{"id":147,"date":"2005-07-13T00:56:33","date_gmt":"2005-07-12T22:56:33","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.mehmetcanyuece.com\/2005\/07\/13\/yeni-bir-anti-amerikanclk\/"},"modified":"2005-07-13T00:56:33","modified_gmt":"2005-07-12T22:56:33","slug":"yeni-bir-anti-amerikanclk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/yeni-bir-anti-amerikanclk\/","title":{"rendered":"Yeni Bir Anti-Amerikanc\u0131l\u0131k"},"content":{"rendered":"
\n
\n \t<\/i> Read Time:<\/span>11 Minute, 52 Second <\/div>\n\n <\/div>

Yeni Bir Anti-Amerikanc\u0131l\u0131k Dalgas\u0131
<\/strong>Marcelo Ballv\u00e9<\/strong>
Latin Amerika’da anti-Amerikanc\u0131l\u0131k yeniden dikkat edilmesi gereken bir g\u00fc\u00e7 olmaya ba\u015fl\u0131yor. 1990’larda anti-Amerikanc\u0131l\u0131k b\u00f6lgede genellikle pek g\u00f6ze \u00e7arpmadan ve siyasi hayata sadece k\u0131s\u0131tl\u0131 katk\u0131da bulunarak ya\u015f\u0131yordu. O g\u00fcnlerde Latin Amerika ba\u015fkentleri serbest piyasaya dalm\u0131\u015flar, Washington ve onun etkisindeki uluslararas\u0131 finans kurumlar\u0131nca tezg\u00e2hlanan \u00f6zelle\u015ftirme ve dereg\u00fclasyon salg\u0131n\u0131na kap\u0131lm\u0131\u015flard\u0131.
Ancak bu \u015fenli\u011fi, 2001’de meydana gelen iki olay, 11 Eyl\u00fcl sald\u0131r\u0131s\u0131 ve Arjantin’in Aral\u0131k’taki ekonomik \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc sona erdirdi. Pek \u00e7ok Latin Amerika h\u00fck\u00fcmeti 10 y\u0131ll\u0131k neo-liberal re\u00e7eteler do\u011frultusunda yapt\u0131klar\u0131 deneyimlerinden uyanarak ba\u015flad\u0131klar\u0131 yerden daha iyi bir yere gelemediklerini, asl\u0131nda, pek \u00e7o\u011fu daha da k\u00f6t\u00fc durumda olduklar\u0131n\u0131 fark ettiler. ABD kendini aniden Ter\u00f6re Kar\u015f\u0131 Sava\u015f’\u0131n\u0131n i\u00e7ine g\u00f6m\u00fcnce, Arjantin, Peru, Uruguay ve Brezilya gibi \u00fclkeler, kendilerini korkun\u00e7 bir bor\u00e7 alt\u0131nda inleten, giderek b\u00fcy\u00fcyen i\u015fsizlik ve daha da e\u015fitsiz gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 yaratan ve iyi idare edilemeyen reformlar\u0131yla ba\u015f ba\u015fa kald\u0131.
11 Eyl\u00fcl’den bu yana ABD’nin Latin Amerika’daki siyaseti, Arjantin’in borcunu \u00f6deyemeyece\u011fini a\u00e7\u0131klayarak milyonlarca Arjantinlinin fakirli\u011fe mahkum edildi\u011fi g\u00fcnlerde Washington’un onu kurtarmaya yana\u015fmamas\u0131yla uluslararas\u0131 kamuoyunda a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 gibi, daha \u00e7ok Latin Amerika’y\u0131 bir yanda korkutmayla \u00f6te yanda ilgisizlik aras\u0131nda gidip gelmi\u015ftir. Bunun ve Latinlerin ABD’den g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc di\u011fer k\u00fcstahl\u0131klar sonucu \u00e7o\u011fu Latin Amerika \u00fclkesi d\u00fczenli bir \u015fekilde ABD’ye kar\u015f\u0131 tav\u0131r almaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r.
Y\u0131ll\u0131k yap\u0131lan Latinobar\u00f3metro kamu yoklamas\u0131nda 1990’larda ABD’nin b\u00f6lgedeki imaj\u0131n\u0131 geli\u015ftirdi\u011fi g\u00f6r\u00fclmekteydi.(1) Ancak bu s\u00fcre\u00e7 2002’de de\u011fi\u015fti. 2004’e gelindi\u011finde ise 18 \u00fclkeden 20,000 ki\u015fiyle yap\u0131lan soru\u015fturma sonucu Arjantin, Bolivya, Meksika ve Uruguay’da ABD’ye olumlu bakanlar art\u0131k az\u0131nl\u0131ktayd\u0131. Brezilya’da yoklanan halk\u0131n sadece yar\u0131s\u0131 ABD’ye s\u0131cak bak\u0131yordu. Olumlu yakla\u015f\u0131mdaki bu gerileme tamamen bir geri d\u00f6n\u00fc\u015f yapan Meksika’da en \u00e7arp\u0131c\u0131 bi\u00e7imiyle g\u00f6r\u00fcld\u00fc. 2001’de kesin \u00e7o\u011funluk (%63) Birle\u015fik Devletler i\u00e7in iyi fikirler beslemekteyken, 2004’te bu oran y\u00fczde 41’e inmi\u015fti.
B\u00f6lgenin son anti-Amerikan (devrimci 1960’lar ve 1970’lerdeki) dalgas\u0131n\u0131n tersine, bug\u00fcn\u00fcn anti-Amerikanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 kurumla\u015fm\u0131\u015f siyasetlere ya da geleneksel ideolojik ayr\u0131mlara dayanmamaktad\u0131r. Bu, daha \u00e7ok ana ak\u0131m paradigmalar\u0131n\u0131n i\u00e7inde, ABD’ye kar\u015f\u0131 \u015fiddet yerine ABD’nin etkisi ve g\u00fcc\u00fcne daha geni\u015f bir siyasi ve k\u00fclt\u00fcrel direni\u015f \u00f6neren bir anti-Amerikanc\u0131l\u0131kt\u0131r.
Eski anti-Amerikanc\u0131l\u0131k sa\u011fda ya da soldaki liderlerin (demagojik olarak se\u00e7menlerini gaza getirmek ve g\u00f6zleri yerel problemlerden ba\u015fka yerlere \u00e7ekmek i\u00e7in) kulland\u0131klar\u0131 pop\u00fclist aletlerinden birisiydi. Bug\u00fcn ise anti-Amerikanc\u0131l\u0131k halk\u0131n i\u00e7inden, a\u015fa\u011f\u0131dan bir g\u00fc\u00e7 olarak geli\u015fmektedir. Bunun nedenleri ise, demokratik bir i\u00e7erikle olu\u015fmakta oldu\u011funa, yani tam tersi olaca\u011f\u0131na, kamu d\u00fc\u015f\u00fcncesinin h\u00fck\u00fcmetlerin siyasetini belirlemeye ba\u015flamas\u0131 ger\u00e7e\u011fine ba\u011flanabilir.
Latin Amerika siyasileri en az ABD’deki siyasiler gibi kamu yoklamalar\u0131n\u0131n tiryakisidirler. Bunun da gayet ge\u00e7erli nedenleri vard\u0131r. E\u011fer kendileri hakk\u0131nda kamu d\u00fc\u015f\u00fcncesi olumsuz olmaya ba\u015flarsa, daha zamanlar\u0131 dolmadan d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcleceklerini gayet iyi bilmektedirler. Kamu oyunun en kolay tan\u0131mlanabilir ve tutarl\u0131 karakteristi\u011finin ABD kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 olmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ke\u015ffeden b\u00f6lgenin politikac\u0131lar\u0131 da \u015fimdilerde ABD siyasetine muhalefet etmeye d\u00f6rt elle sar\u0131lmaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. B\u00f6lgenin pek \u00e7ok yeni yetme orta-sol liderleri, se\u00e7menleri kendilerine yollad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu anti-Amerikanc\u0131l\u0131\u011fa \u015f\u00fckran duymaktad\u0131rlar.
\u00d6zellikle G\u00fcney Cone ve Meksika’daki kamu oyu ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 ABD’nin “ter\u00f6rizme kar\u015f\u0131 sava\u015f”\u0131na \u00e7ok derinden gelen bir ho\u015fnutsuzluk ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. 2004’de yap\u0131lan Latinobar\u00f3metro ara\u015ft\u0131rmas\u0131, Arjantin, Uruguay, Meksika, Brezilya, Bolivya ve \u015eili’de ABD’nin Irak’taki eylemlerine deste\u011fin onda birden bile az oldu\u011funu g\u00f6sterdi. D\u00fcnyada \u00e7at\u0131\u015fmalara Washington’un nas\u0131l bakt\u0131\u011f\u0131 daha da geni\u015f \u015fekilde soruldu\u011fu zaman, ABD siyasetine kar\u015f\u0131 olma seviyesi de hemen ayn\u0131 seviyede y\u00fckseliyordu.
ABD’ye k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n nedenleri ter\u00f6rizmle u\u011fra\u015fmas\u0131ndan daha ilerilere gitmekte. Her g\u00fcn gelen haberlerle beslenen bir s\u00fcr\u00fc ba\u015fka problemler bug\u00fcn\u00fcn anti-Amerikanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 beslemekte: 2001’de Arjantin’in ekonomik ve politik \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc s\u0131ras\u0131nda ABD’nin kat\u0131 duyars\u0131zl\u0131\u011f\u0131; serbest ticaret teraneleri okurken kendi \u00e7ift\u00e7ilerine verdi\u011fi milyarlarca s\u00fcbvansiyonlar\u0131 durdurmamas\u0131; Venez\u00fcella Ba\u015fkan\u0131 Chavez’e kar\u015f\u0131 yap\u0131lan darbeye Washington’un sessiz deste\u011fi; ve (\u00f6zellikle Meksika’da) 11 Eyl\u00fcl sonras\u0131 g\u00f6\u00e7menlere g\u00f6sterdi\u011fi k\u00f6t\u00fc muamele ile etkin ve insanc\u0131l bir g\u00f6\u00e7menlik sistemi yaratmam\u0131\u015f olmas\u0131.
2002’nin sonlar\u0131 ve 2003’\u00fcn ba\u015flar\u0131nda Latin Amerika, daha Irak i\u015fgali olmam\u0131\u015fken bile, sava\u015f kar\u015f\u0131t\u0131 duygular\u0131n ve protestolar\u0131n temel merkezi olmu\u015ftu. Sava\u015f \u00e7abalar\u0131na kat\u0131lmalar\u0131 i\u00e7in \u00e7a\u011fr\u0131da bulunan ABD’ye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 i\u00e7in her ne kadar Almanya ve Fransa dikkatleri daha \u00e7ok \u00fczerlerine toplad\u0131larsa da, Washington’u hayrete d\u00fc\u015f\u00fcren Latin Amerika’n\u0131n ABD’nin “G\u00f6n\u00fcll\u00fcler Koalisyonu”nun sesini kesmede ayn\u0131 derecede etkin olmas\u0131yd\u0131.
Arjantin’in neden sava\u015f kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131nda d\u00fcnya birincisi oldu\u011funu sosyolog Manuel Castells’in IMF’in “parasal diktas\u0131” olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 siyasetinin en yeni kurbanlar\u0131ndan oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131klayabilir.(2) 2003’\u00fcn Ocak ay\u0131nda 41 \u00fclkede yap\u0131lan bir Gallup kamuoyu yoklamas\u0131 Arjantin’de hayret verici %83’l\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011fun Irak’a kar\u015f\u0131 “ne olursa olsun” bir askeri harekete kar\u015f\u0131 olduklar\u0131n\u0131 ortaya koydu.(3) Bu muhalefet, n\u00fcfusunda daha fazla M\u00fcsl\u00fcman bulunan Pakistan, Hindistan, Malezya ve Nijerya gibi \u00fclkelerden \u00e7ok daha y\u00fcksekti. Gallup taraf\u0131ndan yoklama yap\u0131lan be\u015f Latin Amerika \u00fclkesinde (Bolivya, Kolombiya, Ekvador ve Uruguay da yoklanm\u0131\u015ft\u0131) kesin \u00e7o\u011funluk \u015farts\u0131z olarak Irak sava\u015f\u0131na kar\u015f\u0131yd\u0131.
B\u00f6lgenin liderleri, Orta Amerika’n\u0131n \u00e7o\u011fu, Dominik Cumhuriyeti ve Kolombiya d\u0131\u015f\u0131nda, sava\u015fa destek vermeyi reddettiler. BM G\u00fcvenlik Konseyi’nin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc \u00fcyeleri \u015eili ve Meksika, Irak’a kar\u015f\u0131 askeri bir eylem karar\u0131n\u0131 kabul etmeyi reddederek i\u015fgalin hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131na hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r bir darbe vurdular.
Kamuoyu ve onu \u015fekillendiren anti-Amerikanc\u0131l\u0131k Latin Amerika’n\u0131n G\u00f6n\u00fcll\u00fcler Koalisyonundan uzak durabilmesinde \u00f6nemli bir rol oynad\u0131. E\u011fer kamuoyu yoklamalar\u0131 Latin Amerikal\u0131 halk\u0131n b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011funun gelmekte olan sava\u015f\u0131 reddetti\u011fini g\u00f6stermeseydi b\u00f6lgenin liderlerinin bu denli sava\u015f kar\u015f\u0131t\u0131 olacaklar\u0131 ya da Beyaz Saray’dan Birle\u015fmi\u015f Milletler karar\u0131n\u0131 desteklemeleri y\u00f6n\u00fcnde gelen m\u00fcthi\u015f bask\u0131lara Meksika ve \u015eili’nin direnebilecekleri \u015f\u00fcphelidir.
ABD’nin \u00f6nderli\u011findeki bir sava\u015fa kar\u015f\u0131t olmak illaki de anti-Amerikanc\u0131l\u0131\u011fa e\u015fit de\u011fildir. Ancak, Latin Amerika’da ABD’nin d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n 11 Eyl\u00fcl sonras\u0131 askerile\u015fmesinin ele\u015ftirisi \u00f6zellikle Bush y\u00f6netiminin ama genelde ABD’nin d\u0131\u015f siyasetinin toptan k\u00f6t\u00fc g\u00f6r\u00fclmesinin ve ABD’nin bir imparatorlu\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc yayg\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 haline gelmi\u015ftir.
ABD’nin bir imparatorluk haline geldi\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc \u00f6zellikle Irak’\u0131n i\u015fgalinden sonra daha netle\u015fmi\u015f ve dergi ve Latin Amerikan solcu kaynak kitaplar\u0131ndan b\u00f6lgenin ana ak\u0131m medyas\u0131na, halk\u0131n tart\u0131\u015fmalar\u0131na ve yemek sonras\u0131 sohbetlere girmi\u015ftir. Arjantin’in mali \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn en k\u00f6t\u00fc g\u00fcnlerinde haftal\u0131k magazinlerden kablolu yay\u0131nlardaki konu\u015fma programlar\u0131na kadar herkes, ABD’nin, Amerikal\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n Pampas ve Patagonya’da geni\u015f topraklar kapatabilsin diye, Arjantin’i bir ekonomik bat\u0131rma komplosunun i\u00e7inde oldu\u011fu senaryolar\u0131 \u00fcretmekteydiler.(4) Yak\u0131nlarda Brezilya’n\u0131n sayg\u0131n gazetesi Folha, 2004’deki ABD se\u00e7imlerini izlerken ba\u015fl\u0131k at\u0131yordu: “\u0130mparatorluk Oy Kullan\u0131yor.”(5) \u015eubat ay\u0131nda da Mexico City gazetesi El Universal’da yazan tan\u0131nm\u0131\u015f akademisyen ve gazeteci Pablo Marentes Gonzales ABD-Meksika s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 eski Roma’n\u0131n a\u00e7\u0131k s\u0131n\u0131rlar\u0131na benzetiyor ve b\u00fct\u00fcn \u00e7abalar\u0131na ra\u011fmen ABD’nin y\u00fcz binlerce \u0130spanyolca konu\u015fan insan\u0131n her y\u0131l s\u0131n\u0131rdan i\u00e7eri d\u0131\u015far\u0131 girip \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyemeyece\u011fini yazmaktayd\u0131.(6)
Politik liderler bu ele\u015ftirel tondan yararlanarak kamuoyuyla siyasi stratejinin birbirini etkiledi\u011fi bir d\u00f6ng\u00fc yarat\u0131yorlar. Aleni konu\u015fmalar\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc anti-emperyalist, anti-Amerikan deme\u00e7 veren sadece K\u00fcba ba\u015fkan\u0131 Fidel Castro ile Venez\u00fcella ba\u015fkan\u0131 Hugo Chavez de\u011fildir. Her ne kadar ba\u015fka liderler onlar kadar c\u00fcretkar de\u011fillerse de, ABD’nin eylemlerini ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ele\u015ftirdiklerinde bu liderlerin se\u00e7menleri ne dediklerini anlamaktad\u0131rlar.
Londra’da 2003’te yap\u0131lan ve d\u00fcnyan\u0131n merkez-sol liderlerinin en b\u00fcy\u00fck kat\u0131l\u0131m\u0131 olarak nitelenen \u0130lerici Y\u00f6netim Konferans\u0131nda (Progressive Governance Conference) Brezilya ba\u015fkan\u0131 Luiz Inacio da Silva ABD’nin tek ba\u015f\u0131na hareket etmesini ele\u015ftirdi\u011finde dinleyenleri g\u00fcld\u00fcrerek, Irak sava\u015f\u0131ndan hemen sonra, “E\u011fer ABD’de hayranl\u0131k duydu\u011fum tek \u015fey varsa, o da, ilk d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerinin kendileri olmas\u0131d\u0131r, ikinci d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri de \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri de kendileridir. Daha sonra, e\u011fer vakitleri kalm\u0131\u015fsa, daha da fazla kendilerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler.”(7) demi\u015ftir.
O kadar \u00e7ok Latin Amerikal\u0131 Lula’n\u0131n ele\u015ftirilerine kat\u0131lmaktad\u0131r ki, son se\u00e7imlerdeki davran\u0131\u015flar\u0131 k\u0131smen de olsa, bu anti-Amerikan duygular\u0131na ba\u011flanabilir. Halk, Arjantin’de, Uruguay’da ve Brezilya’da arkas\u0131nda ABD’nin g\u00fc\u00e7l\u00fc etkisi olan siyasetlerden geri \u00e7ekilme s\u00f6z\u00fc veren sol-e\u011filimli h\u00fck\u00fcmetleri se\u00e7mi\u015fler, ya da Venez\u00fcella’da oldu\u011fu gibi h\u00fck\u00fcmette b\u0131rakm\u0131\u015flard\u0131r. Bu siyasetler, neo-liberal politikalar, FTAA (Free Trade Area of the Americas – Amerika’da Serbest Ticaret B\u00f6lgeleri), ve Ter\u00f6re Kar\u015f\u0131 askeri Sava\u015f ve benzerleri olarak s\u0131ralanabilir. Son y\u0131llarda (Washington kaynakl\u0131 \u00e7ok tarafl\u0131 bor\u00e7 veren kurumlarca yap\u0131lan \u00f6zelle\u015ftirme siyasetleri ve ABD sponsorlu\u011funda koka bitkisinin yok edilmesi kampanyalar\u0131 gibi siyasetler y\u00fcz\u00fcnden) anti-Amerikanc\u0131l\u0131k Bolivya’da birbiri ard\u0131ndan h\u00fck\u00fcmetleri sarsmaya yard\u0131m etmi\u015ftir. 2002 ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7iminden \u00f6nce ABD el\u00e7isi Bolivyal\u0131lar\u0131 Sosyalizme Do\u011fru Hareket (MAS) partisinin kokalero (koka bitkisi yeti\u015ftiricileri) lideri Evo Morales’e oy vermemeye \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda, bu tavsiye ters tepki yapt\u0131. Morales m\u00fcthi\u015f bir destek g\u00f6rerek neredeyse se\u00e7imleri kazand\u0131. O zamandan bu yana da Bolivya siyasi ya\u015fam\u0131nda b\u00fcy\u00fck etkisi olan Evo Morales’in 2007 se\u00e7imlerinde ba\u015fa ko\u015faca\u011f\u0131 tahmin edilmektedir.
Belki sadece bir pazarl\u0131k oyunu da olsa, se\u00e7menlerinin anti-Amerikanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 Latin Amerikan liderlerini ABD’nin ve yanda\u015flar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131na a\u00e7\u0131ktan kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaya y\u00fcreklendirdi. \u00d6rne\u011fin, Arjantin’de ba\u015fkan Nestor Kirchner’in ba\u015far\u0131l\u0131 kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kma siyasetine anti-Amerikanc\u0131l\u0131k \u00e7ok yak\u0131ndan ba\u011fl\u0131d\u0131r. Arjantin bor\u00e7 \u00f6demesi yapamayaca\u011f\u0131n\u0131 bildirdi\u011fi zaman, Kirchner y\u00f6netimi, ABD’nin en b\u00fcy\u00fck pay ve s\u00f6z sahibi oldu\u011fu IMF ile pazarl\u0131\u011fa koyun gibi her \u015feyi kabul eden bir bor\u00e7lu rol\u00fc ile de\u011fil s\u0131k\u0131 bir pazarl\u0131k\u00e7\u0131 olarak oturacakt\u0131.
Kirchner’in h\u00fck\u00fcmeti, alacakl\u0131lar\u0131yla ve yat\u0131r\u0131mc\u0131larla daha \u00f6nce akla gelemeyecek \u00f6d\u00fcnleri koparabilmek i\u00e7in u\u011fra\u015ft\u0131 ve sonunda bor\u00e7lar\u0131n\u0131 yenilemede %75 garantiyi sa\u011flayabildi. Bor\u00e7 y\u00fcklerini hafifletmek isteyen a\u011f\u0131r bor\u00e7lu ba\u015fka \u00fclkelere de \u00f6rnek olabilecek bir pazarl\u0131k s\u00f6z konusuydu burada. ABD (ve onun uzant\u0131s\u0131 IMF) hakk\u0131nda \u00e7ok olumsuz g\u00f6r\u00fc\u015fleri olmasayd\u0131 Kirchner’in bu sava\u015f\u00e7\u0131 tutumu tak\u0131n\u0131p sonunda kopard\u0131\u011f\u0131 siyasi m\u00fckafatlar\u0131 elde etmesi \u00e7ok zor olurdu.
Brezilya’da ise, halk\u0131n\u0131n ezici \u00e7o\u011funlu\u011funun anti-Amerikanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kullanarak, Ba\u015fkan Lula bu yar\u0131mk\u00fcrede ABD’nin prestij ve g\u00fcc\u00fcne temel denge olabilecek bir konumu \u00fclkesi yarar\u0131na koparmaya c\u00fcret etmektedir. ABD’nin g\u00fcndemi belirleme te\u015febb\u00fcslerine Brezilya’n\u0131n kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 hem Cancun’da yap\u0131lan 2003’deki D\u00fcnya Ticaret \u00d6rg\u00fct\u00fc toplant\u0131lar\u0131n\u0131n hem de Miami’de 2004’de yap\u0131lan FTAA tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131kla sonu\u00e7lanmalar\u0131na neden oldu. D\u00fcnya Ticaret \u00d6rg\u00fct\u00fc toplant\u0131s\u0131nda \u00c7in ve Hindistan’la birle\u015fen Brezilya kendisini t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n geli\u015fmekte olan \u00fclkelerinin avukat\u0131 konumuna getirerek, fakir \u00fclkelerin k\u00fcresel pazarlara girememesinin nedeni olan ABD’nin kendi i\u00e7indeki tar\u0131m s\u00fcbvansiyonlar\u0131na son vermesini talep etti. Brezilya G\u00fcney Amerika’da b\u00f6lgesel entegrasyonun geli\u015fmesinin motoru durumundad\u0131r. Lula’n\u0131n te\u015fvikiyle b\u00f6lgenin lider ve temsilcileri ge\u00e7en senenin sonunda Peru’nun Cuzco \u015fehrinde toplanarak Avrupa tarz\u0131 bir birle\u015fme modeli olan G\u00fcney Amerika Uluslar Birli\u011fi’ni (South American Community of Nations) kurdular. Pek \u00e7ok kimseye g\u00f6re \u015fu anda sadece bir hayal olsa da bu projenin Amerikalar\u0131n entegrasyonunun h\u0131z\u0131n\u0131 ve y\u00f6n\u00fcn\u00fc \u015fekillendirmek isteyen ABD h\u0131rs\u0131na bir meydan okuma oldu\u011fu da kesin.
Analizci Farid Zekeria’n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne g\u00f6re, kapitalizmin sayg\u0131n bir ele\u015ftirisinin olmamas\u0131 durumunda, anti-Amerikanc\u0131k d\u00fcnyan\u0131n yeni “ho\u015fnutsuzlu\u011fun ideolojisi” haline gelmi\u015f olmaktad\u0131r. Bir ideoloji olarak, tamamen tutarl\u0131 olmay\u0131p ve hatta bulan\u0131k da olsa, Zekeriya anti-Amerikanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc duygusal dolgunlu\u011funda ve “siyaseti a\u015farak ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel realitelere ula\u015fmas\u0131”(8) ger\u00e7e\u011finde bulundu\u011funu s\u00f6ylemekte. Siyasi konumla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmaktansa, anti-Amerikanc\u0131l\u0131k, ABD’nin g\u00fcnl\u00fck ya\u015fama her seviyede girmi\u015f olmas\u0131ndan dolay\u0131, ki\u015filerin d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn \u00e7ok \u00e7e\u015fitli y\u00f6nlerini etkilemektedir.
Genellikle ABD’nin g\u00fcc\u00fc en parlak \u015fekilde Vietnam ve Irak’taki askeri m\u00fcdahalelerde kendini g\u00f6sterse de, bu g\u00fcc\u00fcn “yumu\u015fak” \u015fekliyle daha etkin oldu\u011fu s\u00f6ylenmektedir. Bu “yumu\u015fak” \u015fekiller ise i\u015f d\u00fcnyas\u0131, teknoloji ve yayg\u0131n k\u00fclt\u00fcr alanlar\u0131ndad\u0131r. \u015e\u00fcphesiz ki 1990’larda \u00e7ar\u00e7abuk zenginli\u011fe z\u0131plama hayallerini kuran milyonlarca Latin Amerikal\u0131y\u0131 en fazla etkileyen ABD’deki t\u00fcketici k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131yd\u0131.
Ancak, ABD’nin t\u00fcketici mallar\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fc bile Latin Amerika’da art\u0131k gerilemektedir. Research International dan\u0131\u015fmanl\u0131k \u015firketinin yapt\u0131\u011f\u0131 bir ara\u015ft\u0131rma Latin Amerikal\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funun ABD etiketli mallar\u0131n insanlar\u0131 ve \u00e7evreyi s\u00f6m\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcne inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r.(9) Ara\u015ft\u0131rmay\u0131 yan\u0131tlayanlar\u0131n \u00fc\u00e7te biri ABD \u015firketlerinin “\u00e7ok paral\u0131 koca k\u00f6t\u00fc imparatorluklar” oldu\u011funa inanmaktad\u0131rlar. Belli bir refah sa\u011flayan gelire sahip 850 t\u00fcketiciyle yap\u0131lan bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi bir ba\u015fka sonu\u00e7 da ABD etiketlerine gen\u00e7lerin daha fazla kar\u015f\u0131 olduklar\u0131yd\u0131. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n vard\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7: kendilerinden \u00f6nceki ku\u015fa\u011fa oranla ABD mallar\u0131 i\u00e7in \u00e7ok daha olumsuz fikirleri olan gen\u00e7 Latin Amerikal\u0131lar b\u00fcy\u00fcmektedir. Bunlar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131 da b\u00f6lgede i\u015f yapan ABD’li \u015firketlerinin k\u00e2r oranlar\u0131n\u0131 etkilemeye ba\u015flayabilecektir.
\u015euras\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r ki, anti-Amerikanc\u0131l\u0131k Latin Amerika’da h\u00fck\u00fcmetler seviyesinden \u00e7ok daha derinlere inmektedir. Research International’in ara\u015ft\u0131rmas\u0131 gibi \u00e7al\u0131\u015fmalar art\u0131k bunun daha yak\u0131n zamana kadar ABD mallar\u0131na duyulan arzular\u0131n sorgulanamayaca\u011f\u0131 al\u0131\u015fveri\u015f merkezlerine kadar kamusal alana girmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. \u0130ster t\u00fcketici ister se\u00e7men olarak, Latin Amerikal\u0131lar art\u0131k ABD’nin liderli\u011fine hevesle sar\u0131lmamaktad\u0131rlar. 1990’larda \u00fclkelerinin k\u00fcresel piyasalara titreyerek girmesinin medya bombard\u0131man\u0131ndan sonra bunu takip eden 11 Eyl\u00fcl sonras\u0131 d\u00f6nemde bu giri\u015fin siyasi ve ekonomik sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6ren halk, gerek t\u00fcketici, gerek se\u00e7men, ya da k\u00fcreselle\u015fmi\u015f bir d\u00fcnyan\u0131n kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131 olarak bu rollerini daha ince eleyip s\u0131k dokumaktad\u0131r.
Yazar Hakk\u0131nda
Marcelo Ballve San Francisco’da Pacific Haber Merkezi’nin yard\u0131mc\u0131 edit\u00f6rlerinden olup, ayn\u0131 zamanda NACLA (North American Congress on Latin America) dergisine yaz\u0131lar\u0131yla s\u00fcrekli katk\u0131da bulunur. Latin Amerika hakk\u0131nda Buenos Aires’den yazmaktad\u0131r.
Notlar
1. Latinobarometro Direktor\u00fc Marta Lagos’un Miami Harold’un d\u00fczenledi\u011fi Amerikalar konferans\u0131nda verdi\u011fi, “Latin Amerika’da ABD’nin G\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc: Latinobarometro 1995-2004” prezantasyonu bilgileri.
http:\/\/www.latinobarometro.org\/Upload\/Presentaci%f3n%20Miami%20The%20Image%20of%20USA.pd. 2. Manuel Castells, The Rise of the Network Society (Oxford: Blackwell Publishers, 1996) s 121. http:\/\/www.imf.org’a g\u00f6re, 184 \u00fcyeli fonda, toplam oylar\u0131n %17’siyle Amerika Birle\u015fik Devletleri herhangi ba\u015fka bir \u00fcyeden daha fazla oy g\u00fcc\u00fcne sahip.
3. 2003 Irak kamuoyu ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n t\u00fcm sonu\u00e7lar\u0131:
http:\/\/www1.folha.uol.com.br\/fsp\/indices\/inde02112004.htm<\/a>
6. “Entendimiento,” El Universal, \u015eubat 8, 2005.
7. Marcela S\u00e1nchez, “ABD-Brezilya Geli\u015fmesini \u00d6nleyecek Eski Al\u0131\u015fkanl\u0131klara Dikkat,” Washington Post, Temmuz 17, 2003.
8. Fareed Zakaria, “Amerika’dan Nefret Etmek,” Foreign Policy, Eyl\u00fcl\/Ekim 2004.
9. “Latin Amerika: Icon’un d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc,” EIU Business Latin America, Kas\u0131m 29, 2004. Makale Research International \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na refereans vermektedir, “Amerikal\u0131 Olmak – ABD etiketlerinin Gelece\u011fi,” Ekim 2004.
(www.nacla.org adresinden sendika.org taraf\u0131ndan \u00e7evrilmi\u015ftir)<\/p>\n

www.sendika.org<\/u><\/a> sitesinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\n
\n \n
\n \n \"Happy\"\n <\/a>\n
\n Happy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sad\"\n <\/a>\n
\n Sad <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Excited\"\n <\/a>\n
\n Excited <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sleepy\"\n <\/a>\n
\n Sleepy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Angry\"\n <\/a>\n
Angry<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n \n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Surprise\"\n <\/a>\n
Surprise<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n <\/div>\n <\/div>\n\n \n
Tweet<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Yeni Bir Anti-Amerikanc\u0131l\u0131k Dalgas\u0131Marcelo Ballv\u00e9 Latin Amerika’da anti-Amerikanc\u0131l\u0131k yeniden dikkat edilmesi gereken bir g\u00fc\u00e7 olmaya ba\u015fl\u0131yor. 1990’larda anti-Amerikanc\u0131l\u0131k b\u00f6lgede genellikle pek g\u00f6ze \u00e7arpmadan ve siyasi hayata sadece k\u0131s\u0131tl\u0131 katk\u0131da bulunarak ya\u015f\u0131yordu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-147","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-d"],"blocksy_meta":[],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/147","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=147"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/147\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=147"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=147"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=147"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}