{"id":1352,"date":"2008-12-15T13:06:37","date_gmt":"2008-12-15T12:06:37","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.mehmetcanyuece.com\/2008\/12\/15\/bizi-askeri-harcama-fakirlestiriyor\/"},"modified":"2008-12-15T13:06:37","modified_gmt":"2008-12-15T12:06:37","slug":"bizi-askeri-harcama-fakirlestiriyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/bizi-askeri-harcama-fakirlestiriyor\/","title":{"rendered":"\u201cBizi asker\u00ee harcama fakirle\u015ftiriyor\u201d"},"content":{"rendered":"<div class='booster-block booster-read-block'>\n                <div class=\"twp-read-time\">\n                \t<i class=\"booster-icon twp-clock\"><\/i> <span>Read Time:<\/span>10 Minute, 53 Second                <\/div>\n\n            <\/div><div>Seyfettin G\u00fcrsel: \u201cBizi asker\u00ee harcama fakirle\u015ftiriyor\u201d<\/div>\n<div>Ne\u015fe D\u00fczel &#8211; 15.12.2008<\/div>\n<div>   <span style=\"white-space: pre\" class=\"Apple-tab-span\">\t\t<\/span> <\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u201cEkonominin krizden \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 \u00fc\u00e7 siyasi sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne ba\u011fl\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc para Ege, K\u0131br\u0131s ve K\u00fcrt sorunu i\u00e7in savunmaya gidiyor. Bu \u00fc\u00e7 sorun \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcrse savunma harcamalar\u0131 azal\u0131r.\u201d <\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u201cSiyasi reform yap\u0131lmad\u0131k\u00e7a ekonomik reforma para kalmayacak. Ekonomi b\u00fcy\u00fcyemeyecek. B\u00fcy\u00fcmeyince i\u015fsizlik bitmeyecek. Bu T\u00fcrkiye\u2019yi \u00e7\u00fcr\u00fctecek. AKP savunma harcamalar\u0131n\u0131 k\u0131ss\u0131n.\u201d <\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u201cAKP siyasi reformlar\u0131n yap\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in orduyla uzla\u015ft\u0131. T\u00fcrkiye yol ay\u0131r\u0131m\u0131na gidiyor. Bir yanda AB ve demokratikle\u015fmi\u015f T\u00fcrkiye, di\u011fer yanda da Asyala\u015fm\u0131\u015f otoriter T\u00fcrkiye var.\u201d <\/div>\n<div><\/div>\n<div>*** <\/div>\n<div><\/div>\n<div>NEDEN? SEYFETT\u0130N G\u00dcRSEL <\/div>\n<div>D\u00fcnya ciddi bir ekonomik kriz ya\u015f\u0131yor. Ba\u015fbakan Tayyip Erdo\u011fan her ne kadar bu k\u00fcresel krizin bize \u201cte\u011fet ge\u00e7ece\u011fini\u201d s\u00f6ylese de pek \u00f6yle olmad\u0131. D\u00fcnyadaki di\u011fer \u00fclkeler gibi T\u00fcrkiye de krizi derinden hissetmeye ba\u015flad\u0131. Vatanda\u015f\u0131n t\u00fcketimi b\u0131\u00e7ak gibi kesildi, ihracat d\u00fc\u015ft\u00fc, yat\u0131r\u0131mlar durdu, i\u015ften \u00e7\u0131karmalar h\u0131zland\u0131, herkesi i\u015fsiz kal\u0131r\u0131m korkusu sard\u0131. Bu krizle birlikte b\u00fct\u00fcn \u00fclkeler yeni mali politikalar haz\u0131rlarken, T\u00fcrkiye\u2019nin de krize kar\u015f\u0131 yeni \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretmesi gerekiyor. \u015eu s\u0131ralar IMF, T\u00fcrkiye\u2019yle yeni bir anla\u015fma yapmak i\u00e7in \u015fartlar ileri s\u00fcr\u00fcyor. IMF ile anla\u015fmal\u0131 m\u0131y\u0131z? Onun \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri i\u015fleri daha m\u0131 iyi yoksa daha m\u0131 k\u00f6t\u00fc yapar? T\u00fcrkiye\u2019nin en ac\u0131t\u0131c\u0131 ekonomik sorunu i\u015fsizlik, ne olacak? Artan i\u015fsizli\u011fe bir \u00e7are bulunabilir mi? \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131l ekonomide neler ya\u015fanacak? D\u00fcnyada bu kriz ne zaman biter? T\u00fcrkiye\u2019de kriz d\u00fcnyadaki krizle birlikte mi bitecek? T\u00fcrkiye bu krizden siyasi olarak nas\u0131l etkilenecek, hangi siyasi sonu\u00e7lar ya\u015fanacak? B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 Bah\u00e7e\u015fehir \u00dcniversitesi \u00f6\u011fretim \u00fcyesi, ekonomi profes\u00f6r\u00fc Seyfettin G\u00fcrsel\u2019e sorduk. Prof. G\u00fcrsel\u2019in hem iyi hem de k\u00f6t\u00fc haberleri oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fck. <\/div>\n<div><\/div>\n<div>*** <\/div>\n<div><\/div>\n<div>NE\u015eE D\u00dcZEL: Biz s\u0131k s\u0131k ekonomik kriz ya\u015famaya al\u0131\u015fk\u0131n bir \u00fclkeyiz. \u015eimdi gene kriz var. Ama bu kez kriz bizden kaynaklanmad\u0131. D\u00fcnya krize girdi ve biz de ondan etkilendik. Hangisi daha tehlikeli? Kendi krizini ya\u015famak m\u0131 yoksa ba\u015fkalar\u0131n\u0131n krizinin etkisinde kalmak m\u0131? <\/div>\n<div><\/div>\n<div>SEYFETT\u0130N G\u00dcRSEL: Kendi krizini ya\u015famak daha tehlikeli. T\u00fcrkiye ekonomisi 2001\u2019de kendi krizini ya\u015fad\u0131. Bug\u00fcnk\u00fc ise d\u0131\u015far\u0131dan geldi. Bug\u00fcn ya\u015fanan k\u00fcresel krizin boyutlar\u0131 2001\u2019deki kadar vahim olmayacak. T\u00fcrkiye ekonomisi 2001\u2019deki kadar k\u00fc\u00e7\u00fclmeyecek. D\u00f6viz kurundaki art\u0131\u015f 2001\u2019deki gibi olmayacak. IMF\u2019yle anla\u015fma yap\u0131l\u0131rsa ekonomi kontrol alt\u0131nda tutulacak. Ama \u015fu da var tabii. Biz 2001\u2019de krizden h\u0131zl\u0131 \u00e7\u0131kabilmi\u015ftik. <\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u015eimdi ekonomik krizden \u00e7abuk \u00e7\u0131kamayacak m\u0131y\u0131z? <\/div>\n<div><\/div>\n<div>Bu krizden \u00e7\u0131kmak daha uzun zaman alabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc 2001\u2019de biz o b\u00fcy\u00fck krizi ya\u015farken d\u00fcnyada kriz yoktu. \u015eimdi ise d\u00fcnyada \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir kriz var. Ayr\u0131ca bu k\u00fcresel kriz bizi T\u00fcrkiye\u2019de i\u015fler harika giderken vurmad\u0131. T\u00fcrkiye\u2019de sorunlar zaten birikmi\u015fti. D\u00fcnyadaki krizden \u00e7ok \u00f6nce bizim ekonomi d\u00fc\u015f\u00fck b\u00fcy\u00fcme i\u00e7ine girmi\u015fti. Ama gene de bug\u00fcnk\u00fc ekonomik kriz siyasi sonu\u00e7lar a\u00e7\u0131s\u0131ndan 2001\u2019e g\u00f6re farkl\u0131 sonu\u00e7lar yaratacak. <\/div>\n<div><\/div>\n<div>2001 krizinde ya\u015fanmam\u0131\u015f hangi siyasi sonu\u00e7lar ya\u015fanacak? <\/div>\n<div><\/div>\n<div>AKP H\u00fck\u00fcmeti\u2019nin kendisini savunabilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan krizin d\u0131\u015far\u0131da \u00e7\u0131km\u0131\u015f olmas\u0131 \u00f6nemli. D\u0131\u015far\u0131dan kaynaklanan bir kriz, i\u00e7eride \u00e7\u0131kan bir krizden daha az etkiler siyasi iktidar\u0131. E\u011fer bug\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ekonomik kriz b\u00fct\u00fcn\u00fcyle AKP\u2019nin yanl\u0131\u015f politikalar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olsayd\u0131, se\u00e7men AKP\u2019yi tasfiye ederdi. 2001 krizini hat\u0131rlay\u0131n. O d\u00f6nemin koalisyon h\u00fck\u00fcmetinin ortaklar\u0131ndan DSP ve ANAP 2002 se\u00e7imlerinde yok oldular. MHP ise h\u00e2l\u00e2 o krizin sorumlulu\u011funu ta\u015f\u0131yor. <\/div>\n<div><\/div>\n<div>Ba\u015fbakan, \u201cbu kriz bize te\u011fet ge\u00e7ecek\u201d dedi. Te\u011fet ge\u00e7ecek mi ger\u00e7ekten? Yoksa biz bu krizi ciddi bi\u00e7imde hissedecek miyiz? <\/div>\n<div><\/div>\n<div>Bu krizin bize te\u011fet ge\u00e7meyece\u011fi art\u0131k \u00e7ok a\u00e7\u0131k. Zaten Ba\u015fbakan da \u201cbize bir \u015fey olmaz\u201d noktas\u0131ndan \u201cbize biraz bir \u015fey olur\u201d noktas\u0131na geldi. \u201cBiz bu krizi en hafif atlatan \u00fclke olaca\u011f\u0131z\u201d diyor \u015fimdi. Bu da do\u011fru de\u011fil. Biz bu krizi hafif atlatmayaca\u011f\u0131z. Mesela \u00c7in ve Hindistan bu krizi bizden \u00e7ok daha hafif atlatacak. \u00c7in y\u00fczde 6 b\u00fcy\u00fcyecek. Biz 2009\u2019un ilk yar\u0131s\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fclece\u011fiz. <\/div>\n<div><\/div>\n<div>Ba\u015fbakan\u0131n g\u00fcvenli konu\u015fmas\u0131n\u0131n nedenleri var asl\u0131nda. B\u00fct\u00e7emizde fazla a\u00e7\u0131k yok. Bankalar\u0131m\u0131z\u0131n sermayesi sa\u011flam. Bor\u00e7 y\u00fck\u00fcm\u00fcz d\u00fc\u015f\u00fck. Bu olumlu \u015fartlar krizi hafif atlatmam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olmaz m\u0131? <\/div>\n<div><\/div>\n<div>Yard\u0131mc\u0131 olmaz. Baz\u0131 iktisat\u00e7\u0131lar, ABD ve AB \u00fclkeleri piyasalarda durgunlu\u011fu gidermek i\u00e7in kamu harcamalar\u0131n\u0131 artt\u0131r\u0131yorlar. \u201cNeden biz de b\u00f6yle Keynes\u00e7i politikalar uygulam\u0131yoruz?\u201d diye bast\u0131r\u0131yorlar. Ben buna kar\u015f\u0131y\u0131m. E\u011fer b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00fczde 3-4\u2019lere \u00e7\u0131kar\u0131rsak T\u00fcrkiye\u2019nin borcu tekrar b\u00fcy\u00fcyebilir. O zaman da d\u00f6viz kuru daha da h\u0131zl\u0131 artar ve enflasyon y\u00fckselir. Sonu\u00e7ta, ekonomide durgunlu\u011fu s\u0131n\u0131rlayaca\u011f\u0131m derken ekonomideki krizi daha da derinle\u015ftirirsiniz. IMF bunun fark\u0131nda! <\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u015eu anda IMF ile g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyoruz. Ba\u015fbakan \u201c\u00fcm\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc s\u0131kt\u0131rmay\u0131z\u201d diyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc IMF harcamalar\u0131 azaltmak istiyor. Anla\u015f\u0131rsak 20 milyar dolar para alaca\u011f\u0131z. Sizce IMF ile anla\u015fmal\u0131 m\u0131y\u0131z? <\/div>\n<div><\/div>\n<div>Ba\u015fbakan IMF\u2019yi, T\u00fcrkiye\u2019nin d\u00fc\u015fman\u0131 melun bir te\u015fkilat gibi g\u00f6sterdi. Oysa AKP iktidara geldi\u011finden beri ekonomiyi IMF\u2019yle beraber y\u00f6netti. Bu \u00fclkenin ekonomisi alt\u0131 y\u0131ld\u0131r IMF anla\u015fmas\u0131 alt\u0131nda. Ne oldu da birden bire IMF senin \u00fcm\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u0131kar hale geldi? Bu kabul edilebilir bir s\u00f6ylem de\u011fil. H\u00fck\u00fcmet IMF\u2019yle anla\u015fmak zorunda. <\/div>\n<div><\/div>\n<div>Niye? <\/div>\n<div><\/div>\n<div>T\u00fcrkiye\u2019nin 2009 y\u0131l\u0131nda 50 milyar dolarl\u0131k finansmana ihtiyac\u0131 var. 20 milyar dolar\u0131 IMF\u2019den gelecek. Kalan 30 milyar dolar\u0131 d\u00fcnyada bulman\u0131n yolu da IMF\u2019yle anla\u015fmaktan ge\u00e7iyor. Anla\u015fmaman\u0131n bedeli b\u00fcy\u00fck olur. D\u00f6viz kurlar\u0131 \u00e7ok artar, hem de ekonomi \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcr. K\u00fcresel krizin T\u00fcrkiye\u2019yi etkileyece\u011fi ba\u015ftan beri belliydi. Ger\u00e7i T\u00fcrkiye ekonomisi, 2006 may\u0131s\u0131ndan beri d\u00fc\u015f\u00fck b\u00fcy\u00fcme s\u00fcrecine girmi\u015fti, i\u015fsizlik artmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131 ama k\u00fcresel krizle birlikte durum daha da k\u00f6t\u00fcle\u015fti. <\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u015eu anda ekonomi krizde mi? <\/div>\n<div><\/div>\n<div>Krizde tabii. H\u00fck\u00fcmet k\u00fcresel krizi hafife almakla hata etti. IMF\u2019yle anla\u015fmakta ve \u00f6nlemler almakta \u00e7ok gecikti. Bug\u00fcn y\u0131l\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyre\u011fiyle ilgili rakamlar a\u00e7\u0131klanacak. 2008\u2019in haziran-temmuz ve a\u011fustos d\u00f6nemiyle ilgili \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck bir b\u00fcy\u00fcme rakam\u0131 \u00e7\u0131kacak. 2009\u2019un ikinci yar\u0131s\u0131na kadar da ekonomi k\u00fc\u00e7\u00fclecek. Bu, T\u00fcrkiye ekonomisi durgunlu\u011fa, resesyona girdi demektir. <\/div>\n<div><\/div>\n<div>Amerika ve AB \u00fclkeleri kamu harcamalar\u0131n\u0131 artt\u0131rarak krizi atlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken IMF\u2019nin bize \u201charcamalar\u0131 durdurun\u201d demesi do\u011fru mu? <\/div>\n<div><\/div>\n<div>Do\u011fru. \u00c7\u00fcnk\u00fc geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin ekonomileriyle T\u00fcrkiye\u2019yi kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmamak laz\u0131m. Onlar uzun y\u0131llard\u0131r fiyat istikrar\u0131 ya\u015f\u0131yor. Enflasyon tehdidi yok onlarda. Aksine \u015fu anda Amerika\u2019da ve AB \u00fclkelerinde fiyat d\u00fczeyinin eksiye d\u00fc\u015fmesi yani \u2018deflasyon\u2019 tehlikesi var. Bizde ise enflasyonun daha da artmas\u0131 tehlikesi var. Amerika ve AB \u00fclkeleri para politikalar\u0131n\u0131 i\u015fte bu \u015fartlarda gev\u015fetebildiler, y\u00fcksek b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6ze alabildiler ama enflasyonu y\u00fczde 11 olan T\u00fcrkiye bunu g\u00f6ze alamaz. <\/div>\n<div><\/div>\n<div>Al\u0131rsa ne olur? <\/div>\n<div><\/div>\n<div>O zaman enflasyonda ipin ucunu ka\u00e7\u0131r\u0131r\u0131z, 1990\u2019lara geri d\u00f6neriz. Enflasyonla m\u00fccadelede havlu atar\u0131z. T\u00fcrkiye enflasyonla m\u00fccadeleden vazge\u00e7emez. H\u00fck\u00fcmetin IMF\u2019yle anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 da bu noktada ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor zaten. <\/div>\n<div><\/div>\n<div>Anla\u015fmazl\u0131k tam olarak hangi konuda \u00e7\u0131k\u0131yor? <\/div>\n<div><\/div>\n<div>IMF, H\u00fck\u00fcmet\u2019e, \u201csenin y\u00fczde 4\u2019l\u00fck b\u00fcy\u00fcmeye g\u00f6re yapt\u0131\u011f\u0131n 2009 b\u00fct\u00e7esi ger\u00e7ek\u00e7i de\u011fil. Vergi gelirlerin ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tm\u0131yor. B\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha da art\u0131rmamak i\u00e7in harcamalar\u0131n\u0131 k\u0131s\u201d diyor. <\/div>\n<div><\/div>\n<div>IMF hangi kamu harcamalar\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131lmas\u0131n\u0131 istiyor? <\/div>\n<div><\/div>\n<div>H\u00fck\u00fcmet\u2019e, \u201cNereden k\u0131saca\u011f\u0131na da sen karar ver\u201d diyor. Nereden k\u0131s\u0131nt\u0131 yap\u0131laca\u011f\u0131, IMF\u2019nin sorunu de\u011fil ki. AKP H\u00fck\u00fcmeti k\u0131sabiliyorsa, savunma harcamalar\u0131ndan k\u0131ss\u0131n. K\u0131sabiliyor mu? K\u0131sam\u0131yor. F\u0131nd\u0131k paras\u0131ndan k\u0131ss\u0131n. Onu da k\u0131sm\u0131yor. Kamu harcamalar\u0131nda toplam 10 milyar YTL\u2019lik bir k\u0131s\u0131nt\u0131ya gidilecek. Bu k\u0131s\u0131nt\u0131ya da \u00fcm\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc s\u0131kmak diye bak\u0131lamaz. <\/div>\n<div><\/div>\n<div>IMF\u2019nin dedi\u011fini yaparsak harcamalar kontrol alt\u0131na girecek ama i\u015fsizlik patlayacak. \u0130\u015fsizlik sorununu IMF re\u00e7etelerini uygulayarak a\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn olabilir mi? <\/div>\n<div><\/div>\n<div>Hay\u0131r olamaz. Ama i\u015fsizlik sorununu da kriz d\u00f6neminde \u00e7\u00f6zemezsiniz. T\u00fcrkiye\u2019de i\u015fsizlik art\u0131yor ve artmaya devam edecek. T\u00fcrkiye\u2019nin i\u015fsizlik sorunu 2009 y\u0131l\u0131nda patlayacak. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131l T\u00fcrkiye ekonomisi en iyi ihtimalle y\u00fczde iki b\u00fcy\u00fcyecek. 2009\u2019un ilk yar\u0131s\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fclme, ikinci yar\u0131s\u0131nda da \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck bir pozitif b\u00fcy\u00fcme olacak. Bu ko\u015fullarda i\u015fsizlik y\u00fczde 16\u2019ya s\u0131\u00e7rayacak ve tarih\u00ee bir rekor k\u0131racak. <\/div>\n<div><\/div>\n<div>Bug\u00fcn i\u015fsiz say\u0131s\u0131 nedir? <\/div>\n<div><\/div>\n<div>2007\u2019de tar\u0131m d\u0131\u015f\u0131 i\u015fsiz say\u0131s\u0131 2 milyon 300 bin dolay\u0131ndayd\u0131. Bu, y\u00fczde 12,6\u2019l\u0131k bir i\u015fsizlik oran\u0131 demekti. Hen\u00fcz resmen a\u00e7\u0131klanmad\u0131 ama, benim hesaplamalar\u0131ma g\u00f6re, 2008\u2019de bu oran y\u00fczde 13 oldu. Yani tar\u0131m d\u0131\u015f\u0131 i\u015fsiz say\u0131s\u0131 200 bin civar\u0131nda artarak iki bu\u00e7uk milyona ula\u015ft\u0131. Bu ciddi bir art\u0131\u015ft\u0131r. Ve bu, 2002 y\u0131l\u0131ndan beri i\u015fsizlikte ya\u015fanan ilk art\u0131\u015ft\u0131r. \u00dcstelik art\u0131\u015f 2009\u2019da da s\u00fcrecek. Tar\u0131m kesiminde i\u015fsizli\u011fin art\u0131k yok denecek kadar az oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse, verdi\u011fim rakamlar T\u00fcrkiye\u2019nin toplam i\u015fsizlik rakamlar\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye ekonomisi 2009\u2019da y\u00fczde 1-2 b\u00fcy\u00fcse bile, i\u015fsiz say\u0131s\u0131 500 bin daha artacak ve \u00fc\u00e7 milyona f\u0131rlayacak. <\/div>\n<div><\/div>\n<div>Hangisine \u00f6ncelik vermeliyiz, krizi \u00f6nlemek i\u00e7in yat\u0131r\u0131mlar\u0131 durdurmaya m\u0131 yoksa i\u015fsizli\u011fe mi? <\/div>\n<div><\/div>\n<div>T\u00fcrkiye\u2019de tar\u0131m d\u0131\u015f\u0131 i\u015fg\u00fcc\u00fc her y\u0131l 500 binin \u00fczerinde art\u0131yor. Bunlar\u0131 istihdam edebilmek i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019nin her y\u0131l y\u00fczde 6 b\u00fcy\u00fcmesi gerekiyor ama&#8230; T\u00fcrkiye\u2019nin 2009\u2019u y\u00fczde 1-2 civar\u0131nda pozitif bir b\u00fcy\u00fcmeyle atlatmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak laz\u0131m. Bu, i\u015fsizli\u011fin artt\u0131\u011f\u0131 bir ekonomidir ama daha beteri de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr&#8230; E\u011fer hata yap\u0131l\u0131rsa ekonomi eksi iki k\u00fc\u00e7\u00fclebilir ve i\u015fsiz say\u0131s\u0131na bir milyon daha eklenebilir. <\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u0130\u015fsizlik zaten \u00e7ok fazla. \u0130\u015fsiz oran\u0131n\u0131n artmas\u0131 T\u00fcrkiye\u2019yi nas\u0131l etkiler? <\/div>\n<div><\/div>\n<div>Patlayan i\u015fsizlik \u00f6zellikle AKP iktidar\u0131n\u0131 y\u0131pratacak. AKP\u2019nin durumu kendi lehine \u00e7evirebilmesi i\u00e7in 2009\u2019un ikinci yar\u0131s\u0131ndan itibaren ekonomik ve siyasi reformlar\u0131 h\u0131zla yapmas\u0131, kamu harcamalar\u0131n\u0131n bile\u015fimini mutlaka de\u011fi\u015ftirmesi gerekiyor. Kamu harcamalar\u0131yla ilgili yeni bir ara\u015ft\u0131rma yapt\u0131k. <\/div>\n<div><\/div>\n<div>Sonu\u00e7 ne \u00e7\u0131kt\u0131? <\/div>\n<div><\/div>\n<div>Bu ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, T\u00fcrkiye, \u0130ngiltere ve Yunanistan\u2019la birlikte Avrupa\u2019da g\u00f6reli olarak en y\u00fcksek savunma harcamas\u0131 olan \u00fc\u00e7 \u00fclkeden biri. E\u011fer AB\u2019yle T\u00fcrkiye\u2019ye \u00fcyelik perspektifi verilmesi konusunda bir b\u00fcy\u00fck anla\u015fma yap\u0131l\u0131r da, Yunanistan\u2019la Ege ve K\u0131br\u0131s sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcrse&#8230; \u0130\u00e7eride de K\u00fcrt sorunuyla ilgili \u00e7at\u0131\u015fmalar biter ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 s\u00fcrece girilirse&#8230; Zaten savunma harcamalar\u0131 do\u011fal olarak azal\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc, hem K\u0131br\u0131s\u2019ta art\u0131k 40 bin askeri beslemeyeceksiniz, hem Ege ordusu diye bir orduya art\u0131k ihtiyac\u0131n\u0131z kalmayacak hem de eskisi kadar silah, u\u00e7ak, tank almayacaks\u0131n\u0131z demektir. Asl\u0131nda&#8230; <\/div>\n<div><\/div>\n<div>Evet&#8230; <\/div>\n<div><\/div>\n<div>Asl\u0131nda T\u00fcrkiye ekonomisinin \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bu \u00fc\u00e7 siyasi sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne ba\u011fl\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc en b\u00fcy\u00fck para savunmaya gidiyor. Bu sorunlarda bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 s\u00fcrece girilirse, savunma harcamalar\u0131 azal\u0131r. Unutmay\u0131n, T\u00fcrkiye\u2019de ekonomi ancak altyap\u0131, e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k gibi yap\u0131sal ekonomik reformlar yap\u0131l\u0131rsa b\u00fcy\u00fcr. Can ac\u0131t\u0131c\u0131 i\u015fsizlik sorunu da ancak ve ancak ekonomi b\u00fcy\u00fcrse \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr. <\/div>\n<div><\/div>\n<div>AKP bu siyasi sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmek istiyor mu sizce? <\/div>\n<div><\/div>\n<div>Bence AKP \u00f6zellikle kapatma davas\u0131ndan sonra orduyla uzla\u015ft\u0131. Demokratik ve siyasi reformlar\u0131n yap\u0131lmamas\u0131nda uzla\u015ft\u0131. B\u00f6ylece sivil bir anayasa haz\u0131rlanmayacak, K\u00fcrt sorununda bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir siyasalla\u015fman\u0131n \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131lmayacak, silahlar susmayacak, laiklikte \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc a\u00e7\u0131l\u0131m yap\u0131lmayacak. AKP\u2019nin kapat\u0131lmamas\u0131 ve iktidar\u0131n\u0131n s\u00fcrmesi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda orduyla bu konularda uzla\u015f\u0131ld\u0131. Ama bu uzla\u015fma sadece T\u00fcrkiye\u2019nin de\u011fil AKP\u2019nin de aleyhine i\u015fleyecek.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Orduyla uzla\u015fma niye AKP\u2019nin aleyhine olacak? <\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u00c7\u00fcnk\u00fc ekonomik ve siyasi reformlar yap\u0131lmad\u0131k\u00e7a T\u00fcrkiye b\u00fcy\u00fcyemeyecek. B\u00fcy\u00fcyemeyince de i\u015fsizlik sorunuyla ba\u015f edemeyecek. Bu durum T\u00fcrkiye\u2019yi \u00e7\u00fcr\u00fctecek. Birka\u00e7 y\u0131l s\u00fcrecek olan istikrars\u0131zl\u0131k ve \u00e7alkant\u0131dan sonra T\u00fcrkiye bir yol ay\u0131r\u0131m\u0131na gelecek. Ya tekrar bir hamle yap\u0131p AB yolunda ilerleyecek. <\/div>\n<div><\/div>\n<div>Ya da ne yapacak? <\/div>\n<div><\/div>\n<div>Ya da i\u00e7ine kapan\u0131p, demokrasiden vazge\u00e7ecek ve milliyet\u00e7i-otoriter bir rejimle y\u00f6netilecek. \u0130\u015fte bug\u00fcn ya\u015fanan ekonomik kriz T\u00fcrkiye\u2019nin yol ay\u0131r\u0131m\u0131na gelmesini h\u0131zland\u0131r\u0131yor. Bir yanda AB ve demokratikle\u015fmi\u015f T\u00fcrkiye, di\u011fer yanda da Asyala\u015fm\u0131\u015f otoriter T\u00fcrkiye var. AB\u2019den kopan bir T\u00fcrkiye\u2019nin kom\u015fular\u0131yla ili\u015fkisi kavgal\u0131 olaca\u011f\u0131 i\u00e7in, savunma harcamalar\u0131 daha da artacak ve insanlar daha da yoksulla\u015facak. Milliyet\u00e7ilerin, ulusalc\u0131lar\u0131n istedi\u011fi otoriter devletin getirece\u011fi ekonomi budur. <\/div>\n<div><\/div>\n<div>AKP orduyla anla\u015farak otoriter yolu mu se\u00e7ti sizce? <\/div>\n<div><\/div>\n<div>Bu b\u00fcy\u00fck uzla\u015fma T\u00fcrkiye\u2019yi otoriter yola sokabilir. AKP\u2019nin amac\u0131n\u0131n bu oldu\u011funu sanm\u0131yorum ama bu yol AKP\u2019yi \u00e7i\u011fner ge\u00e7er. <\/div>\n<div><\/div>\n<div>CHP\u2019nin \u00e7ar\u015faf a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n AKP\u2019nin orduyla uzla\u015fmas\u0131yla bir ilgisi var m\u0131 sizce? AKP\u2019den bo\u015falan yeri CHP mi doldurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor? <\/div>\n<div><\/div>\n<div>CHP\u2019nin kendine bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu bulmas\u0131 laz\u0131m. Ya y\u00fczde 20\u2019lik dar alan\u0131na s\u0131k\u0131\u015fmay\u0131 kabullenecek. Ya da AKP\u2019nin zay\u0131flamas\u0131n\u0131 f\u0131rsat bilerek, AB\u2019yi destekleyen ve reform isteyen kesimlere a\u00e7\u0131l\u0131m yapacak. E\u011fer CHP bu a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 kendi a\u015f\u0131r\u0131 laik ve Kemalist taban\u0131n\u0131 h\u0131rpalamadan yaparsa, oyunu y\u00fczde 30\u2019lara ta\u015f\u0131yabilir. CHP b\u00f6yle bir strateji mi izlemeye karar verdi, yoksa yerel se\u00e7imlerde oyu \u00e7ok fazla d\u00fc\u015fmesin diye mi bir se\u00e7im takti\u011fi uyguluyor hen\u00fcz net de\u011fil. Ama biliyorsunuz CHP bug\u00fcn yeni bir program arifesinde. Bu programdan neler \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rece\u011fiz. <\/div>\n<div><\/div>\n<div>Tekrar \u00e7ok \u00f6nemli bir sorun olan i\u015fsizli\u011fe d\u00f6nersek&#8230; \u0130\u015fsiz say\u0131s\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7 milyona \u00e7\u0131kmas\u0131 \u00fclkede sosyal \u00e7alkant\u0131lar yarat\u0131r m\u0131? <\/div>\n<div><\/div>\n<div>T\u00fcrkiye\u2019de sosyal patlama ya\u015fanmaz. Ama bunun siyasi sonu\u00e7lar\u0131 olur, AKP oy kaybeder. E\u011fer muhalefet alternatif olabilseydi AKP\u2019nin \u00fc\u00e7 bu\u00e7uk ay sonraki yerel se\u00e7imlerde de oyu \u00e7ok d\u00fc\u015febilirdi ama CHP h\u00e2l\u00e2 ciddi bir alternatif program ortaya koyamad\u0131. Krizle ilgili al\u0131nmas\u0131 gereken hi\u00e7bir \u00f6nlem s\u00f6ylemedi. B\u00f6yle bir ekonomik kriz d\u00f6neminde se\u00e7ime gidiliyor ve muhalefetin ekonomiyle ilgili \u00f6nerisi yok. \u00c7ar\u015faf a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 yapmak i\u015fsizlerin karn\u0131n\u0131 doyurmaz ki&#8230; CHP ekonomik krizle ilgili \u00f6neriler getirmek ve T\u00fcrkiye\u2019yi y\u00f6netebilece\u011fine dair halk\u0131 ikna etmek zorunda. Sadece IMF\u2019yle anla\u015fma yap\u0131lmas\u0131n\u0131 ele\u015ftirmekle olmaz. <\/div>\n<div><\/div>\n<div>IMF ile anla\u015fma yap\u0131lmas\u0131 halinde 20 milyar dolar gelecek. H\u00fck\u00fcmet, bu 20 milyar dolar\u0131 nas\u0131l kullanmal\u0131, nereye harcamal\u0131 bu paray\u0131? <\/div>\n<div><\/div>\n<div>Bu para d\u00f6viz kurlar\u0131n\u0131n kontrol\u00fc i\u00e7in kullan\u0131lmal\u0131. \u00d6zel sekt\u00f6r\u00fcn borcuna kullan\u0131lmamal\u0131. <\/div>\n<div><\/div>\n<div>Bizde \u015firketler \u00e7ok bor\u00e7lu. T\u00fcrkiye\u2019nin 267 milyar dolarl\u0131k d\u0131\u015f bor\u00e7lar\u0131n\u0131n 190 milyar dolar\u0131 \u00f6zel sekt\u00f6re ait. \u00d6zel sekt\u00f6r neye g\u00fcvenerek bu kadar a\u011f\u0131r y\u00fck\u00fcn alt\u0131na girdi? <\/div>\n<div><\/div>\n<div>Bu borcun \u00f6nemli b\u00f6l\u00fcm\u00fc belki patronlar\u0131n kendi paralar\u0131. Bu patronlar, yurtd\u0131\u015f\u0131nda tuttuklar\u0131 paralar\u0131 ve d\u00f6viz mevduatlar\u0131n\u0131 teminat olarak g\u00f6sterip d\u0131\u015far\u0131dan kredi al\u0131yorlar. <\/div>\n<div><\/div>\n<div>Bizim \u00f6zel sekt\u00f6r kendi kendine mi bor\u00e7land\u0131 yani? <\/div>\n<div><\/div>\n<div>B\u00fct\u00fcn bor\u00e7lar \u00f6yle de\u011fil tabii. Ama T\u00fcrk kapitalizminin de en b\u00fcy\u00fck \u00f6zelli\u011fi budur. Bizde firmalar yoksuldur, patronlar zengindir. \u00c7\u00fcnk\u00fc patronlar firmalar\u0131n\u0131 soyarlar. Sonra da hortumlad\u0131klar\u0131 paralar\u0131 kendi firmalar\u0131na bor\u00e7 verirler. Hatta T\u00fcrkiye ko\u015fullar\u0131nda hileli iflas bile yapabilirsiniz, firmay\u0131 bat\u0131rabilirsiniz. Sonra tekrar kendi paran\u0131zla yeni bir i\u015f kurars\u0131n\u0131z. \u015eimdi bu t\u00fcr i\u015fadamlar\u0131n\u0131n esas derdi, kriz bahanesiyle devletten destek almak. <\/div>\n<div><\/div>\n<div>D\u00fcnya bu krizden ne kadar zamanda \u00e7\u0131kabilir sizce?<\/div>\n<div><\/div>\n<div>2010\u2019da \u00e7\u0131km\u0131\u015f olur. T\u00fcrkiye de d\u00fcnyadaki geli\u015fmeye ba\u011fl\u0131 olarak 2010\u2019da krizden \u00e7\u0131kar. Zaten uluslararas\u0131 kurulu\u015flar 2009\u2019un ikinci yar\u0131s\u0131ndan itibaren k\u00fcresel krizden \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n ba\u015flayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlar. A\u00e7\u0131lan ekonomik paketler etkisini g\u00f6sterecek ve krizden \u00e7\u0131k\u0131lacak ama Bat\u0131 ekonomilerinde hemen eski g\u00fcnlere d\u00f6n\u00fclmeyecek. Y\u00fcksek b\u00fcy\u00fcme oranlar\u0131 art\u0131k hayal oldu. D\u00fcnya ekonomisi uzun bir d\u00f6nem yava\u015f b\u00fcy\u00fcyecek. T\u00fcrkiye de bu zor d\u00f6nemden pay\u0131n\u0131 alacak. \u0130nsanlar bug\u00fcnk\u00fc k\u00fcresel krizden korkmakta \u00e7ok hakl\u0131lar&#8230;<\/div>\n<div> <\/div>\n<div>www.taraf.com.tr <\/div>\n        <div class=\"booster-block booster-reactions-block\">\n            <div class=\"twp-reactions-icons\">\n                \n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-1\" post-id=\"1352\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/happy.svg\" alt=\"Happy\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Happy                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                        \n                                                <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-2\" post-id=\"1352\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/sad.svg\" alt=\"Sad\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Sad                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-3\" post-id=\"1352\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/excited.svg\" alt=\"Excited\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Excited                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-6\" post-id=\"1352\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/sleepy.svg\" alt=\"Sleepy\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Sleepy                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                        \n                                                <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-4\" post-id=\"1352\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/angry.svg\" alt=\"Angry\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">Angry<\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                        \n                    <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-5\" post-id=\"1352\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/surprise.svg\" alt=\"Surprise\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">Surprise<\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n            <\/div>\n        <\/div>\n\n    \n<div class=\"twitter-share\"><a href=\"https:\/\/twitter.com\/intent\/tweet?via=SerhatArarat1\" class=\"twitter-share-button\">Tweet<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Seyfettin G\u00fcrsel: \u201cBizi asker\u00ee harcama fakirle\u015ftiriyor\u201d Ne\u015fe D\u00fczel &#8211; 15.12.2008 \u201cEkonominin krizden \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 \u00fc\u00e7 siyasi sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne ba\u011fl\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc para Ege, K\u0131br\u0131s ve K\u00fcrt sorunu i\u00e7in savunmaya gidiyor. Bu \u00fc\u00e7 sorun \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcrse savunma harcamalar\u0131 azal\u0131r.\u201d \u201cSiyasi reform yap\u0131lmad\u0131k\u00e7a ekonomik reforma para kalmayacak. Ekonomi b\u00fcy\u00fcyemeyecek. B\u00fcy\u00fcmeyince i\u015fsizlik bitmeyecek. Bu T\u00fcrkiye\u2019yi \u00e7\u00fcr\u00fctecek. AKP savunma harcamalar\u0131n\u0131 k\u0131ss\u0131n.\u201d \u201cAKP [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-1352","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tuerkiye-basn"],"blocksy_meta":[],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1352","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1352"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1352\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1352"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1352"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1352"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}