{"id":1512,"date":"2006-06-06T20:51:14","date_gmt":"2006-06-06T18:51:14","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.mehmetcanyuece.com\/2006\/06\/06\/ulus-devlet-uezerine-kisa-notlar-1i-3\/"},"modified":"2006-06-06T20:51:14","modified_gmt":"2006-06-06T18:51:14","slug":"ulus-devlet-uezerine-kisa-notlar-1i-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/ulus-devlet-uezerine-kisa-notlar-1i-3\/","title":{"rendered":"ULUS-DEVLET \u00dcZER\u0130NE KISA NOTLAR -1I-"},"content":{"rendered":"
\n
\n \t<\/i> Read Time:<\/span>8 Minute, 55 Second <\/div>\n\n <\/div>

 M. Can YÜCE
<\/strong>\"Image\"Günümüzde sermayenin ve o eksendeki ili\u015fkilerin görülmemi\u015f boyutlardaki uluslararas\u0131la\u015fmas\u0131, moda deyimle küreselle\u015fmenin geldi\u011fi düzey, genel olarak ulus-devletlerin sonu olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Ku\u015fkusuz an\u0131lan uluslararas\u0131la\u015fmadaki bu e\u011filim, ulus-devletleri a\u015f\u0131nd\u0131rm\u0131\u015f, kimi noktalarda egemenlik alanlar\u0131n\u0131 daraltm\u0131\u015ft\u0131r. Ama bu, ulus devletlerin sonu anlam\u0131na gelmiyor. Bu sürecin kendi içinde çeli\u015fkili ve paradoksal oldu\u011funu vurgulamam\u0131z gerekir. <\/p>\n

\n
 <\/div>\n
\n
Bu konu KUKM’ni Toparlama ve Yeniden \u0130n\u015fa B\u0130LD\u0130RGE’sinde çok net ve veciz bir biçimde özetlenmektedir. \u015eöyle:<\/div>\n

<\/p>\n

“Uluslararas\u0131la\u015fma e\u011filiminin yo\u011funluk ve h\u0131z kazanmas\u0131, dünya ekonomisini daha da merkezile\u015ftirmi\u015f ve bütünle\u015ftirmi\u015ftir. Ama bu yine de paradoksald\u0131r, çeli\u015fkili ve parçalardan olu\u015fan bir bütündür. Sat\u0131r ba\u015fl\u0131klar\u0131 biçiminde özetlemek gerekirse:
<\/strong><\/div>\n

<\/p>\n

Uluslararas\u0131la\u015fma e\u011filimi ile uluslar gerçe\u011fi ve ulusla\u015fma e\u011filimi yan yana ve iç içedir.
<\/strong><\/em><\/div>\n

<\/p>\n

Merkezile\u015fme ile merkezkaç e\u011filimler birlikte ve iç içedir.
<\/strong><\/em><\/div>\n

<\/p>\n

Bütünle\u015fme ile çeli\u015fkili parçal\u0131l\u0131k birlikte ve iç içedir.
<\/strong><\/em><\/div>\n

<\/p>\n

Uzla\u015fma ile rekabet bu sürecin iki kutbunu olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/em>
<\/strong><\/div>\n

<\/p>\n

Bütün bu e\u011filim ve etkenlerden dolay\u0131, uluslararas\u0131la\u015fma, yo\u011funla\u015fma ve merkezile\u015fme e\u011filimi, iddia edildi\u011fi gibi bir dünya tekeline, tek bir dünya devletine veya devletler gerçe\u011fini a\u015fan bir ulus ve devlet üstü bir olu\u015fuma götürmüyor. Rekabet ve çat\u0131\u015fma yerini uyumlu bir bütünle\u015fme ve uzla\u015fmaya b\u0131rakm\u0131yor. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, bugün küreselle\u015fme olarak ifade edilen uluslararas\u0131la\u015fma e\u011filimi Kautsky’nin "Ultra-emperyalizm" teorisini de\u011fil, Lenin’in emperyalizm teorisini do\u011fruluyor.”
<\/strong><\/div>\n

<\/p>\n

Yeni biçimler kazansa da ulus devlet gerçe\u011fi ile küreselle\u015fme iç içe ve paradoksal bir bütün olu\u015fturuyor. Hatta \u015fu da söylenebilir: Küreselle\u015fmenin, “dünyay\u0131 bir köy haline getirme” sürecinin temel dayana\u011f\u0131 ve kald\u0131rac\u0131 ulus-devletlerin kendisidir. Elbette bu ulus-devletler, ayn\u0131 zamanda dünyaya egemen olan devletlerdir. Yani zaman\u0131nda ulus devletini kurmu\u015f, buna dayanarak dünyay\u0131 fethetme hareketini gerçekle\u015ftirmi\u015f, emekçilerin ve ezilen halklar\u0131n sömürüsüyle asmirmi\u015f ve büyümü\u015f burjuvalar, onlar\u0131n devleti, ayn\u0131 zamanda uluslar aras\u0131 sömürünün, küreselle\u015fmenin de temel dayanaklar\u0131 durumundad\u0131r. Bir avuç emperyalist devletin d\u0131\u015f\u0131nda kalan, ama bu uluslar aras\u0131 düzenin bir parças\u0131 haline getirilmi\u015f di\u011fer devletler de bir bak\u0131ma form olarak ulus devlettirler, egemenlik alanlar\u0131 daralt\u0131lm\u0131\u015f olsa da yine de birer ulus-devlettirler. Elbette ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011filler, politik, ekonomik, askeri ve kültürel olarak ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011fillerdir, ama öyle de olsa i\u015fbirlikçi, despotik ulus-devletlerdir. Burada ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ve i\u015fbirlikçilik temelinde bir küreselle\u015fme, bütünle\u015fme ve merkezile\u015fme var, ama bunun kar\u015f\u0131t\u0131 e\u011filimler ve süreçler de söz konusudur. Milliyetçilik, dar ulusal görü\u015flülük gibi… Bu iki e\u011filime ve sürece kar\u015f\u0131 ba\u015fka bir e\u011filim daha var: Dünya emekçilerinin enternasyonalizmi! Bu ana e\u011filimlere bula\u015f\u0131k ara renklerden de söz etmemiz gerekir. Bunlar\u0131n her biri ayr\u0131 birer tart\u0131\u015fma konusudur!<\/div>\n

<\/p>\n

Küreselle\u015fme ve ulus devlet ili\u015fkisine ve çeli\u015fkisine yeniden dönmekte yarar var: ABD, AB devletleri, Rusya, Japonya ve di\u011ferleri, esas olarak ulus devletler de\u011fil mi? Bir devletin federasyon biçiminde örgütlenmesi ile onun ulus devlet oldu\u011fu gerçe\u011fi çat\u0131\u015f\u0131r m\u0131? ABD’nin \u015fekilleni\u015fi, geli\u015fimi ve bugünkü noktaya geli\u015fi kendine özgü çizgiler ta\u015f\u0131r; ama öyle de olsa Amerikan burjuvalar\u0131n\u0131n ve tekellerinin kolektif bask\u0131 ayg\u0131t\u0131, onlar\u0131n ç\u0131karlar\u0131n\u0131 içe ve d\u0131\u015fa kar\u015f\u0131 koruyan bir mekanizmad\u0131r. Form olarak da esas olarak ulus-devlet formundad\u0131r. O, Amerikan tekelleri için en temel dayanakt\u0131r. Di\u011fer burjuva devletlere kar\u015f\u0131, di\u011fer tekellerin uluslar aras\u0131 çaptaki rekabetine kar\u015f\u0131… Bu, dün de böyleydi, bugün de böyledir… ABD kendine özgü, merkezi yönü de güçlü olan federal bir devlettir. Ayn\u0131 zamanda bir ulus-devletten ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.<\/div>\n

<\/p>\n

Fransa, ulus-devletin en klasik ve radikal örne\u011fidir. Merkeziyetçi, tekçi ve di\u011fer ulusal ve etnik gruplar aç\u0131s\u0131ndan eritici bir devlettir. Burjuva devrimin radikal seyri ve tarihi bunun böyle olmas\u0131n\u0131 ko\u015fullam\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 Fransa ba\u015f\u0131ndan beri yay\u0131lmac\u0131 ve sömürgeci bir çizgide de olmu\u015f, 18 ve 19. yüzy\u0131llarda bir sömürge imparatorlu\u011fu haline gelmi\u015ftir. Sömürge imparatorlu\u011fu haline gelirken, Cezayir’i kendisinin bir parças\u0131 haline getirmeye çal\u0131\u015f\u0131rken yine ulus-devlettir. Ulus devlet, sömürge imparatorlu\u011funun çekirde\u011fi, temel kald\u0131rac\u0131 ve temelidir. Ulus devlet Frans\u0131z ulusunu ekonomik, toplumsal, kültürel aç\u0131dan geli\u015ftirirken, imparatorlu\u011fu da bu geli\u015fmenin hizmetine ko\u015fmu\u015ftur. Frans\u0131z dilini, kültürünü ve ya\u015fam tarz\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na ta\u015f\u0131rmada ulus-devlet, sömürge imparatorlu\u011fu en temel araç i\u015flevini görmü\u015ftür. <\/div>\n

<\/p>\n

Ayn\u0131 durum baz\u0131 farkl\u0131 yönleriyle \u0130ngiltere için de geçerlidir. Birle\u015fik Krall\u0131k, \u0130skoçya ve Galler’i, \u0130rlanda’y\u0131 kendi bünyesi içinde tutsa da, ilk ikisine kimi özerk haklar tan\u0131sa da yine bir ulus devlettir ve esas olarak \u0130ngiliz burjuvazisinin, \u0130ngiliz ulusunun ç\u0131karlar\u0131n\u0131n koruyucusu bir ulus devlettir. Ald\u0131\u011f\u0131 biçim, tamamen tarihsel ko\u015fullar\u0131n, çeli\u015fkilerin ve uzla\u015fmalar\u0131n bir sonucudur. Yoksa form itibar\u0131yla ba\u015fka bir ulus devlet örne\u011fidir. <\/div>\n

<\/p>\n

Federal Almanya da ba\u015fka bir ulus devlet örne\u011fidir. 1870’lerde Alman birli\u011fi sa\u011fland\u0131\u011f\u0131nda bunun en uygun formu federasyondu, kendi aralar\u0131nda bölünmü\u015f ve kavgal\u0131 prenslikleri, bölgesel farkl\u0131l\u0131klar\u0131 bir arada tutman\u0131n bundan daha uygun bir formu da yoktu. Birlik ve ortak ulusal devlet, geli\u015fen Alman kapitalizminin temel ihtiyac\u0131yd\u0131, bölgesel ve dünya çap\u0131nda rekabet etmenin, di\u011fer ülke burjuvalar\u0131yla boy ölçü\u015febilmenin yolu buradan geçerdi. <\/div>\n

<\/p>\n

Geni\u015f yetkilere ve egemenlik alanlar\u0131na sahip kantonlardan olu\u015fan \u0130sviçre konfederal bir devlet, ayn\u0131 zamanda bir ulus devlettir. <\/div>\n

<\/p>\n

Bu örneklerde görüldü\u011fü gibi, ulus devletin tek bir gerçekle\u015fme biçimi yok, kimi federal devletler de ulus devlettir. Merkezi, tekçi devletler de ulus devlettir. <\/div>\n

<\/p>\n

Ama her federal veya konfederal devletin ulus devlet oldu\u011fu biçiminde bir genelleme de yap\u0131lamaz. Sovyetler Birli\u011fi, 16 Cumhuriyetten olu\u015fuyordu. Bu birlikte Rusya Federasyonun geçmi\u015ften gelen, kimi politikalar ve kurumla\u015fmalarla beslenen ayr\u0131cal\u0131klar\u0131na, “büyük a\u011fabey” konumuna ra\u011fmen, bir ulus devlet de\u011fil, ulus devletlerin ittifak\u0131 veya birli\u011fi niteli\u011findeydi. Nitekim bu birlik da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu ulus devletler bütün haz\u0131r kurumlar\u0131 ve yap\u0131lar\u0131yla ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 ilan ettiler. Ayn\u0131 durum Çekoslovakya ve Yugoslavya için de geçerlidir. <\/div>\n

<\/p>\n

Küreselle\u015fme ve ulus devletin eridi\u011fi veya eriyece\u011fi görü\u015füne bir kan\u0131t olarak gösterilen AB örne\u011fine de k\u0131saca bakmakta yarar var. Bir ekonomik ittifak olarak do\u011fan ve giderek politik bir ittifak ve birli\u011fe do\u011fru yol alan AB, asl\u0131nda küreselle\u015fme ile ulusal gerçeklik aras\u0131ndaki çat\u0131\u015fmaya sahne olan bir platformdur. Bu platform, emek-sermaye çat\u0131\u015fmas\u0131na da sahne oluyor, ama bunu \u015fimdilik tart\u0131\u015fma d\u0131\u015f\u0131 tutuyoruz. AB’nin gelece\u011fi, gelecekte nas\u0131l bir birlik olaca\u011f\u0131 belirsizdir. Birle\u015fik bir devlet haline gelebilir mi? Federal veya konfederal bir birlik veya daha gev\u015fek bir birlik haline gelebilir mi? Bu sorular\u0131n yan\u0131tlar\u0131 belirsizdir. Ancak en iyimser olas\u0131l\u0131k olan federal birlik haline gelmesi bile bu birli\u011fi olu\u015fturan ulus devletler gerçe\u011fini ortadan kald\u0131rm\u0131yor, tersine onlar\u0131 yeni bir noktaya, farkl\u0131 bir a\u015famaya ta\u015f\u0131maktan ba\u015fka bir anlama gelmiyor. Elbette de\u011fi\u015fen baz\u0131 \u015feyler oluyor, egemenlik alanlar\u0131 yeniden tan\u0131mlan\u0131yor, biçimlendiriliyor; ama son söz, nihai karar ve egemenlik yine ulus devletlerin kendisinde kal\u0131yor. Olas\u0131 bir Avrupa Birle\u015fik Devletleri formu bile bir ulus devletler birli\u011fi, ittifak\u0131, onlar\u0131n çeli\u015fkili ortak formu olacakt\u0131r… <\/div>\n

<\/p>\n

Bu, kapitalizmin temel çeli\u015fkilerinden, rekabetçi-anar\u015fik karakterinden ve geli\u015fme dinamiklerinden kaynaklanan bir durumdur. Uluslararas\u0131la\u015fan kapitalizm, ayn\u0131 zamanda arkas\u0131nda güçlü bir devlet, ordu ve donanma ister. Küreselle\u015fme uyumlu ve piyasan\u0131n sihirli düzenleyici eliyle yol alm\u0131yor. Tersine son derece çat\u0131\u015fmal\u0131, rekabet içinde ve sava\u015flarla oluyor. Bu ise ulusal devlet ve onun bütün kurumlar\u0131n\u0131 vazgeçilmez bir ihtiyaç olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ko\u015fulluyor. Küreselle\u015fme sürecine egemen olanlar\u0131n ayn\u0131 zamanda güçlü birer ulus devlete sahip olmalar\u0131 rastlant\u0131 m\u0131? Uluslar, ulusal devletler ile onlar\u0131n yerine geçti\u011fi iddia edilen BM, IMF, Dünya Bankas\u0131 ve DTÖ, ulus devletleri a\u015fan kurumlar de\u011fil, esas olarak onlar\u0131n daha üst düzeyde uzant\u0131lar\u0131 niteli\u011findedir. <\/div>\n

<\/p>\n

Bu genel de\u011ferlendirmeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda Türkiye’de ulus devlet gerçe\u011fine, bunun genel bir tan\u0131m\u0131na, küreselle\u015fme ile ili\u015fkileri ve çeli\u015fkilerine, ayr\u0131ca Kürt sorunu ile ba\u011flant\u0131lar\u0131na bakmam\u0131z gerekiyor. Daha sonra Kürdistan sorunu ve ulus devlet teorisi aras\u0131ndaki ili\u015fkiler konusuna gelebiliriz. Bunlar\u0131 da daha sonraki bölümlerde de\u011ferlendirmeye çal\u0131\u015faca\u011f\u0131z.<\/div>\n

<\/p>\n

\n
<\/div>\n

<\/p>\n

                                                                                       6 Haziran 2006 <\/div>\n

<\/p>\n

\n
<\/div>\n

<\/p>\n

                                                                                  <\/div>\n

<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n
\n \n
\n \n \"Happy\"\n <\/a>\n
\n Happy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sad\"\n <\/a>\n
\n Sad <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Excited\"\n <\/a>\n
\n Excited <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sleepy\"\n <\/a>\n
\n Sleepy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Angry\"\n <\/a>\n
Angry<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n \n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Surprise\"\n <\/a>\n
Surprise<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n <\/div>\n <\/div>\n\n \n
Tweet<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

 M. Can YÜCE Günümüzde sermayenin ve o eksendeki ili\u015fkilerin görülmemi\u015f boyutlardaki uluslararas\u0131la\u015fmas\u0131, moda deyimle küreselle\u015fmenin geldi\u011fi düzey, genel olarak ulus-devletlerin sonu olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Ku\u015fkusuz an\u0131lan uluslararas\u0131la\u015fmadaki bu e\u011filim, ulus-devletleri a\u015f\u0131nd\u0131rm\u0131\u015f, kimi noktalarda egemenlik alanlar\u0131n\u0131 daraltm\u0131\u015ft\u0131r. Ama bu, ulus devletlerin sonu anlam\u0131na gelmiyor. Bu sürecin kendi içinde çeli\u015fkili ve paradoksal oldu\u011funu vurgulamam\u0131z gerekir.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-1512","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-c35-oenerdiklerimiz"],"blocksy_meta":[],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1512","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1512"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1512\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1512"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1512"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1512"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}