{"id":1389,"date":"2008-12-24T22:59:14","date_gmt":"2008-12-24T21:59:14","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.mehmetcanyuece.com\/2008\/12\/24\/kriz-ve-devrimci\/"},"modified":"2008-12-24T22:59:14","modified_gmt":"2008-12-24T21:59:14","slug":"kriz-ve-devrimci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/kriz-ve-devrimci\/","title":{"rendered":"Kriz ve devrimci…"},"content":{"rendered":"
\n
\n \t<\/i> Read Time:<\/span>20 Minute, 10 Second <\/div>\n\n <\/div>

\"255_Aralik_08-1\"Kriz ve devrimci m\u00fccadelenin sorunlar\u0131 – EK\u0130M \/ Ba\u015fyaz\u0131<\/strong><\/p>\n

T\u00fcm d\u00fcnyada oldu\u011fu gibi T\u00fcrkiye’de kriz art\u0131k a\u00e7\u0131k bir olgudur. Bunu kuru ekonomik veriler kadar s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesinin ilk s\u0131cak kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131 da b\u00fct\u00fcn a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ile ortaya koymaktad\u0131r. Resmi ekonomik veriler T\u00fcrkiye ekonomisinin durgunluk i\u00e7ine girdi\u011fini ve \u00e7ok ge\u00e7meden bunu daralman\u0131n (eksi b\u00fcy\u00fcmenin) izleyece\u011fini kesinle\u015ftirmi\u015ftir. \u00d6te yandan kapitalistler krizi gerek\u00e7e g\u00f6stererek fabrika ve i\u015fletmeler d\u00fczeyinde ilk dolays\u0131z sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getirmi\u015fler, tersinden ise s\u0131n\u0131f ve emek\u00e7iler cephesinde krize kar\u015f\u0131 ilk anlaml\u0131 tepkiler gelmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Direni\u015fler, protestolar, 29 Kas\u0131m merkezi Ankara eylemi, bayram\u0131n ard\u0131ndan yeniden \u00e7o\u011falan eylem ve direni\u015fler, s\u0131n\u0131f ve emek\u00e7iler cephesinden kriz olgusunu m\u00fccadeleyle teyit edilmesi anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n

<\/p>\n

H\u00fck\u00fcmet cephesindeki hafifasmelerin ve ba\u015fbakan\u0131n alaylara konu olan yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n aksine sermaye \u00e7evreleri daha en ba\u015ftan gelmekte olan krizin kapsam\u0131 ve \u015fiddeti konusunda ger\u00e7ek\u00e7i bir tutumla hareket ettiler. Daha ilk ad\u0131mda dolays\u0131z sald\u0131r\u0131lara giri\u015fmekle kalmad\u0131lar, h\u00fck\u00fcmeti de \u0131srarla krizi kar\u015f\u0131layacak yeni sald\u0131r\u0131 paketleri haz\u0131rlamaya ve bunun bir par\u00e7as\u0131 olarak IMF ile anla\u015fmaya zorlad\u0131lar. \u015eu s\u0131ralar bu ger\u00e7ekle\u015fmekte, krizin bu ilk safhas\u0131ndaki sald\u0131r\u0131lar\u0131n kapsam\u0131 haz\u0131rl\u0131klar\u0131 s\u00fcren yeni bir IMF antla\u015fmas\u0131 ile somutlanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Mevcut kriz d\u00fcnya \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcndedir ve kapsam\u0131 ile \u015fiddeti y\u00f6n\u00fcnden ancak 1929 krizi ile k\u0131yaslanabilmektedir. Ama d\u00fcnya kapitalizminin bug\u00fcnk\u00fc geli\u015fme a\u015famas\u0131nda k\u00fcresel \u00e7aptaki bir ekonomik krizin bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015fle sonu\u00e7lanmas\u0131, kapsam\u0131 ve \u015fiddeti y\u00f6n\u00fcnden oldu\u011fu kadar etki ve sonu\u00e7lar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden de 1929 B\u00fcy\u00fck \u00c7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc’n\u00fc her bak\u0131mdan geride b\u0131rakacakt\u0131r. Krizin T\u00fcrkiye ekonomisi \u00fczerindeki etkilerine, dolay\u0131s\u0131yla yola\u00e7aca\u011f\u0131 sosyal ve politik sonu\u00e7lara da buradan bakmak gerekir. Her hal\u00fckarda etkisi y\u0131llarca s\u00fcrecek uzun bir kriz d\u00f6neminin ba\u015flang\u0131\u00e7 a\u015famas\u0131nday\u0131z. Ve aya\u011f\u0131 az \u00e7ok yere basan hi\u00e7 kimse, her \u00fclkenin kendi i\u00e7inde ve d\u00fcnyan\u0131n t\u00fcm\u00fcnde, b\u00fcy\u00fck sosyal ve siyasal \u00e7alkant\u0131lara yola\u00e7maks\u0131z\u0131n bu krizin geride kalmas\u0131n\u0131 bekleyemez. Mevcut krizi, T\u00fcrkiye’nin son yirmi y\u0131ll\u0131k evresi i\u00e7inde ya\u015fanan al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f d\u00f6nemsel \u00e7alkant\u0131lar\u0131ndan ay\u0131ran da bu \u00f6zelli\u011fidir. Bu \u00e7apta bir krizin sonu\u00e7lar\u0131 da do\u011fal olarak daha farkl\u0131, kapsaml\u0131 ve y\u0131k\u0131c\u0131 olacakt\u0131r. Sosyal m\u00fccadelenin seyrini ve bu arada ilerici-devrimci hareketi derinden etkileyecektir.<\/p>\n

Bu durumda devrimci s\u0131n\u0131f partisi de krize, \u00fcstelik dar anlamda ekonomik ve sosyal sonu\u00e7lar\u0131na kar\u015f\u0131 da de\u011fil, d\u00fcnya \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde oldu\u011fu kadar \u00fclke \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde de yola\u00e7aca\u011f\u0131 karma\u015f\u0131k politik etki ve sonu\u00e7lar\u0131 g\u00f6zeterek, uzun s\u00fcreli ve soluklu, diren\u00e7li ve dinamik, yarat\u0131c\u0131 ve inisiyatifli bir m\u00fccadeleye haz\u0131rlanmak g\u00f6revi ile y\u00fczy\u00fczedir.<\/p>\n

Kriz sistemin iflas\u0131n\u0131n itiraf\u0131d\u0131r, alternatif toplumsal devrim ve sosyalizmdir<\/strong><\/p>\n

Kapitalizmin a\u015f\u0131r\u0131 \u00fcretim krizi kapitalist \u00fcretim tarz\u0131n\u0131n temel \u00e7eli\u015fkisinin, \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler ile \u00fcretim\/m\u00fclkiyet ili\u015fkileri aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkinin, kendini en y\u0131k\u0131c\u0131 bir bi\u00e7imde, bir t\u00fcr patlama olarak ortaya koymas\u0131d\u0131r. Bu, sistemin tekledi\u011finin, tarihsel geli\u015fmenin \u00f6n\u00fcnde art\u0131k a\u015f\u0131lmas\u0131 gereken bir engele d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn, sistemin kendi \u00f6z i\u015fleyi\u015finden gelen bir itiraf\u0131d\u0131r. Bu temel \u00f6nemde teorik ger\u00e7ek, devrimci partinin toplumsal devrime dayal\u0131 m\u00fccadele perspektifi bak\u0131m\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Kriz d\u00f6nemlerinde apayr\u0131 bir \u00f6nem ta\u015f\u0131yan bu perspektif devrimci \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ve m\u00fccadelenin temelini olu\u015fturmal\u0131, y\u00f6n verici ilkesi olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Marksizmin kurucular\u0131 marksist d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn geli\u015fmesinde k\u00f6\u015fe ta\u015f\u0131 olu\u015fturan temel eserlerinde, \u00fcstelik tam da kapitalist a\u015f\u0131r\u0131 \u00fcretim krizlerini ele al\u0131rlarken, bu perspektifin teorik temellerini t\u00fcm a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ile ortaya koymu\u015flard\u0131r. Ekonomik bunal\u0131mlar\u0131, “modern \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin, burjuvazi ve onun egemenli\u011finin varl\u0131k ko\u015fullar\u0131n\u0131 olu\u015fturan modern \u00fcretim ili\u015fkilerine ve m\u00fclkiyet ili\u015fkilerine isyan\u0131”<\/em> olarak tan\u0131mlayan Kom\u00fcnist Manifesto<\/em>, \u015f\u00f6yle devam eder: “Toplumun elinde bulunan \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler art\u0131k burjuva m\u00fclkiyet ili\u015fkilerinin geli\u015fimine hizmet etmiyor; aksine, bu ili\u015fkiler a\u00e7\u0131s\u0131ndan fazla b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015flerdir, onlar taraf\u0131ndan engellenmektedirler ve bu engeli a\u015ft\u0131klar\u0131 anda burjuva toplumunun b\u00fct\u00fcn\u00fcne d\u00fczensizlik getirirler ve burjuva m\u00fclkiyetinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehlikeye sokarlar…”<\/em> Anti-D\u00fchring<\/em>‘de (3. K\u0131s\u0131m, Birinci B\u00f6l\u00fcm),<\/em> kapitalizmin a\u015f\u0131r\u0131 \u00fcretim bunal\u0131mlar\u0131nda “toplumsal \u00fcretim ile kapitalist temell\u00fck <\/em>(m\u00fclk edinme) aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkinin tam bir patlamaya vard\u0131\u011f\u0131”<\/em>na i\u015faret eden Engels ise sorunu \u015f\u00f6yle \u00f6zetler: “\u00dcretim bi\u00e7imi, de\u011fi\u015fim bi\u00e7imine kar\u015f\u0131 ba\u015fkald\u0131r\u0131r, \u00fcretim bi\u00e7imi i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir duruma gelmi\u015f bulunan \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler, \u00fcretim bi\u00e7imine kar\u015f\u0131 ba\u015fkald\u0131r\u0131rlar.”<\/em> Ve nihayet Kapital<\/em>‘de Marx, tam da kapitalist a\u015f\u0131r\u0131 \u00fcretim bunal\u0131mlar\u0131n\u0131n t\u00fcm mekanizmas\u0131n\u0131n ayr\u0131nt\u0131lara inen teorik tahlilini ortaya koyarken (3. Cilt, \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m, Kar Oranlar\u0131n\u0131n D\u00fc\u015fme E\u011filimi Yasas\u0131)<\/em>, bu bunal\u0131mlar\u0131n\u0131n kapitalizmin bir \u00fcretim tarz\u0131 olarak tarihsel niteli\u011fini, yani s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ge\u00e7icili\u011fini, yani daha ileri bir \u00fcretim tarz\u0131 taraf\u0131ndan a\u015f\u0131lmas\u0131 zorunlulu\u011funu ortaya koydu\u011funa d\u00f6ne d\u00f6ne i\u015faret eder.<\/p>\n

Kapitalizmin ekonomik krizleri sistemin iflas\u0131n\u0131n, tarihsel geli\u015fmenin \u00f6n\u00fcnde bir engele d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bir itiraf\u0131 ise e\u011fer, devrimci partinin g\u00f6revi, bu ger\u00e7e\u011fi her yolu ve y\u00f6ntemi kullanarak i\u015f\u00e7ilerin ve emek\u00e7ilerin bilincine yerle\u015ftirmek, kitleleri sistemin a\u015f\u0131lmas\u0131 m\u00fccadelesinin, toplumsal devrim m\u00fccadelesinin i\u00e7ine \u00e7ekmek olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Burada sorun hi\u00e7bir bi\u00e7imde toplumsal devrim i\u00e7in olgun ya da yeterli \u00f6znel ko\u015fullar\u0131n olup olmad\u0131\u011f\u0131 sorunu de\u011fildir, bu t\u00fcm\u00fcyle ba\u015fka bir \u015feydir. Burada s\u00f6zkonusu olan, bizzat kapitalist \u00fcretimin, kendi nesnel geli\u015fme seyri i\u00e7inde, bu \u00fcretim sisteminin temel \u00e7eli\u015fkisini en yak\u0131c\u0131 ve y\u0131k\u0131c\u0131 bi\u00e7imde g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermesidir. Devrimci parti bu nesnel olguyu hareket noktas\u0131 olarak almal\u0131 ve m\u00fccadele hatt\u0131n\u0131n stratejik \u00e7er\u00e7evesini buradan kurmal\u0131d\u0131r. Bunu, bu nesnel olguyu g\u00f6rmezlikten gelerek ya da geri plana iterek, bunal\u0131ma kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyi partiler, h\u00fck\u00fcmetler (\u00f6rne\u011fin bug\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyas\u0131nda Bush y\u00f6netimi ya da T\u00fcrkiye’sinde AKP h\u00fck\u00fcmeti gibi) ya da onlar\u0131n uygulad\u0131\u011f\u0131 \u015fu veya bu politikaya (mevcut durumda neo-liberalizme) kar\u015f\u0131 muhalefete indirgeyen reformizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadele ile de birle\u015ftirmelidir.<\/p>\n

Kriz d\u00f6nemlerinde reformizm, iflas\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan kapitalizmin kar\u015f\u0131s\u0131na s\u00f6z\u00fcmona daha az sorunlu kapitalizm alternatifleri ile \u00e7\u0131kar. Bu kimi zaman (ve daha \u00e7ok ba\u011f\u0131ml\u0131 \u00fclkelerde) ulusal kapitalizm, kimi zaman demokratik ya da halk\u00e7\u0131 kapitalizm, ya da bunlar\u0131n bir t\u00fcr karmas\u0131 olur. Burada sorun hi\u00e7 de bu alternatiflerin bu tan\u0131mlamalar i\u00e7inde ortaya konulup konulmad\u0131\u011f\u0131 de\u011fildir. S\u00f6ylemde sosyalizm iddias\u0131 ta\u015f\u0131yan hi\u00e7bir reformist ak\u0131m bunu bu \u015fekilde, bu a\u00e7\u0131kl\u0131k ve kabal\u0131kta yapmaz. Ama taktik \u00e7izgi ad\u0131 alt\u0131nda ortaya koyduklar\u0131 a\u00e7\u0131k ve net bir bi\u00e7imde toplumsal devrim perspektifi i\u00e7inde ortaya konmuyor, anlam\u0131 ve mant\u0131ksal dinami\u011fi y\u00f6n\u00fcnden buraya ba\u011flanm\u0131yorsa, krizin \u00e7o\u011fu durumda kendili\u011finden bir yana itece\u011fi politik odaklar ya da politikalar as\u0131l hedef haline getiriliyorsa, sonu\u00e7 ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc olmaz.<\/p>\n

Kriz ve devrimci partinin taktik \u00e7izgisi<\/strong><\/p>\n

“\u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n sorunu, kapitalist ekonomiye ve dolay\u0131s\u0131yla burjuva s\u0131n\u0131f d\u00fczeninin sorunlar\u0131na kendi i\u00e7inde, yani kapitalist d\u00fczenin kendi taban\u0131 \u00fczerinde \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmak de\u011fildir, olamaz. Onun sorunu, devrimci s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesini geli\u015ftirerek, bu ekonomiye karakterize eden \u00fcretim ili\u015fkilerini, bu ili\u015fkilere dayanan s\u0131n\u0131f egemenli\u011fi sistemini a\u015fmakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, devrimci s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesini geli\u015ftirmek ve devrimci s\u0131n\u0131f mevzilerini \u00e7o\u011faltmak yoluyla, bunu ba\u015faracak ko\u015fullara zaman i\u00e7erisinde ula\u015fmakt\u0131r. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, d\u00fczenin krizleri ve dolay\u0131s\u0131yla mevcut kriz kar\u015f\u0131s\u0131nda, ileri s\u00fcrece\u011fi temel ve taktik istemlere de bu bak\u0131\u015fa\u00e7\u0131s\u0131yla yakla\u015f\u0131r. \u00d6zetle bu, devrime dayal\u0131 devrimci s\u0131n\u0131f bak\u0131\u015fa\u00e7\u0131s\u0131 \u00e7izgisidir.<\/em><\/p>\n

“B\u00fct\u00fcn bu a\u00e7\u0131lardan partimizin program\u0131 i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n elinde ger\u00e7ek bir silaht\u0131r. Teorik, stratejik ve taktik b\u00f6l\u00fcmlerden olu\u015fan bu b\u00fct\u00fcnsel program, genel planda oldu\u011fu gibi bug\u00fcnk\u00fc kriz kar\u015f\u0131s\u0131nda da i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na devrimci bir bak\u0131\u015fa\u00e7\u0131s\u0131 ve davran\u0131\u015f \u00e7izgisi sunmaktad\u0131r. “<\/em> (D\u00fczenin Krizi ve Devrimci S\u0131n\u0131f Alternatifi’<\/em><\/strong>den…, Ekim<\/em><\/strong>, Say\u0131: 221, Mart 2001, Ba\u015fyaz\u0131)<\/p>\n

Buradaki yakla\u015f\u0131m kriz kar\u015f\u0131s\u0131nda devrimci bir partinin stratejik \u00e7izgisi ile taktik yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7inde ortaya koymakta, devrimci partinin g\u00fcncel kriz kar\u015f\u0131s\u0131nda izlemesi gereken taktik \u00e7izginin genel \u00e7er\u00e7evesine ve \u015fa\u015fmaz amac\u0131na da \u0131\u015f\u0131k tutmaktad\u0131r. Sorunun \u00f6z\u00fc yukar\u0131daki pasajda bu a\u00e7\u0131dan \u00f6zl\u00fc bir bi\u00e7imde ortaya konuldu\u011fu i\u00e7in burada buna yeni \u015feyler ekleme ihtiyac\u0131 duymadan krize kar\u015f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclmesi gereken taktik istemlere ge\u00e7mek istiyoruz. (Bu pasaj\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fc ekte b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7inde yeniden yay\u0131nl\u0131yoruz ve okurlar\u0131m\u0131za bu yaz\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak bu metnin de incelenmesini \u00f6neriyoruz…)<\/p>\n

D\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki ekonomik krizin genel bir ekonomik \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f ile sonu\u00e7lan\u0131p sonu\u00e7lanmayaca\u011f\u0131n\u0131, dolay\u0131s\u0131yla b\u00f6yle bir ihtimalin kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 muazzam sorunlar\u0131 \u015fu an kestirebilecek durumda de\u011filiz. Ama halihaz\u0131rda t\u00fcm kapitalist d\u00fcnyada oldu\u011fu gibi T\u00fcrkiye’de de durgunluktan daralmaya ge\u00e7i\u015f bi\u00e7iminde seyreden bir kriz ger\u00e7e\u011fi ile y\u00fczy\u00fczeyiz. Bu s\u0131n\u0131rlardaki bir krizin g\u00fcndeme getirdi\u011fi sald\u0131r\u0131lar\u0131n niteli\u011fi ve kapsam\u0131 gitgide a\u00e7\u0131kl\u0131k kazan\u0131yor. Toplu i\u015ften \u00e7\u0131karmalar, \u00fccretlerin d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi, \u00e7al\u0131\u015fma saatlerinin uzat\u0131lmas\u0131 da dahil \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131n yeni bir d\u00fczeyde a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, sosyal harcamalarda yeni k\u0131s\u0131nt\u0131lar, dolayl\u0131 vergilerde ve temel t\u00fcketim mallar\u0131n\u0131n fiyatlar\u0131nda art\u0131\u015f, \u015firket ve banka kurtarmalar\u0131n\u0131n her zamaki gibi halka fatura edilmesi vb., vb…<\/p>\n

Krize kar\u015f\u0131 m\u00fccadele ad\u0131na g\u00fcndeme getirilen t\u00fcm bu sald\u0131r\u0131 \u00f6nlemleri krizin faturas\u0131n\u0131n i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na ve emek\u00e7ilere \u00f6detilmesi politikas\u0131n\u0131n ifadesidirler. \u0130lerici-devrimci g\u00fc\u00e7ler ile bir b\u00fct\u00fcn olarak emek cephesinin \u00f6n\u00fcnde ise krizin faturas\u0131n\u0131 \u00f6demeyi kategorik olarak reddetmek, “Krizin faturas\u0131n\u0131 kapitalistler \u00f6desin!”<\/em> \u015fiar\u0131n\u0131 y\u00fckseltmek ve buna dayal\u0131 istemler ortaya s\u00fcrmek g\u00f6rev ve sorumlulu\u011fu durmaktad\u0131r.<\/p>\n

Genel olarak al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bu \u00e7er\u00e7evede ileri s\u00fcr\u00fclecek istemlerin niteli\u011fini ve kapsam\u0131n\u0131, bizzat sermayenin sald\u0131r\u0131 paketinden hareketle de form\u00fcle etmek pekala m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u0130\u015ften \u00e7\u0131karmalar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na “\u0130\u015ften \u00e7\u0131karmalar yasaklans\u0131n!”, “Herkese i\u015f, t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fanlara i\u015f g\u00fcvencesi!”<\/em>; \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcrelerinin uzat\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131, “7 saatlik i\u015fg\u00fcn\u00fc, 35 saatlik \u00e7al\u0131\u015fma haftas\u0131!”<\/em>; \u00fccretlerin d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesine kar\u015f\u0131, “\u0130nsanca ya\u015famaya yeten, vergiden muaf asgari \u00fccret!”<\/em>; \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc sosyal sald\u0131r\u0131lara ve sosyal hizmetlerdeki yeni k\u0131s\u0131nt\u0131lara kar\u015f\u0131, “T\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fanlar i\u00e7in genel sigorta!”, “Herkese paras\u0131z sa\u011fl\u0131k hizmeti!”, “Herkese paras\u0131z e\u011fitim!”, “Herkese sa\u011fl\u0131\u011fa ve ihtiyaca uygun ucuz konut!”<\/em>; vergi soygununa kar\u015f\u0131, “Her t\u00fcrl\u00fc dolayl\u0131 vergi kald\u0131r\u0131ls\u0131n! Artan oranl\u0131 gelir ve servet vergisi!”<\/em>; yeni zamlara kar\u015f\u0131, “T\u00fcm zamlar geri al\u0131ns\u0131n, temel t\u00fcketim mallar\u0131n\u0131n fiatlar\u0131 ucuzlat\u0131ls\u0131n!”<\/em>; kamu kaynaklar\u0131n\u0131n asalak bir sistemi i\u00e7inde israf\u0131 anlam\u0131na gelen bor\u00e7 ve faiz \u00f6demelerine kar\u015f\u0131 “Bor\u00e7 \u00f6demeleri durdurulsun! T\u00fcm i\u00e7 ve d\u0131\u015f bor\u00e7lar ge\u00e7ersiz say\u0131ls\u0131n!”<\/em> vb. istemlerle \u00e7\u0131k\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

T\u00fcm bu istemler birarada i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ve emek\u00e7ilerin en acil ve en insani ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 ifade etmektedirler. Bu \u00e7er\u00e7evede her bak\u0131mdan hakl\u0131 ve me\u015frudurlar. Ayr\u0131ca t\u00fcm bu istemler i\u00e7in yeterli kaynaklar da birikmi\u015f toplumsal zenginlik ile \u00fcretim ve hizmet ara\u00e7lar\u0131 olarak toplumda fazlas\u0131yla vard\u0131r. T\u00fcm sorun bunlar\u0131n kapitalist \u00f6zel m\u00fclkiyet tekeli alt\u0131nda bulunmas\u0131d\u0131r. Krizi vesile ederek sorgulanmas\u0131 gereken, i\u015f\u00e7ilerin ve emek\u00e7ilerin g\u00fcndemine ta\u015f\u0131nmas\u0131 gereken de budur. Bu tekel emek\u00e7ileri en temel ihtiya\u00e7lar\u0131ndan yoksun b\u0131rakmakla kalmamakta, topluma her seferinde \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc yeni bir a\u011f\u0131r fatura \u00e7\u0131karan y\u0131k\u0131c\u0131 krizlerin de asli nedeni olu\u015fturmaktad\u0131r. Kapitalist sistemin krizi ger\u00e7ekten devrimci olan her partinin \u00f6n\u00fcne bu sorgulamay\u0131 kitlelerin g\u00fcndemine ta\u015f\u0131may\u0131, kitlelerin geni\u015f katmanlar\u0131na maletmeyi, istemlerin form\u00fcle edilmesini oldu\u011fu kadar m\u00fccadele ve eylem hatt\u0131n\u0131 da buradan kurma g\u00f6rev ve sorumlulu\u011funu koymaktad\u0131r.<\/p>\n

Krize kar\u015f\u0131 taktik istemlerin form\u00fclasyonunda ger\u00e7ek\u00e7ilik ad\u0131 alt\u0131nda kapitalizmin mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zeten her giri\u015fim reformizme kap\u0131y\u0131 ard\u0131na kadar aralar. Devrimci partinin g\u00f6revi kapitalizmin mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zetmek de\u011fil, krizle iflas\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131km\u0131\u015f bu mant\u0131\u011f\u0131 t\u00fcmden fel\u00e7 etmektir. Devrimci partiyi kapitalizmin i\u015fleyi\u015f yasalar\u0131 de\u011fil, s\u0131n\u0131f\u0131n ve emek\u00e7ilerin hak ve istemlerinin t\u00fcm\u00fcyle hakl\u0131 ve me\u015fru niteli\u011fi ilgilendirir. Bu hakl\u0131l\u0131k ve me\u015fruluk kapitalizmin mant\u0131\u011f\u0131 ile ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7indir ki bu istemler \u00fczerinden geli\u015fecek her ciddi m\u00fccadele kitlelerin eylemini ve dolay\u0131s\u0131yla bilincini sistemin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00f6tesine ta\u015f\u0131r. Kitlelere sistemin a\u015f\u0131lmas\u0131 ve toplumsal devrim bilinci a\u015f\u0131lar, devrimci s\u00fcreci g\u00fc\u00e7lendirir ve sistemin a\u015f\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik devrimci g\u00fc\u00e7 ve mevzileri \u00e7o\u011falt\u0131r. Devrimci partinin izleyece\u011fi taktik \u00e7izginin de t\u00fcm amac\u0131 ve hedefi de \u015fa\u015fmaz bir bi\u00e7imde bu olmald\u0131r.<\/p>\n

“Krizin faturas\u0131n\u0131 kapitalistler \u00f6desin!” \u015fiar\u0131 etraf\u0131nda halen nispeten kolayca birle\u015febilen toplumsal muhalefet g\u00fc\u00e7leri, bu \u015fiara ger\u00e7ek bir anlam kazand\u0131rmak ve onu sosyal eksenli b\u00fcy\u00fck bir m\u00fccadelenin verimli kald\u0131rac\u0131 haline getirmek istiyorlarsa, krizin y\u0131k\u0131m\u0131n\u0131 en az hasarla atlatmak \u015feklindeki dar ve k\u0131s\u0131r bak\u0131\u015fa d\u00fc\u015fmeksizin, emek\u00e7ilerin bu en acil ve en insani talepleri etraf\u0131nda bir m\u00fccadele barikat\u0131 \u00f6rmelidirler. Bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ve buna dayal\u0131 kararl\u0131 bir birle\u015fik m\u00fccadele, kriz vesilesiyle g\u00fcndeme gelen yeni g\u00fcncel ve daha somut sald\u0131r\u0131lar\u0131 ba\u015far\u0131yla p\u00fcsk\u00fcrtebilmenin de en iyi yoludur. Toplu i\u015ften atmalar, yeni vergiler, yeni zamlar, yeni uzun \u00e7al\u0131\u015fma saatleri, yeni d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretler vb. g\u00fcncel somut sald\u0131r\u0131lar da ancak bu yolla etkili bir bi\u00e7imde p\u00fcsk\u00fcrt\u00fclebilir. (\u015eu son g\u00fcnlerde Avrupa Parlamentosu’nda g\u00fcndeme getirilen i\u015f haftas\u0131n\u0131n 60 saate kadar uzat\u0131labilmesi sald\u0131r\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 “25 saatlik \u00e7al\u0131\u015fma haftas\u0131!” \u015fiar\u0131 ile eyleme ge\u00e7en sendikalar\u0131n bas\u0131nc\u0131 alt\u0131nda tasar\u0131n\u0131n hi\u00e7 de\u011filse \u015fimdilik reddedilmesi buna g\u00fcncel bir \u00f6rnek olarak verilebilir.)<\/p>\n

Krizin siyasal etki ve sonu\u00e7lar\u0131<\/strong><\/p>\n

Sorunun bir de siyasal boyutu var. Kapitalist s\u0131n\u0131f krizin faturas\u0131n\u0131 i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na ve emek\u00e7ilere \u00f6detmek istedi\u011fine g\u00f6re, bunu devlet sopas\u0131n\u0131 eline her bak\u0131mdan \u00e7ok daha s\u0131k\u0131 ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir bi\u00e7imde almaks\u0131z\u0131n yapamaz. \u00d6ncelikle emek\u00e7ileri faturay\u0131 \u00f6demeye uysalca katlanmalar\u0131 i\u00e7in elbet. Ama e\u011fer emek\u00e7iler bu uysall\u0131\u011f\u0131 g\u00f6stermiyorlarsa bu kez devlet zorunu kullanarak onlar\u0131 buna mecbur etmek i\u00e7in. Bu b\u00f6yle ise e\u011fer, krize kar\u015f\u0131 devrimci bir m\u00fccadele perspektifi ekonomik-sosyal istemlerin \u00f6tesinde siyasal bir kapsama da sahip olmak durumundad\u0131r. Bunun bir yan\u0131 burjuva s\u0131n\u0131f\u0131 devletinin bask\u0131, tehdit ve ter\u00f6r\u00fcne kar\u015f\u0131 emek\u00e7ilerin fiili direncini \u00f6rg\u00fctlemek, \u00f6teki yan\u0131 bu direnci temel siyasal hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin savunulmas\u0131na ve elde edilmesine dayal\u0131 bir m\u00fccadele platformu halinde somutlamakt\u0131r.<\/p>\n

Krizin iktisadi kapsam\u0131 ve derinli\u011fi \u00fczerine onca s\u00f6z edip de bu ayn\u0131 olgunun siyasal a\u00e7\u0131dan ne anlama geldi\u011fi, hangi etki ve sonu\u00e7lar\u0131 do\u011furaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rmak, devrimci olmak iddias\u0131ndaki bir parti i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck gaflet olur. Bizzat kapitalizmin metropollerinde, kapitalist geni\u015fleme d\u00f6nemlerinde iyi k\u00f6t\u00fc burjuva demokrasisi ile idare edebilen bu \u00fclkelerde bile, polis devletine ge\u00e7i\u015f \u00f6zellikle son 20 y\u0131l\u0131n en \u00f6nemli olaylar\u0131ndan biridir. Bu toplumsal kriz d\u00f6nemine bir haz\u0131rl\u0131k idi ve bundan b\u00f6yle buna daha \u00e7ok h\u0131z verilecektir. T\u00fcrkiye gibi \u00fclkelerde ise polis devleti, kurumsal ve yasal yap\u0131s\u0131yla oldu\u011fu kadar g\u00fcndelik uygulamalar\u0131 ile de bask\u0131 ve ter\u00f6r rejimi, s\u00fcrekli bir durumdur. 12 Eyl\u00fcl’\u00fcn sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 son derece uygun kurumsal ve yasal zeminin ard\u0131ndan K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesine kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen kirli sava\u015f burjuvaziye bask\u0131 ve ter\u00f6r rejimini her bak\u0131mdan daha da tahkim etmek olana\u011f\u0131 sa\u011flad\u0131.<\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak T\u00fcrkiye’nin burjuva s\u0131n\u0131f devleti bug\u00fcnlere ve yar\u0131nlara d\u00fcnden haz\u0131r durumdad\u0131r. Ve g\u00fcndemde kriz, bu krizin faturas\u0131n\u0131 emek\u00e7ilere \u00f6detmek gibi temel \u00f6nemde bir g\u00f6rev durdu\u011funa g\u00f6re, bu haz\u0131rl\u0131k kendini m\u00fccadelinin geli\u015fme seyrine de ba\u011fl\u0131 olarak t\u00fcm sonu\u00e7lar\u0131yla ortaya koyabilecektir. \u00d6zellikle son bir y\u0131lda AB makyaj\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcyle bir yana b\u0131rak\u0131lmas\u0131, bask\u0131 ve ter\u00f6r\u00fcn, i\u015fkence ve polis cinayetlerinin yeniden g\u00fcndelik bir uygulama haline gelmesi bu a\u00e7\u0131dan rastlant\u0131 de\u011fildir. Unutmamak gerekir, son bir y\u0131l ayn\u0131 zamanda T\u00fcrkiye kapitalizminin i\u00e7 kriz dinamiklerinin birikti\u011fi ve bunun d\u00fcnyadaki genel bir kriz ortam\u0131 ile de \u00fcst\u00fcste binece\u011finin kesinle\u015fti\u011fi bir evredir. AB ile ili\u015fkiler \u00e7er\u00e7evesinde s\u00f6zde demokratikle\u015fme s\u00fcreci \u015fampiyonu AKP’nin h\u0131zla polis devletinin bayraktar\u0131 haline gelmesini bu \u00e7er\u00e7evede ele almak gerekir. Bu t\u00fcr oyunlar\u0131n kald\u0131r\u0131lamayaca\u011f\u0131 ciddi bir d\u00f6nemin i\u00e7ine girmi\u015f bulunuyoruz..<\/p>\n

Devrimci bir parti, bir b\u00fct\u00fcn olarak ilerici-devrimci hareket bu ger\u00e7e\u011fi g\u00f6rmeli ve siyasal a\u00e7\u0131dan t\u00fcm gereklerini hesaba katmal\u0131d\u0131r. Bunun bir y\u00f6n\u00fcne yukar\u0131da i\u015faret etmi\u015f olduk: Bir yandan kitlelerin m\u00fccadelesine militan bir direni\u015f \u00e7izgisinde y\u00f6n vermek ve \u00f6te yandan temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere y\u00f6nelik m\u00fccadeleyi devrimci bir \u00e7izgide geli\u015ftirmek. Fakat bunlar kadar \u00f6nemli olan, dahas\u0131, bunlar\u0131n gereklerini yerine getirebilmenin de temel \u00f6nemde bir ko\u015fulu oldu\u011fu i\u00e7in, bu anlamda belki bunlardan da \u00f6nemli olan, burjuva legalitesine ba\u011flanm\u0131\u015f tehlikeli liberal hayalleri h\u0131zla bir yana b\u0131rakmak, krizin getirece\u011fi yeni zorlu ko\u015fullara dayan\u0131kl\u0131 devrimci bir \u00f6rg\u00fctsel konuma sahip olabilmektir. Bu alandaki tutum girmi\u015f bulundu\u011fumuz d\u00f6nemde her ciddi devrimci iddian\u0131n da s\u0131nanaca\u011f\u0131 bir denek ta\u015f\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n

Siyasal sorunun bir de d\u0131\u015f boyutu, uluslararas\u0131 siyaset boyutu var. D\u00fcnya kapitalizminin krizi sistemin merkez \u00fcss\u00fcnde, d\u00fcnya kapitalizminin a\u011f\u0131rl\u0131k merkezi olan ABD’de patlak vermi\u015ftir. ABD yaln\u0131zca krizi en derinden ya\u015fayan \u00fclke olarak kalmamakta, ayn\u0131 zamanda hegemonyas\u0131 art\u0131k yayg\u0131n bi\u00e7imde sorgulanan ve fiilen de \u00e7\u00f6z\u00fclen bir \u00fclke konumunda bulunmaktad\u0131r. Bu ikisi birarada onun sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u00fclmemi\u015f boyutlar ekleyecektir. Bu sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n esas alan\u0131 ise T\u00fcrkiye’ye \u00e7evreleyen b\u00f6lgeler ile \u0130\u00e7 Asya’d\u0131r. Ve T\u00fcrkiye Amerikan emperyalizminin bu b\u00f6lgedeki en \u00f6nemli destek \u00fcss\u00fc ve T\u00fcrk burjuvazisi onun en sad\u0131k hizmetkar\u0131d\u0131r. T\u00fcrk burjuvazisi, kriz ortam\u0131ndaki bir T\u00fcrkiye ger\u00e7e\u011fi ko\u015fullar\u0131nda, hele de krizden \u00e7\u0131k\u0131\u015f umutlar\u0131n\u0131n yeni IMF antla\u015fmalar\u0131na endekslendi\u011fi bir durumda, bu sald\u0131rganl\u0131k \u00e7izgisinde Amerikan emperyalizimin yede\u011fi olmaktan, ona gerekli hizmeti sunmaktan hi\u00e7bir bi\u00e7imde geri duramaz.<\/p>\n

Bu ger\u00e7ekten ise devrimci parti pay\u0131na ikili bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131kar. Bunun bir yan\u0131, bu kapsamdaki anti-emperyalist ve enternasyonalist m\u00fccadele g\u00f6revlerine gerekli \u00f6nemi vermektir. \u00d6teki yan\u0131 ise, i\u015fbirlik\u00e7i burjuvazinin Amerikan emperyalizimin hizmetinde giri\u015fece\u011fi sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n ve kat\u0131laca\u011f\u0131 sava\u015flar\u0131n, T\u00fcrkiye’nin iktisadi ve sosyal ya\u015fam\u0131na yaln\u0131zca yeni faturalar olarak yans\u0131makla kalmayaca\u011f\u0131, i\u00e7erdeki bask\u0131 ve ter\u00f6r rejimini de yeni bir d\u00fczeyde a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Birle\u015ftirici bir sosyal m\u00fccadele ekseni<\/strong><\/p>\n

Bug\u00fcn\u00fcn T\u00fcrkiye’sinde devrimci siyasal m\u00fccadelenin en temel ihtiyac\u0131 t\u00fcm m\u00fccadele dinamiklerini sosyal bir eksende birle\u015ftirebilmektir. 12 Eyl\u00fcl’den bu yana, demek oluyor ki neredeyse 30 y\u0131ld\u0131r, olmayan budur. Oysa ba\u015fka bak\u0131mlardan ciddi zaaflar ta\u015f\u0131yan \u201860’l\u0131 ve \u201870’li y\u0131llar\u0131n m\u00fccadelelerinin en b\u00fcy\u00fck \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc bu idi. \u201889’da Bahar Eylemleri olarak patlak veren i\u015f\u00e7i hareketi bir s\u00fcreli\u011fine de olsa kendili\u011finden bunun ko\u015fullar\u0131n\u0131 olu\u015fturdu. Fakat devrimci hareketi t\u00fcm\u00fcyle haz\u0131rl\u0131ks\u0131z yakalayan bu b\u00fcy\u00fck dalga k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan bu yana bunun ko\u015fullar\u0131na yeniden ula\u015f\u0131lamad\u0131.<\/p>\n

B\u00f6yle bir eksenden yoksunluk \u00f6rne\u011fin K\u00fcrt hareketini ciddi a\u00e7mazlar ve zaaflarla y\u00fczy\u00fcze b\u0131rakmakla kalmam\u0131\u015f, sorunun ve hareketin kendisi, yaratt\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm s\u0131k\u0131nt\u0131lara ra\u011fmen burjuvazi i\u00e7in toplumu nispeten kolayca y\u00f6netebilmenin ve s\u0131n\u0131f eksenli bir sosyal m\u00fccadelenin geli\u015fmesini engelleyebilmenin \u00f6nemli bir olana\u011f\u0131na da d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u015eimdilerde ise g\u00fcndemde ilerici bir y\u00f6nelime sahip, mezhepsel bask\u0131lara ve rejimin temelindeki mezhep ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 laik-demokratik istemler ileri s\u00fcrebilen bir Alevi hareketi var. Fakat merkezinde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n durdu\u011fu bir sosyal m\u00fccadele eksenin geli\u015ftirilemedi\u011fi bir durumda, t\u00fcm iyi niyetine ra\u011fmen bu hareketin d\u00fczenin \u00e7arklar\u0131 aras\u0131nda bir bi\u00e7imde eritelece\u011finden de ku\u015fku duyulmamald\u0131r.<\/p>\n

B\u00f6ylece bug\u00fcnk\u00fc kriz ko\u015fullar\u0131n\u0131n t\u00fcm \u00f6teki m\u00fccadele dinamikleri i\u00e7in de birle\u015ftirici olabilecek bir sosyal m\u00fccadele ekseninin geli\u015ftirilmesinde bir f\u0131rsat olarak kullan\u0131labilmesi sorununa geliyoruz. Bu olanak potansiyel olarak kesinlikle vard\u0131r, t\u00fcm sorun onu bir ger\u00e7ekli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilmektir. Bu ise bir b\u00fct\u00fcn olarak ilerici-devrimci hareketin sergileyece\u011fi ortak sorumlulu\u011fa, ortaya koyabilece\u011fi birle\u015fik g\u00fc\u00e7, yetenek ve inisiyatife ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Her d\u00f6nem eylemlili\u011fini her\u015feye ra\u011fmen bir bi\u00e7imde s\u00fcrd\u00fcrmeyi ba\u015faran i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketi \u00f6zellikle son iki y\u0131ld\u0131r belirgin bir yeni hareketlenme i\u00e7indedir. Halen konumu ve e\u011filimi ne olursa olsun ilerici-devrimci ak\u0131mlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn de as\u0131l ilgi ve umut konusudur. Son iki y\u0131l\u0131n, ama \u00f6zellikle de geride b\u0131rakmakta oldu\u011fumuz y\u0131l\u0131n 1 May\u0131s s\u00fcreci, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketinin g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve birle\u015ftirici yetene\u011fini ayr\u0131ca hissettirmi\u015f, onu g\u00f6sterilen ilgiyi ayr\u0131ca g\u00fc\u00e7lendirmi\u015ftir.<\/p>\n

\u015eimdi kriz ko\u015fullar\u0131nday\u0131z ve hareketlili\u011fin, direni\u015f ve protestolar\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131k merkezi bir kez daha i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131d\u0131r. Kendini adeta kendili\u011finden dayatan devrimci sorumluluk, krizin sa\u011flayaca\u011f\u0131 olanaklar\u0131 en iyi bi\u00e7imde de\u011ferlendirerek dinamik bir i\u015f\u00e7i hareketinin geli\u015fmesini kolayla\u015ft\u0131rmak ve h\u0131zland\u0131rmakt\u0131r. Bunu t\u00fcm \u00f6teki m\u00fccadele dinamiklerinin ortak ve birle\u015ftirici ekseni haline getirebilmektir. Bu, kendine devrimci ya da sosyalistim diyen hi\u00e7bir parti ya da ak\u0131m\u0131n ka\u00e7\u0131namayaca\u011f\u0131 bir nesnel g\u00fcncel sorumluluktur. Ve bug\u00fcn bunun d\u0131\u015f\u0131nda kriz ko\u015fullar\u0131n\u0131 siyasal m\u00fccadele i\u00e7in etkili bir kald\u0131ra\u00e7 olarak kullanabilmenin bir olana\u011f\u0131 da yoktur. Bug\u00fcn\u00fcn T\u00fcrkiye’sinde somut ger\u00e7e\u011fe g\u00f6zlerini kapamayan herkes bunu az \u00e7ok bir a\u00e7\u0131kl\u0131kla pekala g\u00f6rebilir.<\/p>\n

Bu ger\u00e7ek \u00fczerinde az \u00e7ok ortak bir g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fi sa\u011flayabilmek belki de her\u015feye ra\u011fmen nispeten kolayd\u0131r. Daha zor olan\u0131 ise bunu devrimci bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ekseninde somutlayabilmektir. Aylard\u0131r kendini g\u00f6steren krize, onun ilk y\u0131k\u0131c\u0131 etkilerine ve s\u0131n\u0131f cephesinden gelen ilk anlaml\u0131 tepkilere ra\u011fmen halen birle\u015fik bir m\u00fccadele cephesi kurulamamas\u0131n\u0131n gerisinde bu vard\u0131r. Bug\u00fcn\u00fcn T\u00fcrkiye’sinde devrimci hareket g\u00fc\u00e7s\u00fcz ve da\u011f\u0131n\u0131kt\u0131r. Bu reformist harekete hak etmedi\u011fi bir a\u011f\u0131rl\u0131k kazand\u0131rmakta ve sonu\u00e7ta kriz ortam\u0131nda sosyal m\u00fccadeleyi devrimci bir perspektifle somutlamay\u0131 zora sokmaktad\u0131r.<\/p>\n

T\u00fcrkiye’nin reformistleri, hemen t\u00fcm\u00fc hala da kendilerini devrimci ya da sosyalist olarak tan\u0131mlasalar da, m\u00fccadele s\u00fcre\u00e7lerine tipik reformist bir mant\u0131kla yakla\u015fmakta, bu \u00e7er\u00e7evede b\u00f6l\u00fcc\u00fc ve devrimci olanaklar\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131kar\u0131c\u0131 bir rol oynamaktad\u0131rlar. Bu kendini \u015fimdi de krize kar\u015f\u0131 olu\u015fturulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan birle\u015fik platformlara yakla\u015f\u0131m \u00fczerinden g\u00f6stermektedir. Reformistlerin \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc kendilerini yerel se\u00e7imlere endekslemi\u015flerdir ve sorunlara da bu merkezden bakmaktad\u0131rlar. Kriz de onlar i\u00e7in yerel se\u00e7im s\u00fcrecinde kitlelere seslenmenin yeni bir ola\u011f\u0131 olmaktan \u00f6teye ge\u00e7miyor.<\/p>\n

Oysa krizin g\u00fcndeme getirdi\u011fi sald\u0131r\u0131 dalgas\u0131na kar\u015f\u0131 militan bir i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7i barikat\u0131 olu\u015fturmak \u00f6teki her\u015feyin tabi k\u0131l\u0131naca\u011f\u0131 ana eksen olmal\u0131d\u0131r. Dikkatler se\u00e7im sand\u0131\u011f\u0131na de\u011fil s\u0131n\u0131f ve kitle eylemine, bu \u00e7er\u00e7evede fabrikalara ve i\u015fletmelere, sokaklara ve alanlara odaklanmal\u0131d\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede g\u00fcndeme gelecek her ger\u00e7ek kitle eyleminin etki ve kazan\u0131m\u0131, kitlelerin e\u011fitimine, \u00f6rg\u00fctlenmesine ve m\u00fccadele azmine katk\u0131s\u0131, se\u00e7im sand\u0131\u011f\u0131ndan elde edilece\u011fi umulan her t\u00fcrl\u00fc ba\u015far\u0131dan \u00e7ok daha \u00fcst\u00fcn, anlaml\u0131 ve kal\u0131c\u0131 olacakt\u0131r. Bunu anlay\u0131p anlayamamak devrimcilik ile reformizm aras\u0131ndaki derin fark\u0131 ortaya koyar.<\/p>\n

Kriz d\u00f6nemi ve partinin g\u00f6revleri<\/strong><\/p>\n

Partimiz i\u00e7in kriz bir durum de\u011fil fakat \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llar\u0131 kapsayacak b\u00fct\u00fcn bir d\u00f6nemdir. Etki ve sonu\u00e7lar\u0131 y\u0131llarca s\u00fcrecek bir krizden s\u00f6zederken bunu anlatm\u0131\u015f oluyoruz. Bundan b\u00f6yle art\u0131k \u00f6teki her \u015fey kriz ortam\u0131nda ya\u015fanacak, krizin olu\u015fturudu\u011fu zemin \u00fczerinde bir anlam ta\u015f\u0131yacakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin g\u00fcncel sald\u0131r\u0131lar\u0131 g\u00f6\u011f\u00fcslemekten Yerel Se\u00e7imlere, bir b\u00fct\u00fcn olarak Bahar S\u00fcreci’nden 1 May\u0131s’a kadar \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki aylar\u0131n g\u00fcndemleri art\u0131k kriz s\u00fcreci i\u00e7inde, onun ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 yeni sosyal-siyasal zeminde somut anlamlar\u0131n\u0131 bulacaklard\u0131r.<\/p>\n

Bu, kriz d\u00f6nemine soluklu bir m\u00fccadele d\u00f6nemi olarak bakmak, t\u00fcm haz\u0131rl\u0131klar\u0131 ve m\u00fccadele g\u00f6revlerini de buna g\u00f6re ele almak demektir. Bu haz\u0131rl\u0131klar\u0131n i\u00e7e d\u00f6n\u00fck y\u00fcz\u00fcnde, devrimci bir partinin krizle belirlenen bir d\u00f6neme en iyi uyumu sa\u011flama sorununu vard\u0131r. Buna ili\u015fkin sorunlar b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc burada bir yana b\u0131rak\u0131yoruz; bunlar partinin kendisini ilgilendirmektedir, parti i\u00e7inde tart\u0131\u015f\u0131lacak, de\u011ferlendirilecek ve uygulamalara konu olacakt\u0131r. D\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fck y\u00fcz\u00fcnde ise, buraya kadar genel bir \u00e7er\u00e7eve i\u00e7inde, ilerici-devrimci hareket de i\u00e7inde toplumsal muhalefetin geneli g\u00f6zetilerek ortaya konulan devrimci m\u00fccadele perspektifinin gerektirdi\u011fi \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir \u00e7al\u0131\u015fma ve m\u00fccadele s\u00fcreci vard\u0131r. Bunun hakk\u0131n\u0131 en iyi bi\u00e7imde vermek herkesten \u00f6nce bu perspektifle ortaya \u00e7\u0131kan partinin kendi g\u00f6revidir.<\/p>\n

Kriz etki ve sonu\u00e7lar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan kapsaml\u0131 ve karma\u015f\u0131k bir olgudur. Kriz ortamlar\u0131nda s\u0131n\u0131flar ve onlar\u0131 temsil iddias\u0131ndaaki siyasal g\u00fc\u00e7ler kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelir. Bu \u00e7er\u00e7evede parti krize kar\u015f\u0131 etkili ve sonu\u00e7 al\u0131c\u0131 bir m\u00fccadele sorununa ilerici-devrimci hareketin ve toplumsal muhalefetin b\u00fct\u00fcn\u00fc \u00fczerinden, bu b\u00fct\u00fcn\u00fcn ifade etti\u011fi g\u00fc\u00e7 ve olanaklar \u00fczerinden bakmak zorundad\u0131r. Bu bir \u00f6znel tercih sorunu de\u011fil fakat krize kar\u015f\u0131 etkili ve sonu\u00e7 al\u0131c\u0131 bir toplumsal-siyasal m\u00fccadelenin zorunlu nesnel ko\u015fuludur.<\/p>\n

Fakat bu hi\u00e7bir bi\u00e7imde kendinden \u00f6tesine edilgence mecbur ve mahkum olmak anlam\u0131na da gelmemektedir. Tam tersine, ortaya koymu\u015f bulundu\u011fumuz sorunlardan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi, b\u00fcy\u00fck bir heterojenlik g\u00f6steren bu zeminde ciddi g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla da partiyi bekleyen ilkeli ve kararl\u0131 bir m\u00fccadele alan\u0131 bulunmaktad\u0131r. Devrimcilik ve reformizm olarak kendini g\u00f6sterecek bu \u00e7at\u0131\u015fmada devrimci \u00e7izgiye, tutum ve tercihlere g\u00fc\u00e7 kazand\u0131rmak i\u00e7in ciddi bir m\u00fccadele partinin g\u00f6revidir. Sorun bu zeminde devrimci bir ayr\u0131\u015fmay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek, ama bunu \u00e7ok zorunlu olmad\u0131k\u00e7a bir kopman\u0131n de\u011fil t\u00fcm \u00f6teki g\u00fc\u00e7leri daha tutarl\u0131 bir hatta s\u00fcr\u00fckleyebilmenin olana\u011f\u0131 olarak de\u011ferlendirebilmektir.<\/p>\n

Kriz ortam\u0131nda partinin kendi ba\u011f\u0131ms\u0131z siyasal \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ise t\u00fcm\u00fcyle farkl\u0131 bir sorundur. Parti etkili bir s\u0131n\u0131f ve kitle hareketinin geli\u015ftirilebilmesi i\u00e7in toplumsal muhalefetin b\u00fct\u00fcnsel g\u00fc\u00e7 ve olanaklar\u0131na gerekli \u00f6nemi verir. Ama bu, kendi ba\u011f\u0131ms\u0131z faaliyetini y\u00fcr\u00fctmesinin ne engeli ne de alternatifidir. Partinin ba\u015far\u0131s\u0131 bu ikili g\u00f6revler alan\u0131n\u0131 ne \u00f6l\u00e7\u00fcde ba\u015far\u0131yla birle\u015ftirip ba\u011fda\u015ft\u0131rabilece\u011fine de s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bir yandan, kendi devrimci bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131m\u0131z \u00e7er\u00e7evesinde genel devrimci \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131 krizin ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 yeni ko\u015fullara en iyi bi\u00e7imde uyarlayaca\u011f\u0131z, gerekleri do\u011frultusunda etkin ve yarat\u0131c\u0131 bir bi\u00e7imde seferber olaca\u011f\u0131z. \u00d6te yandan, krize kar\u015f\u0131 birle\u015fik bir s\u0131n\u0131f ve kitle hareketinin geli\u015ftirilmesi ve bunun devrimci bir \u00e7izgide ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in en azami bir \u00e7aba, katk\u0131, inisiyatif ve ilkeli m\u00fccadele yetene\u011fi g\u00f6sterece\u011fiz.<\/p>\n

Kriz \u00e7al\u0131\u015fma alanlar\u0131m\u0131zda bir de\u011fi\u015fikli\u011fi de\u011fil fakat onlara y\u00f6nelik daha yo\u011fun ve etkin bir \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 gerektirmektedir. Krize kar\u015f\u0131 etkili bir toplumsal muhalefetin biricik ekseni i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131d\u0131r ve biz de halen bu alanda konumlanm\u0131\u015f durumday\u0131z ve bu alan \u00fczerinden \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Bu \u00e7er\u00e7evede krize kar\u015f\u0131 temel kitle dinami\u011fi ile bizim ola\u011fan \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131m\u0131z kendili\u011finden \u00e7ak\u0131\u015f\u0131yor. Fakat kriz d\u00f6nemi ayn\u0131 zamanda kitle hareketinin genelle\u015fme olanaklar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karabildi\u011fi bir d\u00f6nem de oldu\u011funa g\u00f6re, genelden seslenebilmek ve genelle\u015fen eylem ve etkinliklerde en iyi bi\u00e7imde yer almak da durumunday\u0131z. Ayr\u0131ca kriz yayg\u0131n i\u015fsizlik, i\u015f\u00e7ilerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn kendi istemleri d\u0131\u015f\u0131nda \u00fcretim alanlar\u0131ndan kopart\u0131larak ya\u015fam alanlar\u0131na hapsedilmesi anlam\u0131na da geldi\u011fi i\u00e7in, bundan b\u00f6yle fabrika ve i\u015fletme \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 i\u015f\u00e7ilerin ya\u015fam alanlar\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fma ile birle\u015ftirme sorununu daha \u00e7ok \u00f6nemasmek durumunday\u0131z.<\/p>\n

Krize kar\u015f\u0131 etkili bir sosyal-siyasal muhalefeti \u00f6rg\u00fctlemenin iki d\u00fczlemi var.<\/p>\n

Bunlardan ilki ilerici-devrimci siyasal g\u00fc\u00e7ler ile ba\u015fta sendikalar olmak \u00fczere demokratik kitle \u00f6rg\u00fctlerinin birle\u015fik \u00f6rg\u00fctsel platformudur. Bu konuda \u00f6ncelikle yak\u0131n d\u00f6nemin \u00f6nemli bir deneyimi olan Herkese Sa\u011fl\u0131k G\u00fcvenli Gelecek Platformu deneyimi var \u00f6n\u00fcm\u00fczde. S\u00f6zkonusu g\u00fc\u00e7lerin birle\u015fik bir tutumla hareket etmesi olana\u011f\u0131 elde edilebilirse e\u011fer, bunun alaca\u011f\u0131 \u00f6rg\u00fctsel bi\u00e7im konusunda bu deneyimden ele\u015ftirel bir tarzda yararlan\u0131labilir. \u00d6te yandan, bu d\u00fczeyde bir birle\u015fik \u00f6rg\u00fctlenmenin akibeti beklenmeden, bug\u00fcnden olanakl\u0131 olan t\u00fcm yerellerde bu t\u00fcrden birle\u015fik platformalar\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmesine \u00f6nc\u00fcl\u00fck edilebilir, var olanlar\u0131n i\u00e7inde yer al\u0131nabilir.<\/p>\n

\u00d6rg\u00fctlenmenin \u00f6teki d\u00fczlemi ise bizzat s\u0131n\u0131f\u0131n ve emek\u00e7ilerin dolays\u0131z \u00f6rg\u00fctlenmesidir. Bu kar\u015f\u0131m\u0131za kriz ko\u015fullar\u0131na yan\u0131t verebilecek taban \u00f6rg\u00fctlenmeleri sorununu \u00e7\u0131kar\u0131yor. Bu konuda burada, olanakl\u0131 olan her fabrika ve i\u015fletmede bu t\u00fcrden \u00f6rg\u00fctlenmeleri, her bi\u00e7imiyle komitele\u015fmeyi te\u015fvik etmek ve ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in en azami \u00e7aba harcamak gereklili\u011fine i\u015faret etmekle yetinebiliriz ancak.<\/p>\n

Devrimci siyasal \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n yol, y\u00f6ntem ve ara\u00e7lar\u0131 sorununa girmiyoruz. Bunun, ko\u015fullar\u0131 ve olanaklar\u0131 en iyi bi\u00e7imde hesaba katmaya dayal\u0131 bir devrimci inisiyatif ve yarat\u0131c\u0131l\u0131k alan\u0131 oldu\u011funa i\u015faret etmekle yetiniyoruz.<\/p>\n

Ayn\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 yetinmeyi eylem \u00e7izgisi alan\u0131nda g\u00f6sterebiliriz. G\u00f6rev krizin kitlelerde \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc olarak besledi\u011fi ve besleyece\u011fi ho\u015fnutsuzlu\u011fu her yolla a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmak, eyleme d\u00f6kmeye \u00e7al\u0131\u015fmak olmal\u0131d\u0131r. Bunun alaca\u011f\u0131 bi\u00e7imler hayat\u0131n i\u00e7inde amaca en uygun bi\u00e7imde bir bak\u0131ma kendili\u011finden \u015fekillenecektir. Nitekim daha \u015fimdiden bu alanda \u00f6nemli bir pratik deneyim kendini g\u00f6stermektedir. \u00c7e\u015fitli bi\u00e7imleriyle direni\u015fler, fabrika havzalar\u0131ndaki y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fler, tekelci \u015firketlerin \u00f6n\u00fcndeki g\u00f6steriler, ve en \u00f6nemlisi de fabrika i\u015fgalleri, t\u00fcm bunlar daha \u015fimdiden bizzat i\u015f\u00e7i hareketinin kendi dinamizminden gelmektedir. Bunlar\u0131 ba\u015far\u0131l\u0131 k\u0131lmak, yaymak, birle\u015ftirmek, koordine etmek vb. devrimci siyasal \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u00f6ncelikli sorunlar\u0131 aras\u0131ndad\u0131r. Bu kapsamda fabrika i\u015fgalleri \u00f6zellikle \u00f6nemlidir. Bu, bug\u00fcn\u00fcn ko\u015fullar\u0131nda o dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 kutsanan kapitalist \u00f6zel m\u00fclkiyet “dokunmak” anlam\u0131na gelir. Bu bak\u0131mdan b\u00fcy\u00fck bir politik anlam ta\u015f\u0131rlar ve bilin\u00e7 s\u0131\u00e7ramalar\u0131na hizmet ederler. Bununla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak bankalar\u0131, borsay\u0131 ve tekelci \u015firket binalar\u0131n\u0131, tekelci kapitalist egemenli\u011fin bu en \u00f6nemli asmbollerini, mekan olarak hedef alacak eylemler \u00f6rg\u00fctleyebilmenin, ku\u015fatmaktan i\u015fgal etmeye kadar protestolar\u0131 buralara ta\u015f\u0131yabilmenin b\u00fcy\u00fck politik \u00f6nemine de i\u015faret edebiliriz.<\/p>\n

Genel perspektiflerin \u00f6tesindeki \u00e7ok \u015fey pratik hayat\u0131n sorunudur; bu konulara ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015fleri ve deneyimleri en iyi pratik hayata daha yak\u0131n, dahas\u0131 bizzat onun i\u00e7indeki parti militanlar\u0131 ortaya koyabilirler. Parti bu konularda onlar\u0131n yarat\u0131c\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnsel katk\u0131lar\u0131na fazlas\u0131yla ihtiya\u00e7 duymaktad\u0131r.<\/p>\n

EK\u0130M<\/em><\/strong> <\/strong><\/p>\n

(Ekim, Say\u0131: 255, Aral\u0131k 2008)<\/em><\/strong><\/strong><\/p>\n

(tkip.org’dan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r…)<\/em><\/strong><\/a><\/strong><\/p><\/p>\n

\n
\n \n
\n \n \"Happy\"\n <\/a>\n
\n Happy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sad\"\n <\/a>\n
\n Sad <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Excited\"\n <\/a>\n
\n Excited <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sleepy\"\n <\/a>\n
\n Sleepy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Angry\"\n <\/a>\n
Angry<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n \n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Surprise\"\n <\/a>\n
Surprise<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n <\/div>\n <\/div>\n\n \n
Tweet<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kriz ve devrimci m\u00fccadelenin sorunlar\u0131 – EK\u0130M \/ Ba\u015fyaz\u0131 T\u00fcm d\u00fcnyada oldu\u011fu gibi T\u00fcrkiye’de kriz art\u0131k a\u00e7\u0131k bir olgudur. Bunu kuru ekonomik veriler kadar s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesinin ilk s\u0131cak kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131 da b\u00fct\u00fcn a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ile ortaya koymaktad\u0131r. Resmi ekonomik veriler T\u00fcrkiye ekonomisinin durgunluk i\u00e7ine girdi\u011fini ve \u00e7ok ge\u00e7meden bunu daralman\u0131n (eksi b\u00fcy\u00fcmenin) izleyece\u011fini kesinle\u015ftirmi\u015ftir. \u00d6te yandan kapitalistler […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-1389","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tye"],"blocksy_meta":[],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1389","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1389"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1389\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1389"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1389"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1389"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}