{"id":1400,"date":"2009-01-09T09:36:23","date_gmt":"2009-01-09T08:36:23","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.mehmetcanyuece.com\/2009\/01\/09\/on-soruda-2008in-ekonomik-panoramas-korkut-boratav\/"},"modified":"2009-01-09T09:36:23","modified_gmt":"2009-01-09T08:36:23","slug":"on-soruda-2008in-ekonomik-panoramas-korkut-boratav","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/on-soruda-2008in-ekonomik-panoramas-korkut-boratav\/","title":{"rendered":"On soruda 2008\u2019in ekonomik panoramas\u0131 &#8211; Korkut Boratav"},"content":{"rendered":"<div class='booster-block booster-read-block'>\n                <div class=\"twp-read-time\">\n                \t<i class=\"booster-icon twp-clock\"><\/i> <span>Read Time:<\/span>3 Minute, 3 Second                <\/div>\n\n            <\/div><p>Yeni y\u0131l ba\u015flarken ge\u00e7mi\u015f y\u0131l\u0131n  panoramas\u0131n\u0131 yapmak \u00e2dettendir. Ben de bug\u00fcn 2008\u2019in basit bir ekonomik panoramas\u0131n\u0131 on soru etraf\u0131nda yapmak istedim.  <\/p>\n<p><em>1- Kriz neden patlak verdi? <\/p>\n<p><\/em>Emperyalist sistemin patronu olmas\u0131 sayesinde Amerika\u2019ya d\u0131\u015f d\u00fcnyadan aktar\u0131lan kaynaklar s\u00fcd\u00fcr\u00fclemez boyutlara t\u0131rmand\u0131. \u00dcretken sekt\u00f6rlerde d\u00fc\u015fen k\u00e2r hadlerinin yaratt\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fckler bu sayede ertelendi; ancak, finansal kesimin a\u015f\u0131r\u0131 \u015fi\u015fkinle\u015fmesi ve her alanda abart\u0131l\u0131 bir bor\u00e7 ekonomisinin yarat\u0131lmas\u0131 ile\u2026 \u0130\u00e7ten veya d\u0131\u015ftan kaynaklanacak bir \u201chizaya getirme\u201d operasyonu ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu. Sonunda \u201ci\u00e7ten\u201d patlak veren finansal kriz, ad\u0131m ad\u0131m bunal\u0131ma d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc; \u00f6nce Avrupa\u2019ya, Japonya\u2019ya, sonra da \u00e7evre ekonomilerine yay\u0131ld\u0131.  <\/p>\n<p><em>2- Egemen \u00e7evreler, burjuvazinin kalem\u015f\u00f6rleri ni\u00e7in bu kadar tedirgin? <\/em><\/p>\n<p>\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131 refaha kav\u015fturacak yollar  olarak pazarlanan \u201cserbest piyasa\u201d ve \u201ck\u00fcreselle\u015fme\u201d s\u00f6ylemlerinin birer safsatadan ibaret oldu\u011fu herkes\u00e7e alg\u0131land\u0131. Kriz ilerledik\u00e7e \u00e7a\u011fda\u015f kapitalizmin egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n ve devletinin hastal\u0131kl\u0131 anatomisi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Pervas\u0131z bir a\u00e7g\u00f6zl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn, ahl\u00e2k-d\u0131\u015f\u0131, s\u0131n\u0131rs\u0131z kazan\u00e7 h\u0131rs\u0131n\u0131n Bat\u0131 kapitalizmini tamamen ku\u015fatt\u0131\u011f\u0131; bu yozla\u015fmalar\u0131n, burjuvazinin ola\u011fan hayat bi\u00e7imi haline gelmi\u015f oldu\u011fu a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131. \u0130\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fcnya, h\u00e2l\u00e2 \u201ctahamm\u00fcl edilir\u201d bir halde ise, bunun Bat\u0131 toplumlar\u0131na damgalar\u0131n\u0131 vurmu\u015f olan demokratik ve sosyalist devrimlerin miraslar\u0131 ve kazan\u0131mlar\u0131  sayesinde m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu kavrayanlar giderek artt\u0131. Bu \u00f6zelliklerin tarihe kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, kapitalizmin me\u015fruiyetinin de son bulmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz hale geldi. Tedirginlik bu nedenlerden geliyor.  <\/p>\n<p><em>3- \u201cAyr\u0131\u015fma\u201d tezleri; \u201cbize dokunmaz\u201d beklentilerinden ne haber? <\/em><\/p>\n<p>\u201cAyr\u0131\u015fma tezi\u201d \u015fuydu: Metropol ekonomileri \u201cini\u015fe\u201d, \u00e7evre ekonomileri, ba\u015fta \u00c7in, i\u00e7 talebi pompalayarak \u201c\u00e7\u0131k\u0131\u015fa\u201d ge\u00e7ecekler; b\u00f6ylece d\u00fcnya ekonomisinin daralmas\u0131 frenlenecek; \u00c7in ve benzer ekonomilerin d\u0131\u015f fazlalar\u0131, ABD\u2019nin de d\u0131\u015f a\u00e7\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015fecek; \u201ck\u00fcresel dengesizlikler\u201d de hafiflemi\u015f olacak\u2026 Bu beklenti, finansal krizin Bat\u0131 ekonomileriyle s\u0131n\u0131rl\u0131 g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc bir y\u0131l boyunca canl\u0131 kald\u0131. Kriz derinle\u015fince, finans kapital, Eyl\u00fcl\u2019den itibaren, \u00e7evre ekonomilerinden \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131. Kriz b\u00f6ylece yayg\u0131nla\u015ft\u0131.  <br \/> <em><br \/> 4- \u00c7evredeki her ekonomi ayn\u0131 bi\u00e7imde, ayn\u0131 boyutlarda m\u0131 etkilenmektedir? <\/p>\n<p><\/em>Krize hangi konumda yakaland\u0131\u011f\u0131n\u0131za ba\u011fl\u0131\u2026 Krizle d\u0131\u015f fazla\/d\u0131\u015f denge ko\u015fullar\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yorsan\u0131z, i\u00e7 talebi geni\u015fleterek d\u0131\u015ftan gelen \u015foklar\u0131 hafifletmeye kalk\u0131\u015fabilirsiniz. IMF ve G7\u2019ler bu t\u00fcr bir savunma tepkisini te\u015fvik ediyor.  Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, kriz ortam\u0131na y\u00fcksek cari a\u00e7\u0131k\/d\u0131\u015f bor\u00e7 ikilisiyle, yani k\u0131r\u0131lgan konumda yakalanan \u00e7evre ekonomilerinde geni\u015fleyici makro-politikalar izlenmesi istenmez. Bu \u00fclkelerin alacakl\u0131s\u0131 olan finans kapital, d\u0131\u015f bor\u00e7 servis y\u00fck\u00fcne bir de talep pompalamas\u0131ndan kaynaklanan cari a\u00e7\u0131klar\u0131n eklenmesini istemez.  <\/p>\n<p><em>5- Kimilerine \u201cgeni\u015fleyin\u201d; ba\u015fkalar\u0131na da \u201cmal\u00ee disiplin\u201d diyen IMF tutars\u0131z m\u0131d\u0131r? <\/em><\/p>\n<p>\u201cRahat\u201d ko\u015fullardaki \u00e7evre ekonomileri zaten IMF\u2019ye gitmiyor. IMF\u2019nin kap\u0131s\u0131n\u0131 a\u015f\u0131nd\u0131rmaya ba\u015flayan \u00fclkeler, k\u0131r\u0131lgan konumda krizle cebelle\u015fen \u00fclkelerdir. Bunlara da geleneksel IMF re\u00e7etesi, yani \u201cdaralt\u0131c\u0131 makro politikalar\u201d sunuluyor.  <br \/> <em><br \/> 6- T\u00fcrkiye hangi gruba giriyor? <\/em><\/p>\n<p>Cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131 40 milyar dolara, d\u0131\u015f borcu 250 milyar dolara yakla\u015fan \u00f6zellikleriyle T\u00fcrkiye, Do\u011fu ve Orta Avrupa ekonomileri, Meksika, G\u00fcney Afrika ile birlikte 2008 krizine k\u0131r\u0131lgan konumda yakalanan \u00fclkelerden biridir.  <\/p>\n<p><em>7- IMF re\u00e7etesi ne getirir, ne g\u00f6t\u00fcr\u00fcr? <\/p>\n<p><\/em>D\u0131\u015f kaynak giri\u015fleri durdu\u011fu; d\u0131\u015f talep de darald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in T\u00fcrkiye 2008\u2019sonunda ekonomik krize girmi\u015ftir. IMF re\u00e7etesi, i\u00e7 talebi daha da k\u0131saca\u011f\u0131 i\u00e7in kriz derinle\u015fecektir. IMF paras\u0131, bu derde \u00e7are de\u011fildir; olsa olsa, krizin bankac\u0131l\u0131k sistemine bula\u015fmas\u0131n\u0131 frenleyebilir. Bu da, bankalar\u0131n sel\u00e2meti i\u00e7in \u00fcretimin, sermaye birikiminin, istihdam\u0131n, kurban edilmesi anlam\u0131na gelir. <\/p>\n<p>8- <em>IMF\u2019ye gitmeden \u201cbildi\u011fini okumak\u201d m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil mi? <\/p>\n<p><\/em>Se\u00e7im \u00f6ncelikleri \u00f6ne \u00e7\u0131kar ve di\u011fer politika \u00f6\u011feleri de\u011fi\u015fmeden i\u00e7 talep pompalan\u0131rsa, 2009\u2019da d\u0131\u015f bor\u00e7 servisinin ve artan cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n finansman gereksinimleri d\u00f6viz kurlar\u0131n\u0131 h\u0131zla t\u0131rmand\u0131r\u0131r. D\u00f6viz bor\u00e7lusu pek \u00e7ok \u015firket ifl\u00e2sa; alacakl\u0131 bankalar sars\u0131nt\u0131ya s\u00fcr\u00fcklenir.  <\/p>\n<p><em>9- O halde IMF\u2019ye mahk\u00fbm muyuz? <\/p>\n<p><\/em>\u201cIMF\u2019ye hay\u0131r\u201d diyerek, \u00fcretimi, birikimi, istihdam\u0131 desteklemek istiyorsak, sermaye giri\u015f-\u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ve d\u00f6viz i\u015flemlerini denetlemek gerekecek. Bunlar yap\u0131l\u0131rsa, hem faizleri indirmek, hem de reel d\u00f6viz kurunu hedeflemek (d\u00f6vizin yapay olarak ucuzlamas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek) m\u00fcmk\u00fcn olur. D\u0131\u015f bor\u00e7 servisi i\u00e7in d\u00f6viz tahsisi de, gerekirse, k\u0131s\u0131tlanabilir.  <\/p>\n<p><em>10- Bu se\u00e7enek, uluslararas\u0131 finans \u00e7evrelerine \u00e7ok ayk\u0131r\u0131 gelmez mi?<\/em> <\/p>\n<p>\u00c7\u0131karlar\u0131 gerektirdi\u011finde, ge\u00e7mi\u015fte savunduklar\u0131 t\u00fcm ilkeleri \u00e7i\u011fneyenler onlard\u0131r. \u201cAyk\u0131r\u0131l\u0131k\u201d \u015fantaj\u0131n\u0131 kullanmaya haklar\u0131 yoktur. <\/p>\n<p align=\"right\"><em><strong>sol.org.tr \/ 04.01.09<\/strong><\/em><\/p>\n        <div class=\"booster-block booster-reactions-block\">\n            <div class=\"twp-reactions-icons\">\n                \n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-1\" post-id=\"1400\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/happy.svg\" alt=\"Happy\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Happy                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                        \n                                                <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-2\" post-id=\"1400\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/sad.svg\" alt=\"Sad\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Sad                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-3\" post-id=\"1400\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/excited.svg\" alt=\"Excited\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Excited                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-6\" post-id=\"1400\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/sleepy.svg\" alt=\"Sleepy\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Sleepy                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                        \n                                                <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-4\" post-id=\"1400\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/angry.svg\" alt=\"Angry\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">Angry<\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                        \n                    <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-5\" post-id=\"1400\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/surprise.svg\" alt=\"Surprise\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">Surprise<\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n            <\/div>\n        <\/div>\n\n    \n<div class=\"twitter-share\"><a href=\"https:\/\/twitter.com\/intent\/tweet?via=SerhatArarat1\" class=\"twitter-share-button\">Tweet<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yeni y\u0131l ba\u015flarken ge\u00e7mi\u015f y\u0131l\u0131n panoramas\u0131n\u0131 yapmak \u00e2dettendir. Ben de bug\u00fcn 2008\u2019in basit bir ekonomik panoramas\u0131n\u0131 on soru etraf\u0131nda yapmak istedim. 1- Kriz neden patlak verdi? Emperyalist sistemin patronu olmas\u0131 sayesinde Amerika\u2019ya d\u0131\u015f d\u00fcnyadan aktar\u0131lan kaynaklar s\u00fcd\u00fcr\u00fclemez boyutlara t\u0131rmand\u0131. \u00dcretken sekt\u00f6rlerde d\u00fc\u015fen k\u00e2r hadlerinin yaratt\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fckler bu sayede ertelendi; ancak, finansal kesimin a\u015f\u0131r\u0131 \u015fi\u015fkinle\u015fmesi ve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[17],"tags":[],"class_list":["post-1400","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sol-basn"],"blocksy_meta":[],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1400","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1400"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1400\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1400"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1400"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1400"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}