay\u0131n\u0131n siyasal anlam\u0131 çok muazzamd\u0131r, s\u0131radan bir olay de\u011fildir.\n<\/p>\n

\n\tBir:<\/strong> Dört arkada\u015f\u0131n ko\u011fu\u015flar\u0131 dola\u015fmas\u0131 olay\u0131, fa\u015fist cuntan\u0131n Diyarbak\u0131r zindanlar\u0131nda siyasal yenilgisini, acizli\u011fini, güçsüzlü\u011fünü aç\u0131kça itiraf etmektir. Bu olay devlet olma, TC olma ile aç\u0131k bir çeli\u015fkidir, hem de kendini tek hakim olarak gören 12 Eylül fa\u015fizminin yenilgiyi teslim etmesidir. PKK'nin devrimci-direni\u015fçi otoritesinin ve a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kabul edilmesi ve onun çözümleyici gücüne boyun e\u011filmesidir. K\u0131sacas\u0131, 5 Eylül'de Diyarbak\u0131r zindanlar\u0131nda fa\u015fist yönetim aç\u0131k siyasal yenilgiyi resmen kabul ediyor, PKK önderli\u011findeki zindan direni\u015fçili\u011fi, zaferi somut olarak ya\u015f\u0131yor.\n<\/p>\n

\n\t\u0130ki:<\/strong> Direni\u015fçi kitle bu olayda, idarenin \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131, yenilgisini, çaresizli\u011fini ve buna kar\u015f\u0131l\u0131k direni\u015fin, devrimci otorite ve eylem gücünün kesin üstünlü\u011fünü ve dayat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 kendi öz prati\u011fi ile tüm somutlu\u011fu ile gördü, ya\u015fad\u0131.\n<\/p>\n

\n\tÜçüncüsü;<\/strong> bunlar\u0131n bir sonucu olarak ve buna ba\u011fl\u0131 olarak, moral üstünlük, direni\u015fe inanç ve güven, öz gücün ve direni\u015fçili\u011fin kudretine güven duygular\u0131 geli\u015fti, doruk noktas\u0131na ç\u0131kt\u0131.\n<\/p>\n

\n\tÖte yanda, bu siyasal sonuçlar\u0131n yan\u0131nda, ko\u011fu\u015f gezisi s\u0131ras\u0131nda:\n<\/p>\n

\n\t– Direni\u015f denetim alt\u0131na al\u0131nd\u0131, merkezi bir önderli\u011fe ba\u011fland\u0131, asgari bir örgütlülü\u011fe kavu\u015fturuldu.\n<\/p>\n

\n\t– Direni\u015fin politikas\u0131, program ve plan\u0131, hareket tarz\u0131 en ince ayr\u0131nt\u0131s\u0131na kadar anlat\u0131larak kavrat\u0131ld\u0131, böylece hareket birli\u011fi ve bütünlü\u011fü güvence alt\u0131na al\u0131nd\u0131.\n<\/p>\n

\n\t– Bu somut çal\u0131\u015fmalar\u0131n ve yönlendirmelerin bir sonucu olarak, olas\u0131 provokasyon çaba ve giri\u015fimlerinin önüne set çekildi, gerekli önlemler al\u0131nm\u0131\u015f olundu.\n<\/p>\n

\n\t– Direni\u015f belli bir düzeyde tutularak olas\u0131 yönelimlerin önü t\u0131kat\u0131ld\u0131, olas\u0131 riskler en aza indirgenerek direni\u015fin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir tarzda yürütülmesi güvence alt\u0131na al\u0131nd\u0131…\n<\/p>\n

\n\tAsl\u0131nda fa\u015fist cunta 5 Eylül günü Diyarbak\u0131r zindanlar\u0131nda yenilgiyi tatm\u0131\u015ft\u0131. Arkada\u015flar\u0131 ko\u011fu\u015flara götürüp onlar\u0131n müdahalesini istemekle bu siyasal yenilgiyi aç\u0131kça itiraf etmi\u015flerdi. Yani devrimci direni\u015fçi otoriteye boyun e\u011fmi\u015flerdi. Eylem gücümüz kar\u015f\u0131s\u0131nda bunu yapm\u0131\u015flard\u0131. Belki de ilk planda olay\u0131n siyasal anlam\u0131n\u0131n ayr\u0131m\u0131nda de\u011fillerdi; ancak bu "hatalar\u0131n\u0131" daha sonraki direni\u015flerde itiraf edeceklerdi. (Ocak direni\u015finde aç\u0131kça söylemi\u015flerdi: "Dergileriniz yaz\u0131yor. Fa\u015fist cunta yenildi, PKK siyasal zafer kazand\u0131"<\/em> diye.)\n<\/p>\n

\n\t\u0130lk raundu kazanm\u0131\u015ft\u0131k. Ko\u011fu\u015flar\u0131 gezme, arkada\u015flar\u0131 ikna etme önerimiz iyi ve yerinde bir taktikti. Direni\u015fin ba\u015far\u0131s\u0131nda büyük önemde bir rol oynam\u0131\u015ft\u0131. Salt zindan direni\u015fi aç\u0131s\u0131ndan de\u011fil, ayn\u0131 zamanda duvarlar\u0131n ötesine ta\u015fan bir siyasal anlam\u0131 ve önemi vard\u0131.\n<\/p>\n

\n\t\n<\/p>\n

\n\t6<\/strong>\n<\/p>\n

\n\tEYLÜL D\u0130REN\u0130\u015e\u0130 ZAFERLE TAÇLANIYOR. FA\u015e\u0130ST CUNTA, D\u0130YARBAKIR Z\u0130NDANLARINDA B\u0130R YEN\u0130LG\u0130 DAHA TADIYOR!<\/strong>\n<\/p>\n

\n\tEylül direni\u015fi, ölüm orucu, kitlesel fiili direni\u015f, destek açl\u0131k grevleri vb. eylemlerle sürdü. 5 Eylül'den sonra ölüm orucuna kitlesel kat\u0131l\u0131mlar oldu. Öyle ki say\u0131 200'e yakla\u015ft\u0131. Öte yandan esas olarak fiili direni\u015f temel al\u0131n\u0131rken, baz\u0131 ko\u011fu\u015flar destek açl\u0131k grevlerine ba\u015flad\u0131lar. Bir avuç itirafç\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda tüm cezaevi direni\u015fe kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Hatta daha önce ko\u011fu\u015flarda ispiyonculuk yapan baz\u0131 unsurlar bile hemen araziye uyarak "direni\u015fçi" kesilmi\u015fti. Tabii öte yandan da bu ispiyoncular korkuyorlar ve içlerinden k\u0131z\u0131lan idareye ba\u015fvuruyordu; fakat yüzüstü b\u0131rak\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 anl\u0131yorlard\u0131 hemen. Dün u\u015fakl\u0131k ettikleri güç bugün onlara tekmeyi vurmu\u015ftu, kâ\u011f\u0131t mendil gibi buru\u015fturup çöp sepetine atm\u0131\u015ft\u0131. A\u015fa\u011f\u0131l\u0131k ihanetin "itibar\u0131" bu olsa gerek! Bu, yeni bir olgu de\u011fil. Tarih boyunca ya\u015fanan ve binlerce kez kan\u0131tlanan bir olgudur. Efendilerin i\u015fine yaramad\u0131\u011f\u0131 noktada u\u015fak veya ihanetçi kaderiyle ba\u015f ba\u015fa b\u0131rak\u0131l\u0131r, bir posa, bir art\u0131k gibi ayakalt\u0131na at\u0131l\u0131r. Diyarbak\u0131r zindan ispiyoncular\u0131n\u0131n sonu da böyle olmu\u015ftu. \u0130çlerinde "ak\u0131ll\u0131" olanlar hiç zaman yitirmeksizin "direni\u015fçi" kesileceklerdi. Direni\u015f içinde ve sonras\u0131nda ispiyonculara (içimizde kalanlar) devrimci \u015fiddet uygulanmadan te\u015fhir ve tecrit edildiler, kendi kendilerini mahkûm etmeleri sa\u011fland\u0131.\n<\/p>\n

\n\tEylül direni\u015finin ba\u015f\u0131ndan sonuna kadar inisiyatif elimizdeydi. Dü\u015fman\u0131n fazla yapacak bir \u015feyi yoktu. Ona ra\u011fmen birkaç ko\u011fu\u015fa bask\u0131nlar düzenlemeyi denedi. Hatta bir ikisinde barikatlar\u0131 da a\u015ft\u0131. Öyle de olsa, sert bir direni\u015fle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. Ko\u011fu\u015f bask\u0131nlar\u0131 yöntemiyle bir sonuca gidemeyeceklerini anlay\u0131nca bu sald\u0131r\u0131 ve bask\u0131n yönteminden vazgeçtiler. Bask\u0131n yöntemi yerine, "Direni\u015ften yana m\u0131s\u0131n de\u011fil misin?" biçiminde bir sözlü soru\u015fturmada bulundular. Buna göre de direnenleri kendi ölçüleri temelinde ko\u011fu\u015flara verdiler. Yeniden bir ko\u011fu\u015f düzenlenmesinde bulundular. Ölüm orucundakileri 36. ko\u011fu\u015fta toplad\u0131lar. Di\u011fer direnen arkada\u015flar\u0131 35'ten ba\u015flamak üzere yeniden düzenlediler. Ko\u011fu\u015flar\u0131n yeniden düzenlenmesi i\u015flemi de genel havay\u0131 ve siyasal dengeleri hiç mi hiç etkilemedi.\n<\/p>\n

\n\tDireni\u015fin ba\u015f\u0131ndan sonuna kadar idare ile diyalog kesilmedi. Eylem dilekçelerinde Diyarbak\u0131r zindan gerçekli\u011fi anlat\u0131ld\u0131, talepler tek tek s\u0131raland\u0131, direni\u015fçi kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n alt\u0131 çizildi. Ayn\u0131 \u015feyler sözlü olarak da anlat\u0131l\u0131yordu. Ta ba\u015f\u0131ndan beri sömürgeci yetkililer hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, eylemimizin insani boyutunu teslim ediyordu. Muhatab\u0131m\u0131z olanlar, "Bizde i\u015fkenceye kar\u015f\u0131y\u0131z, söyledikleriniz do\u011frudur, bu cezaevinde i\u015fkence yap\u0131ld\u0131, çok kötü biçimde yap\u0131ld\u0131, insanlar öldürüldü, sakat b\u0131rak\u0131ld\u0131. Bütün bunlar\u0131n sorumlusu Esat Oktay Y\u0131ld\u0131ran'd\u0131r. Biz ise yeni geldik. \u0130steklerinizde hakl\u0131s\u0131n\u0131z, insani istekledir" vb. bir savunma yap\u0131yorlard\u0131. Direni\u015fimizin dayat\u0131c\u0131 gücü fa\u015fist-sömürgecileri böyle günah ç\u0131karmaya yöneltmi\u015fti. Hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, me\u015frulu\u011fumuzu teslim etmek zorunda kalm\u0131\u015flard\u0131. Kendilerini savunacak konumda de\u011fillerdi. Bu geli\u015fmeler, bizim iktidar\u0131m\u0131z alt\u0131nda de\u011fil, fa\u015fist-cunta yönetimi alt\u0131nda gerçekle\u015fiyor ve henüz toplumda belli bir k\u0131p\u0131rt\u0131n\u0131n i\u015faretleri olmad\u0131\u011f\u0131, yapra\u011f\u0131n bile k\u0131p\u0131rdamad\u0131\u011f\u0131 bir suskun ortamda ve o bize mezar yap\u0131lmak istenen Diyarbak\u0131r zindanlar\u0131nda bunlar meydana geliyor. Eylem, direni\u015f ve mücadelenin gücü, dayat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 konusunda bir fikir verir san\u0131r\u0131z. Zafer direni\u015fin ucundad\u0131r. Bunu bir ya\u015fam biçimi haline getirmek esast\u0131r. Yeter ki kararl\u0131, inançl\u0131 ve bilinçli bir kavga verilsin, zafer mümkündür!\n<\/p>\n

\n\t\u0130dare ile pazarl\u0131k sürüyor olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, idare bir anla\u015fmaya yana\u015fm\u0131yordu hemen. Oyalama ve alttan alma taktikleri ile zaman kazanmak istiyordu. Böylece içten bir çözülmeyi bekliyordu. \u0130natç\u0131yd\u0131, sinsiydi, oyalay\u0131c\u0131yd\u0131 ve kalle\u015fti. Dü\u015fman\u0131m\u0131z buydu ve biz onu çok iyi tan\u0131yorduk. \u015eu noktay\u0131 da vurgulamakta yarar var: Plan d\u0131\u015f\u0131 ölüm orucuna kat\u0131lmalar çoktu, say\u0131 200'ün s\u0131n\u0131r\u0131na dayanm\u0131\u015ft\u0131. Bu tür bir kat\u0131l\u0131m do\u011fal olarak ba\u011fr\u0131nda bir dizi zaaf ve eksikli\u011fi de bar\u0131nd\u0131r\u0131r. Birincisi, kat\u0131l\u0131mlar\u0131n bir bölümü ölüm orucu eyleminin anlam\u0131n\u0131, gereklerini ve istedi\u011fi fedakârl\u0131k ve irade gücünü fazla dü\u015fünmeden, hesab\u0131n\u0131 bilinçli bir tarzda yapmadan, daha çok da direni\u015fin co\u015fkunlu\u011funa kap\u0131larak ölüm orucuna kat\u0131l\u0131yordu. Kimisi olas\u0131 sald\u0131r\u0131lar ve i\u015fkencelere daha fazla maruz kalmamak için kat\u0131l\u0131yordu. K\u0131sacas\u0131, eylemin bilincinde olarak kat\u0131lanlar oldu\u011fu gibi, de\u011fi\u015fik dü\u015fünce ve hesaplarla kat\u0131lanlar vard\u0131. Bu olgu eylemin bir zaaf\u0131yd\u0131. Say\u0131n\u0131n yüzlerle ifade edilmesi eylemin güçlülü\u011fünü vurguluyordu; ama içinde zaaflar\u0131 olan bir güçlülük, çeli\u015fkili bir güçlülük ta\u015f\u0131maya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Dü\u015fman da bu gerçekli\u011fimizin ayr\u0131m\u0131ndayd\u0131. Pratik geli\u015fmeler, eylemin bu zaaf yan\u0131n\u0131 d\u0131\u015fa vuruyordu. Gün geçtikçe ölüm orucunu b\u0131rakanlar\u0131n say\u0131s\u0131 da art\u0131yordu. Zaaf gerçek haline geliyordu. Ancak \u015funu unutmamak gerekir ki, eylemde meydana gelen bu dü\u015fmeler, eylemin gücünü, inisiyatifini ve dayat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 fazla etkilemiyordu. Fiili direni\u015f destekli ölüm orucu planlanan ana grubu ile sonradan eklemlenen 2. grupla kararl\u0131 bir \u015fekilde sürüyordu. Eylemin bu ana gücünde dü\u015fmeler çok az say\u0131da olabiliyordu ki, bunun da etkisi oldukça s\u0131n\u0131rl\u0131yd\u0131. Dü\u015fman bu gerçekli\u011fin de ayr\u0131m\u0131ndayd\u0131. Kitlesel bir ba\u015fkald\u0131r\u0131da, direni\u015fte kitleyi olu\u015fturan bireylerin tümünde ayn\u0131 tavr\u0131, prati\u011fi beklemek bir hayalciliktir. Kararl\u0131 direni\u015flerin yan\u0131nda dökülmeler, dü\u015fmeler vb. geli\u015fmeler de olacakt\u0131r. Bu, s\u0131n\u0131f mücadelesinin mant\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Her birey ayn\u0131 bilinç, kararl\u0131l\u0131k ve beklentiyle kat\u0131lm\u0131yor kavgaya. Düzeyler çok de\u011fi\u015fik. Toplumsal, kültürel ve siyasal düzey çe\u015fitlili\u011finin ve farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n mücadele prati\u011findeki yans\u0131mas\u0131d\u0131r bu.\n<\/p>\n

\n\tFakat \u015fu noktan\u0131n alt\u0131 çizilmelidir. Ölüm orucu ciddi bir eylemdir. Bu eylemle oynanmaz. Bu eyleme kat\u0131lmak demek bir cezaevinin kaderi, bir mücadelenin geli\u015fimi konusunda etkileyici söz sahibi olmak anlam\u0131na geliyor. O bak\u0131mdan büyük bir sorumluluk, fedakârl\u0131k ve yüksek bir bilinçle yakla\u015fmak gerekiyor. Zor bir eylem biçimidir. Bedenin parça parça, hücre hücre ve uzun bir süre içinde ölmesi demektir ölüm orucu. Can\u0131n parça parça-milim milim tenden ayr\u0131lmas\u0131 büyük ac\u0131lar ve iç çat\u0131\u015fmalar anlam\u0131na gelir. Ölümü bu tarzda kar\u015f\u0131lay\u0131\u015f üstün bir irade, sorumluluk ve fedakârl\u0131k gerektiriyor. Öyleyse ta i\u015fin ba\u015f\u0131nda buna karar verilirken ki\u015finin kendisi, kendini iyi haz\u0131rlamal\u0131 ve donan\u0131m\u0131n\u0131 gözden geçirmelidir. Bir kez karar verildikten sonra dönü\u015f olmamal\u0131d\u0131r, bu büyük bir sorumsuzluk olur, yan\u0131ba\u015f\u0131\u0131nda ölüme yatan arkada\u015flar\u0131n ölümünde, sakat kalmas\u0131nda bir ölçüde de olsa pay sahibi olmak anlam\u0131na gelir. Çünkü senin eylemi b\u0131rakman dü\u015fman\u0131 cesaretlendirmi\u015f, eylemin uzamas\u0131na etkide bulunmu\u015f ve dolay\u0131s\u0131yla ek ac\u0131lar ve kay\u0131plar\u0131n olu\u015fmas\u0131na yol aç\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Fazla ayr\u0131nt\u0131ya girmiyoruz. Tekrarlayal\u0131m! Ölüm orucuna sorumluluk bilinciyle yakla\u015fmak, kat\u0131l\u0131m\u0131 bu anlay\u0131\u015fla gerçekle\u015ftirmek ve mant\u0131\u011f\u0131 gere\u011fi sonuna kadar gitmek gerekiyor!\n<\/p>\n

\n\tEylül direni\u015fi sürecinde ölüm orucunda dökülmeler oluyordu. Ancak bunlar etkisizdi. Çünkü dökülenler plan-program d\u0131\u015f\u0131 kat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131, kat\u0131l\u0131m gerekçeleri çok çe\u015fitliydi. Ba\u011fr\u0131nda zaaflar\u0131 ta\u015f\u0131yan bir kat\u0131l\u0131md\u0131. Öyle de olsa bu bir olumsuzluktu. Fakat esas olarak ölüm orucu sürüyordu, kitlesel bir fiili direni\u015fe dayan\u0131yordu. 5 Eylül ba\u015fkald\u0131r\u0131s\u0131 ile eski statü parçalanm\u0131\u015f, tasfiye edilmi\u015fti, yeni cezaevi ya\u015fam statüsünün de ana çizgileri, çerçevesi ortaya ç\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Direni\u015f bu düzlemde sürüyordu. Her \u015feye ra\u011fmen idarenin yapaca\u011f\u0131 fazla bir \u015fey yoktu. Kitlesel ba\u015fkald\u0131r\u0131 ve direni\u015flerle çizilen çerçeveyi kabul etmekten ba\u015fka! Zaten direni\u015fin esas amac\u0131 da fiili olarak kurulmu\u015f bulunan cezaevi ya\u015fam\u0131 statüsünü idareye kabul ettirmek, me\u015frula\u015ft\u0131rmak ve onaylatmakt\u0131. Fiili olarak kurulan ya\u015fam çerçevesi, bizim eylemin hedefledi\u011fi ya\u015fam çerçevesiydi.\n<\/p>\n

\n\tVe fa\u015fist Türk sömürgecili\u011fi Eylül direni\u015fi kar\u015f\u0131s\u0131nda dize geliyor siyasal zaferimizi kabul etmek durumunda kal\u0131yor. "Kitlesel devrim" mant\u0131ksal sonucuna ula\u015f\u0131yor. Devrim bir düzenin-statünün parçalan\u0131p de\u011fi\u015ftirilmesi olarak tan\u0131mlanacaksa, cezaevi ko\u015fullar\u0131nda bir statüyü, teslimiyet statüsünü k\u0131r\u0131p parçalayarak, yerine asgari insani ölçüler temelinde bir cezaevi ya\u015fam\u0131n\u0131 kuran Eylül direni\u015fimiz, kendi ölçüleri ba\u011flam\u0131nda bir devrimdir. 27 Eylül günü var olan bir anla\u015fmayla ölüm orucu sona erdi, 5 Eylül'de kurulan fiili durum kabul edilerek me\u015fruluk kazand\u0131. KAZANMI\u015eTIK!\n<\/p>\n

\n\tAnla\u015fma süreci düz bir rota izlemedi: Çetin pazarl\u0131klar, taktik manevralar, dayatmalar, tehditler vb. ö\u011felerle \u015fekillendi. Ku\u015fkusuz üstün yanlar\u0131m\u0131z oldu\u011fu kadar zaafl\u0131 yanlar\u0131m\u0131z da vard\u0131. Her ikisinin de ayr\u0131m\u0131ndayd\u0131k. Güçlü bir direni\u015f (ölüm orucu ve kitlesel direni\u015f temelinde) moral üstünlük, inisiyatif vb. ö\u011feler üstün ve güçlü yanlar\u0131m\u0131zd\u0131. Kitlesel bile\u015fimin niteli\u011fi ve düzeyi, vah\u015fet döneminin izleri ve derin etkileri, dayanma gücündeki zaaflar zaafl\u0131 yanlar\u0131m\u0131zd\u0131. Çok uzun süreli bir direni\u015fi, kitlesel boyutlardaki uzun süreli bir direni\u015fi önleyecek\/engelleyecek çapta rol oynayabilecek zaaflard\u0131 bunlar. O bak\u0131mdan anla\u015fmada veya pazarl\u0131\u011f\u0131n noktalanmas\u0131 noktas\u0131nda var olan gücümüzü tüm boyutlar\u0131yla tahlil edip hesaba katmak zorunlulu\u011fu vard\u0131. Siyaset bu çözümleme üzerine kurulabilir ve konu\u015fturulabilirdi. Do\u011fru ve usta siyaset bundan ba\u015fkas\u0131 de\u011fildi. Mevcut ko\u015fullar, olas\u0131 geli\u015fmeler, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 güç ili\u015fkileri ve dengeleri temelinde yap\u0131lan politikay\u0131 zorunlu k\u0131lard\u0131. Ayaklar\u0131 yere basmayan, salt isteklere dayanan – olgulara de\u011fil- bir politika, "sol" bir politikad\u0131r ki, zafere de\u011fil, yenilgiye götürür. Zafer \u015fans\u0131 do\u011fdu\u011fu halde, bunu gerçe\u011fe dönü\u015ftürmek yerine, gücün ötesinde bir istek u\u011fruna zafer \u015fans\u0131n\u0131 yenilgiye dönü\u015ftürmek anlam\u0131na gelir. K\u0131sacas\u0131, Eylül direni\u015finde 27 Eylül'de yap\u0131lan anla\u015fma, esas olarak direni\u015fçi gücümüzün do\u011fru bir yans\u0131mas\u0131d\u0131r, mevcut güç ili\u015fkileri ve dengelerine göre yap\u0131lm\u0131\u015f bir anla\u015fmad\u0131r. Ve bu S\u0130YASAL B\u0130R ZAFER'dir. Neler kazan\u0131ld\u0131?\n<\/p>\n

\n\t1- Emir-komuta ili\u015fkisine son verildi. \u0130dare – tutuklu ili\u015fkileri normal bir biçime dönü\u015ftürüldü. (Bu madde teslimiyet statüsünün ana halkas\u0131yd\u0131. Parçalanmas\u0131yla-yok edilmesiyle asgari insani ko\u015fullarda bir cezaevi ya\u015fam\u0131 kurulabilirdi.)\n<\/p>\n

\n\t2- Her türlü askeri, Kemalist ve \u0131rkç\u0131-\u015foven e\u011fitime ve bu yönlü uygulamaya son verildi. \u0130stiklal Mar\u015f\u0131 uygulamas\u0131 haftada iki kez olmak üzere devam etti. (Bu noktaya biraz ilerde de\u011finece\u011fiz.)\n<\/p>\n

\n\t3- Her türlü i\u015fkence, bask\u0131 ve zulüm a\u015fa\u011f\u0131lat\u0131n uygulama, küfür ve hakarete son verildi.\n<\/p>\n

\n\t4- \u0130tirafa ve pi\u015fmanl\u0131\u011fa zorlama ve bu yönlü dayatmalara son verildi.\n<\/p>\n

\n\t5- Savunma hakk\u0131 peki\u015ftirildi, bu yöndeki çe\u015fitli engellemeler kald\u0131r\u0131ld\u0131.\n<\/p>\n

\n\t6- Mahkemeye gidi\u015f-geli\u015fler normal insani ölçülere uygun hale getirildi. (Asgari ölçülere yakla\u015fan bir tarzda.) Mahkemeye gidi\u015f-geli\u015flerde konu\u015fma yasa\u011f\u0131 kald\u0131r\u0131ld\u0131. Serbestçe konu\u015fma-davranma hakk\u0131 elde edildi. Mahkeme salonlar\u0131nda normal oturu\u015f disiplini d\u0131\u015f\u0131nda ek bir yapt\u0131r\u0131m olmayacakt\u0131.\n<\/p>\n

\n\t7- Sosyal, kültürel ve do\u011fal haklar\u0131m\u0131z\u0131n kar\u015f\u0131lanaca\u011f\u0131 ve bir bask\u0131 unsuru olarak kullan\u0131lmayaca\u011f\u0131 sözü verildi. Kantin, gazete, yemek vb. ihtiyaçlar belli bir düzene konuldu. Ancak kitap-dergi sorunu pratikte çözümlenmedi.\n<\/p>\n

\n\t8- Ailelerle görü\u015fme süresi art\u0131r\u0131ld\u0131. Kürtçe konu\u015fma hakk\u0131 elde edildi. Avukatlarla daha uzun bir süre içinde ve rahat bir ortamda görü\u015f yapabilme olana\u011f\u0131 kazan\u0131ld\u0131.\n<\/p>\n

\n\t9- Ailelerimiz ve avukatlar\u0131m\u0131z üzerindeki aç\u0131k bask\u0131lar ve i\u015fkencelere son verildi.\n<\/p>\n

\n\t10- Havaland\u0131rma, banyo, iç ziyaret vb. sorunlar belli bir düzen çerçevesinde çözüm yoluna gidildi. \u0130stenilen düzeyde olmasa da bu konularda at\u0131lan ad\u0131mlar, belli bir a\u015famay\u0131 ifade ediyordu.\n<\/p>\n

\n\t11- Hastanedeki bask\u0131lara son verildi, hasta arkada\u015flar\u0131n muayene, tedavi ve bak\u0131mlar\u0131n\u0131n daha iyi ve düzenli yap\u0131lmas\u0131 sa\u011fland\u0131.\n<\/p>\n

\n\t12- Yak\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131n içeriye getirdi\u011fi tüm giyecek maddelerinin içeriye al\u0131m\u0131 serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131.\n<\/p>\n

\n\t13- Mektup gönderme ve al\u0131m\u0131 serbest oldu.\n<\/p>\n

\n\tGörüldü\u011fü gibi, Eylül direni\u015fi esas olarak program hedeflerine varm\u0131\u015ft\u0131r, bu anlamda zafer ipini gö\u011füslemi\u015ftir denilebilir. Teslimiyet statüsünün parçalanmas\u0131, tasfiye edilmesi, cezaevinde insani de\u011ferlere ve siyasal kimli\u011fimize uygun bir ya\u015fam\u0131n tutturulmas\u0131 çok önemli bir olayd\u0131r, cezaevi boyutlar\u0131nda bir "DEVR\u0130M" anlam\u0131na gelir.\n<\/p>\n

\n\tDireni\u015fin bu görkemli ve parlak zaferine kar\u015f\u0131n teslimiyet döneminin baz\u0131 kal\u0131nt\u0131lar\u0131, baz\u0131 tavizler varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumu\u015ftur, sürdürmü\u015ftür. Bu da bir olgudur. Ancak hiçbir \u015fekilde Eylül direni\u015finin görkemlili\u011fini ve parlak zaferini gölgeleyemez, \u015eu soru ortaya ç\u0131k\u0131yor. \u0130stiklal Mar\u015f\u0131 uygulamas\u0131 vb. teslimiyet ortam\u0131n\u0131n kal\u0131nt\u0131lar\u0131na, tavizlere neden göz yumuldu ya da bu gibi kal\u0131nt\u0131lar ve tavizler neden bir bütün olarak tasfiye edilmedi?\n<\/p>\n

\n\tBu kal\u0131nt\u0131lar\u0131n ya da tavizlerin kald\u0131r\u0131lmay\u0131\u015f\u0131 keyfilikten, az dirençten veya direni\u015fin sonuna kadar götürülemeyi\u015fi vb. nedenler yüzünden olmad\u0131. Bu bir politik güç sorunudur. Sava\u015fan güçler\/taraflar aras\u0131ndaki güç ili\u015fkileri ve dengeleri sorunudur ve o ba\u011flamda yan\u0131tlanabilir. E\u011fer parçalanan-da\u011f\u0131t\u0131lan statüden geriye baz\u0131 art\u0131klar, kal\u0131nt\u0131lar kalm\u0131\u015fsa, bu, taraflar\u0131n somut güç ve güçsüzlük yanlar\u0131n\u0131n çözümlenmesini gerektiriyor. O zaman verilmek zorunda kal\u0131nan tavizlerin nedenleri de do\u011fru bir biçimde kavranm\u0131\u015f olur. Tabii siyasal anlam\u0131 da.\n<\/p>\n

\n\tYukar\u0131da aç\u0131klad\u0131k. 5 Eylül sabah\u0131 tüm kitle – bir avuç itirafç\u0131 hainin d\u0131\u015f\u0131nda- direni\u015fe kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Moral üstünlük, co\u015fku, heyecan doruktayd\u0131. Deney, tecrübe, direni\u015f ve teslimiyet konusunda belli bir bilinç düzeyi de tutturulmu\u015ftu. Ancak bu olumlu ö\u011felerle birlikte zaafl\u0131 yanlara da sahipti. A\u011f\u0131r bir yenilgi ve i\u015fkence dönemi ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131. Bunun fiziki, siyasal, psikolojik tahribatlar\u0131 a\u011f\u0131r olmu\u015ftu ve bunlar\u0131n etkileri çok canl\u0131 bir \u015fekilde sürüyordu. Tüm co\u015fku, heyecan vb. duygular\u0131n geçicili\u011fi veya kat\u0131 gerçeklik kar\u015f\u0131s\u0131ndaki dayanma ve yürüyü\u015f durumu belliydi. Bunlar\u0131n toplam\u0131 neyi gösteriyor? Kitlenin uzun soluklu, k\u0131yas\u0131ya, çok fedakârl\u0131k isteyen uzun süreli bir direni\u015fe haz\u0131r olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, belli bir soluklanmaya, "mola" dönemine \u015fiddetle ihtiyaç duydu\u011funu. Yeni bir yenilgi ve teslimiyet daha kötü sonuçlar do\u011furacakt\u0131.\n<\/p>\n

\n\tEvet, ölüm orucu kararl\u0131 bir \u015fekilde sürüyordu, fiili kitlesel direni\u015f vard\u0131. Kitlenin kat\u0131l\u0131m düzeyi, dayan\u0131kl\u0131l\u0131k derecesi ve süresi farkl\u0131l\u0131klar gösterse de, direni\u015f siyasal ve moral aç\u0131dan doruk noktas\u0131ndayd\u0131. Bu noktada zaferi yakal\u0131yoruz, ancak kal\u0131nt\u0131lar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131n. Bu tavizler u\u011fruna bir zafer, bir tarihsel f\u0131rsat riske edilebilinir mi? Tavizler pahas\u0131na da olsa temelde program hedeflerine ula\u015f\u0131lm\u0131\u015f; bu, kitle için bir soluklanma, kendi kendine gelme, kendini gözden geçirip güçlenme, yeni kavgalar için güç toplama ve toparlanma, örgütlenme, anlam\u0131na geliyor. Böyle bir olanak ve f\u0131rsat direni\u015fle yakalanm\u0131\u015fken, belli kal\u0131nt\u0131lar için bu tarihsel f\u0131rsat kaç\u0131r\u0131l\u0131r m\u0131? Sorular\u0131 uzatmak mümkündür, ancak yeterlidir.\n<\/p>\n

\n\tBurada, \u0130stiklal Mar\u015f\u0131 tavizinin veya dünden kalan bu kal\u0131nt\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sürdürüyor olmas\u0131 bir zorunluluktan kaynaklan\u0131yor. \u0130nsani ve siyasal kimli\u011fimize uygun bir cezaevi amaç ve gerçekli\u011fi için verilen bir tavizdir. Mevcut güç ili\u015fkilerinin bir ürünüdür. Genel ç\u0131kar\u0131, genel kazan\u0131mlar\u0131 korumak, güvence alt\u0131na almak için verilen bir taviz. Bu taviz için bir direni\u015f, direni\u015f kazan\u0131mlar\u0131 kald\u0131r\u0131l\u0131p at\u0131lamazd\u0131.\n<\/p>\n

\n\tBununla oynanmazd\u0131. Kitlemizin gücünü, düzeyini, yap\u0131s\u0131n\u0131 ve nereye kadar gelebilece\u011fini biliyorduk. Hayalci olamazd\u0131k, isteklerimizin tutsa\u011f\u0131 da. Ayaklar\u0131m\u0131z topra\u011fa, zemine basmak zorundayd\u0131. Kesin soluklanma ihtiyac\u0131 olan bir kitle, ba\u011fr\u0131nda bir dizi olumsuzlu\u011fu (bunlar teslimiyet ko\u015fullar\u0131nda geli\u015fmi\u015f ve derinle\u015fmi\u015ftir) ta\u015f\u0131yan bir yap\u0131, belli tavizler pahas\u0131na riske edilemezdi. Kald\u0131 ki, idarenin bir iki ko\u011fu\u015fa yapt\u0131\u011f\u0131 bask\u0131nlarda, tüm co\u015fkulu ve heyecanl\u0131 olu\u015funa kar\u015f\u0131n, önemli oranda dökülmeler oldu. Bu, bir ipucuydu. Kitlesel gücümüzü tan\u0131mada bir i\u015faretti. O halde, zaferin tatl\u0131 ve kendine getirici \u015ferbetini tatt\u0131rmak yerine niye yenilginin ac\u0131 zehrini içirme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131na kap\u0131lar\u0131 açabilelim ki?\n<\/p>\n

\n\tHer taviz, ad\u0131ndan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 üzere, ideolojik-politik do\u011frultu ile genel anlamda bir çeli\u015fkiyi ifade eder. Ancak genel ç\u0131kar\u0131 koruma u\u011fruna verilmi\u015f oldu\u011fu için do\u011fru bir takti\u011fi de ifade eder. Güç yetmedi\u011fi, somut güç ili\u015fkileri izin vermedi\u011fi için taviz verilmi\u015ftir. Ve bu, tavizi bir ya\u015fam tarz\u0131 haline getirmek, onu benimasmek anlam\u0131na gelmez. Zaman\u0131 ve zemini belirdi\u011finde verilen tavizin geri al\u0131nmas\u0131 ve bunun için belli bir kavgan\u0131n verilmesi de bir zorunluluktur. Bu tür devrimci taktiklerin özünde vard\u0131r bu. Daha somut ifade ile belli zorunluluklardan dolay\u0131 \u0130stiklal Mar\u015f\u0131 vb. tavizler verilmi\u015ftir. Yoksa onu sindirmek, benimasmek anlam\u0131nda de\u011fil. Çabalar, haz\u0131rl\u0131klar, güç toparlamalar daha önce verilen bu tavizi, ya da kal\u0131nt\u0131 olarak kalan bu durumu tasfiye etmek do\u011frultusunda olur, olmak zorunda\n<\/p>\n

\n\tGörüldü\u011fü gibi \u0130stiklal Mar\u015f\u0131'n\u0131n haftan\u0131n iki gününde okunmas\u0131 olay\u0131, zorunluluktan kaynaklanm\u0131\u015ft\u0131r; gönül rahatl\u0131\u011f\u0131 ile kabul edilmemi\u015ftir. Böyle bir \u015fey dü\u015fünülemez zaten. Soluklanma, zaman kazanma ve bütün bunlar\u0131 k\u0131smen ya\u015fanabilir bir ortamda elde etme, i\u015fte bu tavizin mant\u0131ki-siyasal gerekçeleri bunlard\u0131r.\n<\/p>\n

\n\t\u015eu noktay\u0131 da vurgulayal\u0131m. \u0130stiklal Mar\u015f\u0131 uygulamas\u0131n\u0131n asmbolik bir de\u011feri vard\u0131. Öyle de olsa, içimize sindiremiyorduk. Bunu da kesin ezmek istiyorduk.\n<\/p>\n

\n\t\n<\/p>\n

\n\t7<\/strong>\n<\/p>\n

\n\tEYLÜL D\u0130REN\u0130\u015e\u0130 VE " KEND\u0130L\u0130\u011e\u0130NDENC\u0130L\u0130K" ÜZER\u0130NE B\u0130RKAÇ SÖZ<\/strong>\n<\/p>\n

\n\tD\u0131\u015f\u0131m\u0131zdaki baz\u0131 gruplar genelde Eylül direni\u015fini "kendili\u011findenci bir hareket" olarak de\u011ferlendirdiler. Dahas\u0131, direni\u015fi 5 Eylül'den ba\u015flatanlar da oldu. Ölüm orucu ve onun dinamo konumunu ise görmezlikten geldiler veya de\u011ferlendirme d\u0131\u015f\u0131 tuttular. Bu tutumlar\u0131 bizce anla\u015f\u0131l\u0131r bir durumdur. PKK'nin direni\u015f içindeki önder konumunu, kesin siyasal damgas\u0131n\u0131 gizleme, yads\u0131ma kayg\u0131lar\u0131ndan kaynaklan\u0131yor. Direni\u015ften "e\u015fit pay sahibi olma" hesaplar\u0131 da buna eklenmelidir. Direni\u015fimizin bu denli ters yüz edilerek, çarp\u0131t\u0131larak yans\u0131t\u0131l\u0131\u015f\u0131 üzerinde birazc\u0131k durmam\u0131z gerekiyor. Bu, ayn\u0131 zamanda konu ile ilgili de\u011ferlendirmemizi de tamamlama-eksik b\u0131rakmama anlam\u0131na gelir.\n<\/p>\n

\n\tÖnce "kendili\u011findenci hareket" kavram\u0131na teorik aç\u0131kl\u0131k, tan\u0131mlama getirmek aç\u0131s\u0131ndan birkaç söz: Lenin'in kendili\u011findenci hareketi nas\u0131l tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. \u0130\u015fçi s\u0131n\u0131f\u0131 hareketinin henüz s\u0131n\u0131f bilincinden (bilimsel sosyalizmden) yoksun bulundu\u011fu ya da sosyalist bilinç ile i\u015fçi s\u0131n\u0131f\u0131 hareketi aras\u0131nda gerekli ba\u011f ve bütünle\u015fmenin henüz kurulamad\u0131\u011f\u0131 dönemde, i\u015fçilerin içinde bulunduklar\u0131 duruma, onun dayan\u0131lmaz ko\u015fullar\u0131na kar\u015f\u0131 eyleme geçmesi, belli hareketlere ba\u015fvurmas\u0131 olay\u0131 kendili\u011findenci bir hareket olarak de\u011ferlendirilir. Bu tür hareketler içinde s\u0131n\u0131f bilincini embriyon \u015feklinde ta\u015f\u0131makla birlikte, esas olarak s\u0131n\u0131f bilincinden yoksundurlar. S\u0131n\u0131f içgüdüleri, içinde bulunan ya\u015fam ve çal\u0131\u015fma ko\u015fular\u0131n\u0131n dayan\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131 vb. etmenler kendili\u011findenci hareketleri ko\u015fullar ve motive eder. Yani k\u0131sacas\u0131, belli bir bilgi ve bilinç embriyonu ta\u015f\u0131makla birlikte kendili\u011findencili\u011fin karakteristik özelli\u011fi sosyalist-siyasal bilinçten, onun yönlendiricili\u011finden yoksun olmas\u0131d\u0131r. En alt biçimlerinden, en üst biçimlerine kadar, kendili\u011findenci hareketlerin temel özelli\u011fi budur. Mevcut ya\u015fam ve çal\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131na belli düzeylerdeki tepkileri ifade eder. Tan\u0131m düzeyinde fazla ayr\u0131nt\u0131ya girmeye gerek yok. Somut örne\u011fimize dönelim.\n<\/p>\n

\n\tEylül direni\u015fi yukar\u0131da özet olarak verilen tan\u0131m çerçevesinde de\u011ferlendirilebilir mi? 5 Eylül ba\u015fkald\u0131r\u0131s\u0131, belli bir siyasal bilinç ve örgütlülük ile motor güçten yoksun muydu? 5 Eylül'ü haz\u0131rlayan, do\u011furan ko\u015fullar, etkenler, öznel ö\u011feler nelerdir?\n<\/p>\n

\n\tYukar\u0131daki aç\u0131klama ve de\u011ferlendirmelerden anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi, 5 Eylül birden bire ve art\u0131k zulüm ve vah\u015fetin dayan\u0131lmaz ko\u015fullar\u0131na kar\u015f\u0131 kendili\u011finden olu\u015fan bir patlama de\u011fildir. Kald\u0131 ki, kitlenin ve d\u0131\u015f\u0131m\u0131zdaki gruplar\u0131n içinde bulundu\u011fu psikolojik ve siyasal yap\u0131, durumu hiç de kendili\u011finden harekete geçmelerine uygun de\u011fildi. Bask\u0131lar yo\u011fundu, i\u015fkence vah\u015fet boyutlar\u0131ndayd\u0131, ama kitle ve di\u011fer gruplar da takatten dü\u015fürülmü\u015ftü, deyim yerindeyse i\u011fdi\u015f edilmi\u015fti. Bu ko\u015fullarda kendili\u011finden bir patlama, anl\u0131k bir tepki beklemek hayalcilikti. Birilerinin, kitlenin ve di\u011fer gruplar\u0131n elinden tutmas\u0131 gerekiyordu. Yoksa aya\u011fa kalkmalar\u0131, yürümeleri, tepkilerini patlatmalar\u0131, yani kendili\u011finden "yeter" diye ç\u0131\u011fl\u0131k atmalar\u0131 mümkün görünmüyordu. Bu, Diyarbak\u0131r gerçekli\u011finin bir yan\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\n\tE\u011fer 5 Eylül kendili\u011findenci bir hareket ise, \u015fu soru akla geliyor hemen: Neden bu hareket daha önceki tarihlerde de\u011fil de 5 Eylül'de gerçekle\u015fti? Yoksa büyük bir rastlant\u0131 m\u0131d\u0131r? Kendili\u011findencilik teorisi ile Eylül direni\u015fine yakla\u015fan grup veya ki\u015filerin bu sorulara doyurucu, inand\u0131r\u0131c\u0131 ve do\u011fru yan\u0131tlar\u0131 yoktur, olamaz! 1982'de cezaevi ya\u015fam ko\u015fullar\u0131 çok daha dayan\u0131lmaz boyutlardayd\u0131. 1983'e göre daha da korkunçtu. O halde niye o dönemde kitlede bir 5 Eylül ya\u015fanmad\u0131? Bu soruyu da aç\u0131klay\u0131p yan\u0131tlayamazlar.\n<\/p>\n

\n\t5 Eylül direni\u015fi öncesinde cezaevi kitlesi, kitlesel bir ba\u015fkald\u0131r\u0131ya, harekete kesin haz\u0131r de\u011fildi. Psikolojik ve siyasal konumu bunu do\u011furacak olgunlukta de\u011fildi. Birilerinin müdahalesi gerekliydi, zorunluydu. Mazlum yolda\u015f\u0131n eylemi, Dörtlerin yang\u0131n\u0131 "kendine dönü\u015fün, gelece\u011fi dü\u015fünmenin, direni\u015fe yönelimin ipuçlar\u0131n\u0131 olu\u015fturuyordu kitlede. Ancak esas etkiyi ve direni\u015fçi dönü\u015füme yönelimi 14 Temmuz eylemi ve sonuçlar\u0131ndan ba\u015flatmak gerekir. Yukar\u0131da yazd\u0131k. Bir daha hat\u0131rlatal\u0131m: 14 Temmuz, insanlar\u0131n kendine, arkada\u015flar\u0131na, direni\u015fe güven duygular\u0131n\u0131 geli\u015ftirdi, direni\u015f önderli\u011fine ve otoritesine güveni artt\u0131rd\u0131. Öte yandan, 1980'lerde var olan, "Teslimiyet-kurallara uymak kurtulu\u015ftur, direnmek ise macerad\u0131r, i\u015fkencedir!" biçimindeki yan\u0131lsama yerini, "Teslimiyet her türlü i\u015fkencenin ve onursuzlu\u011fun ad\u0131d\u0131r, basama\u011f\u0131d\u0131r; direnmek ise onurlu bir ya\u015fam\u0131n ad\u0131d\u0131r" bilincine terk etti. Kitle bu gerçekli\u011fi kendi öz prati\u011fi ile kavram\u0131\u015ft\u0131. Bu olumlu geli\u015fim, direni\u015fe yakla\u015fmada kat edilen mesafe önemliydi. Ancak henüz olgun de\u011fildi. Daha ba\u015fka etkilerin-etkenlerin olu\u015fmas\u0131 gerekiyordu. Önder bir güce, katar\u0131 harekete geçirecek bir lokomotife \u015fiddetle ihtiyaç vard\u0131.\n<\/p>\n

\n\t\u0130\u015fte 1 Eylül'de ba\u015flayan ölüm orucu eylemi ihtiyaç duyulan lokomotifin kendisiydi. Ölüm orucu, harekete geçirici, örgütleyici, dü\u015fündürücü, dönü\u015ftürücü bir role sahipti. 1 Eylül'de ba\u015flayan ölüm orucunun bu rolünü ve özelliklerini kavramayanlar veya kavramak istemeyenler kaç\u0131n\u0131lmaz olarak, ölüm orucu ile kitlesel eylemlilik aras\u0131ndaki bu \u015fa\u015fmaz ba\u011flant\u0131y\u0131 ve ili\u015fkiyi kavrayamazlar. \u015eu rahatl\u0131kla söylenebilir: Nas\u0131l ki, bir tren katar\u0131n\u0131n, lokomotifsiz harekete geçmesi mümkün de\u011fildiyse, ayn\u0131 \u015fekilde 1 Eylül ölüm orucu olmadan 5 Eylül kitlesel ba\u015fkald\u0131r\u0131s\u0131 mümkün olmazd\u0131. Ölüm orucu ile kitlesel direni\u015f aras\u0131nda kesin, net ve do\u011frudan bir ili\u015fki ve ba\u011flant\u0131 söz konusudur. 27. ko\u011fu\u015fta bulunan PKK sava\u015f tutsaklar\u0131n\u0131 motive eden, bir ba\u015fkald\u0131r\u0131ya yönelten ölüm orucu eyleminin kendisidir.\n<\/p>\n

\n\t\u015eöyle bir itiraz gelebilir: "Ko\u011fu\u015flar en dar anlamda, organik olarak örgütlendirilmemi\u015flerdi ki, o halde onlar\u0131n harekete geçi\u015fi kendili\u011finden oldu." Bu itiraz\u0131n tutar bir yan\u0131 yoktur. Her büyük toplumsal eylemde, s\u0131n\u0131f kavgas\u0131nda, i\u015fin ba\u015f\u0131nda tüm bireylerin en tam anlamda, bir komite, birim ve örgüt içinde örgütleme anlam\u0131nda örgütlenmeleri gerekmiyor. Buna pek f\u0131rsat yok. Burada önemli olan öncünün örgütlülü\u011fü, do\u011fru strateji ve taktiklere sahip olu\u015fu ve kitleleri harekete geçirebilme yetene\u011fidir. Ekim devriminde yer alan tüm kitle örgütlü müydü? Ya da tüm Rus i\u015fçileri ve köylüleri Bol\u015feviklerin yönetimindeki örgütlerde mi örgütlüydüler? Ko\u011fu\u015flarla en dar anlamda bir örgütsel ili\u015fki yarat\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131, ama belli bir siyasal ili\u015fki vard\u0131, önderli\u011fini otoritesini tart\u0131\u015fmas\u0131z tan\u0131ma olay\u0131 vard\u0131. Bir direni\u015fe haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmalar\u0131 istenmi\u015fti ve 1 Eylül ölüm orucuyla birlikte ko\u011fu\u015ftaki arkada\u015flara direni\u015f ça\u011fr\u0131s\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 çok aç\u0131k bir \u015fekilde. Bütün bunlar bir \u015fey ifade etmiyor mu? \u0130nsanlar\u0131m\u0131z bir direni\u015fi zaten bekliyordu, kendini buna haz\u0131rl\u0131yordu. Ve motor ate\u015flendi\u011fi an, kitlesel eylemlilik de gündemle\u015fti ve "devrim" boyutlar\u0131na s\u0131çrad\u0131. Toplumsal\/s\u0131n\u0131fsal mücadelenin yasalar\u0131 budur. Belli bir haz\u0131rl\u0131k ve olgunluk düzeyine gelmi\u015f bir kitleyi ate\u015flemek için bir k\u0131v\u0131lc\u0131m yetebiliyor!\n<\/p>\n

\n\tDahas\u0131 var, sorun salt kitlenin harekete geçirili\u015fi ile bitmiyor. Kitle eylemlili\u011fi motorla eklemleniyor. Önderlik taraf\u0131ndan yeniden örgütleniyor, merkezile\u015ftiriliyor, belli bir program ve hareket tarz\u0131na oturtuluyor, yürütülüyor ve son olarak direni\u015f zaferle sonuçland\u0131r\u0131l\u0131yor. Bütün bu ö\u011feleri, bile\u015fenleri bir araya getirip topluca tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda "kendili\u011findenci hareket" de\u011ferlendirmesinin ne kadar büyük bir çarp\u0131tma oldu\u011fu görülecektir. Kitleler kendili\u011finden bilinç ve örgütlülük ö\u011felerinden yoksun olarak, dayan\u0131lmaz ko\u015fullara içgüdüsel, olarak ba\u015fkald\u0131rmad\u0131. Belli bir önderlik, önderli\u011fin motor konumundaki eylemlili\u011fi temelinde ve onunla bütünle\u015fen bir kitlesel direni\u015f, i\u015fte Eylül direni\u015finin en k\u0131sa özeti budur. Ve bu direni\u015f ba\u015f\u0131ndan sonuna kadar PKK'nin siyasal önderli\u011finin kesin damgas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r. \u0130\u015fte, di\u011fer gruplar\u0131 do\u011fru olmayan, sakat ve çarp\u0131k de\u011ferlendirmelere götüren de bu gerçekli\u011fin kendilerine a\u011f\u0131r gelmesidir! Dolay\u0131s\u0131yla, grupsal kayg\u0131lar ve hesaplar onlar\u0131 gerçekli\u011fi çarp\u0131tma, yanl\u0131\u015f gösterme noktas\u0131na götürecekti.\n<\/p>\n

\n\tBaz\u0131 gruplarda "Eylül direni\u015fi" tan\u0131m\u0131 yerine, 5 Eylül direni\u015fi ad\u0131n\u0131 kullanmay\u0131 ye\u011fliyor. Bu, bilinçli bir seçi\u015ftir. Yine dar grupsal kayg\u0131 ve hesaplardan kaynaklan\u0131yor bu. Oysa direni\u015f bütün bir süreçtir. Bir an ve bir tek ö\u011feyle aç\u0131klanamaz. 1 Eylülde ba\u015flayan, 27 Eylülde zaferle sonuçlanan bir süreç. 5 Eylül ise ölüm orucunun motive etli\u011fi ate\u015fledi\u011fi ve öncünün kitleyle bütünle\u015fti\u011fi olay\u0131n ad\u0131d\u0131r, sürecin çok önemli ve temel bir bile\u015fenidir. Tüm görkemlili\u011fine kar\u015f\u0131n 5 Eylül, tüm bir süreci tan\u0131mlamakta yetersiz kal\u0131r. Adland\u0131rman\u0131n tüm süreci kucaklamas\u0131, kavramas\u0131 ve ona en uygun olmas\u0131 gerekiyor. O halde 1 Eylül'de ba\u015flayan, 5 Eylül'de doruk noktaya s\u0131çrayan ve 27 Eylül'de zafer ipini gö\u011füsleyen direni\u015f sürecine denk dü\u015fen en do\u011fru ve kavray\u0131c\u0131 ad EYLÜL DEREN\u0130\u015e\u0130'dir.\n<\/p>\n

\n\t\n<\/p>\n

\n\t8<\/strong>\n<\/p>\n

\n\tZAFER\u0130N ALTINDAK\u0130 NEDENLER VE KO\u015eULLAR<\/strong>\n<\/p>\n

\n\tEylül direni\u015finin zaferini haz\u0131rlayan etkenleri ve ko\u015fullar\u0131 incelemeye çal\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Önce, cezaevi d\u0131\u015f\u0131ndaki ko\u015fullar ve etkenler.\n<\/p>\n

\n\tÖncelikle, Türkiye'deki siyasal ko\u015fullara, fa\u015fist askeri cuntan\u0131n yönelimine bakmam\u0131z gerekiyor. Bilindi\u011fi gibi, askeri cunta, yapt\u0131\u011f\u0131 program ve aç\u0131klad\u0131\u011f\u0131 takvim gere\u011fi 1 Kas\u0131m seçimleriyle "iktidar\u0131" sivillere devredecekti. Bu olay\u0131n siyasal anlam\u0131n\u0131, sahteli\u011fini, siville\u015fme ad\u0131 alt\u0131nda yap\u0131lan aldat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 vb. noktalar\u0131 de\u011ferlendirmek bu çal\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n konusu de\u011fildir. O bak\u0131mdan üzerinde durmuyoruz. Tüm sahteli\u011fine, aldat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen, "demokrasiye geçi\u015f", "siville\u015fme" sürecinin belli etkilerine parmak basmak gerekiyor. 12 Eylül bitmiyor ku\u015fkusuz, sivil üniformalar içinde tüm \u015fiddetiyle sürecek. Ancak, giderayak cunta, prestij yitimine u\u011framak, yara almak da istemiyor. Görüntüde de olsa, \u015fu veya bu olayla "siville\u015fme operasyonunu gölgelemek istemiyor. Bu "geçi\u015f" süreci, direni\u015fimiz için k\u0131smen elveri\u015fli bir siyasal ortam sunuyor. Böyle bir dönemde boyutlanan bir cezaevi direni\u015fini kanla bast\u0131rmak, toplumu ve d\u0131\u015f kamuoyunu etkileyecek, tepkisine yol açacak böyle bir kanl\u0131 gösteriye ba\u015f- vurmak "geçi\u015f" planlar\u0131na uygun de\u011fildi. Kanl\u0131 bir bast\u0131rma hareketine ba\u015fvurmadan bile, ölüm orucunun getirece\u011fi ölümler de kendileri aç\u0131s\u0131ndan gö\u011füslenecek gibi de\u011fildi. Kanl\u0131 bir bast\u0131rma ve ölüm orucu sonucu gelebilecek pe\u015f pe\u015fe ölümleri göze alamad\u0131\u011f\u0131na göre, bunu "geçi\u015f" plan\u0131yla ba\u011fda\u015ft\u0131rmad\u0131\u011f\u0131na göre, geriye ne kal\u0131yordu? Kendisi için bir ç\u0131kmazd\u0131, PKK'ye tahammülsüzlük, kendi PKK politikas\u0131 ile "geçi\u015f" dönemini sanc\u0131s\u0131z tamamlama aras\u0131ndaki ç\u0131kmazd\u0131. PKK direni\u015fçili\u011fi kar\u015f\u0131s\u0131nda ya\u015fanan açmazd\u0131. Bu siyasal ortamda cuntan\u0131n zindan direni\u015fçili\u011fi kar\u015f\u0131s\u0131nda boyun e\u011fmekten ba\u015fka ç\u0131kar bir yolu yoktu. Yoksa "geçi\u015f" aldatmacas\u0131 yara alabilir, gölgelenebilirdi. Bunu da istemiyorlard\u0131. Görülüyor ki, Eylül döneminde siyasal ko\u015fullar belli bir f\u0131rsat\u0131 ve uygunlu\u011fu vurguluyor. Direni\u015f bundan yararlanacakt\u0131r.\n<\/p>\n

\n\tÖte yandan, Diyarbak\u0131r zindan gerçekli\u011fi, vah\u015feti, insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 uygulamalar\u0131 iç ve özellikle d\u0131\u015f kamuoyunda yeterince aç\u0131\u011fa ç\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f ve te\u015fhir edilmi\u015fti. Fa\u015fist cunta bu noktada oldukça te\u015fhir ve tecrit olmu\u015ftu. Eylül direni\u015fi bu te\u015fhir ve tecridi daha da derinle\u015ftirecekti. Direni\u015flerin ölü vermesi bu te\u015fhiri çok daha güçlü k\u0131lacakt\u0131. Bu olguda cuntay\u0131 gerileten di\u011fer bir etkendir. Yukar\u0131da vurgulanan etkenle birle\u015ftirildi\u011finde anlam\u0131 daha iyi anla\u015f\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n

\n\tBa\u015fta partimiz olmak üzere yurt d\u0131\u015f\u0131nda geni\u015f bir ilerici ve demokratik grup ve çevre, Diyarbak\u0131r Eylül direni\u015fini destekleme kampanyas\u0131 açm\u0131\u015ft\u0131. Böylece direni\u015fimiz d\u0131\u015far\u0131da yank\u0131lan\u0131yor, geni\u015f bir kamuoyunu olu\u015fturuyordu. Bu d\u0131\u015f deste\u011fin, direni\u015fin ba\u015far\u0131s\u0131nda bir etken oldu\u011fu kaydedilmelidir.\n<\/p>\n

\n\tCezaevi d\u0131\u015f\u0131ndaki etkenleri sayarken tutuklu aile ve yak\u0131nlar\u0131n\u0131n hareketini de ba\u015fta vurgulamam\u0131z gerekiyor. Aile hareketi cezaevi direni\u015flerinin bir türevidir. Zindan direni\u015flerinin do\u011furdu\u011fu, geli\u015ftirdi\u011fi ve belli bir düzeye ç\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bir olgudur. Bu konuyu biraz açmakta yarar var. Diyarbak\u0131r zindan\u0131nda bize e\u015fine az rastlanan, i\u015fkence ve zulüm uygulan\u0131rken, d\u0131\u015far\u0131da ayn\u0131 vah\u015fet ailelerimize de uygulan\u0131yordu. Görü\u015fe gelen yak\u0131nlar\u0131m\u0131z, ailelerimiz asker usulü s\u0131raya konuluyor, talim ettiriliyor, itilip kak\u0131l\u0131yor, küfür ve hakaret ediliyor, her türlü i\u015fkenceye tabi tutuluyordu. Nedeni aç\u0131kt\u0131. Bize sahip ç\u0131k\u0131yorlard\u0131, bizi soruyorlard\u0131, bizi besliyorlard\u0131; en önemlisi bizi yaln\u0131z b\u0131rakmay\u0131p ya\u015fam\u0131 bizimle payla\u015f\u0131yorlard\u0131. Böylece tecrit durumumuzu azc\u0131k da olsa aralayabiliyorlard\u0131. Bu, bizim aç\u0131m\u0131zdan çok önemliydi. \u0130\u015fte fa\u015fist yönetimi çileden ç\u0131karan, intikamc\u0131 duygular\u0131n\u0131 kamç\u0131layan olgu, ailelerimizin bizi sahiplenmesi, karda k\u0131\u015fta, kavurucu s\u0131caklarda ve her türlü i\u015fkence ve hakarete kar\u015f\u0131n bizi yaln\u0131z b\u0131rakmamalar\u0131yd\u0131. Bu, önemli bir fedakârl\u0131k örne\u011fiydi. Bilinçli bir niteli\u011fe kavu\u015fturuldu\u011funda muazzam bir gücü ifade edecekti. Dü\u015fman, bask\u0131 ve i\u015fkenceyle ailelerimizi y\u0131ld\u0131rmak, görü\u015fümüze gelmelerini engellemek ve böylece daha çabuk sonuca gitmek istiyordu. Gerçi ailelerimiz etkin ve ses getirici bir direni\u015f sergilemiyorlard\u0131. Etkin bir çaba içinde de\u011fillerdi. Onlar da genel havan\u0131n etkisi alt\u0131nda idiler. Korku, y\u0131lg\u0131nl\u0131k ve pasifikasyondan nasiplerini al\u0131yorlard\u0131. Ancak \u015fu nokta önemliydi, onlar\u0131, toplumun di\u011fer kesimlerinden ay\u0131r\u0131yordu. Korkuyorlard\u0131, ne yapacaklar\u0131 konusunda \u015fa\u015fk\u0131nd\u0131lar. Ancak, ba\u015fta evlatl\u0131k içgüdüleri, o\u011ful, e\u015f, karde\u015f sevgisi vb. duygular onlar\u0131 bizi yaln\u0131z b\u0131rakmamaya yöneltiyordu. Hiçbir i\u015fkence ve bask\u0131, onlar\u0131n bizi gelip görmelerine, sormalar\u0131na, bu anlamda sahiplenmelerine engel olam\u0131yordu. Bu da, bir direni\u015fti. Fa\u015fist cuntan\u0131n tutsaklar\u0131 yaln\u0131zla\u015ft\u0131rma, ailelerinden bile tecrit etme politika ve prati\u011fine kar\u015f\u0131 geli\u015fen içgüdüsel, kendili\u011finden bir direni\u015f. Aile hareketi içinde Kürdistan kad\u0131n\u0131n\u0131n özel bir yeri var. Aile hareketi içinde somutla\u015fan direni\u015f, özünde Kürt kad\u0131n\u0131n\u0131n direni\u015fidir, onun damgas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r. Erkekler daha ürkek, çekingen yakla\u015f\u0131rken, bu konuda daha hesapl\u0131 davran\u0131rken, analar\u0131m\u0131z, k\u0131z karde\u015flerimiz, e\u015flerimiz daha gözü pek, daha gözü kara davran\u0131yorlard\u0131. Daha büyük fedakârl\u0131klarda bulunuyorlard\u0131. Ku\u015fkusuz aile hareketi salt kad\u0131nlarla e\u015fitlenmez. Kad\u0131nlar, temel gücünü, en etkin ö\u011fesini, özünü olu\u015fturuyordu.\n<\/p>\n

\n\tEn a\u011f\u0131r ko\u015fullarda, bask\u0131 ve i\u015fkence ortam\u0131nda ailelerimizi bizi sahiplenmeye götüren s\u0131n\u0131f bilinçleri, yurtseverlik duygular\u0131 de\u011fildi ku\u015fkusuz. Ailelerimizde daha önce var olan ili\u015fkilerde bu noktalar i\u015flenmi\u015ftir, devrimci dü\u015fünce ve anlay\u0131\u015f temelinde etkilenmeleri sa\u011flanmaya çal\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu anlamda aile hareketinde, bu geçmi\u015f çabalar\u0131n ve etkile\u015fimlerin de belli pay\u0131 vard\u0131r. Ancak belirleyici olan yan ailevi ili\u015fkilerdir, ana, karde\u015f, baba ve e\u015f sevgisi gibi duygulard\u0131r. Böyle olmakla birlikte, fa\u015fist-sömürgecili\u011fin güncel bask\u0131lar\u0131, hakaretleri ve bütün bunlar\u0131n ya\u015fam\u0131n ayr\u0131lmaz bir parças\u0131 olmas\u0131 ailelerin düzene yönelik kin, öfke ve nefretlerini geli\u015ftirmi\u015f ve kamç\u0131lam\u0131\u015ft\u0131r. Hangi gerekçe ile olursa olsun bizi sahiplenmi\u015f olmalar\u0131, onlar\u0131 rejim kar\u015f\u0131t\u0131 bir konuma itmi\u015f, onlar da süreç içinde bu konumlar\u0131n\u0131n ayr\u0131m\u0131na varm\u0131\u015flard\u0131r. Tam da bu noktada cezaevi direni\u015flerinin gündemle\u015fmesi, geli\u015fip yükselmesi aile hareketinin de belli bir düzey tutmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Sevgi, kan ba\u011flar\u0131 vb. etkenler s\u0131n\u0131f bilinci, yurtseverlik duygular\u0131 gibi ö\u011felerle iç içe geçmeye ba\u015flam\u0131\u015f ve kat\u0131l\u0131mlarda daha bilinçli ve etkili olabilmi\u015ftir. Direni\u015flerin geli\u015fmesine paralel olarak aile hareketinde bilinç ö\u011fesinin geli\u015fmesi de h\u0131zlanm\u0131\u015ft\u0131r. Buna kapsaml\u0131 etkilenmeler, yönlendirmeler ve di\u011fer ili\u015fkilerde eklendi\u011finde, hareketin niteli\u011fi de geli\u015fme kaydetmi\u015ftir. Ve bu hareket günümüzde ulusal kurtulu\u015f hareketimizin önemli bir bile\u015feni, dayanak gücü durumuna gelebilmi\u015ftir, yurtsever kimli\u011fi daha belirgindir. Aile hareketi zindan direni\u015flerinin mücadelemize kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kitlesel bir kazanmad\u0131r, siyasal bir taband\u0131r.\n<\/p>\n

\n\tGeli\u015fimini k\u0131saca özetledi\u011fimiz tutsak aile hareketinin ilk biçimleni\u015fi Eylül direni\u015fi ile birlikte oluyor. Direni\u015fe omuz vermek için her gün cezaevi önünde biriken aileler ve yak\u0131nlar\u0131m\u0131z kendi aralar\u0131nda ortak hareket etme, dayan\u0131\u015fma içinde olma gibi bir düzeye ula\u015f\u0131yorlar. Cezaevi idaresine toplu dilekçe verme, ba\u011f\u0131r\u0131p ça\u011f\u0131rma, vb. toplu hareketler, giderek kolorduya kadar yürüme düzeyine ç\u0131k\u0131yor. Denilebilir ki, cezaevinden kolorduya dek süren bu yürüyü\u015f, aile hareketinin ötesinde, cezaevi direni\u015flerini desteklemenin ötesinde siyasal anlam\u0131 var, cuntaya kar\u015f\u0131 toplu tepkiyi (kendili\u011finden olsa da) konu\u015fturma eylemidir. Bu eylemleri topluca de\u011ferlendirdi\u011fimizde, Eylül direni\u015finin bir aile hareketini do\u011furdu\u011funu ve biçimlendirdi\u011fini görüyoruz; yine Eylül direni\u015finin bu yeni yeni olu\u015fan ve bilinçlenen aile hareketinden güç ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, ba\u015far\u0131s\u0131nda belli bir pay sahibi oldu\u011funu da görebiliyoruz. Böylece bir aile hareketinin olu\u015fumuna ön ayak olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan Eylül direni\u015fi, Kürdistan ulusal kurtulu\u015f mücadelesi içinde önemli bir kilometre ta\u015f\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\n\tDireni\u015f, aileleri dü\u015fmana kar\u015f\u0131 ortak bir hareket içinde bulu\u015fturmakla yetinmiyor, onlar\u0131n yurtseverlik duygular\u0131n\u0131 geli\u015ftirmekle kalm\u0131yor, ayn\u0131 zamanda, ayn\u0131 ac\u0131y\u0131, ayn\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131 ve dertleri payla\u015fan, ayn\u0131 \u015feylere sevinen ailelerin kendi aralar\u0131ndaki ili\u015fkilerini de geli\u015ftiriyordu. Zindan kap\u0131lar\u0131nda kar ve ya\u011fmur alt\u0131nda, kavurucu s\u0131caklarda sars\u0131lmaz dostluklar, arkada\u015fl\u0131klar kuruluyor. Bu birlik ve mücadele kavramlar\u0131n\u0131n belli bir temele oturmas\u0131 anlam\u0131na da geliyor.\n<\/p>\n

\n\tEylül direni\u015fi içinde biçimlenen aile hareketi, somut giri\u015fim ve eylemleriyle, kamuoyu olu\u015fturma, direni\u015fimizin sesi olma yönüyle direni\u015fin somut ba\u015far\u0131s\u0131nda hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r katk\u0131da bulunmu\u015ftur.\n<\/p>\n

\n\tDuvarlar\u0131n ötesinde geli\u015fen ve var olan bu etkenler ve geli\u015fmeler direni\u015fimizi olumlu yönde etkilemesine kar\u015f\u0131n, sonucun olu\u015fumunda, yani zaferde belirleyici bir öneme sahip de\u011fillerdir. Bu ö\u011feleri, etkileyici d\u0131\u015f etkenler olarak de\u011ferlendirelim.\n<\/p>\n

\n\t\u015eimdi de zaferin\/ba\u015far\u0131n\u0131n olu\u015fumunda belirleyici nedenler ve etkenlere k\u0131saca bir göz atal\u0131m:<\/strong>\n<\/p>\n

\n\tÖncelikle direni\u015f önderli\u011finin, planlamadan programa, pratik yürütmeden geli\u015fmelere hâkim olmaya, diyalog ve pazarl\u0131ktan eylemi sonuçland\u0131rmaya kadar olan sürecin her a\u015famas\u0131n\u0131n do\u011fru ve isabetli yönetimi, direni\u015fin ba\u015far\u0131s\u0131nda en belirleyici etkenlerden biridir. Siyasal ve pratik önderli\u011fin, do\u011fru program ve taktiklerin s\u0131n\u0131f kavgas\u0131ndaki beyin motor rolünü çok iyi biliyoruz. Dönemin do\u011fru çözümlenmesi, hedeflerin do\u011fru saptanmas\u0131, hareket ve eylem tarz\u0131n\u0131n isabetli belirlenmesi, bütün bunlar\u0131n pratik yürütümünün yetkince yap\u0131lmas\u0131 direni\u015fin ba\u015far\u0131s\u0131nda ya\u015famsal önemdedir. Yanl\u0131\u015f politik do\u011frultular (plan ve program), pratik kavgan\u0131n do\u011fru yönlendirilmemesi, gerekli taktik manevralar\u0131n yerinde ve zaman\u0131nda yap\u0131lamay\u0131\u015f\u0131 ku\u015fkusuz eylemi tam bir ç\u0131kmaza ve yenilgiye götürür. K\u0131sacas\u0131 sava\u015fta, politik kavgada siyaset, siyasal önderlik ve yönlendirilicilik ve pratik yürütme çok önemlidir, zafer ve yenilgide en önemli sorumluluk sahibidir. Bu çok aç\u0131k, say\u0131s\u0131z pratik örnek ve geli\u015fme taraf\u0131ndan say\u0131s\u0131z kez do\u011frulanm\u0131\u015ft\u0131r. Eylül direni\u015finde siyasal önderlik, pratik yürütme yönlendirme nas\u0131l somutland\u0131? Bu sorunun yan\u0131t\u0131 bu bölümde ve ilgili alt ba\u015fl\u0131klar\u0131n aç\u0131l\u0131m\u0131nda vard\u0131r. Program-plan, örgütleni\u015f, gruplar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131, e\u011fitilmesi, zamanlaman\u0131n saptanmas\u0131, eyleme geçi\u015f, kitlesel ba\u015fkald\u0131r\u0131n\u0131n merkezile\u015ftirilmesi ve direni\u015fin anlam\u0131 temelinde örgütlendirilmesi, kitlesel direni\u015fin olas\u0131 provokasyon vb. yönelimlere kar\u015f\u0131 güvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131, pratikte geli\u015fen olaylara anl\u0131k tavr\u0131n geli\u015ftirilmesi, pazarl\u0131klar\u0131n sürdürülmesi, burada kozlar\u0131m\u0131z\u0131n iyice de\u011ferlendirilmesi ve en son, direni\u015fin zaferle noktalanmas\u0131 ve bunun bir anla\u015fmayla me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, i\u015fte, direni\u015f önderli\u011finin somut prati\u011fi ve gerçekli\u011fi budur. Bütün bu politika, örgütlenme ve pratik çal\u0131\u015fmalar\u0131n esas olarak do\u011fru ve isabetli oldu\u011fu do\u011frulanm\u0131\u015f ve kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r. Direni\u015f önderli\u011finin PKK taraf\u0131ndan gerçekle\u015ftirildi\u011fini de bir kez daha an\u0131msatal\u0131m.\n<\/p>\n

\n\tKu\u015fkusuz, her \u015fey do\u011fru bir direni\u015f çizgisi ve pratik-politik önderlikle bitmiyor. Direni\u015f güçlerinin ve bile\u015fenlerinin örgütlülük, bilinç, kararl\u0131l\u0131k ve dayan\u0131kl\u0131l\u0131k dereceleri de önemlidir. K\u0131sacas\u0131 sava\u015fan gücün sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 ve direni\u015fçili\u011fi belirleyici di\u011fer bir etkendir. Eylül direni\u015finin temel itici güçleri nelerdir? Ölüm orucu eylemi ve onun kadrolar\u0131 ile direni\u015fçi kitledir. Ana eylem gruplar\u0131 olarak örgütlendirilen ve haz\u0131rlanan kadrolar\u0131n örgütlülük, kararl\u0131l\u0131k, bilinç, dayan\u0131kl\u0131l\u0131k dereceleri ve bu özellikleri biliniyor. Direni\u015f sürecinde bu özellikler somut bir biçimde kendini gösteriyor. Sonuna kadar yürüme, etkin ve enerjik bir \u015fekilde direni\u015f silah\u0131n\u0131 konu\u015fturma ve bu konudaki inanç, irade ve sebat vb. ö\u011feler ve nitelikler, eylemin ba\u015far\u0131 güvencesi oluyor. Ölüm orucuyla kadrosal yap\u0131n\u0131n bu uygun bile\u015fimi ve bütünlü\u011fü, direni\u015fin temel dire\u011fi konumundad\u0131r. Ölüm orucu eyleminin direni\u015fteki rolünü ve konumunu fazla ayr\u0131nt\u0131land\u0131rmaya gerek yok. Esas olarak kitlesel direni\u015f ve onun kitle boyutunu biraz açmakta yarar var.\n<\/p>\n

\n\t5 Eylül gününü ve görkemli ba\u015fkald\u0131r\u0131y\u0131 k\u0131saca özetlemeye çal\u0131\u015ft\u0131k. Bu, kitlemizin siyasal ve ruhsal\/moral yap\u0131s\u0131n\u0131n ve düzeyinin bir göstergesidir, ayn\u0131 zamanda, '81'de bölük bölük teslim olan, kurallara uyan bu kitle bile\u015fiminde de bir de\u011fi\u015fme olmad\u0131\u011f\u0131na göre, nas\u0131l bu noktaya geldi? Bu geli\u015fim ve dönü\u015fümde etkin olan olaylar ve geli\u015fmeler nelerdir? Tekrar olsa da açmakta yarar var. Kitlemizdeki dönü\u015fümü kavramak gerekiyor.\n<\/p>\n

\n\t'81 direni\u015fi ile ilgili bölümde de yazd\u0131k. O dönemde kitlemizde direni\u015fe ve teslimiyete yakla\u015f\u0131m \u015föyleydi, (bunda di\u011fer gruplar\u0131n tavr\u0131 ve ö\u011fütleri de bir ölçüde etkili olmu\u015ftur) "Bu cunta ko\u015fullar\u0131nda direnmek daha çok i\u015fkence, eziyet ve zulüm demektir. Kurallara uymak, her denilene boyun e\u011fmek ise rahat etmek, ölümü savu\u015fturmak, yani sa\u011f kalmakt\u0131r". Genel kan\u0131 ve yakla\u015f\u0131m buydu. Fakat pratik geli\u015fmeler, zindan süreci hiç de beklenildi\u011fi gibi geli\u015fmedi, olmad\u0131. Tam tersine, her kurala iyi uyum, her denilene harfiyen boyun e\u011fi\u015f, daha çok i\u015fkence, eziyet ve zulüm getirdi, hakaret ve a\u015fa\u011f\u0131lanma getirdi. Her itirazs\u0131z suskun boyun e\u011fi\u015f, daha büyük ve alçakça uygulamalar\u0131n, vah\u015fetin basama\u011f\u0131 oldu. Diyarbak\u0131r zindan\u0131nda en iyi kurallara uyanlar, dayat\u0131lanlar\u0131 suskunlukla kar\u015f\u0131layanlar, ayn\u0131 zamanda en çok i\u015fkenceye u\u011frayanlard\u0131r, a\u015fa\u011f\u0131lanmaya tabi tutulanlard\u0131r. Çünkü dü\u015fman onlar\u0131n bu noktadaki zaaf\u0131n\u0131 yakalam\u0131\u015ft\u0131r, dolay\u0131s\u0131yla, yüklendikçe yüklenecektir, nihai amac\u0131na varana kadar. Uzun bir süreç denilebilecek teslimiyet statüsü alt\u0131nda kitlemiz bu gerçekli\u011fi anlad\u0131. Pratik deneyimi ile bin bir ac\u0131 ve kah\u0131rla ö\u011frendik ki, teslimiyet kurtulu\u015f de\u011filmi\u015f, a\u015fa\u011f\u0131lanman\u0131n ve vah\u015fetin öz ad\u0131ym\u0131\u015f! Bu pratik tecrübe önemliydi.\n<\/p>\n

\n\tÖte yandan, zindan direni\u015flerinin -Mazlum, Dörtler ve özellikle 14 Temmuz eylemlerinin kitlenin siyasal ve psikolojik yap\u0131 dönü\u015fümünde çok önemli etkileri olmu\u015ftur. Bunlar ilgili bölümde anlat\u0131ld\u0131. K\u0131sacas\u0131, kendi kendini sorgulama, kendi kendine gelme, direni\u015fe ve direni\u015f önderli\u011fine güven, sorumluluk, cesaret, vb. duygu ve ö\u011felerin geli\u015fim ve peki\u015fmesi de s\u0131ralanabilir.\n<\/p>\n

\n\tDi\u011fer gruplar\u0131n çe\u015fitli düzeylerde direni\u015fe kat\u0131l\u0131m\u0131 direni\u015fe güç katmas\u0131 bir olgudur. Yani ortak hareketin bu biçimde kurulmas\u0131, idare nezdinde, d\u0131\u015f dinamiklerin etkilenmesinde belli bir etkendir, zaferde belli bir pay\u0131 vard\u0131r. Bu etki derecesi belli ölçülerde de olsa, yine de de\u011ferlendirme konusu yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\n\tÖzetle, '83 Eylülündeki kitle '80-'81-'82'nin kitlesi de\u011fildi art\u0131k. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 pratik tecrübeler ve deneyler ona çok \u015fey kazand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131: D\u0130REN\u0130\u015e S\u0130LAHINA etkince ve enerjik bir tarzda sar\u0131lmay\u0131 ve kararl\u0131ca kullanmay\u0131! \u0130\u015fte böyle bir kitlenin -bir dizi olumsuzluk ve zaaf\u0131 ba\u011fr\u0131nda ta\u015f\u0131mas\u0131na kar\u015f\u0131n- 5 Eylül'de yakt\u0131\u011f\u0131 direni\u015f yang\u0131n\u0131 ve belli bir istikrar- tutarl\u0131l\u0131k sunan, kesintiye u\u011framayan fiili direni\u015fi Eylül direni\u015finin di\u011fer temel ve belirleyici gücü oldu.\n<\/p>\n

\n\tToparlarsak. Do\u011fru bir önderlik alt\u0131nda ba\u015flayan ve süren ölüm orucu ve kitlesel direni\u015f, k\u0131smen elveri\u015fli bir siyasal ortamda ve desteklerle zafer ipini gö\u011füslemi\u015ftir. Zafer, bütün bu güç ve ko\u015fullar\u0131n-etkenlerin birle\u015fik ürünüdür. Tabii belirleyici ve etkileyici ö\u011feleri bir an için bile olsa gözden \u0131rak tutmadan, bu de\u011ferlendirme yap\u0131l\u0131rsa do\u011fru ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 olur.\n<\/p>\n

\n\t\n<\/p>\n

\n\t9<\/strong>\n<\/p>\n

\n\tEYLÜL D\u0130REN\u0130\u015e\u0130N\u0130N S\u0130YASAL ANLAMI, SONUÇLARI VE ETK\u0130LER\u0130<\/strong>\n<\/p>\n

\n\tEylül direni\u015fi, gerek cezaevi ya\u015fam\u0131 ve ko\u015fullar\u0131nda yaratt\u0131\u011f\u0131 köklü de\u011fi\u015fiklik, gerek fa\u015fist cuntaya vurdu\u011fu darbe ve gerekse PKK'nin çe\u015fitli konulardaki görü\u015flerini, ideolojik-politik çizgisini bir kez daha do\u011frulamas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan çok önemli bir siyasal içeri\u011fe ve öze sahiptir. Kürdistan ulusal kurtulu\u015f mücadelesi aç\u0131s\u0131ndan bir kilometre ta\u015f\u0131 niteli\u011findedir. Önce cezaevi ya\u015fam\u0131 ve ko\u015fullar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan anlam\u0131na ve sonuçlar\u0131na k\u0131saca bakal\u0131m.\n<\/p>\n

\n\tEn ba\u015fta<\/strong> vurgulanmas\u0131 gereken sonucu, teslimiyet statüsünü y\u0131kmas\u0131, parçalamas\u0131 ve birkaç kal\u0131nt\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda tasfiye etmesi olgusudur. Bu anlam\u0131 ile Eylül direni\u015fi, cezaevi boyutlar\u0131nda bir devrim niteli\u011findedir. Bu "devrim" ki\u015filikte, dü\u015füncede ve günlük ya\u015famda yans\u0131yacak bir etkiye sahiptir, bu an\u0131lan noktalar\u0131 da belli bir dönü\u015füme götürmü\u015ftür\/götürecektir. Teslimiyet ve vah\u015fet statüsünün y\u0131k\u0131lmas\u0131 ve tasfiyesi ile birlikte cezaevinde, insanl\u0131k onurumuza ve siyasal kimli\u011fimize uygun bir cezaevi ya\u015fam\u0131 da kuruldu. Yeni kurulan bu ya\u015fam çerçevesi temel al\u0131narak devrimci mücadele çe\u015fitli biçimlerde ve boyutlarda sürdürülebilirdi.\n<\/p>\n

\n\t\u0130kinci nokta,<\/strong> Eylül direni\u015fi, teslimiyet ve ihanet politikas\u0131 ve prati\u011fini püskürtmü\u015f, dü\u015fmana bu konuda kesin geri ad\u0131m att\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu politikan\u0131n temel arac\u0131 ve yöntemi olan i\u015fkence, bask\u0131, hakaret ve her türlü, insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 uygulama da ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. (Ku\u015fkusuz, sonuçlar görelidir, mevcut güç ili\u015fkileri ve dengelerinin de\u011fi\u015fmesine kadar belli bir ömrü vard\u0131r. Dengelerin lehine döndü\u011fünü sezdikleri noktada ayn\u0131 vah\u015fi araç ve yöntemlerle sald\u0131r\u0131ya geçece\u011fi kesindir. Çünkü dü\u015fman\u0131n Kürdistan ve PKK politikas\u0131 bellidir, bu TC'nin temel direklerinden biridir, TC'nin y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131na kadar veya Kürdistan'daki egemenli\u011fi kesin olarak son bulana kadar varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korur ve sürdürür.)\n<\/p>\n

\n\tÜçüncüsü,<\/strong> savunma hakk\u0131 geni\u015fletildi ve daha da peki\u015ftirildi. Kullan\u0131m alan\u0131 geni\u015fletilen ve rahatlat\u0131lan bu hak en iyi bir biçimde kullan\u0131ld\u0131. Geni\u015f siyasal savunmalar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, cezaevinde ya\u015fanan gerçeklik en ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde ve hemen hemen tüm tutsaklarca-siyasal savunma yaps\u0131n veya yapmas\u0131n-aç\u0131\u011fa ç\u0131kar\u0131l\u0131p belgelendirildi. Bu tam bir kampanya biçiminde sürdürüldü. Vah\u015fetin sorumlular\u0131, onlarca devrimci ve yurtseverin katilleri hakk\u0131nda suç duyurular\u0131nda bulunuldu. K\u0131sacas\u0131, Eylül direni\u015fi, fa\u015fist-sömürgecilerle çok yönlü bir hesapla\u015fma, hesap sorma dönemini açm\u0131\u015ft\u0131.\n<\/p>\n

\n\tDördüncüsü,<\/strong> uygulanagelen çok yönlü tecrit politikas\u0131 ve uygulamas\u0131 parçaland\u0131. Bu alanda bir dizi olanak yarat\u0131ld\u0131. Gazete ve TV'den aile ve avukat görü\u015flerine, mektupla\u015fmaya kadar yarat\u0131lan bir dizi olanak. Bu, d\u0131\u015far\u0131ya aç\u0131lan birkaç pencere, soluklanmada birkaç nefes borusu anlam\u0131na geliyordu.\n<\/p>\n

\n\tBe\u015fincisi,<\/strong> yukar\u0131da da belirtti\u011fimiz gibi, direni\u015fimiz bir aile hareketi do\u011furdu ve ayn\u0131 zamanda ailelerimiz üzerindeki bask\u0131lara görece son verdi.\n<\/p>\n

\n\tAlt\u0131nc\u0131s\u0131,<\/strong> direni\u015f sürecinde cezaevinde ortak hareket ve gruplar aras\u0131 birlik zemini nesnel olarak do\u011fdu. Ortak dü\u015fmana kar\u015f\u0131 ortak tav\u0131r \u015fiar\u0131n\u0131n direni\u015f temelinde ve direni\u015fle sa\u011flanm\u0131\u015f olmas\u0131 olumlu bir geli\u015fmedir. Geriye buna öznel boyutlar katmak kal\u0131yordu. Her \u015feye kar\u015f\u0131n gruplar aras\u0131 dostluk, ortak hareket gibi duygu ve dü\u015füncelerin geli\u015fmesi olumluydu. Direni\u015f kazan\u0131mlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan önemli bir dayanak anlam\u0131na da geliyordu.\n<\/p>\n

\n\tAç\u0131k ki, Eylül direni\u015finin siyasal etkilerini salt zindanlarla s\u0131n\u0131rlayamay\u0131z. Duvarlar\u0131 a\u015fan, hatta yurt s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fan siyasal sonuçlar\u0131 ve etkileri olmu\u015ftur. Bunlar\u0131 \u015föyle özetlemek mümkündür.\n<\/p>\n

\n\tBir kez,<\/strong> cuntan\u0131n te\u015fhiri ve tecridi kampanyalar\u0131na h\u0131z ve derinlik kazand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Cuntan\u0131n i\u015fkenceci, katil ve insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 yüzünün tüm boyutlar\u0131yla aç\u0131\u011fa ç\u0131kmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmu\u015ftur. Direni\u015fimiz insan haklar\u0131 savunucular\u0131na, ilerici ve demokrat çevrelere faaliyetlerinde somut malzemeler sunabilmi\u015ftir.\n<\/p>\n

\n\tÖte yandan direni\u015fimiz, halk\u0131m\u0131za ve Türkiye halklar\u0131na bir direni\u015f ve mücadele ça\u011fr\u0131s\u0131d\u0131r. Bu ça\u011fr\u0131, partimiz taraf\u0131ndan en iyi bir tarzda de\u011ferlendirilerek, kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ulusal kurtulu\u015f sava\u015f\u0131nda bulacakt\u0131r. Genelde zindan direni\u015fi, özelde Eylül direni\u015fi, haz\u0131rl\u0131klar\u0131n yo\u011funla\u015fmas\u0131nda, parti çal\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 derinle\u015ftirmede kamç\u0131lay\u0131c\u0131 bir rol oynam\u0131\u015ft\u0131r. Direni\u015fimiz, yurt d\u0131\u015f\u0131 faaliyetlerinde önemli olanaklar haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r; dost ve müttefik konumundaki güçler nezdinde sayg\u0131nl\u0131k ve prestijini artt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla Kürdistan sorununun kamuoyunda gündemle\u015ftirilmesinde, tan\u0131nmas\u0131nda belli bir etkide bulunmu\u015ftur.\n<\/p>\n

\n\tDi\u011fer bir nokta da \u015fu: Kürdistan halk\u0131 en zor ve olumsuz ko\u015fullarda bile, e\u011fer direni\u015fe cesaret edilirse, kararl\u0131ca ve hiç bir fedakârl\u0131ktan kaç\u0131nmaks\u0131z\u0131n direni\u015f sürdürülürse, dü\u015fman\u0131n geriletilebilece\u011fini ve zaferin pratikte mümkün oldu\u011funu görmü\u015ftür. Eylül direni\u015fi bunu kan\u0131tlad\u0131. Direni\u015fe böyle bir yakla\u015f\u0131m\u0131n halk\u0131m\u0131z içinde geli\u015fmesi ve güçlenmesi demek, bir ad\u0131m daha özgürlü\u011fe ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa yakla\u015fmam\u0131z demektir. Böyle bir devrimci-direni\u015fçi anlay\u0131\u015fa, i\u015fte bu somut pratikleri ya\u015fayarak ve görerek ula\u015facakt\u0131r.\n<\/p>\n

\n\tDevrimci pratik, görü\u015fler ve tezlerin s\u0131nand\u0131\u011f\u0131, denendi\u011fi bir laboratuard\u0131r, denek ta\u015f\u0131d\u0131r. Devrimci pratik netle\u015ftiricidir, ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131d\u0131r, berrakla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131d\u0131r. Herkesin, her grubun öz s\u0131n\u0131f kimli\u011fi ile ortaya ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131 veya s\u0131n\u0131f kimli\u011fini konu\u015fturdu\u011fu ve buna göre notunu -puan\u0131n\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 bir s\u0131nav niteli\u011findedir. Zindan direni\u015f prati\u011fi de tüm bu niteliklere sahiptir.\n<\/p>\n

\n\tDiyarbak\u0131r zindan\u0131n\u0131n toplumsal bile\u015fimine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Kürdistan toplumunun küçük bir maketi oldu\u011fu görülecektir. Toplumun her kesiminden insanlar\u0131n bulundu\u011fu bir aland\u0131r. Öte yandan, Kürdistan'da var olan, faaliyet yürüten tüm sol gruplar\u0131n da içinde yer ald\u0131\u011f\u0131 bir maket. Dolay\u0131s\u0131yla siyasal görü\u015f ve tezlerin do\u011frulanmas\u0131 veya yalanlanmas\u0131 aç\u0131s\u0131ndan do\u011fru ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir gösterge konumundad\u0131r.\n<\/p>\n

\n\tDiyarbak\u0131r zindanlar\u0131 Kürdistan'\u0131n bir maketi ve Eylül direni\u015fini de bu boyutlarda bir devrim olarak de\u011ferlendireceksek, dolay\u0131s\u0131yla, siyasal görü\u015f ve tezlerin niteli\u011fi, do\u011frulu\u011fu vb. hakk\u0131nda da muazzam bir toplumsal-siyasal göstergeye, ölçüye sahibiz demektir. Bu sözlerimiz bir kurgu de\u011fil, gerçekli\u011fin kendisidir.\n<\/p>\n

\n\tBu ba\u011flamda yakla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, PKK'nin ideolojik-politik çizgisinin, toplumsal yap\u0131m\u0131za, s\u0131n\u0131flara, onlar\u0131n siyasal yans\u0131malar\u0131na ve Kürdistan devrim sorunlar\u0131na ili\u015fkin getirdi\u011fi çözümlemeler ve tezlerin bütünüyle do\u011fruland\u0131\u011f\u0131n\u0131, tam bir gönül rahatl\u0131\u011f\u0131 ile söyleyebiliriz Bu sözlerimizi daha da somutla\u015ft\u0131r\u0131rsak:\n<\/p>\n

\n\tPKK ne diyordu?\n<\/p>\n

\n\tDiyordu ki, "Proleter önderlikli ulusal kurtulu\u015f çözümü, Kürdistan için herhangi bir çözüm de\u011fil, biricik çözümdür." Bu görü\u015fümüz, genelde zindan direni\u015f prati\u011fi ve özelde Eylül direni\u015f deneyi taraf\u0131ndan tüm netli\u011fi, aç\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ile do\u011fruland\u0131, kan\u0131tland\u0131. Bu, pratikte de ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 ve görüldü\u011fü gibi, PKK'nin proleter s\u0131n\u0131f kimli\u011fi ile ne denli özde\u015f oldu\u011funu, ya da proletarya devrimcili\u011finin PKK'nin \u015fahs\u0131nda nas\u0131l somutland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ete kemi\u011fe büründü\u011fünü dosta ve dü\u015fmana gösterdi. Toplumumuzun biricik önder, çözümleyici ve yol aç\u0131c\u0131 gücü\/hareketi oldu\u011funu kan\u0131tlad\u0131. Bu do\u011frulama ve kan\u0131tlaman\u0131n temelinde \u015fehitlerimizin kan\u0131 var, engin fedakârl\u0131k ve proleter sebat var. Tüm zindan direni\u015flerinde hep PKK'nin önder konumunu, örgütleyici, yönetici ve tayin edici rolünü görüyoruz. Bu bir rastlant\u0131 m\u0131d\u0131r?\n<\/p>\n

\n\t'81 direni\u015fi, mahkeme savunmalar\u0131, Mazlum yolda\u015f, Dörtler, 14 Temmuz ve Eylül direni\u015fi… Hep PKK'nin önder damgas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131rlar. Proleter devrimcilik, Marksist-Leninistlik iddialar\u0131n\u0131 kimseye b\u0131rakmayanlar\u0131n, hatta bu konuda mangalda kül b\u0131rakmayanlar\u0131n pratikleri ortadad\u0131r, Eylül direni\u015fi içindeki konumlar\u0131 da! Onlar, PKK'nin açt\u0131\u011f\u0131 ve önderlik etti\u011fi direni\u015f hareketinin bir kö\u015fesinde yerini alabilmi\u015flerdir.\n<\/p>\n

\n\tPKK, Kürdistan küçük-burjuvazisinin ve onlar\u0131n siyasal temsilcilerinin, (Temsil etme yetene\u011finde bile de\u011filler ya!) Kürdistan devriminin içindeki konumunu ve tutumunu belirlemi\u015fti: "Kürdistan küçük-burjuvazisi sömürgeci ve feodal-komprador düzen temelinde do\u011fmu\u015f ve ona bin bir ba\u011fla ba\u011f\u0131ml\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla üretti\u011fi milliyetçilik radikal de\u011fil, teslimiyetçi bir milliyetçiliktir. Bu konumu onun güçsüzlü\u011fünü de vurgular. Dolay\u0131s\u0131yla ulusal kurtulu\u015f sürecine kendi siyasal temsilcileri ve örgütüyle kat\u0131lmas\u0131 mümkün de\u011fildir; politik bir güç olma, yetene\u011fine sahip de\u011fildir. Ancak parti taraf\u0131ndan örgütlendirilerek cephe içine çekilebilir. Ve bu s\u0131n\u0131f, ba\u015far\u0131dan emin oldu\u011fu zaman devrime kat\u0131l\u0131r vb." Diyarbak\u0131r zindan prati\u011finde, özel olarak Eylül direni\u015finde bu görü\u015flerimiz tamam\u0131yla do\u011fruland\u0131. Bizim küçük- burjuva teslimiyetçi gruplar\u0131n niteli\u011fi, gücü, çap\u0131 tüm ç\u0131plakl\u0131\u011f\u0131 ile aç\u0131\u011fa ç\u0131kt\u0131 ve netle\u015fti. Kendi ad\u0131na bile ba\u011f\u0131ms\u0131z siyaset yapma güç ve yetene\u011finde olmad\u0131\u011f\u0131 ortaya ç\u0131kt\u0131. Ancak birilerinin pe\u015finde sürüklenebilirlerdi. O da belli dayatmalar sonucunda, ba\u015fka ç\u0131kar yolun kalmad\u0131\u011f\u0131 noktalarda. Eylül direni\u015findeki konumu ve tutumlar\u0131 böyle oldu.\n<\/p>\n

\n\tGenelde zindan direni\u015fçili\u011fi ve özelde Eylül direni\u015fi, tutarl\u0131 proleter direni\u015fçilik ile tutars\u0131z "direni\u015fçilik" ve küçük-burjuva tutumlar\u0131 aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131r\u0131 da belirginle\u015ftirip netle\u015ftirdi. Bu noktada PKK direni\u015fçili\u011fi ile d\u0131\u015f\u0131m\u0131zdaki gruplar\u0131n "direni\u015fçi" anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131n farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 net olarak kar\u015f\u0131m\u0131za ç\u0131k\u0131yor.\n<\/p>\n

\n\tPKK, "Teslimiyet ihanete, direni\u015f zafere götürür", "Direnmek ya\u015famakt\u0131r!" diyordu. Bu \u015fiarlar, tüm zindan prati\u011fi ve direni\u015f gerçekli\u011finde kafalara vura vura do\u011fruland\u0131. Bunlar teorik belirlemeler olmaktan ç\u0131k\u0131p ya\u015faman\u0131n gerçekli\u011fi haline geldiler.\n<\/p>\n

\n\tPKK'nin toplumsal yap\u0131m\u0131za ve ki\u015filik özelliklerimize ili\u015fkin yapt\u0131\u011f\u0131 çözümlemeler zindan prati\u011fi taral\u0131ndan do\u011fruland\u0131.\n<\/p>\n

\n\tVe bir bütün olarak toplumun, ki\u015filiklerin, dü\u015füncelerin devrimci dönü\u015fümünde, devrimci direni\u015fçili\u011fin ve devrimci sava\u015f\u0131n oynad\u0131\u011f\u0131 rol konusundaki partimizin görü\u015fleri zindan prati\u011fi ve özel olarak Eylül direni\u015fi taraf\u0131ndan do\u011fruland\u0131.\n<\/p>\n

\n\tYa\u015fam prati\u011fi taraf\u0131ndan s\u0131nan\u0131p do\u011frulanan partimizin do\u011fru ideolojik-politik bak\u0131\u015f aç\u0131s\u0131, önüne dikilen her engeli, örgütlü gücü ve sava\u015f deneyimiyle a\u015farak, ya\u015fam\u0131n her alan\u0131nda ba\u015far\u0131dan ba\u015far\u0131ya ko\u015facakt\u0131… Bu, durdurulamad\u0131. Zindanlarda durdurulamad\u0131\u011f\u0131 gibi… Karanl\u0131klara \u0131\u015f\u0131k, sorunlara çözüm, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve özgürlü\u011fe anahtar olmaya devam edecektir…\n<\/p>\n

\n\t \n<\/p>\n

\n\tM. Can YÜCE<\/strong>\n<\/p>\n

\n\t1988, 1989\n<\/p>\n

\n\tDiyarbak\u0131r Zindan Direni\u015fi<\/strong>\n<\/p>\n

\n\tWe\u015fanên Serxwebûn, Ocak 1991<\/strong>\n<\/p>\n

\n\t <\/p>\n

\n
\n \n
\n \n \"Happy\"\n <\/a>\n
\n Happy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sad\"\n <\/a>\n
\n Sad <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Excited\"\n <\/a>\n
\n Excited <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sleepy\"\n <\/a>\n
\n Sleepy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Angry\"\n <\/a>\n
Angry<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n \n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Surprise\"\n <\/a>\n
Surprise<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n <\/div>\n <\/div>\n\n \n
Tweet<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

A\u015fa\u011f\u0131da okuyaca\u011f\u0131n\u0131z yaz\u0131, yakla\u015f\u0131k 20 y\u0131l önce yaz\u0131lan "Diyarbak\u0131r Zindan Direni\u015fi" adl\u0131 kitaptan al\u0131nan bir bölümdür. Virgülüne dahi dokunmadan oldu\u011fu gibi yeniden yay\u0131nl\u0131yoruz. Diyarbak\u0131r Direni\u015f gerçe\u011finin do\u011fru kavranmas\u0131na katk\u0131 sunaca\u011f\u0131na inan\u0131yoruz. 25 Eylül 2008, Sosyalistê \u015eore\u015fger D\u0130YARBAKIR Z\u0130NDANLARINDA K\u0130TLESEL DEVR\u0130M: EYLÜL D\u0130REN\u0130\u015e\u0130 Eylül 1983 direni\u015finden önceki direni\u015fler, bütün görkemlili\u011fine ve muazzam siyasal sonuçlar do\u011furmalar\u0131na kar\u015f\u0131n, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-1603","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-oenemli-yazlar-1"],"blocksy_meta":[],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1603","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1603"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1603\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1696,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1603\/revisions\/1696"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1603"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1603"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1603"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}