{"id":1379,"date":"2008-12-23T13:54:33","date_gmt":"2008-12-23T12:54:33","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.mehmetcanyuece.com\/2008\/12\/23\/kmtrssvytlmnszplmnvjz-cengiz-candar\/"},"modified":"2008-12-23T13:54:33","modified_gmt":"2008-12-23T12:54:33","slug":"kmtrssvytlmnszplmnvjz-cengiz-candar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/kmtrssvytlmnszplmnvjz-cengiz-candar\/","title":{"rendered":"Kmtrs\u015fvytlmnszplmnvjz \u2013 Cengiz \u00c7andar"},"content":{"rendered":"
\n
\n \t<\/i> Read Time:<\/span>4 Minute, 31 Second <\/div>\n\n <\/div>

\u0130lkokuldan sonra beni g\u00f6t\u00fcr\u00fcp Kayseri\u2019ye b\u0131rakt\u0131lar. Daha do\u011frusu, Kayseri\u2019den g\u00fcnde bir-iki sefer kalkan bir otob\u00fcsle ula\u015f\u0131lan bir da\u011f ba\u015f\u0131na,Talas ad\u0131ndaki beldenin en tepesindeki bir yat\u0131l\u0131 okula yerle\u015ftirdiler. S\u0131n\u0131f ve okul arkada\u015flar\u0131m aras\u0131nda Ermeniler de vard\u0131. Hatta o y\u0131llarda Kayseri\u2019de T\u00fcrkiye\u2019nin iki cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n Turgut \u00d6zal ve Abdullah G\u00fcl- mezun oldu\u011fu lisenin hemen arkas\u0131nda ad\u0131 Ermeni mahallesi olan bir yerle\u015fim merkezi de vard\u0131. Orada ya\u015fayan Ermeni arkada\u015flar\u0131m\u0131z hafta sonu evci \u00e7\u0131karlard\u0131. Arada bir biz s\u00fcrekli yat\u0131l\u0131lar\u0131 da evlerine g\u00f6t\u00fcr\u00fcp konuk etmi\u015flerdir.<\/p>\n

Gen\u00e7lik y\u0131llar\u0131na varmadan Orta Anadolu\u2019nun orta yerinde d\u00f6rt y\u0131l okudu\u011fum s\u0131ralarda da, \u00c7ukurova\u2019n\u0131n orta yerinde Tarsus\u2019ta lisede okudu\u011fum y\u0131llarda da Ermeni arkada\u015flar\u0131m oldu. Bir g\u00fcn bile 1915\u2019i konu\u015ftu\u011fumuzu hat\u0131rlam\u0131yorum.<\/p>\n

\u00c7ok uzun y\u0131llar sonra kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda da, s\u0131n\u0131f ve okul arkada\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda Ermeni arkada\u015flar edindi\u011fimizde de bu konu konu\u015fulmad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc konu\u015facak bir \u015fey de yoktu. Konu bir \u015fekilde a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, onlar 1915\u2019in evlerinde hi\u00e7 konu\u015fulmam\u0131\u015f oldu\u011funu s\u00f6ylerlerdi.<\/p>\n

Ama bilirlerdi.<\/p>\n

Konu\u015fulmad\u0131\u011f\u0131 halde bilinirdi. T\u00fcm Ermeniler 1915\u2019i bilirdi. Adeta bu bilgi onlar\u0131n genetik kodlar\u0131na yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Konu\u015fulmad\u0131\u011f\u0131 halde bilinirdi.<\/p>\n

Asl\u0131nda biz, T\u00fcrk-M\u00fcsl\u00fcmanlar da bilirdik. Ermeni evlerinde bile \u00e7ocuklarla konu\u015fulmad\u0131k bir \u015fey, elbette, bizim evlerde de hi\u00e7 konu\u015fulmam\u0131\u015ft\u0131. Annem-babam Malatya\u2019da tan\u0131\u015f\u0131p evlendikleri i\u00e7in, Malatya an\u0131lar\u0131 konu\u015fuldu\u011funda arada bir \u201ctehcir\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc, Malatya\u2019da da Ermenilerin ya\u015fam\u0131\u015f olduklar\u0131na ili\u015fkin bir \u015feyler zihnimin bir yerlerinde yer etmi\u015fti ama 1915 konu\u015fulmazd\u0131.<\/p>\n

Tarsus\u2019ta liseyi okudu\u011fumuz okulun bulundu\u011fu yerin Tarsus\u2019un Ermeni mahallesi diye bilinen kesiminde oldu\u011funu, kendisi de Tarsuslu olan 45 y\u0131ll\u0131k arkada\u015f\u0131m Oral \u00c7al\u0131\u015flar\u2019dan \u00f6\u011freneli ancak bir sene oldu.<\/p>\n

Bizler, 1915\u2019i konu\u015fmad\u0131k. Ama t\u0131pk\u0131 Ermeniler gibi hi\u00e7 konu\u015fmadan bilirdik 1915 diye bir \u015feyi. O da t\u0131pk\u0131 Ermeniler gibi konu\u015fulmad\u0131\u011f\u0131 halde adeta bizim genetik kodlar\u0131m\u0131za yaz\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu i\u00e7in bilirdik.<\/p>\n

***<\/p>\n

\u015eu imza kampanyas\u0131 nedeniyle patlak veren ve azg\u0131n milliyet\u00e7ilikle beslenerek bir \u201clin\u00e7 kampanyas\u0131\u201dna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmek istenen tepkiler, \u201cbilgisizlik\u201dten de\u011fil, tam tersine \u201cbilgi\u201dden kaynaklan\u0131yor. Genetik kodlara yerle\u015fik \u201cbilgiler\u201dden. O \u201cbilgiler\u201d rahats\u0131zl\u0131k veren cinsten. Ayna tutuldu\u011fu anda, birdenbire bir \u00f6fke seli bo\u015fal\u0131veriyor.<\/p>\n

Bu i\u015fin bir y\u00f6n\u00fc. Di\u011fer y\u00f6n\u00fc ise i\u00e7tenlikli. \u0130ster Arnavut, ister Bo\u015fnak, ister \u00c7erkes ya da Abhaz, ister G\u00fcrc\u00fc; T\u00fcrk kimli\u011fi i\u00e7inde ve alt\u0131nda bulu\u015fan M\u00fcsl\u00fcman topluluklar\u0131n Osmanl\u0131 d\u00f6neminin son y\u0131llar\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00e7ileler, u\u011frad\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck haks\u0131zl\u0131klar dile getiriliyor. Bu arada, Azeri T\u00fcrklerin, ba\u015fta Karaba\u011f\u2019da ba\u015flar\u0131na gelenler, son y\u0131llarda ya\u015fad\u0131klar\u0131 hat\u0131rlanarak ve hat\u0131rlat\u0131larak, \u201cbiz de yerimizden yurdumuzdan olduk, biz de zulme u\u011frad\u0131k, bizden de onbinlerce kay\u0131p var\u201d tepkisi ortaya konuyor.<\/p>\n

Do\u011fru. Bu, bir yandan \u00fclkemiz halk\u0131n\u0131n hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r \u00f6l\u00e7\u00fcde b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn bilin\u00e7alt\u0131nda kendisini ne derece \u201cmazlum\u201d ve \u201cadaletsizli\u011fe\u201d u\u011fram\u0131\u015f hissinin<\/p>\n

yatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor, bir yandan da T\u00fcrkiye halk\u0131n\u0131n ne \u00f6l\u00e7\u00fcde \u201ctravmatize\u201d bir toplum oldu\u011funu ifade ediyor.<\/p>\n

Elbette ki, b\u00f6yle bir tepki, 1915\u2019in \u201cvahim\u201d ve \u201ctrajik\u201d oldu\u011funu kendili\u011finden kabullenme anlam\u0131na da geliyor. \u201cAma biz de var\u0131z\u201d diye yap\u0131lan itiraz, \u201cbizim \u00e7ilemiz de onunki kadar \u00f6nemli\u201d vurgusunu yapt\u0131\u011f\u0131 anda, 1915\u2019in \u201cB\u00fcy\u00fck Felaket\u201d olarak do\u011frulanmas\u0131 anlam\u0131n\u0131 i\u00e7eriyor.<\/p>\n

S\u00f6z konusu imza kampanyas\u0131 hi\u00e7 hesapta olmad\u0131\u011f\u0131 halde, bir \u201ctarihi ve toplumsal psikanaliz\u201de imk\u00e2n verdi. Tarih sayfalar\u0131 yeniden a\u00e7\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Aynada kendimize bakmaya ba\u015flad\u0131k. Bu, bir \u00e7ok y\u00f6n\u00fcyle ac\u0131 verici bir \u015fey.<\/p>\n

Bu gibi konular\u0131n tarih\u00e7ilere b\u0131rak\u0131lamayacak cinsten oldu\u011fu da bu vesileyle anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f olmal\u0131. Tarih\u00e7iler, ayn\u0131 konuda ve hatta ayn\u0131 belgede birbirlerinden \u00e7ok farkl\u0131 yorumlara varabilirler. Her meslek dal\u0131 i\u00e7in ayn\u0131 durum s\u00f6z konusudur. Bir hukuki konuda, hukuk\u00e7ular\u0131n; bir siyasi konuda siyaset\u00e7ilerin mutab\u0131k kalabildi\u011fine rastlad\u0131n\u0131z m\u0131 ki, 1915 konusunda ar\u015fivler sonuna kadar a\u00e7\u0131lsa ve her bir sat\u0131r hece hece okunsa, tarih\u00e7iler, olay\u0131n ne olmad\u0131\u011f\u0131, ne oldu\u011fu konusunda mutab\u0131k kalabilsinler.<\/p>\n

\u00d6nemli olan kendi tarihini toplumun kendisinin ve \u201cvicdan\u201d unsurunu devreye sokarak tart\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r ki, imza kampanyas\u0131yla olan da bu olmu\u015ftur ve gayet iyi olmu\u015ftur.<\/p>\n

***<\/p>\n

Bu tart\u0131\u015fmada kabul edilemeyecek bir dizi tavr\u0131 da g\u00f6zard\u0131 etmemek gerekiyor. TBMM Ba\u015fkan\u0131 K\u00f6ksal Toptan\u2019\u0131n \u015fu \u201cprototip\u201d de\u011ferlendirmesi bunlardan biri. Toptan, \u201cTek yanl\u0131 olarak T\u00fcrkiye\u2019yi mahkum etmeye \u00e7al\u0131\u015fmak, T\u00fcrkiye\u2019yi yarg\u0131lamadan \u00f6z\u00fcr dileme noktas\u0131 olarak ifade edilebilecek infaza g\u00f6t\u00fcrmek, en az\u0131ndan haks\u0131zl\u0131kt\u0131r. \u00d6z\u00fcr bildirisini yay\u0131mlayan arkada\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n neye varmak istediklerini, hangi amac\u0131 elde etmek istediklerini anlamakta zorluk \u00e7ekiyorum. Ama fevkalade yanl\u0131\u015f bir \u015fey olmu\u015ftur\u201d diyor.<\/p>\n

Birincisi \u201c\u00f6z\u00fcr bildirisi yay\u0131mlayan arkada\u015flar\u0131m\u0131z\u201d yok. Her t\u00fcrl\u00fc sabotaj giri\u015fimine ra\u011fmen, \u015fu yaz\u0131 yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 an itibar\u0131yla, iki c\u00fcmlenin alt\u0131na 20 binden fazla imzay\u0131 at\u0131lm\u0131\u015f bir \u201cyurtta\u015f davran\u0131\u015f\u0131\u201d var. \u015eu iki c\u00fcmleyi Toptan ve onun gibi d\u00fc\u015f\u00fcnenler bir kez daha okursa, kendi de\u011ferlendirmelerinin ba\u015ftan a\u015fa\u011f\u0131 yanl\u0131\u015f oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcrler:<\/p>\n

\u201c1915\u2019te Osmanl\u0131 Ermenilerinin maruz kald\u0131\u011f\u0131 B\u00fcy\u00fck Felaket\u2019e duyars\u0131z kal\u0131nmas\u0131n\u0131, bunun ink\u00e2r edilmesini vicdan\u0131m kabul etmiyor. Bu adaletsizli\u011fi reddediyor, kendi pay\u0131ma Ermeni karde\u015flerimin duygu ve ac\u0131lar\u0131n\u0131 payla\u015f\u0131yor ve onlardan \u00f6z\u00fcr diliyorum.\u201d<\/p>\n

Burada T\u00fcrkiye\u2019yi \u201ctek yanl\u0131 mahk\u00fbm etmek\u201d nerede bulunabilir. \u201cT\u00fcrkiye\u2019yi yarg\u0131lamadan \u00f6z\u00fcr dileme noktas\u0131 olarak ifade edilebilecek infaza g\u00f6t\u00fcrmek\u201d bunun neresinde?<\/p>\n

Bunu okuyanlar\u0131n, okuma ve anlama \u00f6z\u00fcrl\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 varsaymam\u0131z gerekti\u011fine g\u00f6re, b\u00f6yle bir tepki, o yukar\u0131da ifade etti\u011fimiz \u201cgenetik kodlara yaz\u0131lm\u0131\u015f olan bilgi\u201dnin harekete ge\u00e7mesinden kaynaklan\u0131yor. Sevimsiz ve s\u0131k\u0131nt\u0131 verici olan\u0131 \u201cink\u00e2r refleksi\u201d ve bunun do\u011fal sonucu olarak s\u00f6ylenmeyeni, istenmeyeni \u00e7arp\u0131tma tavr\u0131.<\/p>\n

\u0130ki c\u00fcmlelik a\u00e7\u0131klama da zaten T\u00fcrkiye ad\u0131na de\u011fil, \u201ckendi pay\u0131ma\u201d diyerek \u201cink\u00e2r\u0131 reddediyorum\u201d demiyor mu?<\/p>\n

Bir de kamuoyunda ad\u0131 iyi-k\u00f6t\u00fc bilinen ayd\u0131nlar\u0131n gelinen noktada art\u0131k pek ikna edici olmayan tav\u0131rlar\u0131 s\u00f6z konusu. Bunlar\u0131n temel itiraz\u0131 \u201c\u00f6z\u00fcr diliyorum\u201d \u015feklindeki iki s\u00f6zc\u00fc\u011fe. Baz\u0131lar\u0131, e\u011fer s\u00f6z konusu bildiri \u201cErmeni karde\u015flerimin duygular\u0131 ve ac\u0131lar\u0131n\u0131 payla\u015f\u0131yorum\u201d diye bitse imza atacak olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlar.<\/p>\n

Bu, ge\u00e7en hafta kabul edilebilir bir tav\u0131rd\u0131. Bir hafta i\u00e7inde ya\u015fananlar, \u00f6ylesine bir \u201cdinamik\u201d olu\u015fturdu ki, \u201c\u00f6z\u00fcr diliyorum\u201d s\u00f6zc\u00fcklerine ili\u015fkin yazd\u0131klar\u0131 ve s\u00f6yledikleri \u201ckmtrs\u015fvytlmnszplmnvjz\u201d filan gibi okunuyor ve kula\u011fa \u00f6yle geliyor.<\/p>\n

\u201cKmtrs\u015fvytlmnszplmnvjz\u201dden pek anlam \u00e7\u0131km\u0131yor.<\/p>\n

Anla\u015f\u0131lm\u0131yor yani…<\/p>\n

Radikal \/ 23.12.08<\/strong><\/em><\/p><\/p>\n

\n
\n \n
\n \n \"Happy\"\n <\/a>\n
\n Happy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sad\"\n <\/a>\n
\n Sad <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Excited\"\n <\/a>\n
\n Excited <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sleepy\"\n <\/a>\n
\n Sleepy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Angry\"\n <\/a>\n
Angry<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n \n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Surprise\"\n <\/a>\n
Surprise<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n <\/div>\n <\/div>\n\n \n
Tweet<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130lkokuldan sonra beni g\u00f6t\u00fcr\u00fcp Kayseri\u2019ye b\u0131rakt\u0131lar. Daha do\u011frusu, Kayseri\u2019den g\u00fcnde bir-iki sefer kalkan bir otob\u00fcsle ula\u015f\u0131lan bir da\u011f ba\u015f\u0131na,Talas ad\u0131ndaki beldenin en tepesindeki bir yat\u0131l\u0131 okula yerle\u015ftirdiler. S\u0131n\u0131f ve okul arkada\u015flar\u0131m aras\u0131nda Ermeniler de vard\u0131. Hatta o y\u0131llarda Kayseri\u2019de T\u00fcrkiye\u2019nin iki cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n Turgut \u00d6zal ve Abdullah G\u00fcl- mezun oldu\u011fu lisenin hemen arkas\u0131nda ad\u0131 Ermeni mahallesi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-1379","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tuerkiye-basn"],"blocksy_meta":[],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1379","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1379"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1379\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1379"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1379"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1379"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}