{"id":1600,"date":"2010-08-25T05:31:16","date_gmt":"2010-08-25T03:31:16","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.mehmetcanyuece.com\/2010\/08\/25\/soeyleyisi\/"},"modified":"2010-08-25T05:31:16","modified_gmt":"2010-08-25T03:31:16","slug":"soeyleyisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/soeyleyisi\/","title":{"rendered":"S\u00d6YLEY\u0130\u015e\u0130"},"content":{"rendered":"
\n
\n \t<\/i> Read Time:<\/span>17 Minute, 13 Second <\/div>\n\n <\/div>

\"kafkasya-haritasi\"Ahmet XACAL\u0130\u015e\u0130 ile Laz-Margallar ve Abhazlar \u00fczerine s\u00f6yle\u015fi<\/strong>
6\/4\/2010 \u00b7 Kategori: Xacali\u015fi, Lazlar, Abhazlar, Laz, Abhazya<\/p>\n

Say\u0131n K\u0131r\u0131m kendinizi tan\u0131t\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z? Yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmalardan bahseder misiniz?<\/strong><\/p>\n

1949 Malatya-Do\u011fan\u015fehir do\u011fumlu olup Rize-Arde\u015fen\u2019liyim. Kendisini sosyalist olarak tan\u0131mlayan T\u00fcrkiyeli bir Laz\u2019\u0131m. \u0130stanbul Hukuk Fak\u00fcltesi mezunuyum ve halen avukatl\u0131k yapmaktay\u0131m. Ya\u015fam\u0131m\u0131n \u00e7e\u015fitli evrelerinde bir\u00e7ok siyasi yay\u0131n organ\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131nda katk\u0131da bulundum. \u00c7e\u015fitli g\u00f6revler ald\u0131m. Halen uluslararas\u0131 ili\u015fkiler, d\u00fcnyadaki geli\u015fmeler \u00fczerine kendi \u00e7ap\u0131mda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Karalahana ve halk\u0131ngunlugu sitelerinde periyodik olarak makaleler yazmaktay\u0131m.

1992 y\u0131l\u0131nda Laz Vakf\u0131 kurulu\u015f \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na \u00f6nc\u00fc oldunuz. Geli\u015fen olaylar, beraberinde lin\u00e7 kampanyas\u0131 ve sonucunda Laz Vakf\u0131 kurulamad\u0131. Bu konudaki birikimlerinizi bizlerle payla\u015f\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z? Laz Vakf\u0131 kurulup g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ula\u015fabilseydi muhalif bir kimlikle, Kafkas halklar\u0131n\u0131n karde\u015fli\u011fine dayal\u0131, Kafkasyal\u0131l\u0131k olgusuyla, Kartvelizmden medet ummadan ayd\u0131n bir duru\u015fla, Laz ulus bilinci ve k\u00fclt\u00fcr hareketine ne gibi olumlu katk\u0131lar\u0131 olurdu?<\/strong> Ki\u015fili\u011fim ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerim itibariyle dinsel inan\u00e7lar\u0131ndan, etnik kimli\u011finden, s\u0131n\u0131fsal konumundan vs. \u00f6t\u00fcr\u00fc ezilen, horlanan halklarla ve haklarla ilgilenmeyi ya\u015fam\u0131m boyunca g\u00f6rev addettim. Mensubu oldu\u011fum LAZ halk\u0131 i\u00e7in \u201ckar\u0131nca kaderince\u201d u\u011fra\u015f vermekte bu anlay\u0131\u015f\u0131n sonucu olsa gerek. Bu u\u011furda 1992 senesinde k\u0131sa bir \u00f6n haz\u0131rl\u0131ktan sonra arkada\u015flar\u0131m\u0131z ile birlikte sizin de bildi\u011finiz gibi giri\u015fimlere ba\u015flad\u0131k. Bunun ilk n\u00fcvesi yay\u0131nlanmas\u0131 i\u00e7in en az\u0131ndan moral anlam\u0131nda katk\u0131da bulundu\u011fumuz LAZLARIN TAR\u0130H\u0130 kitab\u0131 oldu. Bu kitap t\u00fcm hastal\u0131kl\u0131 saptamalar\u0131na kar\u015f\u0131n yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131nda ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir ilgi g\u00f6rd\u00fc. Dili, k\u00fclt\u00fcr\u00fc, ge\u00e7mi\u015fi ve G\u00fcrcistan\u2019da karde\u015fleri olan Laz denen bir halk\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131na var\u0131ld\u0131. Bunu takiben AKT\u00dcEL dergisinde \u015fahs\u0131mla bir s\u00f6yle\u015fi yap\u0131ld\u0131. Laz vakf\u0131n\u0131n kurulu\u015f a\u015famas\u0131nda oldu\u011fu deklare edildi. Yay\u0131n \u00fczerine bir\u00e7ok duyarl\u0131 Laz bizlerle ili\u015fki kurdu ve destek vaat etti. Takip eden g\u00fcnlerde birka\u00e7 kitlesel toplant\u0131 yap\u0131ld\u0131. Kitlelerle ili\u015fki kurup amac\u0131m\u0131z\u0131 anlatmak \u00fczere y\u00f6re dernekleriyle g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmeye ba\u015fland\u0131. ANCAK NE KADAR ACIDIR K\u0130 KUMAR OYNATMAKTAN BA\u015eKA \u0130\u015eLEV\u0130 OLMAYAN DERNEK Y\u00d6NET\u0130C\u0130LER\u0130 (B\u0130RKA\u00c7 \u015eAHIS HAR\u0130\u00c7) B\u0130ZLERE YAKINLIK G\u00d6STERMED\u0130. Aksine arkam\u0131zdan \u201cbunlar b\u00f6l\u00fcc\u00fc\u201dd\u00fcr diye propaganda yap\u0131ld\u0131. Bu s\u00fcre\u00e7te konunun orijinalli\u011fi sebebiyle bir\u00e7ok gazete de olumlu haberler, k\u00f6\u015fe yaz\u0131lar\u0131 \u00e7\u0131kmaya devam etti. Bir g\u00fcn SABAH grubunun ikinci gazetesi olan BUG\u00dcN gazetesinden bir muhabir vak\u0131f hakk\u0131nda s\u00f6yle\u015fi yapmak \u00fczere randevu ald\u0131. S\u00f6yle\u015fiyi Vak\u0131f ad\u0131na Say\u0131n Av.Cemil Memi\u015fo\u011flu ve rahmetli Y\u00fcksel Y\u0131lmaz bey\u2019in yapmas\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Ben de g\u00f6zlemci olarak orada bulundum. Arkada\u015flar\u0131m\u0131z son derece dikkatli bir \u00fcslupla niyetimizin sadece dil, k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcze sahip \u00e7\u0131kmak oldu\u011funu, bu taleplerin insani ve demokratik oldu\u011funu, G\u00fcrcistan\u2019da da Megrel karde\u015flerimizin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ayn\u0131 sorunlar\u0131n onlar i\u00e7inde ge\u00e7erli oldu\u011funu anlatt\u0131lar. Muhabir s\u00f6yle\u015finin sonunda canl\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in foto\u011fraf \u00e7ektirmemizi \u00f6nerdi. Arkada\u015flar buna g\u00f6n\u00fcls\u00fcz de olsa evet dediler. Masa \u00fczerinde Lazlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yerleri g\u00f6steren eski bir harita vard\u0131. Onun etraf\u0131nda durun, foto\u011fraf canl\u0131 olsun diye bir \u00f6neri getirdi. Bana sizde kat\u0131l\u0131n dedi. Ben s\u00f6yle\u015fiyi yapmad\u0131m gere\u011fi yok dedimse de niyetini bilmedi\u011fim i\u00e7in fazla direnemedim. Ve ondan sonra olan oldu. Birka\u00e7 g\u00fcn sonra gazetede s\u00fcrman\u015fet s\u00f6yle\u015fi haber olarak \u00e7\u0131kt\u0131. Ancak yap\u0131lmak istenen korkun\u00e7tu. Bizler \u201cb\u00f6l\u00fcc\u00fc\u201d olarak lanse ediliyorduk.\u00a0 Ba\u015fl\u0131k mealen \u201cB\u0130Z T\u00dcRK DE\u011e\u0130L LAZIZ\u201d dediler \u015feklindeydi. \u00c7ekilen foto\u011fraf\u0131n alt\u0131nda da VAKIF Y\u00d6NET\u0130C\u0130LER\u0130 LAZ\u0130STANI g\u00f6steriyorlar diye yaz\u0131yordu. \u0130\u015fin garibi s\u00f6yle\u015fide olmamama kar\u015f\u0131n benim daha \u00f6nce AKT\u00dcEL dergisinde s\u00f6ylediklerimden i\u015flerine gelenler c\u0131mb\u0131zla se\u00e7ilip monte edilmi\u015f ve ben de s\u00f6yle\u015fiye kat\u0131lm\u0131\u015f gibi g\u00f6sterilmi\u015ftim. Bu haberden sonra sanki d\u00fc\u011fmeye bas\u0131lm\u0131\u015f gibi lin\u00e7 kampanyas\u0131 ba\u015flad\u0131. Ertesi g\u00fcn\u00fc Hilton otelinde T\u00fcrk bayra\u011f\u0131 \u00f6n\u00fcne dizilmi\u015f fikri namustan yoksun y\u00f6re dernek y\u00f6neticileri B\u0130Z T\u00dcRK\u00dcZ BUNLAR B\u00d6L\u00dcC\u00dcD\u00dcR diye bas\u0131n toplant\u0131s\u0131 yapt\u0131. Bu bas\u0131n toplant\u0131s\u0131 BUG\u00dcN gazetesinde foto\u011frafl\u0131 olarak yay\u0131nland\u0131. Daha sonraki g\u00fcn ayn\u0131 gazetede Rize\u2019nin milletvekillerinin g\u00fcya g\u00f6r\u00fc\u015fleri al\u0131nd\u0131. Hemen hepsi kendilerinin T\u00dcRK olduklar\u0131ndan bahisle bizleri\u00a0 \u201cb\u00f6l\u00fcc\u00fc\u201d, \u201dvatan haini\u201d olarak ilan etti. Hatta bir tanesi, rahmetli pederimin de arkada\u015f\u0131 olan Vi\u00e7e\u2019li \u015eAD\u0130 PEHL\u0130VANO\u011eLU; Bunlar Trabzon\u2019dan \u00f6te, y\u00f6remize gelemezler \u015feklinde \u015foven, hamaset dolu\u00a0 laflar etti. Bug\u00fcn gazetesinin bu provokatif yay\u0131nlar\u0131 tam 7 g\u00fcn s\u00fcrd\u00fc. Takip eden g\u00fcnlerde de bas\u0131nda genelde olumsuz yorum ve makaleler \u00e7\u0131kmaya devam etti. Hatta onlardan bir tanesi olan ve yan\u0131lm\u0131yorsam kendisi de bir Laz olan SEBAHATT\u0130N \u00d6NK\u0130BAR, bizlerin b\u00f6l\u00fcc\u00fc oldu\u011fumuzu, Av.Cemil\u00a0 Memi\u015fo\u011flu ile benim Moskova\u2019dan beslendi\u011fimizi, sicilli, kom\u00fcnistler oldu\u011fumuzu iddia eden a\u011f\u0131r ve haks\u0131z isnatlarla dolu bir yaz\u0131 yazd\u0131. Yazar\u0131n kalemi o kadar kanl\u0131 ve pe\u015fin h\u00fck\u00fcml\u00fcyd\u00fc ki benim\u00a0 \u00e7izgimin Sovyet ve ABD emperyalizmine kar\u015f\u0131 kendi \u00e7ap\u0131nda m\u00fccadele ile ge\u00e7ti\u011fini bile bilmiyordu. Anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131yla birileri onlara verdi\u011fi bilgiyi servis etmi\u015fti.<\/p>\n

Bu planl\u0131 provokatif yay\u0131nlar \u00fczerine o g\u00fcne kadar destek veren bir\u00e7ok arkada\u015f\u0131m\u0131z ya\u015famlar\u0131ndan endi\u015feye kap\u0131l\u0131p bizlerden hakl\u0131 olarak uzakla\u015ft\u0131. Sonucunda bir avu\u00e7 kararl\u0131 insan kald\u0131. \u0130STENEN SONU\u00c7 HASIL OLMU\u015eTU. L\u0130N\u00c7 TAMAMLANDI.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bu olanlar\u0131n \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya\u015farken ac\u0131 ger\u00e7e\u011fi \u00f6\u011frendik. Birileri d\u00fc\u011fmeye basm\u0131\u015ft\u0131. Asimilasyoncu resmi Kartvelist ideolojisine s\u00f6ylemleriyle darbe indiren arkada\u015flar\u0131m\u0131z \u201cfincanc\u0131n\u0131n kat\u0131rlar\u0131n\u0131 \u00fcrk\u00fcterek\u201d b\u00fcy\u00fck g\u00fcnah i\u015flemi\u015flerdi. Evet, bu ideolojinin T\u00fcrkiye\u2019deki ta\u015feronu bir merkez\u00a0 gazetedeki ili\u015fkilerini kullanarak bizleri lin\u00e7 etmi\u015fti.<\/p>\n

Bu haks\u0131z ve provokatif yay\u0131nlar \u00fczerine ben ve Cemil Memi\u015fo\u011flu yasal yollara m\u00fcracaat ederek haberi tekzip etmek istedik. Ancak yay\u0131nlanmad\u0131. Bunun \u00fczerine K.\u00c7ekmece C.Savc\u0131l\u0131\u011f\u0131na su\u00e7 duyurusunda bulunduk. Ayr\u0131ca ki\u015filik haklar\u0131m\u0131z sald\u0131r\u0131ya u\u011frad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tazminat davas\u0131 a\u00e7t\u0131k. Gazete sorumlular\u0131 hakk\u0131nda kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131ysa da o g\u00fcnlerde \u00e7\u0131kan bas\u0131n aff\u0131 nedeniyle su\u00e7 sabit bulunmas\u0131na kar\u015f\u0131n bu namussuzlara verilecek ceza ertelendi. Tazminat davas\u0131 ise uzun bir s\u00fcre\u00e7ten sonra lehimize sonu\u00e7land\u0131. Ancak Bug\u00fcn gazetesi kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan her ikimiz lehine h\u00fckmolunan y\u00fczer milyon lira tazminat\u0131 tahsil etmek m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131.<\/p>\n

Laz Vakf\u0131 kurulup g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ula\u015fabilseydi i\u015flevsel olmas\u0131 \u015fart\u0131yla tabiidir ki \u00e7ok \u00f6nemli fonksiyon ifa ederdi. Yapt\u0131raca\u011f\u0131 bilimsel ara\u015ft\u0131rmalarla halk\u0131m\u0131z\u0131n birikimlerini ortaya \u00e7\u0131kar\u0131r, dilin geli\u015ftirilmesi ve tekle\u015ftirilmesini sa\u011flar, Anadolu halklar\u0131n\u0131n karde\u015fli\u011fini somutta hayata ge\u00e7irir, her t\u00fcrl\u00fc otoriteden ba\u011f\u0131ms\u0131z, namuslu bir kimlikle halk\u0131m\u0131z\u0131n bilincini daha \u00fcst noktaya ta\u015f\u0131yabilirdi. Buna ilaveten G\u00fcrcistan\u2019daki karde\u015flerinin sorunlar\u0131yla ilgilenmeyi de herhalde birinci g\u00f6rev addederdi.<\/p>\n

<\/p>\n

T\u00fcrkiye Lazlar\u0131n\u0131n R\u00f6nesans\u0131 niteli\u011findeki Ogni dergisinin kurucu \u00fcyelerindensiniz. Ogni s\u00fcrecinden bahseder misiniz? Ogninin uzun soluklu olamamas\u0131n\u0131n olumsuzluklar\u0131 nelerdir sizce?
<\/strong><\/p>\n

Vak\u0131f s\u00fcrecinin akamete u\u011framas\u0131ndan sonra uzun bir m\u00fcddet \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131zda hareketlilik olmad\u0131. \u0130nsanlar yap\u0131lan yay\u0131nlar nedeniyle \u00fcrk\u00fcyordu. \u00dclkenin o \u015fartlar\u0131nda \u201cb\u00f6l\u00fcc\u00fc\u201d yaftas\u0131 ile kitlelere hedef g\u00f6sterilmek ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir risk te\u015fkil ediyordu. Ancak galiba 1993 yaz\u0131nda bir geli\u015fme oldu. Piknik yapmaya karar verdik. Bir Laz olarak bize yak\u0131\u015fan\u0131n deniz yoluyla piknik yapmak olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek motorla Adaya piknik yapmaya karar verdik. Ger\u00e7ektende gezi kat\u0131l\u0131m\u0131 y\u00fcksek ve heyecanl\u0131 oldu. Orada dergi projesinden bahsedildi. Piknikten sonra bir\u00e7ok ki\u015fi aram\u0131za kat\u0131ld\u0131. Yava\u015f yava\u015f dergi \u00e7\u0131karma d\u00fc\u015f\u00fcncesi olgunla\u015ft\u0131. Yaz\u0131lar toplanmaya ba\u015flad\u0131. Ancak derginin birinci say\u0131s\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fi ve yay\u0131nlanacak yaz\u0131lar tart\u0131\u015f\u0131l\u0131rken baz\u0131 arkada\u015flar\u0131m\u0131z derginin \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n bir s\u00fcre ertelenmesini istedi. Yo\u011fun tart\u0131\u015fmalardan sonra bir b\u00f6l\u00fcm arkada\u015f\u0131n inisiyatifli davranmas\u0131yla derginin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 karar\u0131 al\u0131nd\u0131. Di\u011fer arkada\u015flar maalesef bizleri terk etti. <\/p>\n

Derginin 1.say\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 takiben D.G.M taraf\u0131ndan 3 yaz\u0131dan dolay\u0131 toplat\u0131lmas\u0131na karar verildi. Ama 2-3 celse s\u00fcren dava s\u00fcreci sonunda \u201cyaz\u0131larda b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fck propagandas\u0131 yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, k\u00fclt\u00fcrel haklardan bahsedildi\u011fi\u201d vs. gibi \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc bir gerek\u00e7eyle beraat karar\u0131 verildi. Dergi toplam 5 say\u0131 yay\u0131nland\u0131 ve objektif-subjektif nedenlerle\u00a0 yay\u0131n hayat\u0131na son verdi.<\/p>\n

OGN\u0130 dergisi \u201cbelkemi\u011fi\u201d olan, yay\u0131n \u00e7izgisinde tutarl\u0131, sizinde de\u011findi\u011finiz gibi LAZ halk\u0131n\u0131n tarihinde herhalde sat\u0131r ba\u015f\u0131 olacak bir yay\u0131n organ\u0131 idi. Ge\u00e7en s\u00fcre\u00e7te ger\u00e7ekten \u00f6nemli bir fonksiyon ifa etti\u011fi \u015fimdi daha iyi anla\u015f\u0131l\u0131yor. Nitekim aradan ge\u00e7en uzun s\u00fcre\u00e7te bir\u00e7ok yay\u0131n organ\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131na ra\u011fmen ayn\u0131 nitelikte ve onu a\u015fan mevkute \u00e7\u0131karmak maalesef m\u00fcmk\u00fcn olamad\u0131. Bu s\u00f6ylediklerim barda\u011f\u0131n dolu taraf\u0131d\u0131r. Ancak bo\u015f taraf\u0131ndan bakarsak \u015funlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmekte m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ayn\u0131 i\u00e7erikte\u00a0 bir yay\u0131n organ\u0131n\u0131 eldeki materyalle bizler en fazla 2-3 say\u0131 daha \u00e7\u0131karabilirdik. Bu itibarla hem daha g\u00fcncel olmas\u0131 hem de kitlelere ula\u015fabilmek i\u00e7in 15 g\u00fcnl\u00fck periyotta \u00e7\u0131kan, y\u00f6reden haberlere de yer veren\u00a0 gazeteye d\u00f6nmek gerekirdi. Objektif ve subjektif nedenlerle bunu beceremedik. Yay\u0131n hayat\u0131n\u0131n k\u0131sa s\u00fcrmesi tabiidir ki kitleler \u00fczerinde olumsuz etki b\u0131rakt\u0131. Daha kapsaml\u0131 ve tabana y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmas\u0131nda zaman kayb\u0131na sebep oldu.<\/p>\n

O tarihten bug\u00fcne periyodik bir yay\u0131n organ\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131labilseydi, fonksiyon ifa edecek sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 olu\u015fturulabilseydi tabiidir ki Laz halk\u0131n\u0131n kimlik m\u00fccadelesi, bilin\u00e7 d\u00fczeyi herhalde daha ileri boyutlarda olurdu. Devletin \u015fu veya bu \u015fekilde \u201ca\u00e7\u0131l\u0131mdan\u201d bahsetti\u011fi bir ortamda daha \u00e7ok ciddiye al\u0131n\u0131r, az\u0131nl\u0131k haklar\u0131n\u0131n anayasal g\u00fcvenceye al\u0131nmas\u0131 a\u015famas\u0131nda s\u00f6z sahibi olabilirdik. Ancak bunun sadece dergi faaliyetiyle olmayaca\u011f\u0131n\u0131 da unutmamak gerekiyor.<\/p>\n

T\u00fcrkiye Cumhuriyetinden Laz dili ve k\u00fclt\u00fcr\u00fc ad\u0131na beklentileriniz nelerdir?
<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye Cumhuriyetinden bir \u015feyler beklerken \u00f6nce kendimize bakmakta fayda var gibime geliyor. Yukar\u0131da k\u0131saca de\u011findi\u011fim gibi \u201c\u00e7uvald\u0131z\u0131 ba\u015fkas\u0131na sokarken i\u011fneyi de kendimize bat\u0131rabilme cesaretini g\u00f6sterebilmeliyiz. Maalesef aradan ge\u00e7en uzun seneler boyunca di\u015fe dokunur bir \u015fey yap\u0131lamad\u0131. Bu nedenle de t\u0131pk\u0131 TRT olay\u0131nda oldu\u011fu gibi ciddiye al\u0131nmad\u0131k. E\u011fer tersi olsayd\u0131 \u015fimdi demokratik haklar\u0131m\u0131z\u0131 daha g\u00fcvenle ister, pazarl\u0131k masas\u0131na zaman\u0131 geldi\u011finde di\u011fer halklarla birlikte otururduk. Ancak bundan sonra olur mu? Olmal\u0131 ama bilemiyorum. Ancak \u015fu da g\u00f6r\u00fcnen bir ger\u00e7ek ki esas olarak d\u0131\u015f dinamiklerin zorlamas\u0131yla \u00fclkemizde orta vadede bir tak\u0131m a\u00e7\u0131l\u0131mlar ger\u00e7ekle\u015fecek. LAZ halk\u0131n\u0131n bulundu\u011fu ruh hali itibariyle istemlerin makul ve kabul edilebilir oranda olmas\u0131 gerekiyor. Bunlar ise dil \u00fczerindeki bask\u0131lar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131, az\u0131nl\u0131k haklar\u0131n\u0131n anayasal g\u00fcvenceye kavu\u015fturulmas\u0131, okullarda se\u00e7melide olsa Lazcan\u0131n okutulmas\u0131, y\u00f6remizdeki \u00dcniversitelerde Laz enstit\u00fclerinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 vs. olabilir.<\/p>\n

Lazcan\u0131n zenginle\u015ftirilerek gelecek nesillere ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 konusunda \u00fcmitli misiniz? Bu konudaki \u00e7al\u0131\u015fmalar sizce sevindirici mi? Halk\u0131m\u0131z\u0131n gelece\u011fi ad\u0131na umut verici mi? Bu konuda ulus bilincinin pay\u0131 ne sizce?<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fmalar bu seviyede gittik\u00e7e Lazcan\u0131n geli\u015ftirilerek konu\u015fulur hale getirilmesi, gelecek nesillere ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, konusunda maalesef fazla \u00fcmitli olam\u0131yorum. Evet sizlerin de dahil oldu\u011fu birtak\u0131m olumlu \u00e7al\u0131\u015fmalar var ama yeterli de\u011fil. Mutlaka k\u0131rg\u0131nl\u0131klar unutulup g\u00fc\u00e7leri bir araya getirmek gerekiyor. Burada sordu\u011funuz sorunun cevab\u0131n\u0131 siz vermi\u015fsiniz. Evet, meselenin bam teli Laz halk\u0131n\u0131n bilin\u00e7 d\u00fczeyinin yeterli olup olmamas\u0131d\u0131r. Mevcut veriler bu konuda bana yeterlidir cevab\u0131n\u0131 hen\u00fcz verdiremiyor.<\/p>\n

T\u00fcrkiye kamuoyu g\u00fcndemindeki Demokratik a\u00e7\u0131l\u0131m hakk\u0131nda neler d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Sizce sistem \u00f6z\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftirmeden kabu\u011funu mu de\u011fi\u015ftiriyor? Anadilde e\u011fitim perspektifinde \u00f6zellikle K\u00fcrt sorunu konusunda mevcut sistemin ve \u015fu anki h\u00fck\u00fcmetin samimi olmad\u0131\u011f\u0131na ve program\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131na kat\u0131l\u0131yor musunuz? <\/p>\n

Bilindi\u011fi gibi so\u011fuk sava\u015f boyunca iki emperyalist kamp aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n s\u0131klet merkezi Ortado\u011fu idi. Bush\u2019un uygulad\u0131\u011f\u0131 Ortado\u011fu merkezli Avrasya stratejisi, Irak ve Afganistan sorunsal\u0131nda ya\u015fananlar ve b\u00f6lgede Rusya ile \u00c7in\u2019in y\u00fckseli\u015finin \u00f6nlenememesi sebebiyle ABD eleba\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131ndaki emperyalizm i\u00e7in tam bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f oldu. Obama ile birlikte m\u00fccadelenin s\u0131klet merkezi Afganistan-Pakistan\u2019a kayd\u0131r\u0131ld\u0131. B\u00f6ylece yeni d\u00f6nemde enerji merkezli as\u0131l kap\u0131\u015fman\u0131n Orta Asya\u2019da olaca\u011f\u0131 da anla\u015f\u0131ld\u0131. B\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcn\u00fc Asya\u2019ya verecek olan ABD, iskambil ka\u011f\u0131tlar\u0131ndan \u015fato Irak devletinin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc T\u00fcrkiye\u2019nin de katk\u0131s\u0131yla s\u00fcrd\u00fcrmek hevesinde. Petrolde \u00f6nemli bir terminal \u00fclke ve borsas\u0131 olma heveslisi T\u00fcrkiye\u2019nin yeni bir ticaret merkezi olacak g\u00fcney K\u00fcrdistan pazar\u0131ndan pay alma hayalleri i\u015ftah\u0131n\u0131 kabart\u0131yor. Ancak hem \u00fclkemizden ge\u00e7ecek enerji boru hatlar\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fi ve hem de Irak\u2019da emperyalizm ad\u0131na fonksiyon ifa edebilmesi i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019nin kendi K\u00fcrt sorununu \u00e7\u00f6zmesi gerekiyor. T\u00fcrkiye bu sorunu \u00e7\u00f6zmeden kendisine y\u00fcklenecek misyonu sonuca ta\u015f\u0131yamayaca\u011f\u0131 gibi g\u00fcney K\u00fcrdistan\u2019da konumlanan PKK gerillalar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 halinde Irak\u2019\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve istikrar\u0131 da sa\u011flanamayacakt\u0131r. \u0130\u015fte bu d\u00fcrt\u00fclerle T\u00fcrkiye y\u0131llard\u0131r s\u00fcren \u00f6rt\u00fcl\u00fc bir i\u00e7 sava\u015f\u0131 \u00e7\u00f6zmek do\u011frultusunda ad\u0131m at\u0131yor. Ancak bir ger\u00e7e\u011fi kabul etmek gerekir. Bu sorun \u00fclkenin i\u00e7 dinamiklerinden ziyade emperyalizmin krizle derinle\u015fen ve ortaya \u00e7\u0131kan yap\u0131lanmas\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde \u00e7\u00f6z\u00fclmek isteniyor. \u0130ste\u011fin arkas\u0131nda stratejik \u00f6neme sahip b\u00f6lgenin yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131, enerji arz\u0131n\u0131n kesintisiz s\u00fcrmesi, \u0130srael\u2019in politik me\u015fruiyeti ve Filistin meselesinin halli, buna ba\u011fl\u0131 olarak Suriye\u2019nin yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 ve L\u00fcbnan sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc amac\u0131 vard\u0131r. Ayr\u0131ca yeni eksen paralelinde Pakistan\u2019da denetlenebilir bir y\u00f6netim olu\u015fturulmas\u0131 ve Afganistan sorununun da buna ba\u011fl\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ABD\u2019nin ana hedeflerindendir.<\/p>\n

Ulusal sorunda kavranmas\u0131 gereken as\u0131l halka t\u00fcm uluslar\u0131n tam hak e\u015fitli\u011fi ve kendi kaderini tayin etme hakk\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn uluslar\u0131n ve dillerin tam hak e\u015fitli\u011fine sahip oldu\u011fu, hi\u00e7bir resmi dilin zorunlu olarak tan\u0131nmad\u0131\u011f\u0131, herhangi bir milliyetin imtiyaza sahip olmad\u0131\u011f\u0131, az\u0131nl\u0131k haklar\u0131n\u0131n anayasal g\u00fcvence ile teminat alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, her ulusa kendi kaderini tayin etme hakk\u0131n\u0131n tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullarda ve ortamda ulus ve az\u0131nl\u0131k milliyet sorunu ortadan kalkabilir. Somuta geldi\u011fimizde; B\u00f6l\u00fcnmez b\u00fct\u00fcnl\u00fck, \u00fcniter devlet, tek devlet-tek ulus gibi arg\u00fcmanlarla sabitlenmi\u015f \u015foven, inkarc\u0131 zihniyetin demokratik bir yakla\u015f\u0131m g\u00f6sterip g\u00f6stermeyece\u011fi yak\u0131c\u0131 bir \u015fekilde ortada durmaktad\u0131r. K\u00fcrt dili ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn geli\u015fimini kolektif de\u011fil bireysel haklar temelinde alan devlet iktidar\u0131 orta\u011f\u0131 sivil-asker b\u00fcrokrasinin T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fc hala 1924 anayasas\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131yla \u00fcst kimlik olarak tan\u0131mlayan k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgileri kar\u015f\u0131s\u0131nda k\u0131sa vadede taraflar\u0131n uzla\u015faca\u011f\u0131na dair umut beslemek pek mant\u0131kl\u0131 olmayacakt\u0131r.<\/p>\n

Sorunu salt K\u00fcrt sorunu olarak koyan ve bu ba\u011flamda bir\u00e7ok sivil toplum kurulu\u015fuyla g\u00f6r\u00fc\u015fen siyasal iktidar\u0131n bu topraklar\u0131n otantik halklar\u0131n\u0131n sanki hi\u00e7bir sorunu-istemleri yokmu\u015f gibi davranmas\u0131, ba\u015flang\u0131\u00e7taki \u00fcrkek ad\u0131mlar\u0131ndan vazge\u00e7mesi, AKP\u2019nin samimiyeti i\u00e7in bir \u00f6l\u00e7\u00fcd\u00fcr. Sorunun hallinde hi\u00e7bir projesi olmayan AKP iktidar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f desteklerine kar\u015f\u0131n bu kronik sorunda di\u011fer g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131na kar\u015f\u0131 inisiyatifli davran\u0131p k\u0131sa zamanda a\u00e7\u0131l\u0131m yapabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek safdillilik olacakt\u0131r.<\/p>\n


Mevcut asimilasyon politikalar\u0131yla T\u00fcrkiye\u2019de demokratik bir ayd\u0131nlanma ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir mi?<\/strong><\/p>\n

Cumhuriyetten sonra par\u00e7alanma psikolojisi ile \u0130ttihat ve Terakkinin devam\u0131 olan T\u00fcrkler kendilerinin bu \u00fclkenin ger\u00e7ek sahibi, K\u00fcrtleri, Lazlar\u0131, G\u00fcrc\u00fcleri, Abhazlar\u0131, Araplar\u0131 ise tek devlet-tek ulus form\u00fclasyonu ile yok olarak g\u00f6r\u00fcp asimile etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Ba\u015fta Balkan g\u00f6\u00e7menleri olmak \u00fczere baz\u0131 milliyetlere ana dillerini unutturarak k\u0131smen ba\u015far\u0131l\u0131 da oldular. Aradan ge\u00e7en uzun senelere ve ac\u0131lara kar\u015f\u0131n hala da e\u015fit olmay\u0131 kabullenemeyip b\u00fcy\u00fck bir kibirlilikle \u201cBen senden \u00fcst\u00fcn\u00fcm, benim verdi\u011fimle yetinmek zorundas\u0131n\u201d anlay\u0131\u015f\u0131ndalar. S\u00f6zde K\u00fcrt a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131nda da bu anlay\u0131\u015f\u0131 g\u00f6zlemlemek zor olmasa gerek. Sonu\u00e7 olarak \u015funu s\u00f6ylemek haks\u0131zl\u0131k olmayacakt\u0131r. Bu inkarc\u0131 anlay\u0131\u015f de\u011fi\u015fmedik\u00e7e kamuoyunun tan\u0131m\u0131yla demokratik a\u00e7\u0131l\u0131m asla ger\u00e7ekle\u015fmeyecektir. <\/p>\n


Zulm\u00fc sadece uzaklarda de\u011fil, yan\u0131ba\u015f\u0131m\u0131zda da aray\u0131p sorgulama, kim olursa olsun mazlumdan yana, kim olursa olsun zalime kar\u015f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle Kafkas diasporas\u0131n\u0131n ve T\u00fcrkiye Kafkas halklar\u0131n\u0131n K\u00fcrt sorununa genelde bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/strong><\/p>\n

S\u00f6yle\u015finin \u00f6nceki b\u00f6l\u00fcmlerinde sorunlar\u0131n kangren olmas\u0131nda ba\u015f sorumlunun asimilasyoncu, inkarc\u0131 zihniyet oldu\u011funa de\u011finmi\u015ftim. Bu madalyonun bir y\u00fcz\u00fcd\u00fcr. Di\u011fer y\u00fcz\u00fcnde ise bizleri g\u00f6rmek gerekiyor. \u00c7e\u015fitli milliyetler \u00fczerinden politika yapanlara (istisnalar hari\u00e7) \u015fu sorunun mutlaka sorulmas\u0131 gerekiyor. BUG\u00dcNE KADAR NE YAPTINIZ? Devlet K\u00fcrt sorununu iyi k\u00f6t\u00fc \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in projeler geli\u015ftirirken masan\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalabilece\u011finizi hesaplayarak gerekeni yapt\u0131n\u0131z m\u0131? Onlarca senedir k\u00fclt\u00fcr\u00fcn yok olmas\u0131ndan bahsedenler bug\u00fcnleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp haz\u0131rl\u0131k yapt\u0131lar m\u0131? Halklar\u0131n karde\u015fli\u011fini unutup, d\u00fc\u015fman sanki K\u00fcrtler imi\u015f gibi K\u00fcrt d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6tesinde ne geli\u015ftirdiniz? Dost ac\u0131 s\u00f6yler, sorunuza verece\u011fim cevap maalesef budur.<\/p>\n

Ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc zulm\u00fc artarak devam etmekte. Katsay\u0131 adaletsizli\u011finde bir de\u011fi\u015fiklik yok. Bu \u00f6rnekler art\u0131r\u0131labilir. Muhalif bir Laz olarak bu konular hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015fleriniz nelerdir?<\/p>\n

7 Temmuz 1989 tarihinde YEN\u0130 NES\u0130L gazetesi ile yapm\u0131\u015f oldu\u011fum bir s\u00f6yle\u015fide bana bu soru sorulmu\u015f ve \u015f\u00f6yle yan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131m. \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr ve s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lamaz. \u0130nan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc de bu kavram\u0131n ayr\u0131lmaz par\u00e7as\u0131d\u0131r. Ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc yasa\u011f\u0131n\u0131n ne insani ne de hukuki olarak savunulacak hi\u00e7bir yan\u0131 yoktur. \u0130nsanlar\u0131n ba\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6rt\u00fcp \u00f6rtmeyecekleri sadece onlar\u0131n tasarrufundad\u0131r. Bu yasak bir zul\u00fcmd\u00fcr. Bu g\u00fcnde g\u00f6r\u00fc\u015flerim de\u011fi\u015fmedi. Sorunun hala \u00e7\u00f6z\u00fclememi\u015f olmas\u0131 ise AKP ad\u0131na utan\u00e7 vesilesi olmal\u0131d\u0131r. Ben b\u00f6yle bir konuyu hala tart\u0131\u015fmay\u0131 aff\u0131n\u0131za s\u0131\u011f\u0131narak s\u00f6yl\u00fcyorum abesle i\u015ftigal olarak g\u00f6r\u00fcr\u00fcm.
<\/p>\n

Kartvelist asimilasyon politikalar\u0131 ve Megrel sorunu hakk\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcnceleriniz nelerdir? \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fc konusundaki fikirleriniz nelerdir?<\/strong>
<\/strong><\/p>\n

T\u00fcm \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n enerji i\u00e7in yap\u0131laca\u011f\u0131 21. y\u00fczy\u0131lda AVRASYA ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f kap\u0131s\u0131 Kafkasya 20 y\u00fczy\u0131l\u0131n Orta Do\u011fusu olmaya adayd\u0131r. Bu derecede stratejik bir b\u00f6lge olan Kafkasya\u2019da G\u00fcrcistan yay\u0131lmac\u0131 g\u00fc\u00e7ler i\u00e7in (Rusya, ABD ve orta vadede geli\u015fen b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7ler \u00c7in, Hindistan) jeopolitik tablonun \u00f6nemli akt\u00f6rlerinden biridir. G\u00fc\u00e7l\u00fc bir kurumsalla\u015fm\u0131\u015f devlet gelene\u011finin olmamas\u0131, etnik \u00e7e\u015fitlili\u011fi ve Stalin\u2019in b\u00fcy\u00fck G\u00fcrcistan hayali ile \u00e7izdi\u011fi suni Kafkasya haritas\u0131 bug\u00fcn ve gelecekte\u00a0 G\u00fcrcistan i\u00e7in ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 olacakt\u0131r. Ahalkelek b\u00f6lgesinde ya\u015fayan Ermenilerin, Marneuli b\u00f6lgesinde ya\u015fayan Azerilerin muhtariyet talepleri vard\u0131r. 1944 senesinde Sovyetler Birli\u011fi Y\u00fcksek Savunma \u015euras\u0131n\u0131n karar\u0131yla s\u00fcrg\u00fcn edilen Ah\u0131ska T\u00fcrklerinin b\u00f6lgelerine d\u00f6nmesi halinde oraya yerle\u015ftirilmi\u015f Ermeniler ile \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7\u0131kmas\u0131 olas\u0131l\u0131k dahilindedir. Bu kadar yo\u011fun etnik \u00e7e\u015fitlilik bar\u0131nd\u0131ran G\u00fcrcistan\u2019da resmi devlet ideolojisi b\u00fcy\u00fck G\u00fcrcistan hayalini ger\u00e7ekle\u015ftirebilmek i\u00e7in bize de hi\u00e7 yabanc\u0131 gelmeyecek \u015fekilde daima asimilasyon \u00fczerine in\u015fa edilmi\u015ftir. Resmi devlet politikas\u0131 di\u011fer az\u0131nl\u0131klar\u0131n, \u00f6zellikle de Megrel\u2019lerin asimilasyonu \u00fczerine in\u015fa edilmi\u015ftir.<\/p>\n

Megreller G\u00fcrcistan\u2019\u0131n en yoksul ve ihmal edilmi\u015f etnik halk\u0131d\u0131r. 1857 senesine kadar Samegrelo prensli\u011fi olarak kah Osmanl\u0131 kah Rus \u00e7arl\u0131\u011f\u0131n\u0131n himayesinde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren Megreller bu tarihte \u00e7arl\u0131\u011f\u0131n m\u00fcdahalesiyle Rusya\u2019ya ba\u011fland\u0131. 1918-1921\u2019de demokratik G\u00fcrcistan\u2019\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olan Samegrelo 1921\u2019de G\u00fcrcistan Sovyet y\u00f6netimine kat\u0131ld\u0131. Bu k\u0131sac\u0131k bilgi ile demek istedi\u011fim Megrel halk\u0131n\u0131n ne kadar inkar edilirse, asimile edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131rsa \u00e7al\u0131\u015f\u0131ls\u0131n ya\u015fayan tarihi bir hakikat oldu\u011fudur. 2008 Rus-G\u00fcrc\u00fc sava\u015f\u0131nda G\u00fcrc\u00fclerin Senaki\u2019de kurduklar\u0131 askeri \u00fcss\u00fc ve Megrelleri Ruslarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakarak ka\u00e7malar\u0131 Megrel halk\u0131 \u00fczerinde \u00e7ok olumsuz etki yapm\u0131\u015f olmal\u0131 diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu olumsuz etki ve Megrel gen\u00e7lerin ABD eleba\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131ndaki emperyalizmin paral\u0131 askerleri olarak Irak\u2019a g\u00f6nderilmeleri de ayr\u0131ca not edilmesi gereken utan\u0131lacak bir durumdur. Bu ve bunun gibi nedenlerin Megrel halk\u0131 \u00fczerinde depresyon yaratmas\u0131, asimilasyoncu politikalar\u0131n do\u011frulu\u011funu tart\u0131\u015fmaya a\u00e7m\u0131\u015f olmas\u0131 ihtimal dahilindedir. G\u00fcrcistan\u2019\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z kimli\u011fini, toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc (Abhazya ve G\u00fcney Osetya hari\u00e7) muhafaza edebilmesi ancak demokratikle\u015fme ve etnik kimliklerin tan\u0131nmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn olabilir.<\/p>\n

<\/p>\n

Megrelya\u2019daki sosyo-ekonomik Kartvelist tecrit politikalar\u0131 hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015fleriniz nelerdir?<\/strong><\/p>\n

Megrelya\u2019daki asimilasyoncu Kartvelist politikalar\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 Stalin d\u00f6nemi SSCB\u2019ye g\u00f6t\u00fcrmek gerekir. Bilindi\u011fi gibi o d\u00f6nemde di\u011fer Kafkas halklar\u0131na oldu\u011fu gibi k\u00f6yl\u00fc bir halk olan\u00a0 Megrellere de insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 s\u00fcrg\u00fcn cezas\u0131 uyguland\u0131. S\u00fcrg\u00fcn esnas\u0131nda onbinlerce Megrel-Laz\u00a0 yollarda hayat\u0131n\u0131 kaybetti. Bu i\u015flem \u0131rk\u00e7\u0131 tecrit politikalar\u0131n\u0131n sonucu hayata ge\u00e7ti. Tabii yukar\u0131da de\u011findi\u011fim gibi G\u00fcrcistan\u2019daki ba\u015fka halklara da uyguland\u0131 bu insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 uygulamalar. Bir \u00e7ok halk haks\u0131z yere yurtlar\u0131ndan s\u00f6k\u00fcl\u00fcp at\u0131ld\u0131. Ve maalesef bu \u201canavatan savunmas\u0131\u201d ad\u0131 alt\u0131ndaki sahte bir gerek\u00e7eyle sosyalizm ad\u0131na yap\u0131ld\u0131. O tarihten bug\u00fcne\u00a0 G\u00fcrcistan\u2019\u0131n en yoksul halk\u0131 olan, bilin\u00e7li olarak geri b\u0131rakt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Megrel\u2019lere kar\u015f\u0131 ayn\u0131 politikalar devam etmektedir. <\/p>\n


Son y\u0131llarda Megreller vas\u0131tas\u0131yla T\u00fcrkiye Lazlar\u0131na y\u00f6nelik Kartvelist politikalar\u0131 hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015fleriniz nelerdir? Ama\u00e7 ne sizce?<\/strong><\/p>\n

OGN\u0130 s\u00fcrecinden itibaren bu politikalar\u0131n uygulanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemlemekteyim. O tarihlerde hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m kadar\u0131yla \u00f6nce baz\u0131 insanlar ticari ba\u011flant\u0131lar vas\u0131tas\u0131yla sat\u0131n al\u0131nmak istendi. Daha sonra resmi G\u00fcrcistan temsilcileri kanal\u0131yla \u00fclkemizde ve G\u00fcrcistan\u2019da a\u011f\u0131rland\u0131lar. Bu davetlerin hi\u00e7bir zaman kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmedim. Bu aktiviteler istenen sonucu vermemi\u015f olacak ki taktik de\u011fi\u015fiklik yap\u0131larak her ara\u00e7 kullan\u0131larak T\u00fcrkiye Lazlar\u0131na ula\u015f\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 do\u011fald\u0131r. Hem T\u00fcrkiye Lazlar\u0131n\u0131n bilin\u00e7li m\u00fcdahalelerinin Megrel karde\u015flerini etkilemesi m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu hem de bilebildi\u011fim kadar\u0131yla tarihi b\u00fcy\u00fck G\u00fcrcistan (!) s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde halk\u0131m\u0131z\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 D.Karadeniz y\u00f6resinin de olmas\u0131 ger\u00e7e\u011fi kar\u015f\u0131s\u0131nda T\u00fcrkiye Lazlar\u0131 ile ilgilenilmesini yad\u0131rgam\u0131yorum.<\/p>\n

\u015eovenizm bata\u011f\u0131ndaki G\u00fcrcistan Amerikan deste\u011fiyle Kafkaslar\u0131n \u0130srail\u2019i olmu\u015f durumda ve \u0130srail ile \u00e7ok s\u0131k\u0131 ili\u015fkileri var. G\u00fcrcistan\u2019\u0131n A\u011fustos 2008\u2019de Osetya i\u015fgalini ve akabinde Rus-G\u00fcrc\u00fc sava\u015f\u0131n\u0131, etkilerini ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirir misiniz? <\/strong><\/p>\n

SSCB\u2019nin milliyetler komiseri olan Stalin b\u00fcy\u00fck G\u00fcrcistan hayali ile \u00e7izdi\u011fi suni s\u0131n\u0131rlar nihayet 21. y\u00fczy\u0131lda s\u0131cak \u00e7at\u0131\u015fmaya ve felakete sebep oldu.1922 senesinde \u00f6zg\u00fcr Abhazya Cumhuriyeti\u2019nin ve 1924\u2019de Osetya\u2019n\u0131n ikiye b\u00f6l\u00fcn\u00fcp g\u00fcneyin G\u00fcrcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti\u2019ne ba\u011flanmas\u0131ndan sonra Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin da\u011f\u0131lmas\u0131na kadar devam eden stat\u00fc bilindi\u011fi gibi her iki halk\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ilan etmesiyle sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131. Bunu tan\u0131mayan ve toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc (!) kendince yeniden tesis etme pe\u015findeki G\u00fcrcistan\u2019\u0131n ABD patentli cumhurba\u015fkan\u0131 Saaka\u015fvili 7 A\u011fustos\u2019ta ilan etti\u011fi ate\u015fkesi 8 A\u011fustos g\u00fcn\u00fc bozup aniden G\u00fcney Osetya topraklar\u0131na sald\u0131r\u0131nca bu f\u0131rsat\u0131 de\u011ferlendiren Rusya devasa silahl\u0131 g\u00fcc\u00fcn\u00fc harekete ge\u00e7irip ABD, \u0130srail ve T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan e\u011fitilen G\u00fcrc\u00fc kuvvetlerini bozguna u\u011fratt\u0131. Sava\u015f mazlum G\u00fcrc\u00fc halk\u0131n\u0131n onur k\u0131r\u0131c\u0131 felaketi ile sonu\u00e7land\u0131. B\u00f6ylece emperyalizme g\u00fcvenerek yola \u00e7\u0131k\u0131lamayaca\u011f\u0131 bir kere daha anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f oldu. Sava\u015ftan sonra Rus ve \u0130sve\u00e7 Savunma Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Enstit\u00fcleri taraf\u0131ndan yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalarda G\u00fcrcistan\u2019a askeri destek veren \u00fclkeler aras\u0131nda \u0130srail say\u0131l\u0131rken, \u0130srailli askerlerin bizzat \u00e7at\u0131\u015fmalara kat\u0131ld\u0131klar\u0131 da a\u00e7\u0131kland\u0131. <\/p>\n

20 y\u00fczy\u0131lda sanayideki b\u00fcy\u00fck s\u0131\u00e7rama sonras\u0131 geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin enerjiye olan ihtiya\u00e7lar\u0131 b\u00fcy\u00fck oranda artt\u0131. Yeni bir Ortado\u011fu olmamakla beraber yak\u0131n gelecekte t\u00fckenecek Bat\u0131\u2019n\u0131n elindeki en \u00f6nemli petrol sahas\u0131 Kuzey Denizi\u2019nin yerini almaya aday Hazar sayesinde Kafkasya\u2019n\u0131n stratejik \u00f6nemi 21.y\u00fczy\u0131lda daha da \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131. Keza Orta Asya\u2019dan gelip Avrupa\u2019ya ula\u015facak enerjinin ge\u00e7i\u015f noktas\u0131nda olmas\u0131 da b\u00f6lgenin stratejik \u00f6nemini art\u0131rmakta.<\/p>\n

ABD taraf\u0131ndan g\u00fcneyden ku\u015fat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hisseden Rusya\u2019n\u0131n amac\u0131 yak\u0131n \u00e7evresini yani Kafkasya\u2019y\u0131 stratejik denetime alarak \u00c7arl\u0131k Rusya\u2019s\u0131ndan beri s\u00fcre gelen jeopolitik gelenekleri s\u00fcrd\u00fcrebilmektir. ABD\u2019nin jeopolitik \u00e7\u0131kar\u0131 ise b\u00f6lgeyi Rusya\u2019n\u0131n etkisinden \u00e7\u0131karmak, Kafkasya\u2019y\u0131 emperyalizmin \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda yeniden dizayn etmektir. ABD bunu yaparken birinci a\u015famada Kafkaslar\u0131 destabilize etmeye, g\u00fc\u00e7ler dengesi sistemini ve Rusya\u2019n\u0131n stratejik kontrol\u00fcn\u00fcn ge\u00e7i\u015f\u00a0 ku\u015faklar\u0131n\u0131 tahrip etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u0130kinci a\u015famada b\u00f6lgede emperyalizmin istikrar\u0131n\u0131 temin edecek yeni yap\u0131 kurulacakt\u0131r. ABD\u2019nin stratejik planlar\u0131 i\u00e7erisinde Hazar\u2019\u0131 Karadeniz\u2019in T\u00fcrk k\u0131y\u0131s\u0131yla birle\u015ftiren bir jeopolitik ku\u015fak meydana getirmek ilk s\u0131rada gelmektedir. Bunun i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019nin do\u011fu Karadeniz b\u00f6lgesi ABD\u2019nin etki alan\u0131na al\u0131narak Azerbaycan\u2019\u0131n etnik karde\u015flik \u015fiar\u0131yla T\u00fcrkiye\u2019nin n\u00fcfuz alan\u0131na \u00e7ekilmesi sa\u011flanacakt\u0131r. \u0130n\u015fa edilecek Orta Asya ve Hazar enerji nakil hatlar\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fi Hazar-Karadeniz ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n Rusya\u2019n\u0131n etkisinden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131 zaruri k\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Sava\u015f su\u00e7lusu Saaka\u015fvili\u2019nin ordusunu hezimete u\u011fratan Rusya yay\u0131lmac\u0131 g\u00fc\u00e7ler aras\u0131ndaki kap\u0131\u015fman\u0131n birinci raundunu kazand\u0131. Bu operasyon ile Rusya bir ta\u015fla birka\u00e7 ku\u015f vurup Tiflis\u2019e, b\u00f6lge halklar\u0131na, ABD\u2019ye net mesajlar vermi\u015f oldu. Bunlar\u0131 k\u0131saca \u015f\u00f6yle s\u0131ralayabiliriz.<\/p>\n

a- Abhazya ve Osetya \u00fczerindeki G\u00fcrc\u00fc hakimiyetini kabul etmeyen Rusya b\u00f6lgenin hakimiyetini eline ald\u0131.<\/p>\n

b- Rusya ABD\u2019nin Kafkasya\u2019daki co\u011frafi ku\u015fatmas\u0131na gerekirse her yolu kullanarak direnece\u011fi mesaj\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n

c- G. Osetya harekat\u0131 SSCB\u2019nin varisi Rusya\u2019n\u0131n \u201c\u00e7\u0131kar\u0131na ters sayd\u0131\u011f\u0131\u201d bir dizi geli\u015fmeyi engelleyemeyen fetret devri Rusya\u2019s\u0131n\u0131n tarihe kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, 20 y\u0131l sonra Rusya\u2019n\u0131n yeniden s\u00fcper g\u00fc\u00e7 olma yolunda oldu\u011funu g\u00f6sterdi.<\/p>\n

d- Hazar ve Orta Asya enerjisi i\u00e7in Rusya\u2019n\u0131n dahil olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcvenli bir rotay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrme projesine darbe vurdu. B\u00f6ylece tasarlanan \u015fekliyle NABUCCO\u2019yu rafa kald\u0131rtt\u0131.<\/p>\n

e- G\u00fcrcistan\u2019\u0131n ABD eleba\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131ndaki emperyalizme eklemleme projesinin ger\u00e7ekle\u015fmeyece\u011fi ve Kafkasya\u2019n\u0131n Rusya\u2019n\u0131n yumu\u015fak karn\u0131 oldu\u011fu anla\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n


www.kolkhoba.org hakk\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcnceleriniz nelerdir?
<\/strong><\/p>\n

Kafkasya, Karadeniz ve Laz halk\u0131 \u00fczerine yap\u0131lan her \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 olumlu kar\u015f\u0131l\u0131yorum. Sitenizi takip etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Uzun senelerdir ihmal edilmi\u015f ve unutturulmu\u015f konularda bizleri ayd\u0131nlat\u0131yorsunuz. Ayr\u0131ca d\u00fc\u015f\u00fcncelerimi ifade etme f\u0131rsat\u0131 sundu\u011funuz i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ederim.<\/p>\n

\u0130lginiz i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ederim.<\/p>\n

Ben de te\u015fekk\u00fcr ederim.<\/p>\n

Haz\u0131rlayan: Xopuri Lazi<\/p>\n

kaynak: http:\/\/xopurilazi.blogcu.com\/ahmet-xacalisi-ile-laz-margallar-ve-abhazlar-uzerine-soylesi\/8051425 <\/p>\n

\n
\n \n
\n \n \"Happy\"\n <\/a>\n
\n Happy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sad\"\n <\/a>\n
\n Sad <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Excited\"\n <\/a>\n
\n Excited <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sleepy\"\n <\/a>\n
\n Sleepy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Angry\"\n <\/a>\n
Angry<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n \n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Surprise\"\n <\/a>\n
Surprise<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n <\/div>\n <\/div>\n\n \n
Tweet<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ahmet XACAL\u0130\u015e\u0130 ile Laz-Margallar ve Abhazlar \u00fczerine s\u00f6yle\u015fi6\/4\/2010 \u00b7 Kategori: Xacali\u015fi, Lazlar, Abhazlar, Laz, Abhazya Say\u0131n K\u0131r\u0131m kendinizi tan\u0131t\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z? Yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmalardan bahseder misiniz? 1949 Malatya-Do\u011fan\u015fehir do\u011fumlu olup Rize-Arde\u015fen\u2019liyim. Kendisini sosyalist olarak tan\u0131mlayan T\u00fcrkiyeli bir Laz\u2019\u0131m. \u0130stanbul Hukuk Fak\u00fcltesi mezunuyum ve halen avukatl\u0131k yapmaktay\u0131m. Ya\u015fam\u0131m\u0131n \u00e7e\u015fitli evrelerinde bir\u00e7ok siyasi yay\u0131n organ\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131nda katk\u0131da bulundum. \u00c7e\u015fitli […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-1600","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tye"],"blocksy_meta":[],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1600","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1600"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1600\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1600"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1600"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1600"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}