{"id":1516,"date":"2007-06-17T00:30:19","date_gmt":"2007-06-16T22:30:19","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.mehmetcanyuece.com\/2007\/06\/17\/mondros-sevr-ve-misak-i-milli-m-can-yuece-3\/"},"modified":"2007-06-17T00:30:19","modified_gmt":"2007-06-16T22:30:19","slug":"mondros-sevr-ve-misak-i-milli-m-can-yuece-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/mondros-sevr-ve-misak-i-milli-m-can-yuece-3\/","title":{"rendered":"MONDROS, SEVR VE M\u0130SAK-I M\u0130LL\u00ce \/ M. Can Y\u00dcCE"},"content":{"rendered":"
\n
\n \t<\/i> Read Time:<\/span>21 Minute, 8 Second <\/div>\n\n <\/div>

Sevr ve Misak-i hemen hemen her dönemde gündemde tutulmaya özen gösterilmi\u015ftir. Bu iki kavram\u0131n gündeme getirilmesi Kürdistan sorunuyla do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Bundan k\u0131sa bir süre önce bu iki konu DTP E\u015fBa\u015fkan\u0131 Aysel Tu\u011fluk taraf\u0131ndan gündeme getirildi. Bireysel olarak A. Tu\u011fluk'u ciddiye almayabilirsiniz. Ama o, bir çizgiyi, bir misyonu dile getiriyor. <\/p>\n

<\/p>\n

O nedenle sözlerini ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ciddiye almak ve temsil etti\u011fi çizgi ve misyonu de\u015fifre etmek devrimci yurtseverlik aç\u0131s\u0131ndan kaç\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Bir de A. Tu\u011fluk, Diyarbak\u0131r halk\u0131n\u0131n huzuruna "Milletvekili aday\u0131" olarak ç\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f bulunuyor. Kürdistan sorunu, ulusal direni\u015f ile an\u0131lan, asmbolik bir de\u011fer ifade eden Diyarbak\u0131r'\u0131n teslimiyet ve ihanet çizgilerini ta\u015f\u0131mayaca\u011f\u0131, ta\u015f\u0131mamas\u0131 gerekti\u011fi, bu anlamda kendisiyle çeli\u015fen ki\u015filiklerin gerçekli\u011finin de\u015fifre edilmesi kaç\u0131n\u0131lmaz olmaktad\u0131r. Ku\u015fkusuz bu yaz\u0131n\u0131n konusu A. Tu\u011fluk ve Radikal gazetesinde ç\u0131kan yaz\u0131s\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fmak de\u011fildir. Bu yaz\u0131n\u0131n konusu tarihsel gerçeklerin çok kabaca nas\u0131l çarp\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 baz\u0131 yönleriyle göstermek ve halk\u0131m\u0131za yedirilmeye çal\u0131\u015f\u0131lan kölele\u015ftirici, sömürgeci çizgiyi yine belli yönleriyle göstermektir! <\/p>\n

Aysel Tu\u011fluk, hiç ku\u015fku yok, bir \u0130mral\u0131 yeti\u015ftirmesidir, onun a\u011fz\u0131n\u0131 konu\u015fmakta, onun çizgisinin ve misyonunun pratik temsilini gerçekle\u015ftirmektedir. Zaten öne ç\u0131kmas\u0131, "politik aktör" haline gelmesi \u0130mral\u0131 sonras\u0131na denk gelir. Ondan önce s\u0131radan bir avukatt\u0131r sadece. Yaz\u0131s\u0131 bir bütün olarak ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda devletin resmi çizgisinin çok kaba, baya\u011f\u0131 ve abart\u0131l\u0131 motiflerle dillendirilmi\u015f i\u011frenç bir biçimiyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131s\u0131n\u0131z. M. Kemal için söylenenleri, bugüne dek en de\u011fme bir Kemalist söylemi\u015f midir? Ya Türk halk\u0131 için yap\u0131lan "ruhsal analizler", Sevr ve Misak-\u0131 Milli için söylenen tarihsel tahrifatlar? Kürtleri Sevr sendromu konusunda uyaran sözler, Güneyi i\u015fgal senaryolar\u0131n\u0131n tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir dönede Güneyi Misak-\u0131 Milli içinde gösterme çabalar\u0131… Egemen bir ulusun "travmalar\u0131ndan" mazlumlar\u0131n sorumlu gösterilmesi kadar "Yavuz h\u0131rs\u0131z" örne\u011fi olabilir mi? <\/p>\n

Kald\u0131 ki ortada bir "Travma" m\u0131 var, yoksa ezilenlerin kurtulu\u015f istemlerini ve direni\u015flerini bast\u0131rmak için kabaca yarat\u0131lm\u0131\u015f bir psikolojik hareketin kendisi mi var? Ku\u015fkusuz Sevr korkusu, bir psikolojik sava\u015f kavram\u0131d\u0131r ve Türk halk\u0131n\u0131 dü\u015fünsel ve ruhsal olarak teslim alman\u0131n, Kürdistan ulusal kurtulu\u015f mücadelesini bast\u0131rman\u0131n propaganda tezlerinden biridir. A. Tu\u011fluk'a göre, Kürtler Sevr travmas\u0131n\u0131 hat\u0131rlatacak hiçbir çaba içinde olmamal\u0131, Türk halk\u0131na "bölünme" korkusunu ya\u015fatmamal\u0131d\u0131r. Öyle ya onlar ruhsal olarak yaral\u0131; ruhlar\u0131n\u0131 kanatacak kavram, ça\u011fr\u0131\u015f\u0131m, asmbol ve davran\u0131\u015flardan kaç\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r! Ne de olsa adlar\u0131 kimlikleri, her türlü haklar\u0131 inkâr ve gasp edilen onlar; say\u0131s\u0131z katliama maruz kalan onlar, her gün a\u015fa\u011f\u0131lanan, onurlar\u0131 ayaklar alt\u0131nda, asker postal\u0131 alt\u0131nda çi\u011fnenenler onlar! O nedenle Kürtler son derece dikkatli olmal\u0131, onlar\u0131n yaralar\u0131n\u0131 kanatmamal\u0131d\u0131r! <\/p>\n

Asl\u0131nda ortada alay konusu olabilecek a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k bir yalvar\u0131\u015f ve kendini kabul ettirme çabas\u0131 var. Tabii en yumu\u015fak yorumla böyle… Bu yaz\u0131y\u0131 herhangi bir özel sava\u015f ve Kürtlerin beyinlerini y\u0131kama amaçl\u0131 yaz\u0131lm\u0131\u015f bir özel sava\u015f propaganda yaz\u0131s\u0131n\u0131 sollayan, onu kat kat a\u015fan bir yaz\u0131 oldu\u011funu da göz ard\u0131 etmemek gerekir. <\/p>\n

K\u0131sacas\u0131 son derece öfkelendirici bu yaz\u0131 ve sahibi, Kürtler ve onlar\u0131n onurlar\u0131 için bir yüzkaras\u0131d\u0131r. Ama sorun \u015fu: Genelde Kürt halk\u0131 ve özelde Diyarbak\u0131r halk\u0131 A. Tu\u011fluk ve onun temsil etti\u011fi Kürtlerin bilincini, ruhunu ve belle\u011fini katletme hareketini ba\u011fr\u0131na basacak m\u0131? Peki, basarsa, bunun suçluluk duygusu ile ne kadar ya\u015fayabilir? <\/p>\n

Bu k\u0131sa hat\u0131rlatmalar ve sorulardan sonra esas konumuza geçebiliriz. <\/p>\n

Türk tarih anlay\u0131\u015f\u0131 gerçekleri çarp\u0131tma, yalan ve hurafeler üzerine kurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Osmanl\u0131, "Milli Sava\u015f", Cumhuriyet, Sevr, Lozan, Misak-\u0131 Milli ve bu eksendeki konular üzerine söylenenler, yaz\u0131lanlar, ders olarak ö\u011fretilenler bunun en tipik örnekleridir. Ku\u015fkusuz konu, çok geni\u015f bir tart\u0131\u015fmay\u0131 gerektiriyor. Biz üç kavram üzerinde durmaya çal\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Sevr, Mondros ve Misak-\u0131 Milli… Bu üç kavram\u0131n arka plan\u0131nda hangi tarihsel, politik ve askeri gerçekler vard\u0131? Peki, tam bir teslimiyet mütarekesi olan Mondros neden bir "Ruhsal yar\u0131lma" nedeni olmad\u0131 da zaten fiili olarak da\u011f\u0131lan ve çözülen bir imparatorlu\u011fun son kal\u0131nt\u0131lar\u0131 üzerine yap\u0131lan bir antla\u015fma sonu gelmez bir hastal\u0131k tablosu, "ruhsal yar\u0131lma" konusu oluyor, daha do\u011frusu yap\u0131l\u0131yor? Peki, bugün kutsall\u0131k düzeyinde alg\u0131lanan ve de\u011fi\u015fmez anayasa hükümleri haline getirilen Misak-\u0131 Milli s\u0131n\u0131rlar\u0131 kimin iradesiydi? 30 Ekim 1918 tarihinde kabul edilen Mondros Ate\u015fkes Mütarekesiyle belirlenen s\u0131n\u0131rlar neden "kutsal" da, ondan önce Osmanl\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 içinde olan topraklar, neden ayn\u0131 kutsall\u0131kla an\u0131lmad\u0131? \u0130ngiltere, Fransa, \u0130talya emperyalistlerinden olu\u015fan blokun dayatt\u0131\u011f\u0131 bu s\u0131n\u0131rlar\u0131n kutsall\u0131\u011f\u0131 nereden geliyor? Bu sorular ve yan\u0131tlar\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lmadan TC ve onun sömürgeci niteliklerini kavramak olanakl\u0131 de\u011fildir. <\/p>\n

Osmanl\u0131 imparatorlu\u011fu I. Emperyalist Payla\u015f\u0131m Sava\u015f\u0131na neden kat\u0131ld\u0131? Sadece bir "payla\u015f\u0131m" konusu muydu? Yoksa emperyalist, yay\u0131lmac\u0131 ve kendi egemenli\u011fi alt\u0131ndaki ülkeleri kendine ba\u011fl\u0131 tutma politikas\u0131 yok muydu? Türk tarih tezi bu sorular\u0131 ve onlar\u0131n yan\u0131tlar\u0131n\u0131 es geçmeyi, tart\u0131\u015fma konusu yapmamay\u0131 ye\u011fler. Bu sorular atland\u0131\u011f\u0131nda M. Kemal liderli\u011finde verilen Milli Sava\u015f'\u0131n arka plan\u0131, dayand\u0131\u011f\u0131 tarihsel gerçekler de havada kalm\u0131\u015f olur, geriye çarp\u0131t\u0131lm\u0131\u015f, tahrif edilmi\u015f ve temel gerçekleri inkâr edilmi\u015f bir hurafeler y\u0131\u011f\u0131n\u0131 kal\u0131r. Olan da budur…  <\/p>\n

Aç\u0131k ki, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu, hem emperyalist devletler için bir payla\u015f\u0131m konusuydu, hem de emperyalist amaçlar\u0131 olan ve bu amaçla sava\u015fta Alman blokunun yan\u0131nda yer alan bir imparatorluktu. Enver Pa\u015fa liderli\u011findeki \u0130ttihat Terakki Cemiyeti, savundu\u011fu Pan-Türkist ve Pan-\u0130slamist dü\u015füncelerle I. Sava\u015fa kat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Hesaplar\u0131 \u015fuydu:  \u0130mparatorluk bat\u0131da toprak kaybediyordu, bunlar\u0131 yeniden kazanmak mümkün de\u011fildir. Ama Osmanl\u0131n\u0131n Do\u011fuda geni\u015flemesi ve Türk ve \u0130slami unsurlar\u0131 bünyesine katmas\u0131 mümkündür. Do\u011fuya kayd\u0131r\u0131larak geni\u015fletilmi\u015f ve varl\u0131\u011f\u0131 korunmu\u015f bir imparatorluk, di\u011fer devletlerle boy ölçü\u015febilir. Bu sava\u015fta Almanya ile yap\u0131lacak bir ittifak bu hedefin önünü açabilir. Ayn\u0131 zamanda bu ittifakla büyük devletlerin yemi olmaktan kurtulman\u0131n \u015fans\u0131 da ortaya ç\u0131kabilir. Ancak bilindi\u011fi gibi bu hesap tutmad\u0131, Osmanl\u0131 devleti çarp\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 sava\u015f cephelerinde a\u011f\u0131r bir yenilgiye u\u011frad\u0131 ve 30 Ekim 1918 tarihinde Mondros ate\u015fkes Antla\u015fmas\u0131n\u0131 imzalamak zorunda kald\u0131. Bu Antla\u015fma ile Osmanl\u0131 devleti 5 milyon km2<\/sup>'yi bulan topraklardan yakla\u015f\u0131k %85'ini yitirerek 770 bin km2'<\/sup>lik bir toprak parças\u0131yla kal\u0131yor. \u0130mparatorluk topraklar\u0131ndan geri kalan topraklardan belli bir bölümü Kürdistan'a aittir.  <\/sup> <\/p>\n

Mondros Mütarekesinin ko\u015fullar\u0131 son derece a\u011f\u0131rd\u0131r, u\u011fran\u0131lan stratejik askeri yenilgi sonucunda imzalat\u0131lan teslimiyet antla\u015fmas\u0131d\u0131r. (Bu antla\u015fman\u0131n maddeleri "Ek" olarak verilecektir.) Öyle de olsa Misak-\u0131 Milli'nin en temel referans noktas\u0131 yine bu teslimiyet anla\u015fmas\u0131d\u0131r. Bu noktaya gelece\u011fiz. <\/p>\n

Burada alt\u0131 çizilmesi gereken temel nokta \u015fudur: Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funun I. Dünya Sava\u015f\u0131 içinde yer almas\u0131, emperyalist ve sömürgeci hesaplar nedeniyledir. Ama sava\u015fta yenildi ve tarihin çöplü\u011fünün yolunu tuttu. Sava\u015f süresince kaybetti\u011fi topraklar tarih boyunca zor, fetih sava\u015flar\u0131 sonuncu s\u0131n\u0131rlar\u0131na katt\u0131\u011f\u0131 topraklard\u0131r. Yani zor ve sava\u015fla "kazand\u0131klar\u0131n\u0131" ba\u015fka bir tarihsel kesitte yine zor ve sava\u015fla kaybetmi\u015ftir. Ba\u015fka halklara ait topraklar\u0131n zor ve sava\u015f yoluyla fethedilmesi, egemenlik alt\u0131na al\u0131nmas\u0131, hiçbir zaman, hiçbir neden ve gerekçeyle me\u015fru olamaz. Yine hiçbir biçimde bu topraklar üzerinde hak etmesi me\u015fru de\u011fildir, kabul edilir de\u011fildir! <\/p>\n

Mondros teslimiyet anla\u015fmas\u0131ndan Misak-\u0131 Milli'ye geçmemiz gerekiyor. Bu konuda bir kaynakta \u015funlar yaz\u0131l\u0131: <\/p>\n

"\u0130stiklâl Harbi y\u0131llar\u0131nda toplanan son Osmanl\u0131 Mebuslar Meclisi'nin ald\u0131\u011f\u0131 kararlar, "Ahd-i Millî<\/strong>" ve "Mîsâk-\u0131 Millî"<\/strong> ad\u0131 alt\u0131nda alt\u0131 maddeden meydana gelir. Meclis, 28 Ocak 1920'de topland\u0131. Osmanl\u0131 Sultan\u0131 Vahideddin Han, rahats\u0131z oldu\u011fundan, Meclisin aç\u0131\u015f konu\u015fmas\u0131n\u0131 \u0130çi\u015fleri Bakan\u0131 Damad \u015eerif Pa\u015fa okudu. "Felâh-\u0131 Vatan" yani vatan\u0131n kurtulu\u015fu istendi. Mecliste, Erzurum Mebusu Celaleddin Ârif Beyin ba\u015fkanl\u0131k etti\u011fi Felâh-\u0131 Vatan grubundaki milletvekillerince, Mîsâk-\u0131 Millî haz\u0131rland\u0131. Erzurum ve Sivas kongrelerindeki beyannameler kabul edildi. Millî Kurtulu\u015f Program\u0131 haz\u0131rland\u0131 ve millî hudutlar\u0131m\u0131z tespit edilerek, hukuk ve siyaset anlay\u0131\u015f\u0131 esaslar\u0131na göre ortaya kondu." (<\/em>http:\/\/www.dallog.com\/kavramlar\/misakimilli.htm<\/a>) <\/p>\n

Ayn\u0131 yaz\u0131n\u0131n devam\u0131nda Misak-\u0131 Milli'nin gerekçeleri ve amac\u0131 belirtiliyor. Aktarmakta yarar var: <\/p>\n

Alt\u0131 madde hâlinde yaz\u0131l\u0131p, oybirli\u011fi ve heyecanla kabul edilen Mîsâk-\u0131 Millînin giri\u015finde \u015föyle deniliyordu: "Osmanl\u0131 Mebuslar Meclisi üyeleri, yap\u0131lacak fedakârl\u0131\u011f\u0131n en son mertebesine göre haz\u0131rlanan a\u015fa\u011f\u0131daki esaslarla, devletimizin istiklâlini ve milletimizin sulh ve sükûna kavu\u015fabilmesi, bunlar gerçekle\u015fmeden Osmanl\u0131 saltanat\u0131 ve cemiyetinin varl\u0131\u011f\u0131 ile devam\u0131n\u0131n imkâns\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131, hep birlikte kabul ve tasdik etmi\u015flerdir."<\/strong> (<\/em>http:\/\/www.dallog.com\/kavramlar\/misakimilli.htm<\/a>) <\/p>\n

Belli ki Osmanl\u0131 Mebuslar Meclisi, bu 6 maddelik metni haz\u0131rlarken Osmanl\u0131 devletinin varl\u0131\u011f\u0131 ve gelece\u011fi için bir zorunlulu\u011fu, ama içinde "yap\u0131lacak fedakârl\u0131\u011f\u0131n en son mertebesini" ta\u015f\u0131yan bir kaç\u0131n\u0131lmaz zorunlulu\u011fu vurgulamaktad\u0131r. Bu zorunlulukla haz\u0131rlanan 6 maddelik metin, Milli Sava\u015f\u0131n, TC'nin, resmi çizginin temel politik program\u0131 haline getiriliyor. Misak-\u0131 Milli böylece tart\u0131\u015fmas\u0131z bir kutsalla dönü\u015ftürülüyor. Ancak bunun dayand\u0131\u011f\u0131 irade ve temeller hiçbir zaman ciddi bir tart\u0131\u015fma konusu yap\u0131lmadan… Misak-\u0131 Milli'ye içerilen irade, asl\u0131nda Mondros Mütarekesinin iradesidir. 30 Ekim 1918 tarihi, Misak-\u0131 Milli için bir "Milat" niteli\u011findedir. Devam etmeden bu 6 madenin tümünü aktarmakta yarar var: <\/p>\n

"Misak-\u0131 Milli Beyannamesi<\/u><\/em><\/strong> <\/p>\n

A\u015fa\u011f\u0131da imzas\u0131 bulunan Osmanl\u0131 Meclisi Mebusan üyeleri, devletin ve ulusun gelece\u011finin adaletli ve sürekli bir bar\u0131\u015fa kavu\u015fmas\u0131 için gösterece\u011fi özverinin en son s\u0131n\u0131r\u0131 olan a\u015fa\u011f\u0131daki ilkelerin hepsinin uygulanabilece\u011fine inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve sözü geçen ilkelerin d\u0131\u015f\u0131nda Osmanl\u0131 Saltanat ile toplumunun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n olanaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul ve onaylam\u0131\u015ft\u0131r:<\/em> <\/p>\n

1. Osmanl\u0131 Devleti'nin yaln\u0131zca Arap ço\u011funlu\u011fu bulunan ve 30 Ekim 1918 tarihli Ate\u015fkes'in imzas\u0131 s\u0131ras\u0131nda dü\u015fman ordular\u0131n\u0131n elinde kalan bölgelerin gelece\u011fini halk\u0131n özgürce verece\u011fi oya göre saptamak gerekir. Sözü geçen Ate\u015fkes'in çizdi\u011fi s\u0131n\u0131rlar içinde, dince, soyca ve as\u0131lca birlik, birbirlerine kar\u015f\u0131 sayg\u0131 ve özveri duygular\u0131yla dolu, gelenekleriyle toplumsal çevrelerinde tüm olarak Osmanl\u0131 \u0130slam ço\u011funlu\u011funca oturulan bölgelerin tamam\u0131 gerçekten ya da hükmen, hiçbir nedenle ayr\u0131lmaz bütündür.<\/em> <\/p>\n

2. Halk\u0131 özgür kal\u0131r kalmaz anayurdu, kendi istekleriyle kat\u0131lm\u0131\u015f olan Kars, Ardahan ve Batum için gerekirse yine halkoyuna ba\u015fvurulmas\u0131n\u0131 kabul ederiz.<\/em> <\/p>\n

3. Gelece\u011fi Türkiye ile yap\u0131lacak bar\u0131\u015fa b\u0131rak\u0131lan Bat\u0131 Trakya'n\u0131n hukuksal durumu da özgürce yap\u0131lacak halkoyu sonucunda uygun biçimde ortaya konulmal\u0131d\u0131r.<\/em> <\/p>\n

4. \u0130slam halifeli\u011finin merkezi ve Osmanl\u0131 Saltanat\u0131'n\u0131n ba\u015fkenti \u0130stanbul ile Marmara denizinin güvenli\u011fi her türlü tehlikeden uzak olmal\u0131d\u0131r. Bu ilke sakl\u0131 kalmak ko\u015fuluyla Akdeniz ve Karadeniz bo\u011fazlar\u0131n\u0131n dünya ticaretine ve ula\u015f\u0131m\u0131na aç\u0131lmas\u0131 hakk\u0131nda bizimle öbür bütün devletlerin oybirli\u011fiyle verecekleri karar geçerlidir.<\/em> <\/p>\n

5. Yenen devletlerle dü\u015fmanlar\u0131 ve baz\u0131 ortaklar\u0131 aras\u0131nda yap\u0131lan antla\u015fmalardaki ilkeler çerçevesinde az\u0131nl\u0131klar\u0131n haklar\u0131, çevre ülkelerde bulunan Müslüman halk\u0131n da ayn\u0131 haklardan yararlanmalar\u0131 ko\u015fulu ile taraf\u0131m\u0131zdan güvence alt\u0131na al\u0131nacakt\u0131r.<\/em> <\/p>\n

6. Ulusal ekonomik geli\u015fmemize olanak sa\u011flamak ve daha ça\u011fda\u015f bir düzenli yönetimle i\u015fleri yürütmeyi ba\u015farabilmek için her devlet gibi bizim de tam bir ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa ve özgürlü\u011fe gereksinmemiz vard\u0131r. Bu, ya\u015famam\u0131z\u0131n ve gelece\u011fimizin temelidir. Bu nedenle siyasal, yarg\u0131sal parasal geli\u015fmemizi önleyecek s\u0131n\u0131rlamalara kar\u015f\u0131y\u0131z. Borçlar\u0131m\u0131z\u0131n ödeme biçimi de bu ilkeye ayk\u0131r\u0131 olamaz."<\/em> <\/p>\n

(http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Misak-%C4%B1_Milli<\/a> sitesinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.) <\/p>\n

Çok aç\u0131kça görüldü\u011fü gibi, kabul edilen irade, Mondros Mütarekesinin iradesidir, yani emperyalist güçlerin iradesidir. 30 Ekim 1918 tarihinde kaybedilen topraklar\u0131n kesin ve nihai kayb\u0131 kabul ediliyor, ancak henüz i\u015fgal edilmemi\u015f, ama i\u015fgal olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 yüksek olan topraklar\u0131 vatan ve devlet topraklar\u0131 olarak kabul ediyor ve bunu bir "ulusal ant" olarak belgeleniyor. Bu topraklar\u0131n "ayr\u0131lmaz bütündür<\/em> " olarak kabul edilmesinin hiçbir ulusal, toplumsa nedeni bulunmuyor. Vurgu "Osmanl\u0131 \u0130slam ço\u011funlu\u011fun"ad\u0131r. <\/em>Burada belirleyici unsur, reel politik gerekçelerdir. \u015eunu çok biliyorlard\u0131 ki, sava\u015fla birlikte kaybedilen topraklar\u0131 yeniden kazanmak mümkün de\u011fildir. Ama kalan topraklar\u0131 korumak ve bunlar üzerinde "bölünmez bir vatan" yaratmak mümkündür! Yine burada kabul edilen s\u0131n\u0131rlar do\u011fal s\u0131n\u0131rlar de\u011fil, halklar\u0131n iradesine ve temel ulusal iradelerine ra\u011fmen, zor ve sava\u015flar yoluyla belirlenen s\u0131n\u0131rlard\u0131r. Bundan dolay\u0131 hiçbir tarihsel ve güncel me\u015fruiyeti yoktur. Misak-\u0131 Milli s\u0131n\u0131rlar\u0131 içinde kalan topraklardan önemli bir bölümü Kürdistan'd\u0131r. Osmanl\u0131 ve mirasç\u0131s\u0131 TC'nin Misak-\u0131 Milli s\u0131n\u0131rlar\u0131 içinde, yani 30 Ekim 1918 Mondros Mütarekesinin çizdi\u011fi s\u0131n\u0131rlar içinde kalan topraklar üzerindeki hak iddialar\u0131n\u0131n, bu topraklar\u0131 Osmanl\u0131n\u0131n zor ve fetih sava\u015flar\u0131yla ilhak etmesi gerçe\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda hiçbir dayana\u011f\u0131 yoktur. <\/p>\n

Mondros ve Misak-\u0131 Milli ile Sevr aras\u0131ndaki ili\u015fki ve resmi çizginin bu konudaki yakla\u015f\u0131m\u0131na bir sonraki yaz\u0131m\u0131zda de\u011finmeye çal\u0131\u015faca\u011f\u0131z… <\/p>\n

(Devam edecek…) <\/p>\n

                                                                                            16 Haziran 2007 <\/p>\n

                                                                                              M. Can YÜCE<\/strong> <\/p>\n

  <\/p>\n

Ek:<\/u><\/strong> <\/p>\n

"<\/a>Mondros Mütarekesi<\/strong> <\/p>\n

Mütareke Görü\u015fmeleri<\/strong> <\/p>\n

Birinci Dünya Sava\u015f\u0131'na Almanya, Avusturya-Macaristan ve Bulgaristan'\u0131n olu\u015fturdu\u011fu \u0130ttifak Devletleri Grubu'nda sava\u015fa kat\u0131lan Osmanl\u0131 Devleti'nin durumu 1918 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde pek iç aç\u0131c\u0131 de\u011fildi. 1911 y\u0131l\u0131ndan beri sürekli sava\u015fmakta olan Osmanl\u0131 Devleti, son büyük sava\u015fta insan ve malzeme kaynaklar\u0131n\u0131n ço\u011funu tüketmek zorunda kalm\u0131\u015f, devletin temel dayana\u011f\u0131 olan Anadolu, sosyal ve ekonomik aç\u0131dan çökmü\u015ftü. Aktif i\u015f gücünün askerlik hizmetinde bulunuyor olmas\u0131 nedeniyle üretim dü\u015fmü\u015f, fiyatlar alabildi\u011fine yükselmi\u015f, yoksulluk artm\u0131\u015ft\u0131. Ekonomik çöküntü, sosyal çöküntüyü de beraberinde getirmi\u015f; ordudan kaçan askerlerin gruplar halinde soygun, talan vb. suçlar\u0131 i\u015flemesi nedeniyle devlet otoritesi kalmam\u0131\u015ft\u0131. <\/p>\n

Sava\u015f\u0131n \u0130ttifak Devletleri grubunun aleyhine sonuçlanaca\u011f\u0131 1918 y\u0131l\u0131n\u0131n ortalar\u0131na do\u011fru anla\u015f\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015f; hatta Osmanl\u0131 Sadrazam\u0131 Talat Pa\u015fa, 3 Eylül 1918'de Avrupa'ya yapt\u0131\u011f\u0131 seyahatinde müttefiklerin bar\u0131\u015f hakk\u0131ndaki dü\u015füncelerini ö\u011frenmeye çal\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Ancak bu çabalardan bir sonuç al\u0131namam\u0131\u015ft\u0131. <\/p>\n

1918 y\u0131l\u0131n\u0131n Ekim ay\u0131ndan ba\u015flayarak; sava\u015fta birlikte çarp\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z müttefiklerimiz, mütareke yapmak için de\u011fi\u015fik kanallardan \u0130tilâf Devletleri'ne ba\u015fvurmaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131. Bunun üzerine, Talat Pa\u015fa hükümeti 8 Ekim 1918'de istifa etmi\u015fti. 4 Temmuz 1918'de Osmanl\u0131 taht\u0131na oturmu\u015f olan Sultan Vahdettin, yeni hükümeti kurma görevini Tevfik Pa\u015fa'ya vermi\u015fti. Ancak, Tevfik Pa\u015fa'n\u0131n hükümet kuramamas\u0131 üzerine hükümeti kurma görevi Ahmet \u0130zzet Pa\u015fa'ya verilmi\u015fti. <\/p>\n

Ahmet \u0130zzet Pa\u015fa, memleketin içinde bulundu\u011fu kritik durumu göz önünde tutarak, vakit kaybetmeksizin, bütün gayreti ile bir mütareke imzalamak için çal\u0131\u015fmalara ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Çünkü \u0130ngilizler ve Frans\u0131zlar, Trakya'da yedi tümenlik yeni bir askerî kuvvet olu\u015fturmaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131. Bu kuvvetlerin \u0130stanbul ve bo\u011fazlar üzerine yürümesine mani olmak isteyen \u0130zzet Pa\u015fa, mütareke çal\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Hatta 5 Ekim 1918'de bar\u0131\u015f yapma iste\u011fimiz A.B.D. Ba\u015fkan\u0131 Wilson'a de\u011fi\u015fik kanallardan iletilmi\u015f, ancak müsbet bir cevap al\u0131namam\u0131\u015ft\u0131. <\/p>\n

Ahmet \u0130zzet Pa\u015fa, 19 Ekim 1918'de Meclis-i Mebusanda okudu\u011fu hükümet pro\u011fram\u0131nda yap\u0131lacak bir mütarekenin temel esaslar\u0131n\u0131 ortaya koymaya çal\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Ahmet \u0130zzet Pa\u015fa "Amerika Reis\u011fi Cumhuru taraf\u0131ndan ilân edilmi\u015f olan hak ve adil esaslar\u0131na müstenit bir sulhü kemâl-i hulus ile kabul edece\u011fiz" diyerek Wilson prensipleri çerçevesinde bir bar\u0131\u015f yapabilece\u011fimizi belirtmi\u015fti. <\/p>\n

Ahmet \u0130zzet Pa\u015fa Hükümeti'nin mütareke yapma yollar\u0131n\u0131 aray\u0131p, bir türlü muvaffak olamad\u0131\u011f\u0131 s\u0131ralarda; Kutülammâre'de esir dü\u015ferek Büyükada'da esirlik günlerini geçiren \u0130ngiliz Generali Townshend, eskiden beri tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 ve hükümette Bahriye Naz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 görevinde bulunan Rauf Bey'e bir mektup göndererek "esirli\u011fi süresince gördü\u011fü ho\u015f ve \u015ferefli muameleye kar\u015f\u0131l\u0131k olarak, \u0130ngiltere ile müzakerelere giri\u015fildi\u011fi takdirde, Osmanl\u0131 Hükümetine yard\u0131ma haz\u0131r oldu\u011funu" bildirdi. <\/p>\n

\u0130ngiliz Generalinin bu müracaat\u0131, Osmanl\u0131 Hükümeti'nce bulunmaz bir f\u0131rsat telakki edildi. Çünkü, Hükümet, mütareke yapabilmek için çe\u015fitli yollardan te\u015febbüse geçmi\u015f, fakat olumlu bir sonuç alamam\u0131\u015ft\u0131. Bu nedenle Townshend'in teklifine s\u0131cak bak\u0131lm\u0131\u015f ve 17 Ekim 1918'de Sadrazam Ahmet \u0130zzet Pa\u015fa, Bahriye Naz\u0131r\u0131 Rauf Bey ve General Townshend aras\u0131nda bir görü\u015fme yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u0130ngiliz yetkililer ile görü\u015fen General Townshend, bu giri\u015fimden olumlu sonuç ald\u0131. <\/p>\n

Di\u011fer taraftan \u0130ngiliz Hükümeti de Osmanl\u0131 Hükümeti ile yap\u0131lacak bir mütarekenin sadece kendi delegelerinin kat\u0131laca\u011f\u0131 görü\u015fmelerle yap\u0131lmas\u0131n\u0131 istemekteydi. Bu nedenle, Osmanl\u0131 Devleti'nin mütareke teklifini kabul etmi\u015f ve Akdeniz Filosu Komutan\u0131 Vis Amiral Calthorpe'ye \u0130ngiltere ad\u0131na mütareke görü\u015fmelerini ba\u015flatmas\u0131 konusunda yetki vermi\u015fti. Amiral Calthorpe de Osmanl\u0131 Sadrazam\u0131 Ahmet \u0130zzet Pa\u015fa'ya bir an önce Osmanl\u0131 delegelerinin mütareke için Mondros'a gönderilmesini isteyen bir mektup gönderdi. <\/p>\n

Mütarekenin \u0130mzalanmas\u0131 ve Hükümleri<\/strong> <\/p>\n

Amiral Calthorpe'nin bu mektubu üzerine Padi\u015fah Vahdettin'le görü\u015fen Sadrazam Ahmet \u0130zzet Pa\u015fa, bir heyet te\u015fkil etti. Heyete Bahriye Naz\u0131r\u0131 Rauf Bey, Hariciye Müste\u015far\u0131 Re\u015fat Hikmet Bey, o zaman \u0130zmir'de bulunan Erkân-\u0131 Harp yarbaylar\u0131ndan Sadullah Bey'ler seçildi. <\/p>\n

26 Ekim 1918'de Limni Adas\u0131'n\u0131n Mondros Liman\u0131na ula\u015fan heyetimiz, 27 Ekim 1918'de \u0130ngilizlerin me\u015fhur Agemennon z\u0131rhl\u0131s\u0131nda görü\u015fmelere ba\u015flad\u0131. \u0130lk oturumda -önceden Osmanl\u0131 heyetine verilmemi\u015f olan- mütarekename projesi metni okunarak maddeleri üzerinde görü\u015fmelere geçildi. Be\u015f oturum olarak yap\u0131lan görü\u015fmeler sonucunda, 30 Ekim 1918'de çal\u0131\u015fmalar tamamlanm\u0131\u015f ve mütareke ayn\u0131 gün ak\u015fam\u0131 saat 20. 00'de imzalanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n

30 Ekim 1918 günü \u0130tilâf Devletleri ad\u0131na \u0130ngiliz Akdeniz Filosu Komutan\u0131 Vis Amiral Calthorpe ile Osmanl\u0131 Devleti ad\u0131na Rauf, Re\u015fat Hikmet ve Sadullah Bey'lerin imzalad\u0131klar\u0131 Mondros Mütarekenamesi 25 maddeden olu\u015fmaktayd\u0131.  <\/p>\n

Türk Milletinin kaderini büyük ölçüde etkileyen ve alt\u0131yüz küsur y\u0131ll\u0131k Osmanl\u0131 Devleti'nin sonunu da haz\u0131rlayan Mondros Mütarekesi'nin en a\u011f\u0131r maddeleri, ya da s\u0131k s\u0131k ihlâlinden \u015fikayet edilen maddeleri \u015funlard\u0131r: <\/p>\n

Madde 1. Karadeniz'e geçi\u015f için, Çanakkale ve Karadeniz Bo\u011fazlar\u0131n\u0131n aç\u0131lmas\u0131 ve Karadeniz'e geçi\u015f güvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 için Çanakkale ve Karadeniz \u0130stihkamlar\u0131n\u0131n müttefikler taraf\u0131ndan i\u015fgali. <\/p>\n

Madde 5. Hudutlar\u0131n korunmas\u0131 ve iç güvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 için, lüzum görülecek askerî kuvvetten fazlas\u0131n\u0131n derhal terhisi (\u0130\u015fbu askerî kuvvetin say\u0131s\u0131 ve durumu \u0130tilâf Hükümetleri taraf\u0131ndan Devlet-i Aliye ile müzakere edildikten sonra kararla\u015ft\u0131r\u0131lacakt\u0131r. ) <\/p>\n

Madde 7. Müttefikler (\u0130tilâf devletleri), güvenliklerini tehdit edecek durumda stratejik noktalar\u0131n\u0131 i\u015fgal hakk\u0131na sahip olacaklard\u0131r. <\/p>\n

Madde 10. Toros Tünellerinin Müttefikler taraf\u0131ndan i\u015fgali. <\/p>\n

Madde 12. Hükümet haberle\u015fmeleri d\u0131\u015f\u0131ndaki telsiz ve kablolar \u0130tilâf devletleri memurlar\u0131 taraf\u0131ndan denetlenecektir. <\/p>\n

Madde 15. Bütün demiryollar\u0131na \u0130tilâf kontrol subaylar\u0131 memur edilecektir. <\/p>\n

Madde 20. Be\u015finci madde gere\u011fince terhis edilecek Osmanl\u0131 kuvvetlerine ait teçhizat, silah, cephane ve nakil vas\u0131talar\u0131n\u0131n kullanma tarz\u0131na ait verilecek malumata riayet olunacakt\u0131r.  <\/p>\n

Madde 21. \u0130tilâf devletlerinin menfaatlerini korumak için \u0130a\u015fe Nezaretinde \u0130tilâf mümessilleri bulunacak ve kendilerine bu yolda gerekli görülecek bütün bilgiler verilecektir. <\/p>\n

Madde 24. Vilayat-i Sittede (\u0130ngilizce metinde alt\u0131 Ermeni vilayeti olarak geçen bu vilayetlerimiz \u015funlard\u0131:Erzurum, Van, Harput, Diyarbak\u0131r, Sivas, Bitlis) kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k ç\u0131kmas\u0131 halinde bu vilayetlerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131n i\u015fgal hakk\u0131n\u0131 \u0130tilaf devletleri muhafaza ederler. <\/p>\n

\u0130tilâf devletleri bu mütarekeye, d\u0131\u015f görünü\u015fte Osmanl\u0131 Devletini ve Türk Milletini yokedici kay\u0131ts\u0131z ve \u015farts\u0131z teslim hissini verecek aç\u0131k hükümler koymaktan dikkatle kaç\u0131nm\u0131\u015flard\u0131. Buna mukabil, sava\u015f içinde aralar\u0131nda imzalad\u0131klar\u0131 gizli payla\u015f\u0131m projelerinin ve antla\u015fmalar\u0131n\u0131n tatbik edilebilmesi için de yoruma aç\u0131k bir metin düzenlemek gayretlerini sarfetmi\u015flerdi. <\/p>\n

Mütarekenin imzalanmas\u0131n\u0131 her iki hükümet de kendi aç\u0131s\u0131ndan bir ba\u015far\u0131 saym\u0131\u015ft\u0131. Nitekim Sadrazam Ahmet \u0130zzet Pa\u015fa, Rauf Bey'e bir te\u015fekkür yaz\u0131s\u0131 yazm\u0131\u015f ve mütarekenin onaylanmas\u0131 amac\u0131yla Meslis-i Mebusan'da yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada mütarekenin \u0131l\u0131ml\u0131 oldu\u011funu söyleyerek, meclisin oy birli\u011fi ile mütarekeyi onaylamas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131. Di\u011fer taraftan, \u0130ngiliz Harp Kabinesi de 31 Ekim'de Calthorpe'ye görü\u015fmeleri "kudret ve ba\u015far\u0131 ile yürüttü\u011fü için" tebrik telgraf\u0131 göndermeye karar vermi\u015f; bilahare de Calthorpe'yi \u0130ngiltere'nin \u0130stanbul'daki "Yüksek Komiserli\u011fine" getirmi\u015ftir. <\/p>\n

Asl\u0131nda mütareke Osmanl\u0131lar için, di\u011fer müttefik devletlerin yapt\u0131klar\u0131 antla\u015fmalara bakarak daha hafif gibi görünüyorsa da, uygulamada Türk Milleti için bir felaket habercisi olmu\u015ftur. " (http:\/\/farabi.selcuk.edu.tr\/suzep\/tarih\/ders_notlari\/guz_yariyili\/bolum_10\/bolum10.html<\/a>) <\/p>\n

\n
\n \n
\n \n \"Happy\"\n <\/a>\n
\n Happy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sad\"\n <\/a>\n
\n Sad <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Excited\"\n <\/a>\n
\n Excited <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sleepy\"\n <\/a>\n
\n Sleepy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Angry\"\n <\/a>\n
Angry<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n \n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Surprise\"\n <\/a>\n
Surprise<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n <\/div>\n <\/div>\n\n \n
Tweet<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sevr ve Misak-i hemen hemen her dönemde gündemde tutulmaya özen gösterilmi\u015ftir. Bu iki kavram\u0131n gündeme getirilmesi Kürdistan sorunuyla do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Bundan k\u0131sa bir süre önce bu iki konu DTP E\u015fBa\u015fkan\u0131 Aysel Tu\u011fluk taraf\u0131ndan gündeme getirildi. Bireysel olarak A. Tu\u011fluk'u ciddiye almayabilirsiniz. Ama o, bir çizgiyi, bir misyonu dile getiriyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-1516","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-c35-oenerdiklerimiz"],"blocksy_meta":[],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1516","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1516"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1516\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1516"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1516"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1516"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}