{"id":1168,"date":"2008-10-28T12:37:49","date_gmt":"2008-10-28T11:37:49","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.mehmetcanyuece.com\/2008\/10\/28\/kadir-cangzbaydan-secmeler\/"},"modified":"2008-10-28T12:37:49","modified_gmt":"2008-10-28T11:37:49","slug":"kadir-cangzbaydan-secmeler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/kadir-cangzbaydan-secmeler\/","title":{"rendered":"Kadir Cang\u0131zbay’dan Se\u00e7meler"},"content":{"rendered":"
\n
\n \t<\/i> Read Time:<\/span>67 Minute, 53 Second <\/div>\n\n <\/div>

\"kadir\"A\u00c7IK G\u00d6R\u00dc\u015e II 16 MART 2008<\/p>\n

Devletin valisinin aradan 30-40 y\u0131l ge\u00e7tikten sonra “Atat\u00fcrk’\u00fcn do\u011fdu\u011fu eve bombay\u0131 ben atm\u0131\u015ft\u0131m” diye ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131, emekli bir orgeneralin “6-7 Eyl\u00fcl muhte\u015fem bir operasyon olmu\u015ftu; hedefine de ula\u015ft\u0131” dedi\u011fi bir \u00fclke. Hatta o kadar eskiye gitmeye de gerek yok: Daha yeni emekli olmu\u015f subaylar da \u00e7\u0131k\u0131p \u2018ter\u00f6r’ b\u00f6lgesinde hakimlerin-savc\u0131lar\u0131n evlerinin yak\u0131nlar\u0131nda bomba patlatt\u0131klar\u0131n\u0131, sahte \u2018ter\u00f6rist’ bask\u0131nlar\u0131 d\u00fczenlediklerini, kendi adamlar\u0131n\u0131 \u2018ter\u00f6rist’ k\u0131l\u0131\u011f\u0131na sokup yola \u00e7\u0131kartt\u0131klar\u0131n\u0131 iftiharla anlat\u0131yorlar.<\/p>\n

Ve Gabar’da, Da\u011fl\u0131ca’da onca insan \u00f6l\u00fcnce neredeyse “Allah’\u0131n emri” h\u00e2line gelen haval\u0131-karal\u0131 operasyonlar ve yine \u00f6ld\u00fcr\u00fclen y\u00fczlerce insan; \u2018\u015fehit’iyle, \u2018le\u015f’iyle. Dar\u0131s\u0131 26. operasyona, hay\u0131rl\u0131s\u0131yla; zira, televizyon b\u00fclb\u00fcl\u00fc emeklilerden biri \u015f\u00f6yle diyordu a\u00e7\u0131k\u00e7a: “En b\u00fcy\u00fck korkum PKK’n\u0131n silah b\u0131rakmas\u0131; be\u015f-alt\u0131 bin ter\u00f6risti nereye t\u0131kaca\u011f\u0131z ki; hepsini da\u011fdayken yok etmek laz\u0131m”. De\u011fil be\u015f-alt\u0131 bin, -evvelsi g\u00fcn Genelkurmaydan bir general a\u00e7\u0131klad\u0131- 35 binini yok etmi\u015fsin; ama h\u00e2l\u00e2 varlar; demek ki \u00f6ld\u00fcrmekle olmuyor.<\/p>\n

<\/p>\n

\u00d6yleyse senin niyetin bu sava\u015f\u0131 bitirmek de\u011fil; tam tersine, s\u00fcrd\u00fcrmek ve bu s\u0131n\u0131fsal bir tercih: Sava\u015f olduk\u00e7a\/s\u00fcrd\u00fck\u00e7e etkili olabilece\u011fini biliyorsun; ayr\u0131ca, Tanr\u0131’n\u0131n \u2018\u015fehitlik nasip etme’ konusunda general \u00e7ocuklar\u0131na pek c\u00f6mert davranmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da. Bu sava\u015f da zaten 12 Eyl\u00fcl rejiminin -do\u011frudan kotarmasa da- hemen b\u00fct\u00fcn \u015fartlar\u0131n\u0131 haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 bir sava\u015f: Asker\u00ee darbeye kadar PKK (Apocular), toplam mevcudu birka\u00e7 y\u00fcz\u00fc a\u015fmayan onlarca \u2018sol\/Marksist-leninist’ gruptan sadece bir tanesi. 1984’e gelindi\u011finde ise karakol basacak kadar g\u00fc\u00e7lenmi\u015f; en \u00f6nemlisi lojistik destek bulmu\u015f.<\/p>\n

1980 Ekim’i, \u0130stanbul’dan kom\u015fular telgraf \u00e7ekmi\u015f; annem, ya\u015fl\u0131, dul, yaln\u0131z, varisleri patlam\u0131\u015f, acilen hastaneye kald\u0131rm\u0131\u015flar. Tabi\u00ee hemen yola \u00e7\u0131kt\u0131m; sabaha kar\u015f\u0131 Hendek yak\u0131nlar\u0131nda asker durdurdu; 2-3 saat herkesi beklettiler. \u0130\u015fte, o s\u0131rada form\u00fcle etmi\u015ftim: Her asker\u00ee darbe -hele emir-komuta zinciri i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fse- bir \u00fclkenin kendi ordusu taraf\u0131ndan i\u015fgal edilmesidir; ama insan bunu do\u011frudan alg\u0131layamaz; yolunu kesen de kendisine benzedi\u011finden, \u00f6zellikle de kendisiyle ayn\u0131 dili konu\u015ftu\u011fundan.<\/p>\n

Form\u00fcl\u00fcm\u00fc, dil farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 bir yana, dil yasa\u011f\u0131n\u0131 ve Diyarbak\u0131r zindan\u0131ndaki i\u015fkence ve cinayetleri de ekleyerek hele bir uygulay\u0131n, g\u00f6receksiniz 12 Eyl\u00fcl 1980’den 15 A\u011fustos 1984’e (\u015eemdinli, Eruh bask\u0131nlar\u0131) nas\u0131l gelindi\u011fini ve niye h\u00e2l\u00e2 onun \u00f6tesine ge\u00e7ilemedi\u011fini anlamak ne kadar kolayla\u015f\u0131yor.<\/p>\n<\/p>\n

Mesele, tabi\u00ee ki ne \u2018ter\u00f6r’, ne de PKK meselesi; ama sadece \u2018K\u00fcrt Sorunu’ da de\u011fil: T\u00fcrkiye’nin topyek\u00fbn demokratikle\u015fmesi; bunun i\u00e7in de \u2018vatanda\u015f’\u0131n devlet taraf\u0131ndan bi\u00e7ilmi\u015f bizatihi bir kimlik olmaktan \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131p her t\u00fcrl\u00fc kimli\u011fe e\u015fit derecede a\u00e7\u0131k salt hukuksal bir stat\u00fc durumuna getirilmesi. Bunun \u00f6n \u015fart\u0131 ise, \u00fclkeyi Cumhuriyet ad\u0131na cumhuriyetin \u00e7ok uzaklar\u0131na savuran \u2018z\u00fcmreler hukuku’nun tasfiye edilmesi: Bug\u00fcnk\u00fc sistemde, asker sivilleri de yarg\u0131layabiliyor; ama, siviller askerleri -neredeyse- asla; sivile ge\u00e7mi\u015f olsalar bile, c\u00fcrm\u00fc asker iken i\u015flemi\u015flerse. Di\u011fer bir \u015fart ise, \u00f6rt\u00fcl\u00fc bir \u2018apartheid’ arac\u0131 olarak siyasal istikrardan \u00e7ok sava\u015fta istikrara hizmet eden %10 barajl\u0131 mevcut sistem yerine, her bir vatanda\u015f\u0131n oyunu e\u015fit derecede kaale alan, yani hem \u2018s\u0131f\u0131r baraj’l\u0131 bir se\u00e7im, hem de e\u015fit oya e\u015fit milletvekilli bir b\u00f6lgeleme sistemi, tabi\u00ee bu arada lider sultas\u0131n\u0131 engelleyen bir siyasal partiler yasas\u0131. Tabi\u00ee en \u00f6nemlisi de asgar\u00ee bir siyasal d\u00fcr\u00fcstl\u00fck; halk\u0131n zaten en ma\u011fdur, okuma-yazma bilmeyen kesimlerine, oylar\u0131n\u0131 ge\u00e7ersiz k\u0131lmaya y\u00f6nelik birle\u015fik oy pusulas\u0131 tuzaklar\u0131 d\u00fczenlemeye tevess\u00fcl\/tenezz\u00fcl etmeyecek kadar. Ancak b\u00fct\u00fcn bunlar havada kalmas\u0131n istiyorsak, \u00e7ok \u00f6nemli bir uyar\u0131 var, beynimizin en derinine yerle\u015ftirip eylemimizin her an\u0131nda hat\u0131rlamak zorunda oldu\u011fumuz: “… \u2018mucizeleri’ siyasetten de\u011fil de … \u2018hukuk’tan bekler h\u00e2le gelme…” riski (K\u00fcr\u015fat Bumin; Yeni \u015eafak, 11\/3\/2008). Do\u011fan Ergun Hoca’m\u0131z\u0131n da, bundan tam 41 y\u0131l \u00f6nce, ilk dersine girdi\u011fimizde bize s\u00f6yledi\u011fi \u015fu olmu\u015ftu:(mealen) “toplum, hukukla bi\u00e7imlendirilebilir, dolay\u0131s\u0131yla yine hukukla a\u00e7\u0131klanabilir bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7indir ki, sosyoloji diye bir bilim vard\u0131r”.<\/p>\n<\/p>\n

K\u00fcr\u015fat Bumin’in ne demek istedi\u011fini daha iyi anlamak i\u00e7in ise, bug\u00fcnk\u00fc Anayasan\u0131n, hukuksal a\u00e7\u0131dan me\u015fr\u00fb bir s\u00fcrecin de\u011fil, siyasal alan\u0131 manip\u00fcle etmeye y\u00f6nelik bir dizi (Gladyo-i\u015fi) operasyon arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u015fartlar\u0131 haz\u0131rlan\u0131p olgunla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, yani beklenir\/me\u015fr\u00fb g\u00f6r\u00fclebilir h\u00e2le getirilmesi siyasal alan \u00fczerinden kotar\u0131lm\u0131\u015f bir darbenin \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011funu hat\u0131rlamak yeter. \u0130\u015fte bu y\u00fczden de, i\u015fe, \u00e7eyrek y\u00fczy\u0131ld\u0131r s\u00fcrekli bir sava\u015f durumunu ayakta tutan ve tutmaya da niyetli olanlar\u0131n egemen k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 retori\u011fin temel parametrelerini sonuna kadar de\u015fip de\u015feleyip delik de\u015fik etmekten, eski tabiriyle te\u015frih ve cerh etmekten ba\u015flamak gerekir. Bu ise, ister istemez dil d\u00fczeyinde\/arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ba\u015far\u0131labilecek bir i\u015ftir. \u00d6yleyse, \u00f6zellikle \u015funun fark\u0131nda olmal\u0131y\u0131zd\u0131r ki, bu, en az bin y\u0131ld\u0131r bilip \u00e7ocuklar\u0131m\u0131za ad olarak verebilecek kadar benimsedi\u011fimiz \u2018Merih’ yerine \u2018Mars’\u0131 kullan\u0131r h\u00e2le geldi\u011fimiz, daha da vahimi her ikisinin de ayn\u0131 anlama geldi\u011fini bilemez h\u00e2le getirildi\u011fimiz bir sosyo-k\u00fclt\u00fcrel zeminde ger\u00e7ekle\u015ftirmek zorunda oldu\u011fumuz bir i\u015ftir: “T\u00fcrk \u00e7ocu\u011fu Amazon’un geni\u015fli\u011fini\/ Mississipi’nin uzunlu\u011funu bilecek de n’olacak” diyenlerin \u2018mill\u00ee co\u011frafya\/tarih’ anlay\u0131\u015f\u0131 do\u011frultusunda tesviye edilmi\u015f (d\u00fczletilmi\u015f) bir zemin. Bu zemin, “Avusturya’n\u0131n ba\u015fkenti Vienna’y\u0131 kat eden Danube \u0131rma\u011f\u0131 k\u0131y\u0131lar\u0131nda …” diye \u2018T\u00fcrk\u00e7e’ \u2018bilimsel’ makaleler yaz\u0131p profes\u00f6r olunurken, Danimarka’y\u0131 cumhuriyet sanan kurmaylar\u0131n \u2018ulusal strateji’ haz\u0131rlamaya soyunabildi\u011fi, Kanada’da Frans\u0131z k\u00f6kenlilerin ve Frans\u0131zca konu\u015fulan bir eyalet bulundu\u011funu, ancak Genel Kurmay Ba\u015fkan\u0131 iken Qu\u0117bec’e gidince \u00f6\u011frenebilmi\u015f bir Kenan Evren’in -ki, ben bunu taa ilk okulda annemden gizli okudu\u011fum Teksas’taki \u00c7elik Bilek’ten bilirim- \u2018cumhur’umuza ba\u015fkan olabildi\u011fi bir zemin.<\/p>\n<\/p>\n

S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz sava\u015f\u00e7\u0131 retori\u011fin bizce en \u00f6nemli kavram\u0131, ter\u00f6r; tabi\u00ee onunla beraberde ter\u00f6rist, ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc ve ter\u00f6rle m\u00fccadele. Askerin kendisi a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k 35 bin ter\u00f6rist \u00f6ld\u00fcrd\u00fck derken, Orhan Pamuk “bu topraklarda (baya\u011f\u0131 iskontolu olarak) 30 bin K\u00fcrt \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc” dedi\u011fi i\u00e7in hain il\u00e2n edilip, yargil\u00e2n\u0131yor, hedef g\u00f6steriliyor; k\u0131sacas\u0131 kendisi bu \u00fclkede ya\u015famaktan, bu \u00fclkede ya\u015fayanlar da b\u00f6yle konulara de\u011finmekten y\u0131ld\u0131r\u0131lmak isteniyor: TDK S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc’nde ter\u00f6r\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak \u2018y\u0131ld\u0131r\u0131’ verildi\u011fine g\u00f6re, devletin ter\u00f6rist dedi\u011fine ter\u00f6rist demeyene ter\u00f6r uygulan\u0131yor.<\/p>\n<\/p>\n

Ter\u00f6r Frans\u0131zca’dan ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir kelime; hem deh\u015fet anlam\u0131na geliyor, hem de tedhi\u015f, yani deh\u015fet salma, deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcrme. T\u00fcrk\u00e7e bu noktada Frans\u0131zca’dan daha zengin, daha yetenekli: Onlar gibi iki ayr\u0131 kavram\u0131 ayn\u0131 bir kelimeyle de\u011fil, Arap\u00e7a d-h-\u015f k\u00f6k\u00fcnden t\u00fcremi\u015f iki ayr\u0131 kelimeyle kar\u015f\u0131layabiliyoruz. Ter\u00f6risti kar\u015f\u0131lamak \u00fczere de tedhi\u015f\u00e7i’yi t\u00fcretmi\u015fiz. Ancak son 15-20 y\u0131lda bu kelimelerimizi at\u0131p \u2018ter\u00f6r’e odaklan\u0131yoruz, ABD’nin stratejik orta\u011f\u0131 olarak. ABD i\u00e7in, \u00f6zellikle uluslar aras\u0131 haydutluk ba\u011flam\u0131nda bu kelimenin stratejik bir i\u015flevi, i\u015flemsel bir de\u011feri var: Bir \u00fclkeyi, bir grubu veya tek tek ki\u015fileri bir kere ter\u00f6rist il\u00e2n etti miydi, kendisini de b\u00fct\u00fcn hukuk kurallar\u0131, uluslar aras\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler ve kurumlar kar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131z il\u00e2n etmi\u015f oluyor; sava\u015f bile il\u00e2n etmeden girip vuruyor, gidip yakal\u0131yor vb… Ter\u00f6rist il\u00e2n edilen, bu durumda her t\u00fcrl\u00fc hukuk \u00f6zneli\u011finden de d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f oluyor. Ter\u00f6rist, e\u011fer bir bireyse, o art\u0131k ne vatanda\u015ft\u0131r, ne de yabanc\u0131 d\u00fc\u015fman; yani hukuken \u00fcst\u00fc \u00e7izilmi\u015f, dolay\u0131s\u0131yla fiziken de yok edilmesinde beis olmayan, kendi fizik\u00ee varl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde hi\u00e7bir hakk\u0131 bulunmayan bir canl\u0131. Bizim tedhi\u015f kelimesini terk edip \u2018ter\u00f6r’\u00fc kullan\u0131r hale getirilmemizle ise \u015f\u00f6yle bir \u015fey oluyor: Birilerinin ter\u00f6rist il\u00e2n edilebilmesi i\u00e7in ortada insanlar\u0131 deh\u015fet i\u00e7inde hem zihnen hem de fiziken meflu\u00e7 h\u00e2le getirip y\u0131ld\u0131rmaya y\u00f6nelik bir eylemde veya b\u00f6yle bir eylemin haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde bulunmalar\u0131 \u015fart\u0131 ortadan kalk\u0131yor. \u015e\u00f6yle ki, ne her korku deh\u015fet, ne de her \u015fiddet kullan\u0131m\u0131 tedhi\u015ftir: Kaplana ormanda rastlarsam korkar\u0131m, ama yatak odamda kar\u015f\u0131ma \u00e7\u0131karsa deh\u015fete kap\u0131l\u0131r\u0131m; zira, bu beklenmedik bir \u015feydir, dolay\u0131s\u0131yla ayn\u0131 zamanda benim mutlak savunmas\u0131zl\u0131\u011f\u0131ma da tekab\u00fcl eder. Ayn\u0131 \u015fekilde, asker\u00ee \u00e7at\u0131\u015fma alan\u0131nda askere silah \u00e7eken de ister e\u015fk\u0131ya deyin, ister haydut, isyanc\u0131, direni\u015f\u00e7i veya gerilla, ama kesinlikle ter\u00f6rist olarak adland\u0131r\u0131lamaz; zira beklenmedik bir yerde\/zamanda, b\u00f6yle bir \u015fey beklemeyen birilerine onlar\u0131 deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcp y\u0131ld\u0131rmak \u00fczere \u015fiddet uyguluyor de\u011fil, sava\u015f\u0131yordur; davas\u0131n\u0131n hakl\u0131 veya haks\u0131z, me\u015fr\u00fb veya gayri me\u015fr\u00fb olmas\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak.<\/p>\n<\/p>\n

<\/p>\n<\/p>\n

24 Nisan 2008 A\u00c7IK G\u00d6R\u00dc\u015e -STAR<\/p>\n<\/p>\n

Annem Atat\u00fcrk’\u00fc pek severdi: Her Cuma sabah\u0131 okudu\u011fu Yasini mutlaka onun ruhuna da g\u00f6nderirdi, “bizi (kad\u0131nlar\u0131) insandan sayd\u0131” diyerek. En ufak bir l\u00e2f etasm hakk\u0131nda, hemen, “sus” derdi, “nank\u00f6rl\u00fck etme; o olmasa sen \u015fimdi belki de T\u00fcrk\u00fcm bile diyemezdin; T\u00fcrk\u00e7e bile konu\u015famazd\u0131n”. Hakl\u0131 veya haks\u0131z; ama, samim\u00ee duygular\u0131 buydu.<\/p>\n<\/p>\n

Bu \u00fclkede, \u00e7ok uzun bir s\u00fcre K\u00fcrd\u00fcn “K\u00fcrd\u00fcm” demesi ne m\u00fcmk\u00fcn, K\u00fcrt kelimesi bile bizatihi bir tabuydu. 12 Eyl\u00fcl darbecileri K\u00fcrt\u00e7e konu\u015fmay\u0131 da yasaklad\u0131lar: Patronlar\u0131 Amerikan\u0131n tercihi, o zamanlar topu topu 10 y\u0131ll\u0131k \u00f6mr\u00fc kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 hi\u00e7 belli etmeyen Sovyetler Birli\u011fi’nin s\u0131n\u0131r kom\u015fusu bir NATO \u00fclkesinde, sosyal kutupla\u015fma ekseninin Sol ile Sa\u011f aras\u0131ndan etnik veya mezhepsel gruplar aras\u0131na kayd\u0131r\u0131lmas\u0131ndan yanayd\u0131. Cunta y\u00f6netiminin G\u00fcney Do\u011fu’da giderek artan \u015fiddeti, \u0131l\u0131ml\u0131 gruplar\u0131n daha radikal ve \u015fiddet yanl\u0131s\u0131 olanlar lehine erimeleri, PKK’n\u0131n da giderek darbecilerin zulm\u00fcnden ka\u00e7an, ona ba\u015fkald\u0131ran insanlar i\u00e7in yegane \u00e7ekim merkezi h\u00e2line gelmesi sonucunu do\u011furdu.<\/p>\n<\/p>\n

1991 se\u00e7imlerinden sonra Demirel’le Erdal \u0130n\u00f6n\u00fc koalisyon ortaklar\u0131 olarak Do\u011fu’ya bir gezi yapt\u0131lar “K\u00fcrt realitesini tan\u0131yoruz” demek \u00fczere; sanki bir l\u00fct\u00fbfta bulunuyorlarm\u0131\u015f gibi. Bu tabi\u00ee ki bir l\u00fct\u00fbf de\u011fil, mecburiyetti. Onlar\u0131 b\u00f6yle bir \u015fey yapmaya sevkeden, ne “K\u00fcrtlere de baya\u011f\u0131 ay\u0131p oluyor” gibi ahl\u00e2k\u00ee\/vicdan\u00ee bir insiyak, ne de “K\u00fcrt yoktur demek, insan akl\u0131na ayk\u0131r\u0131” \u015feklindeki mant\u0131k\u00ee\/entelekt\u00fcel bir m\u00fclahaza, fakat do\u011frudan do\u011fruya K\u00fcrt olarak\/K\u00fcrtl\u00fck -o g\u00fcnlerde, ayn\u0131 zamanda Marksizm-leninizm de- ad\u0131na m\u00fccadele veren kitlelerdi; gerek d\u00fczde, gerek da\u011fda; gerek a\u00e7\u0131ktan a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7arp\u0131\u015farak, gerekse tedhi\u015f tan\u0131m\u0131na da girebilecek eylemlerde bulunarak. 60-65 y\u0131ld\u0131r, devletin a\u011fz\u0131ndan ilk defa K\u00fcrt kelimesi \u00e7\u0131k\u0131yordu, \u2018yoktur’la tamamlanmaks\u0131z\u0131n ve kendili\u011finden de\u011fil, silahl\u0131 m\u00fccadele sonucu. \u015eimdi ise kendilerinden, bu m\u00fccadelede ba\u015f\u0131 \u00e7eken \u00f6rg\u00fct\u00fc ter\u00f6rist il\u00e2n edip lanetlemeleri isteniyor.<\/p>\n<\/p>\n

\u00d6nce, terorist \u00f6rg\u00fct diye adland\u0131r\u0131labilecek bir \u00f6rg\u00fct t\u00fcr\u00fc var m\u0131d\u0131r diye sormak gerekir. Ter\u00f6rist, yani niha\u00ee\/b\u00fct\u00fcn amac\u0131 insanlar\u0131 tedhi\u015f etmek, deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcrmek olan bir \u00f6rg\u00fct olabilir mi? Belki olabilir; ama, bu, ancak psikiyatrik bir vaka olur ki; bu da siyas\u00ee bir konu de\u011fildir. Bir de s\u0131rf ter\u00f6r, yani tedhi\u015f \u00fcretmek \u00fczere kurulmu\u015f, ancak niha\u00ee amac\u0131 bu de\u011fil de, bu yolla para kazanmak olan \u00f6rg\u00fctler vard\u0131r ki, bunlar\u0131n en bilinen \u00f6rne\u011fi, ABD’nin Irak’ta g\u00fcvenli\u011fi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kendilerine ihale etti\u011fi BlackWater t\u00fcr\u00fcnden \u015firketlerdir -\u00d6zal sa\u011f olsayd\u0131, herhalde, ba\u015fta o\u011fullar\u0131, T\u00fcrk i\u015f adamlar\u0131na bu sekt\u00f6re y\u00f6nelmelerini tavsiye ederdi. Niha\u00ee amac\u0131, insanlar\u0131 deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcrmek olmaks\u0131z\u0131n, tedhi\u015fe sadece di\u011fer y\u00f6ntemler aras\u0131nda bir y\u00f6ntem olarak ba\u015fvuran kurulu\u015flar\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, pek \u00e7ok devletin de zaman zaman bu yola ba\u015fvurdu\u011funu, hele yak\u0131n zamanda emekli olmu\u015f iki T\u00fcrk pa\u015fas\u0131n\u0131n m\u00fcftehirane itiraflar\u0131 temelinde, bu ki\u015filerin muvazzafl\u0131klar\u0131nda, yani birer devlet g\u00f6revlisi iken savc\u0131 ve hakimlerin evlerinin yak\u0131nlar\u0131na bomba att\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, baz\u0131 yerle\u015fim merkezlerine sahte PKK bask\u0131nlar\u0131 d\u00fczenleyip, yine sahte \u2018ter\u00f6rist’lere yol kestirdiklerini dikkate al\u0131rsak, ya devletin kendisini de terorist il\u00e2n etmek, ya da terorist \u00f6rg\u00fct tabirinin ideolojik manip\u00fclasyona y\u00f6nelik bir \u2018psikolojik sava\u015f arac\u0131’ oldu\u011funu kab\u00fbl etmek zorunda kalaca\u011f\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<\/p>\n

S\u00f6z konusu m\u00fccadelenin b\u00f6ylesine kanl\u0131 olmas\u0131n\u0131n ba\u015f m\u00fcsebbibi 12 Eyl\u00fcl cuntac\u0131lar\u0131d\u0131r; kurduklar\u0131 d\u00fczenek bug\u00fcn h\u00e2l\u00e2 t\u0131k\u0131r t\u0131k\u0131r i\u015flemektedir: B\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011fe ve irticaya kar\u015f\u0131 -Sadece K\u00fcrt\u00e7e’yi de\u011fil, ba\u015f \u00f6rtmeyi de ilk yasaklayan yine Kenan Evren’ir- s\u00fcrekli bir sava\u015f; dolay\u0131s\u0131yla yap\u0131salla\u015fm\u0131\u015f bir \u2018ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2l’, T\u00fcrk\u00e7esi \u2018devlet ter\u00f6r\u00fc’ ortam\u0131. T\u00fcrkiye’de insanlar\u0131n nas\u0131l terorize edildiklerini g\u00f6stermek i\u00e7in ise uza\u011fa gitmeye hi\u00e7 gerek yok: \u2018Eli kanl\u0131 b\u00f6l\u00fcc\u00fc ter\u00f6r’ de\u011fil de, \u2018K\u00fcrtlerin m\u00fccadelesi’ dedim ya, ba\u015f\u0131ma bel\u00e2 a\u00e7\u0131l\u0131r m\u0131 diye \u015fu an endi\u015fe i\u00e7indeyim ve de ben, ortalaman\u0131n \u00e7ok \u00fczerinde korkak ve pimpirikli biri oldu\u011fumu sanm\u0131yorum.<\/p>\n<\/p>\n

Ter\u00f6r, insanlar\u0131n neden dolay\u0131, ne zaman ba\u015flar\u0131na nas\u0131l bir bel\u00e2 gelece\u011fini \u00f6ng\u00f6remez, i\u015fte bu deh\u015fet i\u00e7inde de, adeta meflu\u00e7, s\u00f6yleyece\u011fini s\u00f6yleyemez, istedi\u011fini isteyemez, yapaca\u011f\u0131n\u0131 yapamaz h\u00e2le getirmeyi ama\u00e7lar. \u00d6rne\u011fin, 12 Eyl\u00fcl d\u00f6nemindeki 1402 uygulamalar\u0131: Adam i\u015finden at\u0131l\u0131yor; neden dolay\u0131, \u00f6\u011frenme hakk\u0131 yok; dolay\u0131s\u0131yla hakk\u0131n\u0131 arama olana\u011f\u0131 da. Ama, esas \u00f6nemlisi, siz de bilemiyorsunuz, bel\u00e2n\u0131n neden gelip de onu buldu\u011funu, dolay\u0131s\u0131yla kendinizin de b\u00f6yle bir \u015feyden ne yaparak veya ne yapmayarak ka\u00e7\u0131nabilece\u011finizi: Ortada k\u00f6r bir canavar dola\u015f\u0131yor; her an herkese vurabilir, hi\u00e7bir me\u015fr\u00fb gerek\u00e7eye ihtiya\u00e7 duymadan, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir hi\u00e7bir sebep olmadan. Canavar\u0131n kendilerine de \u00e7arpmas\u0131na engel olabilmek i\u00e7in insanlar\u0131n tek \u00e7aresi ise, hi\u00e7 kimse de\u011fillermi\u015f, hi\u00e7 yoklarm\u0131\u015f gibi yapmalar\u0131. Zira, herkes hi\u00e7 yokmu\u015f gibi yaps\u0131n ki, herkesin herkes gibi oldu\u011fu, yani mutlak homojenli\u011fe sahip, dolay\u0131s\u0131yla millet devletin, devlet de milletin i\u00e7inde devaml\u0131l\u0131k g\u00f6sterirken, kendileri de herkes gibi olan devlet memurlar\u0131n\u0131n devletin yan\u0131 s\u0131ra milleti de temsil etti\u011fi, yani t\u00fcm iktidar\u0131 kendi ellerinde toplad\u0131\u011f\u0131 bir toplum modeli me\u015fr\u00fbluk kazanabilsin. Sanki se\u00e7imler iktidar\u0131 de\u011fil de, 23 Nisan’da Meclis’e al\u0131nacak ilkokul \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 tespit etmek i\u00e7in yap\u0131l\u0131yormu\u015f gibi, devlet politikas\u0131-h\u00fck\u00fcmet politikas\u0131 diye sahte bir ay\u0131r\u0131m \u00fczerinden y\u00fcr\u00fct\u00fclmek istenen de, asl\u0131nda, \u00e7ok partililik g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc alt\u0131nda gizli bir Tek Parti rejiminden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fil.<\/p>\n<\/p>\n

Bu Tek Parti’ci otokratlarla ger\u00e7ekle\u015ftirilebilecek en son \u015fey ise uzla\u015fmad\u0131r. Zira otokrat\u0131 huyland\u0131ran, azd\u0131ran, z\u0131vanadan \u00e7\u0131kartan, kar\u015f\u0131s\u0131ndakinin ne s\u00f6yledi\u011fi de\u011fil, bir \u015feyler s\u00f6yl\u00fcyor, yani ‘hi\u00e7 yokmu\u015f gibi’li\u011fin s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. T\u00fcrbanl\u0131 k\u0131z\u0131n bunlar\u0131 \u00e7\u0131ld\u0131rtmas\u0131 da, tam tam\u0131na bu y\u00fczdendir: Ba\u015f\u0131 \u00f6rt\u00fcl\u00fcn\u00fcn GATA fiyonklusu, gelenekle hemzemin, “i\u015fte yuvarlan\u0131p gidiyoruz” derken, t\u00fcrbanl\u0131n\u0131n verdi\u011fi mesaj, en az\u0131ndan bunlar\u0131n g\u00f6z\u00fcnde, “ben \u00f6yle yuvarlan\u0131p giden biri de\u011fil, kendi ba\u015f\u0131m\u0131n tek efendisi bir \u00f6zneyim”dir. Ba\u015f \u00f6rtme konusunda tak\u0131n\u0131lacak tav\u0131r, ne \u2018geleneksel olana g\u00f6sterilmesi gereken sayg\u0131 ve ho\u015fg\u00f6r\u00fc’, ne de \u2018m\u00fcsl\u00fcman kad\u0131n\u0131n inanc\u0131na g\u00f6re giyinme\/ya\u015fama hakk\u0131’, fakat \u2018devletin vatanda\u015flar\u0131n\u0131n giyinme (ya\u015fam) bi\u00e7imlerini belirleme hakk\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131’ temelinde geli\u015ftirilmelidir; yani, meseleyi gerek b\u00fcrokratik otokratlar\u0131n, gerekse onlar\u0131n hedef ald\u0131\u011f\u0131 m\u00fcnferid sosyal grup, cemaat veya insan kategorilerinin daha \u00fcst\u00fcndeki bir seviyede ele alarak.<\/p>\n<\/p>\n

Yarg\u0131tay Ba\u015fsavc\u0131s\u0131n\u0131n \u2018AKP’yi kapat\u0131n’ iddianamesinin ele al\u0131nacak yan\u0131 da, hukuken ne kadar sa\u011flam olup olmad\u0131\u011f\u0131 de\u011fil, bunu kaleme alan ki\u015finin laiklik konusunda konu\u015fma ve bu kavramdan kalkarak farkl\u0131 olgular hakk\u0131nda fikir y\u00fcr\u00fct\u00fcp yarg\u0131da bulunma konusunda ne kadar ehil olup olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Mesela Hrant Dink’i \u2018T\u00fcrkl\u00fc\u011fe hakaret’ten mahk\u00fbm edenler de herhalde yeterli hukuk bilgi ve uygulama deneyimine sahip idiler ama, T\u00fcrk\u00e7e okudu\u011funu anlama konusunda ehil de\u011fillerdi ve en u\u011fursuzundan bir cinayete kald\u0131ra\u00e7l\u0131k ettiler. Yok e\u011fer, okuduklar\u0131n\u0131 anlayabiliyor iseler, tabi\u00ee durum daha da vahim; Dan\u0131\u015ftay canisinin Veli K\u00fc\u00e7\u00fck’le ba\u011flant\u0131lar\u0131 bile soru\u015fturulmadan \u2018m\u00fcrteci’ il\u00e2n edilmesi misali.<\/p>\n<\/p>\n

S\u00f6z konusu iddianamede bir \u2018laik ya\u015fam bi\u00e7imi’nden s\u00f6z edilmekte, laikli\u011fin bir ya\u015fam bi\u00e7imi de oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclmektedir. B\u00f6yle bir l\u00e2f edenin benim nezdimdeki itibar\u0131, s\u00f6ze “yan\u0131c\u0131 ve yak\u0131c\u0131 bir madde olarak su…” diye ba\u015flayan birisininkinden farkl\u0131 olamaz. Ancak bu ki\u015fi, herhangi biri de\u011fil de bir itfaiyeci, hele ki ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m \u015fehrin itfaiye m\u00fcd\u00fcr\u00fcyse, ortada vahim bir durum, benim de yapmam gereken epey bir \u015fey var demektir.<\/p>\n<\/p>\n

Laiklik, devletin b\u00fct\u00fcn inan\u00e7lara e\u015fit uzakl\u0131kta bulunmas\u0131, hi\u00e7bir inanc\u0131 kendi hukuksal d\u00fczenlemelerinde referans olarak almama ilkesidir. Ki\u015filerin, b\u00fct\u00fcn inan\u00e7 sistemlerine e\u015fit uzakl\u0131kta bulunmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131na ve de inan\u00e7lar\u0131yla ya\u015fama bi\u00e7imleri aras\u0131nda ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir devaml\u0131l\u0131k ve i\u00e7i\u00e7elik bulunaca\u011f\u0131na g\u00f6re, laiklik devletin ayn\u0131 zamanda b\u00fct\u00fcn ya\u015fam bi\u00e7imlerine de e\u015fit uzakl\u0131kta bulunmas\u0131 demektir: Laiklik, devletin vatanda\u015f\u0131n\u0131n kendi ya\u015fam bi\u00e7imini se\u00e7me \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn hukuksal g\u00fcvencesidir de. Laikli\u011fi, her birine e\u015fit derecede g\u00fcvence olu\u015fturmak zorunda oldu\u011fu m\u00fcmk\u00fcn ya\u015fam bi\u00e7imlerinden bizatihi biri olarak g\u00f6r\u00fcp tan\u0131mlamak ise, laiklik kavram\u0131na m\u00fcmk\u00fcn olan en uzak bir noktada bulunuldu\u011funa i\u015faret eder. Anayasas\u0131nda a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmi\u015f en temel niteliklerinden biri laiklik olan bir devlette, en y\u00fcksek d\u00fczeydeki devlet g\u00f6revlilerinin laikli\u011fi ayn\u0131 zamanda bir ya\u015fam bi\u00e7imi olarak g\u00f6r\u00fcp, devlet ad\u0131na ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri tasarruflarda da b\u00f6yle bir laiklik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 temel almalar\u0131, laikli\u011fe ayk\u0131r\u0131 olman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, devletin demokratik bir hukuk devleti olma niteli\u011fini de, -devlete, belirli bir ya\u015fam bi\u00e7imini vatanda\u015flar\u0131na dayatma yetkisi tan\u0131yan- totaliter bir rejim lehine tahribata u\u011fratmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir durumla kar\u015f\u0131 oldu\u011fumuzu g\u00f6sterir.<\/p>\n<\/p>\n

Bu duruma, kendi vatan\u0131nda parya gibi ya\u015famak istemeyen herkesin bir \u015fekilde ve de acilen m\u00fcdahale etmesi gerekir; gerek birey olarak, gerekse topluca. Bu meyanda, ben de bunlar\u0131 yazd\u0131m.<\/p>\n<\/p>\n

<\/p>\n

Star-A\u00e7\u0131k G\u00f6r\u00fc\u015f 10 May\u0131s 2008<\/p>\n<\/p>\n

Eski TKP Genel Sekreteri Nabi Ya\u011fc\u0131, ge\u00e7en ak\u015fam Ahmet Hakan’\u0131n CNN’deki program\u0131nda, bir \u00fclkenin Do\u011fu’sunda sava\u015f varken Bat\u0131’s\u0131nda da demokrasi olamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Bu sava\u015f\u0131n taraflar\u0131 iki ayr\u0131 devlet de\u011fil; devlet ile vatanda\u015flar\u0131. Demek ki, devlet ile bir k\u0131s\u0131m vatanda\u015flar\u0131 aras\u0131nda bir sorun var. Bu durumda devletin \u00f6n\u00fcnde iki yol vard\u0131r. Birincisi, sorunun kendisinden -de- kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 kab\u00fbl edip kendisine \u00e7eki d\u00fczen vermek. Yok, e\u011fer b\u00f6yle bir \u015feyi kab\u00fbl etmeyip b\u00fct\u00fcn sorumlulu\u011fu kendisiyle sava\u015ft\u0131\u011f\u0131 vatanda\u015flar\u0131n\u0131n \u00fczerine at\u0131yorsa, sava\u015f\u0131 bitirebilmek i\u00e7in \u00f6n\u00fcnde tek yol kal\u0131yor demektir: Bu vatanda\u015flar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc \u2018etkisiz’ h\u00e2le getirmek. Ancak eli silahl\u0131yken \u2018etkisiz’ h\u00e2le getirilenlerin yerini yenileri almaya devam ediyorsa, \u2018etkisiz’ h\u00e2le getirme i\u015fini eline silah alaca\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcphe edilen b\u00fct\u00fcn vatanda\u015flara te\u015fmil etmek: \u2018Ter\u00f6rle proaktif m\u00fccadele’ ad\u0131 alt\u0131nda, ucu soyk\u0131r\u0131ma kadar uzanabilecek tam bir \u2018polis devleti’ uygulamas\u0131, devlet ter\u00f6r\u00fc. Ama bu, ayn\u0131 zamanda \u2018sorun’un baz\u0131 vatanda\u015flar\u0131n eline silah almas\u0131ndan kaynaklanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n da ikrar\u0131. Yani sorun, asl\u0131nda ne ter\u00f6r, ne b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fck, ne de K\u00fcrt sorunu: Devletin \u2018\u00e2li menfaatler’ini kollama g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc alt\u0131nda herkes i\u00e7in \u2018iyi’ ve \u2018do\u011fru’ olan\u0131<\/p>\n<\/p>\n

Ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmemize devam etmeden, hemen \u015fu notu d\u00fc\u015felim: \u2018K\u00fcrt sorunu’ tabirini kullanmak, i\u00e7inde K\u00fcrt kelimesi ge\u00e7iyor, \u00fcstelik de olan biteni salt ter\u00f6re indirgemiyor diye, baz\u0131lar\u0131nca bizatihi bir ihanet olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor, baz\u0131lar\u0131nca da \u00e7\u00f6z\u00fcme do\u011fru bir ad\u0131mm\u0131\u015f gibi addedilip alk\u0131\u015flan\u0131yorsa da, asl\u0131nda kendisine delalet etti\u011fi tek \u015fey vard\u0131r, o da resm\u00ee ideolojin sefaletidir. \u015e\u00f6yle bir \u00f6rnekten gidelim: Solakl\u0131k, insanlar\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 %10’luk -kimilerine g\u00f6re se\u00e7kin- bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u00f6zelli\u011fidir; ne bir eksiklik, ne de bir sakatl\u0131k. Ama insanlara sol ellerini, diyelim yaz\u0131 yazarken kullanmay\u0131 yasaklarsan\u0131z, al\u0131n size i\u015fte \u2018solak sorunu’; ama sorunun kayna\u011f\u0131 solaklar m\u0131, yoksa sa\u011flak \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 m\u0131? -bu arada, Kenan Evren d\u00f6neminde baz\u0131 meslek okullar\u0131n\u0131n solak \u00f6\u011frencilere yasakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 da hat\u0131rlatal\u0131m. B\u00f6yle bir yasa\u011fa isyan etmeyen solak, -bir solak olarak s\u00f6yl\u00fcyorum- tabi\u00ee ki \u015ferefsizdir. Bir de, s\u00fbret-i haktan g\u00f6r\u00fcn\u00fcp, “evet, anl\u0131yorum solaklar\u0131n bir problemi var; ama, onlar da bu i\u015fi pek bir abart\u0131yor, g\u00fczel yaz\u0131\/hat sanat\u0131n\u0131n geneli hakk\u0131nda proje ve \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmek yerine sol el yasa\u011f\u0131na tak\u0131l\u0131p kal\u0131yorlar” diyen bilge m\u00fcsveddeleri.<\/p>\n<\/p>\n

Sava\u015f, kendileriyle sava\u015f\u0131lanlar\u0131n fiziken yok edilmesiyle sona erecektir zannedenler var. Asl\u0131nda samim\u00ee olmad\u0131klar\u0131 kan\u0131s\u0131nday\u0131m; esas istedikleri, \u00fclkeyi bitimsiz bir sava\u015f ortam\u0131nda tutmak; ancak b\u00f6yle bir ortamda seslerini daha bir y\u00fcksek \u00e7\u0131kart\u0131p, s\u00f6zlerini daha bir dinletebileceklerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar. Bir emekli generalin bir televizyon kanal\u0131ndaki ifadesini tekrarlay\u0131m: “En b\u00fcy\u00fck korkum, PKK’l\u0131lar\u0131n silah b\u0131rak\u0131p da\u011fdan inmeleri; be\u015f alt\u0131 bin teroristi nereye t\u0131kabiriz ki; hepsini da\u011fda yok etmek laz\u0131m”. Oysa muvazzaf bir meslekta\u015f\u0131 \u015f\u00f6yle diyor: “Otuz be\u015f binini \u00f6ld\u00fcrd\u00fck, h\u00e2l\u00e2 t\u00fckenmediler”. Bu arada Abdullah \u00d6calan da \u2018otuz bin ki\u015finin katili’ \u00fcnvan\u0131n\u0131 yitirmi\u015f oluyor; \u00fcz\u00fcl\u00fcr m\u00fc, sevinir mi, kendi meselesi. Buradaki \u2018katil’ kelimesi \u2018katlin m\u00fcsebbibi’ anlam\u0131nda kullan\u0131lm\u0131\u015fsa; esas m\u00fcsebbibin, ba\u015fta Kenan Evren, 12 Eyl\u00fcl cuntas\u0131 ve rejimi oldu\u011funu herkes biliyor. 1980’e gelindi\u011finde, asmpatizanlar\u0131-militanlar\u0131 dahil b\u00fct\u00fcn taban\u0131 ancak y\u00fczlerle ifade edilebilecek bir \u00f6rg\u00fct\u00fc, iki \u00fc\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde devletin karakollar\u0131n\u0131 basacak g\u00fcce ve lojistik deste\u011fe sahip bir konuma getirtenler onlar; ama, daha \u00f6nemlisi, \u00e7eyrek y\u00fczy\u0131l boyunca tasfiye edilmesi olanaks\u0131z toplumsal bir hareket h\u00e2line; hem de NATO’nun en b\u00fcy\u00fck ikinci ordusu taraf\u0131ndan bile. En az 50 bin insan\u0131m\u0131z\u0131n can\u0131na, ama \u00fclkemizin 30 y\u0131l \u00f6nce \u00e7ok daha ilerisinde oldu\u011fu \u00fclkelerin kat bet kat gerisine d\u00fc\u015fmesine, bir ya\u015f\u0131na gelmemi\u015f \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n Fransa’dakilerin on kat daha fazla \u00f6l\u00fcr, ya\u015fama \u015fans\u0131 bulanlar\u0131n\u0131n da 10 binler h\u00e2linde darp, gasp ve fuhu\u015f \u015febekelerinin eline d\u00fc\u015fer, hatta \u00e7aresizlikten teslim edilir\/kiralan\u0131r\/sat\u0131l\u0131r h\u00e2le gelmesine sebep olanlardan mutlaka hesap sorulmal\u0131d\u0131r. Milyonlarca insan yerinden, yurdundan edilirken, asl\u0131nda ayn\u0131 zamanda zorunlu bir proleterle\u015ftirmeye de t\u00e2bi tutulmu\u015flard\u0131r; zira, bu insanlar\u0131n yerleri-yurtlar\u0131 ayn\u0131 zamanda kendilerinin \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131d\u0131r da; tarlas\u0131yla, meras\u0131yla, hayvan\u0131yla, i\u015fte onlardan kopart\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. B\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n b\u00fct\u00fcn ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 ancak ve sadece pazar \u00fczerinden kar\u015f\u0131layabildikleri, dolay\u0131s\u0131yla herkesin pazar i\u00e7in \u00fcretim yapt\u0131\u011f\u0131, \u00fcretemedi\u011fi takdirde de kendi kendisini bir meta konumuna d\u00fc\u015f\u00fcrmek zorunda b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fcnya; globalle\u015fen kapitalizmin niha\u00ee hedefi ve bunun bir arac\u0131 olarak da zorla m\u00fclks\u00fczle\u015ftirme: 12 Eyl\u00fcl, gerek birey, gerek grup, gerekse ulus olarak kendi kendine hi\u00e7bir bak\u0131mdan yetmez, dolay\u0131s\u0131yla kendi kendisini t\u00fcm\u00fcyle pazara atm\u0131\u015f, tabi\u00ee ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde de kimin pazarl\u0131k g\u00fcc\u00fc daha y\u00fcksekse onun iradesine t\u00e2bi varl\u0131klara indirgemeye y\u00f6nelik global bir projeyle do\u011frudan eklemli bir darbe. En k\u00f6t\u00fc ko\u015fullarda \u00e7al\u0131\u015fmaya haz\u0131r milyonlarca insan, sendikas\u0131zla\u015ft\u0131rma ve kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131l\u0131k yolunda sermayedarlara sunulmu\u015f ekstra bir sermaye; \u2018ter\u00f6rle m\u00fccadele’nin hediyesi olarak. Ahl\u00e2k d\u0131\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n normalle\u015ftirilmesi, -\u00e7etelere intisapdan, d\u00f6rt \u00e7ekerli devasa ciplerle g\u00f6vde g\u00f6sterilerine- kaba kuvvetin imparatorla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, en \u00f6nemlisi de “yapan\u0131n yan\u0131na k\u00e2r kalaca\u011f\u0131” inanc\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131.<\/p>\n<\/p>\n

Evet yapan\u0131n yan\u0131na k\u00e2r kalmamal\u0131, darbecilerden hesap sorulmal\u0131. 10 y\u0131lda birden, y\u0131lda bir ka\u00e7a kadar zaten ald\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131 gidiyor darbecilik; ama, esas vahim olan\u0131, darbeli h\u00e2lin ola\u011fanla\u015f\u0131p hissedilmez h\u00e2le gelmesi: Milletvekillerimizin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc tan\u0131mamak ya da devletin resm\u00ee misafirinin elini s\u0131kmamak, sadece i\u00e7 de\u011fil d\u0131\u015f politikaya da emri vakilerle ya da rest \u00e7ekmelerle m\u00fcdahalede bulunmak darbe de\u011fil de nedir?<\/p>\n<\/p>\n

12 Eyl\u00fcl darbesiyle -her ne kadar bizde \u2018h\u00fck\u00fcmet darbesi’ deniyorsa da- asl\u0131nda devlet darp (coup d’Etat) edilmi\u015ftir. Darbecilerin getirdi\u011fi yeni d\u00fczenin me\u015fr\u00fblu\u011fu da, 1982 Anayasa\/Kenan Evren plebisitindeki oy zarflar\u0131n\u0131n \u015feffafl\u0131k derecesiyle ters orant\u0131l\u0131 bir me\u015fr\u00fbluktur. Burada darp edilen devlet oldu\u011funa g\u00f6re, bu darbenin bizi i\u00e7ine s\u00fcr\u00fckledi\u011fi topyek\u00fbn \u00e7\u00f6z\u00fclmeyi geriye do\u011fru toplamak \u00fczere yap\u0131lmas\u0131 gereken ise 12 Eyl\u00fcl 1980 tarihinden sonraki fiiller temelinde \u2018devlete kar\u015f\u0131 su\u00e7’ bab\u0131nda a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f t\u00fcm davalar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi, sonu\u00e7lanm\u0131\u015f olanlar\u0131n\u0131n \u2018yok’ h\u00fckm\u00fcnde say\u0131l\u0131p, s\u00f6z konusu fiillerin kendilerine atfedilmi\u015f her t\u00fcrl\u00fc siyasal anlam, hedef ve niyetten ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f somut fiiller olarak yeniden ele al\u0131nmas\u0131 ve ancak b\u00f6yle bir i\u015flemden ge\u00e7irildikten sonra -h\u00e2l\u00e2 gerekiyorsa- yeniden yarg\u0131ya konu edilmeleridir. Hakeza, T\u00fcrkiye’nin A\u0130HM’de tazminat \u00f6demeye mahk\u00fbm edilmesine yol a\u00e7an devlet g\u00f6revlilerinin hem kendi ulusal yarg\u0131m\u0131z kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131p yarg\u0131lanmalar\u0131, ama ayn\u0131 zamanda hepimizin cebinden \u00f6denen bu tazminatlar\u0131n kendilerinden tahsil edilmesi de 12 Eyl\u00fcl’\u00fcn \u00fclkemizde berheva etti\u011fi adalet duygusunun yeniden tesisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan hayat\u00ee \u00f6neme sahiptir: Hi\u00e7bir insan haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frad\u0131\u011f\u0131 ve hakk\u0131n\u0131 aramaktan \u00fcmidini kesti\u011fi bir yerde ya\u015famak istemez. \u00d6yle bir yerde ya\u015famak zorunda kal\u0131yorsa da, buradaki ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011fi\u015fken ki\u015finin karakter g\u00fcc\u00fc olmak \u00fczere, ya kendine yap\u0131lan haks\u0131zl\u0131klar\u0131 kendisine haks\u0131zl\u0131k yapma g\u00fcc\u00fcne sahip olanlara yaman\u0131p ba\u015fkalar\u0131na haks\u0131zl\u0131k yaparak telafi etmeye, ya da kendi hakk\u0131n\u0131 kendi eliyle\/g\u00fcc\u00fcyle almaya, yani ihkak-\u0131 hak’ka y\u00f6nelir ki, her ihkak-\u0131 hak’k\u0131n ayn\u0131 zamanda fiil\u00ee (de facto) bir y\u00f6nelir ki birbirini tan\u0131y\u0131p sevmesi ve irad\u00ee olarak birbirine g\u00fcvenenlerin mesilarak kullanman\u0131n da \u00f6tesinde \u2018our boys’, yani \u2018bizim o\u011flanlar’ mesabesinde g\u00f6ren Amerikan emperyalizminin istek ve direktifleri do\u011frultusunda hareket eden bir taife taraf\u0131ndan ulus-devletin sonunu getirmeye matuf etnik temelli bir \u00e7at\u0131\u015fma ve b\u00f6l\u00fcnmeye s\u00fcr\u00fcklenmek istenmi\u015ftir. Ancak, ister din karde\u015fli\u011fine, ister -ba\u015fta Ermeniler olmak \u00fczere Anadolu’nun gayri-m\u00fcslim halklar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131ndaki- su\u00e7 ortakl\u0131\u011f\u0131na, ister son \u00e7eyrek y\u00fczy\u0131ldaki K\u00fcrt hareketi \u00f6nderli\u011finin laik-Atat\u00fcrk\u00e7\u00fc niteli\u011fine ya da bunlar\u0131n hepsine birden ba\u011flay\u0131n, bir mucize kabilinden etnik temelli herhangi bir kar\u015f\u0131tl\u0131k, d\u00fc\u015fmanl\u0131k ve \u00e7at\u0131\u015fma, en az\u0131ndan bug\u00fcne kadar ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015ftir. Bunun k\u0131ymetini, ancak sonsuza kadar da s\u00fcremeyece\u011fini bilmeliyizdir. Bu k\u0131ymet bilme ise, havada kalan karde\u015flik beyanlar\u0131yla de\u011fil, \u00f6rne\u011fin, kendisine “T\u00fcrkiye’den ayr\u0131lmak m\u0131 istiyorsunuz” diye soran dergi muhabirine “A, evlad\u0131m, benim Bo\u011faz’da rak\u0131 i\u00e7mek i\u00e7in pasaport-vize almaya hi\u00e7 niyetim yok” diyen bir Musa Anter’in katillerinin pe\u015fine d\u00fc\u015fmekten, Nevruz’u kutlayanlar\u0131n ya da cenaze alaylar\u0131n\u0131n \u00fczerinden \u2018Sava\u015fan \u015eahin’ u\u00e7urtanlara “hop arkada\u015f, o pilotlar benim paramla yeti\u015fti, o jet benzini de benim paramla al\u0131nd\u0131” diyebilmeye uzanan sivil giri\u015fimlerle fiil\u00eele\u015febilir. Tabi\u00ee, tam bu noktada Nabi Ya\u011fc\u0131’n\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc tekrar ele almakta yarar vard\u0131r; ama bu defa, daha bir sosyologca: Do\u011fu’da sava\u015f varsa, Bat\u0131’da da demokrasi olmaz; ama ne sava\u015f, ne de demokrasi ne kendili\u011finden var olur, ne de kendili\u011finden yok. Demokras\u0131n\u0131n olmamas\u0131, hi\u00e7 kimsenin \u2018kratos’unun, yani iktidar\u0131n\u0131n olmamas\u0131 de\u011fil de, birilerinin \u2018kratos’u\/iktidar\u0131 tekeline ge\u00e7irmesi, yani birilerinin despotlu\u011fu anlam\u0131na geldi\u011fine ve bunu m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan da sava\u015f\u0131n devam etmesi oldu\u011funa g\u00f6re, e\u011fer kendi vatan\u0131m\u0131zda hi\u00e7 kimsenin paryas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n ya\u015famak istiyorsak kimler ki bu sava\u015f ortam\u0131ndan kendi borular\u0131n\u0131 \u00f6tt\u00fcrmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan fayda sa\u011fl\u0131yorlar i\u015fte onlar\u0131 hedef almak zorunday\u0131zd\u0131r.<\/p>\n<\/p>\n

<\/p>\n

25 MAYIS PAZAR STAR’IN A\u00c7IK G\u00d6R\u00dc\u015e’\u00dc<\/p>\n<\/p>\n

Demokrat Parti, halk\u0131m\u0131z\u0131 yolla suyla elektrikle kand\u0131r\u0131p Atat\u00fcrk Devrimini yar\u0131da kesti”. Burada dikkat edin; \u2018yol-su-elektrik vaadiyle’ de\u011fil, do\u011frudan do\u011fruya bu hizmetleri g\u00f6t\u00fcrerek. Bunu s\u00f6yleyen ve \u2018devrim’in yolunun kesilmesine hay\u0131flanan ki\u015fi, \u015funu demek istiyor: K\u00f6yl\u00fc mevcut h\u00e2liyle, bunlar\u0131 hak etmiyordu; \u00f6nce devrimin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc de\u011fi\u015fime u\u011frayacak, ancak ondan sonra yol-su-elektrik.<\/p>\n<\/p>\n

Bunlar\u0131 s\u00f6yleyen \u00fclkemizin en iyi e\u011fitim g\u00f6rm\u00fc\u015f\/e\u011fitmi\u015f insanlar\u0131ndan biri; hem d\u00fc\u015f\u00fcncelerinde samim\u00ee, ayr\u0131ca \u00e7ok da iyi kalpli.<\/p>\n<\/p>\n

Devrim akamete u\u011framasayd\u0131, sonu\u00e7 ne olacakt\u0131? En \u00e7ok s\u00f6ylenen, daha 60’l\u0131 y\u0131llara gelinmeden okuma-yazma bilmeyen hi\u00e7 kimse kalmayaca\u011f\u0131. Ama, idealleri, her k\u00f6ye bir opera ve 27 May\u0131s’ta bu \u00fcmitleri depre\u015fenler de olmad\u0131 de\u011fil. Ezan, yine T\u00fcrk\u00e7e okunsun da istediler; Arap\u00e7a Ezan, laikli\u011fe vurulan en b\u00fcy\u00fck darbe olmu\u015ftu: Laik devlet dedi\u011fin, vatanda\u015flar\u0131n\u0131n ibadet bi\u00e7imini belirlerdi. Daha \u00f6nceki d\u00f6nemlerde de camilere kiliselerde oldu\u011fu s\u0131ralar konulup ilah\u00eelerin de saz heyeti e\u015fli\u011finde okunmas\u0131n\u0131 teklif edenler olmu\u015f; neyse ki Atat\u00fcrk hemen kovalam\u0131\u015f adamlar\u0131. Bunlar T\u00fcrk\u00e7e ezan beklerlerken, darbelerinin gerek\u00e7eleri aras\u0131nda laikli\u011fin tehlikeye girdi\u011fi de bulunan Mill\u00ee Birlik Komitesi’nin yapt\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiye Radyolar\u0131’na ilk defa sahur program\u0131 koydurtmak oldu: Hacivat-Karag\u00f6z’l\u00fc; rahmetli M\u00fcnir Nurettin’den ilah\u00ee de ilk o sahurlarda dinledim.<\/p>\n<\/p>\n

Menderes, bizi Amerika’ya satm\u0131\u015ft\u0131; ki satt\u0131: Meclis’ten yetki bile almadan Kore’ye asker g\u00f6ndermi\u015fti; Amerikal\u0131lar\u0131n g\u00f6z\u00fcne girmek i\u00e7in ard\u0131 ard\u0131na kom\u00fcnist \u2018tevkifat’\u0131 yapt\u0131rtm\u0131\u015ft\u0131; sonra NATO’ya girdik, ordunun t\u00fcm\u00fcn\u00fc onlara ba\u011flayarak; \u0130ncirlik de dahil bir s\u00fcr\u00fc \u00fcs verdik; Mill\u00ee Emniyet’te maa\u015flar\u0131 bile bir s\u00fcre onlar \u00f6dedi.; Menderes’in yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 yollar\u0131n g\u00fczergahlar\u0131n\u0131 bile Amerikal\u0131lar belirledi; Amerikal\u0131lar\u0131n dilinde \u00fcniversite kurduruldu. B\u00fct\u00fcn bunlar, yurtsever ve mill\u00ee haysiyete sahip hi\u00e7bir T\u00fcrkiyelinin unutamayaca\u011f\u0131 ve hazmedemeyece\u011fi u\u011fursuz ihanetler. Ancak, 27 May\u0131s sabah\u0131 radyodan okunan darbe bildirisinin son\/niha\u00ee c\u00fcmlesi “Nato’ya ve Cento’ya ba\u011fl\u0131y\u0131z”, bildiriyi okuyan da Amerika’ya \u2018tahsil’e g\u00f6nderilen ilk subaylardan biri idi ve tam da o g\u00fcnlerde Menderes Moskova’ya gitmek \u00fczereydi, Sovyetler’den kredi bulmak, belki biraz da m\u00fc\u015fteri k\u0131z\u0131\u015ft\u0131r\u0131r\u0131m \u00fcmidiyle.<\/p>\n<\/p>\n

Menderes’in Kore’ye asker konusunda Meclis’ten yetki almamas\u0131 muhalefeti \u00e7ok k\u0131zd\u0131rm\u0131\u015ft\u0131; ama, buna kar\u015f\u0131 olduklar\u0131ndan de\u011fil, Menderes kendilerine onlar\u0131n da Amerika’dan yana olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6sterme f\u0131rsat\u0131 vermedi diye. \u0130n\u00f6n\u00fc, II. Harbin sonlar\u0131ndan beri, \u00f6zellikle de Stalin tehdidi alt\u0131nda, Amerika’ya yana\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu; Mar\u015fal yard\u0131m\u0131 almaya zaten onun d\u00f6neminde ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131k, ulusal egemenli\u011fimize ilk Amerikan darbesini de yine onun d\u00f6neminde yemi\u015ftik: T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131 Rumlar taraf\u0131ndan yine T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131 Rumlar aras\u0131ndan \u00f6m\u00fcr boyu Fener Patrikli\u011fine se\u00e7ilmi\u015f V. Maximos, o s\u0131ralarda s\u00fcrmekte olan Yunan i\u00e7 sava\u015f\u0131nda kom\u00fcnistlere kar\u015f\u0131 tav\u0131r alm\u0131yor diye Amerika’l\u0131lar\u0131n bask\u0131s\u0131yla istifa ettirilmi\u015f, yerine de Amerika’dan g\u00f6nderilen yabanc\u0131 uyruklu Athenagoras oturtulmu\u015ftu, Lozan’a ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu h\u00e2lde. Ayr\u0131ca, \u0130smet Pa\u015fa’n\u0131n Nato’ya girme konusunda “onlar ald\u0131lar da, biz mi girmedik” dedi\u011fini de hemen herkes bilir. T\u0130P’in kurulmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan “biz zaten eskiden beri ortan\u0131n solunday\u0131z” diye ortaya \u00e7\u0131kan CHP’nin, 6-7 Eyl\u00fcl’den kom\u00fcnistler sorumlu tutulup i\u00e7eri at\u0131ld\u0131klar\u0131nda DP’den farkl\u0131 hi\u00e7bir refleks g\u00f6stermedi\u011fi de bir ger\u00e7ek.<\/p>\n<\/p>\n

6-7 Eyl\u00fcl ya\u011fma ve k\u0131y\u0131m\u0131 Yass\u0131ada’da da dava konusu oldu; DP’yi mahk\u00fbm etmek \u00fczere. Oysa olay \u015fundan ibaretti: 1950’ye kadar CHP Anadolu ve Trakya’y\u0131 gayri-m\u00fcslimlerden \u2018temizlemi\u015f’, hepsini \u0130stanbul’a toplam\u0131\u015ft\u0131; oradan da d\u0131\u015far\u0131ya, a\u011f\u0131r\u0131l\u0131kl\u0131 olarak da Yunanistan’a ka\u00e7\u0131rtmak \u00fczere; ama, bu ikinci a\u015fama DP d\u00f6nemine denk d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc ve niha\u00ee noktay\u0131 koymak da yine \u0130smet Pa\u015fa’ya nasip olacakt\u0131, 1964’te K\u0131br\u0131s olaylar\u0131ndan sonra.<\/p>\n<\/p>\n

1959’da 49 K\u00fcrt ayd\u0131n\u0131 tutuklan\u0131p haklar\u0131nda dava a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 ama, DP iktidar\u0131 d\u00f6neminde hi\u00e7bir K\u00fcrt ayaklanmas\u0131 olmam\u0131\u015ft\u0131r. Vak\u0131a, \u0130n\u00f6n\u00fc d\u00f6nemi de, General Mustafa Mu\u011flal\u0131’n\u0131n Van’da 33 k\u00f6yl\u00fcy\u00fc yarg\u0131 \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kartmadan toplu halde katlettirmesi d\u0131\u015f\u0131nda, olduk\u00e7a sakin ge\u00e7mi\u015ftir; ancak, bu sakinli\u011fin, 1938’deki Dersim isyan\u0131n\u0131n, sars\u0131nt\u0131s\u0131 ancak bir ku\u015fak sonra atlat\u0131labilecek kadar kanl\u0131 bast\u0131r\u0131lmas\u0131na ba\u011flayanlar da vard\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k 1950-60 aras\u0131, K\u00fcrt ileri gelenlerinin DP saflar\u0131nda Meclis’e girebildikleri, \u015fu ya da bu \u00f6l\u00e7\u00fcde iktidardan pay alabildikleri, en az ay\u0131r\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa u\u011frad\u0131klar\u0131 d\u00f6nem olmu\u015ftur. 27 May\u0131s’la ay\u0131r\u0131mc\u0131l\u0131k ve zul\u00fcm yeniden hortlam\u0131\u015f, darbe y\u00f6netimi b\u00fct\u00fcn siyas\u00ee mahk\u00fbm ve tutuklular\u0131 serbest b\u0131rak\u0131rken 49’lar i\u00e7eride tutulup davalar\u0131na devam edilmi\u015ftir. Bu arada \u00e7o\u011funlu\u011fu y\u00f6re ileri gelenleri olmak 500’e yak\u0131n K\u00fcrt Sivas’ta bir kampta 9 ay yarg\u0131lanmaks\u0131z\u0131n tutulmu\u015flar, sonra aralar\u0131ndan 55’i aileleriyle birlikte Bat\u0131 illerine s\u00fcrg\u00fcn edilirken, di\u011ferleri de kendilerine hi\u00e7bir a\u00e7\u0131klama yap\u0131lmadan serbest b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. \u0130\u015fte bu s\u00fcrg\u00fcnlerin konu\u015fuldu\u011fu g\u00fcnlerdedir ki, darbenin g\u00f6stermelik \u00f6nderi Cemal G\u00fcrsel, “K\u00fcrt diye bir \u015fey yok, onlar da\u011f T\u00fcrkleri” demi\u015ftir. Darbe, ayn\u0131 zamanda yer adlar\u0131n\u0131 T\u00fcrk\u00e7ele\u015ftirme konusunda yeni bir h\u0131zlanma d\u00f6neminin de ba\u015flang\u0131c\u0131 olurken, \u00fclkemizi de tam bir u\u011fursuzluklar zincirine ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<\/p>\n

Ba\u015fhakimli\u011fini kaba T\u00fcrk\u00e7esi ve nobran tav\u0131rlar\u0131yla -1961 Genel Se\u00e7imleri’nde CHP ancak %36,5 oran\u0131nda oy al\u0131rken, DP’nin yerine kurulan AP ve YTP’nin oylar\u0131n neredeyse yar\u0131s\u0131n\u0131 toplad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dikkate al\u0131rsak- pek \u00e7ok insan\u0131n nefretini, en az\u0131ndan antipatisini kazanan Salim Ba\u015fol’un, Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 da s\u00fcfl\u00eeli\u011fini Menderes’in \u00e7ekmecesinden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 iddia edilen kad\u0131n k\u00fclotunu Mahkeme K\u00fcrs\u00fcs\u00fcnden sallamaya kadar vard\u0131ran \u00d6mer Altay Egesel’in yapt\u0131\u011f\u0131 Yass\u0131ada duru\u015fmalar\u0131: Sonu\u00e7ta \u00fc\u00e7 idam, ancak daha \u00f6nemlisi Demirel gibi bir adam taraf\u0131ndan en az 20 y\u0131l k\u0131z\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p s\u00f6m\u00fcr\u00fclecek bir intikam duygusu.<\/p>\n<\/p>\n

Di\u011fer yandan da, darbeden istedikleri asmereyi alamam\u0131\u015f askerlerin \u00f6nce, zor kullanarak Ali Fuat Ba\u015fgil’i Cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7ilecek diye istifaya zorlamalar\u0131, daha sonra iki darbe te\u015febb\u00fcs\u00fc, tek ba\u015f\u0131na ba\u015faramad\u0131klar\u0131 darbeyi -daha ziyade memur \u00e7ocu\u011fu ve memur namzedi- \u00fcniversitelileri ate\u015fe s\u00fcrerek olgunla\u015ft\u0131rma \u00e7abalar\u0131… Ve de sonu\u00e7ta “\u00fc\u00e7e \u00fc\u00e7, intikam” facias\u0131. Tabi\u00ee bu arada Menderes’e de hi\u00e7 mi hi\u00e7 hak etmedi\u011fi \u2018demokrasi \u015fehidi’ payesi.<\/p>\n<\/p>\n

Menderes, 14 May\u0131s’tan sonra \u0130n\u00f6n\u00fc’ye gidip de “Pa\u015fam, isterseniz iktidar\u0131 Demokratlara vermeyelim” diyen pa\u015falar\u0131n bulundu\u011fu bir yerde me\u015fr\u00fblu\u011funu Atlantik \u00f6tesinden kurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, \u00e7aresizli\u011finden dolay\u0131, belki de hakl\u0131yd\u0131. Ama, muhalefetteyken vaaddetti\u011fi sendikal (grev) haklar\u0131, iktidara gelince vermemezlik etmese, demokrasiye do\u011fru a\u00e7\u0131lsa, herhalde eli biraz daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olurdu. 1954 se\u00e7imlerinde -1953’te partisini (MP) kapatt\u0131rd\u0131\u011f\u0131- rahmetli Osman B\u00f6l\u00fckba\u015f\u0131’ya oy (neredeyse %100) verdi diye K\u0131r\u015fehir’i illikten d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcp eski il\u00e7esi Nev\u015fehir’e ba\u011flayan da Menderes’tir: Yerel se\u00e7imlerde ANAP’l\u0131 Belediye Ba\u015fkan\u0131 se\u00e7mezseniz elini kolunu ba\u011flar\u0131m diye gazetelere resimli ilan veren \u00d6zal’\u0131nkine m\u00fcmasil bir ar damar\u0131 \u00e7atlam\u0131\u015fl\u0131k. Ancak Menderes’i bu da kesmez: Milletvekili se\u00e7ilen B\u00f6l\u00fckba\u015f\u0131’y\u0131 hapse de att\u0131r\u0131r. 27 May\u0131s’a yakla\u015f\u0131l\u0131rken \u0130n\u00f6n\u00fc’y\u00fc de, yani ba\u015fbakan\u0131 oldu\u011fu Cumhuriyet’in 2 numaral\u0131 kurucusunu da Meclis’ten att\u0131rmaya kalk\u0131\u015facakt\u0131r. \u0130ktidar\u0131n\u0131n sonlar\u0131na gelirken iyice h\u0131r\u00e7\u0131nla\u015f\u0131r; bas\u0131na kar\u015f\u0131 ac\u0131mas\u0131z; \u00e7ok bilmi\u015f tav\u0131rl\u0131 \u0130zzet Ak\u00e7al’\u0131n tetik\u00e7ili\u011finde muhalefeti, \u00f6zellikle de Pa\u015fa’y\u0131 muaheze etme\/ettirme pe\u015findedir; pratikte \u00fc\u00e7 erki de b\u00fcnyesinde toplayacak Meclis Tahkikat Komisyonu’nu kurdurmas\u0131 ise yapmaya f\u0131rsat buldu\u011fu en b\u00fcy\u00fck hata olur; ama, bu demek de\u011fildir ki, b\u00f6yle bir \u015fey yapmasayd\u0131, asker de darbe yapmayacakt\u0131.<\/p>\n<\/p>\n

Kendi milletvekillerine “siz isterseniz, Hilafeti bile getirirsiniz” demi\u015fti, ama MP’yi kapatt\u0131rma gerek\u00e7esi de, laikli\u011fe ayk\u0131r\u0131 faaliyetlerde bulunmas\u0131yd\u0131. K\u0131r\u015fehir’in il\u00e7e yap\u0131lma gerek\u00e7esi ise, kendi ifadesiyle “T\u00fcrkiye’nin hi\u00e7bir vilayetinde y\u00fczde 3’ten fazla oy almayan bir partiye mensup milletvekilini iki se\u00e7imde de se\u00e7en K\u0131r\u015fehir’in i\u00e7timai ve siyasi b\u00fcnye itibar\u0131yla anormallik g\u00f6stermekte oldu\u011fu…” (zikreden: A. \u00d6zg\u00fcrel; Karakutu.com; 15\/7\/2007) idi.<\/p>\n<\/p>\n

\u015eu \u00f6l\u00fcml\u00fc d\u00fcnyada sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam diye tutturup, sigara d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 isterik bir zalimli\u011fe vard\u0131rmaktan ka\u00e7\u0131nmayanlar\u0131n bayram etti\u011fi bu g\u00fcnlerde \u015funu da hat\u0131rlatal\u0131m: Darbecilere ho\u015f g\u00f6r\u00fcnmek i\u00e7in, Tekel de \u201827 May\u0131s’ diye bir sigara \u00e7\u0131kartm\u0131\u015ft\u0131, o g\u00fcnlerde; paketinin i\u00e7inden Atat\u00fcrk’e, \u0130n\u00f6n\u00fc’ye ait (oldu\u011fu ifade edilen) vecizeler \u00e7\u0131kard\u0131, \u00e7ok ince bir ka\u011f\u0131da bas\u0131lm\u0131\u015f; pek tutmad\u0131, bir s\u00fcre sonra da piyasadan kalkt\u0131. <\/p>\n<\/p>\n

<\/p>\n

Star-A\u00e7\u0131k G\u00f6r\u00fc\u015f 22-6-2008<\/p>\n<\/p>\n

\u00d6nce \u015funu s\u00f6yleyelim, laiklik devletin yap\u0131s\u0131na ili\u015fkin bir ilkedir. Ki\u015filerin laik olmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez; zira, laiklik, dinsel ya da de\u011fil, b\u00fct\u00fcn inan\u00e7lara e\u015fit uzakl\u0131kta olma durumudur ve de b\u00f6yle bir \u015fey m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. “Ki\u015filer de laik olur, olabilir” diyen her \u015feyden \u00f6nce, sadece bilgi noksanl\u0131\u011f\u0131yla de\u011fil, ak\u0131l yar\u0131lmas\u0131yla da mal\u00fbld\u00fcr. “Ki\u015filer laik olamaz” demeyi” irticaya odak olu\u015fturmak olarak de\u011ferlendirip, buna dayanarak parti kapatma davas\u0131 a\u00e7maya kalk\u0131\u015fmak ise, do\u011frudan do\u011fruya sabotaj kokan, dolay\u0131s\u0131yla sadece burun k\u0131v\u0131r\u0131l\u0131p alay edilmenin \u00f6tesinde toplumun sa\u011fl\u0131kl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmesine zarar veriyor olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 gereken bir fiildir. Laiklik, b\u00fct\u00fcn inan\u00e7lara e\u015fit uzakl\u0131kta bir tav\u0131r al\u0131nmas\u0131 ise, bu, de\u011fil insan bireyleri, hayvanlardan bile beklenemeyecek bir \u015feydir. Diyelim, ezan sesine al\u0131\u015fm\u0131\u015f oldu\u011fu i\u00e7in, onu duyunca \u00fcrkmeyip, ancak al\u0131\u015f\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131 kilise \u00e7an\u0131 sesi duyunca var g\u00fcc\u00fcyle an\u0131rmaya ba\u015flayan bir e\u015fek dahi, b\u00fct\u00fcn inan\u00e7lara e\u015fit mesafede bulunma ilkesini ihlal, dolay\u0131s\u0131yla \u2018irtica’ya odakl\u0131k veya yard\u0131m ve yatakl\u0131k etme iddias\u0131yla yarg\u0131lanmay\u0131 hak ediyor demektir; \u00d6calan’dan \u2018say\u0131n’ diye bahsetti\u011fi i\u00e7in veya \u2018apolitizasyon’ kelimesinin ba\u015f\u0131nda \u2018Apo’ var diye insanlara dava a\u00e7an savc\u0131lar\u0131n bulundu\u011fu bir \u00fclkede.<\/p>\n<\/p>\n

\u2018Laik ya\u015fam bi\u00e7imi’nden de s\u00f6z edip, bu cahilli\u011fe kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlara da dava a\u00e7abilirler. \u2018Lepiska sa\u00e7l\u0131 kel’ diye bir \u015fey ne kadar olamazsa, \u2018laik ya\u015fam bi\u00e7imi’ diye bir \u015fey de o kadar olamaz; yani, mesele sadece bir cahillik de\u011fil, ayn\u0131 zamanda, bir ak\u0131l yar\u0131lmas\u0131 sorunudur da. Ya\u015fayan\/ger\u00e7ek her bir insan\u0131n belirli de\u011ferleri vard\u0131r ve hayat\u0131n\u0131 ona g\u00f6re bi\u00e7imlendirir\/anlamland\u0131r\u0131r. Dinsel veya din-d\u0131\u015f\u0131 b\u00fct\u00fcn de\u011ferlere e\u015fit mesafede bir hayat tarz\u0131 ise olmaz\/olamaz. Laikli\u011fi bir ya\u015fam tarz\u0131, hem de uygar bir ya\u015fama tarz\u0131 olarak g\u00f6ren, sadece cahil ve \u015fizoit de\u011fil, kolonyalizmi insanlar\u0131 uygarla\u015ft\u0131ran bir uygulama ve d\u00f6nem olarak g\u00f6ren Bat\u0131l\u0131 emperyalistlerin basit bir d\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc\/i\u015fbirlik\u00e7isidir de; bu denli derin bir kavram karga\u015fas\u0131 i\u00e7inde kendisinin ne oldu\u011funu ve ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmesine imkan olmasa da. Kendi halk\u0131n\u0131, m\u00fcstemleke Cezayir’de M\u00fcsl\u00fcman Arap’a bakan bir Frans\u0131z’\u0131n g\u00f6z\u00fcyle g\u00f6r\u00fcp de\u011ferlendirmektedir: Kendi halk\u0131na kar\u015f\u0131 ihanet i\u00e7inde ve de ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak \u0131rk\u00e7\u0131. On milyonlarca G\u00fcney Amerikal\u0131y\u0131, Afrikal\u0131y\u0131 ve Asyal\u0131y\u0131 katleden papaz destekli\/g\u00fcd\u00fcml\u00fc caniler de b\u00fct\u00fcn o toprak, zenginlik ve canlara hep uygarla\u015ft\u0131rma ad\u0131na el koymu\u015ftur; tabi\u00ee kutsal Kilise’nin zaferi yolunda cehdetmenin \u2018vicdan’ rahatl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde. Ayr\u0131ca, devleti laik olan bu \u00fclkede, laikli\u011fi bir ya\u015fam tarz\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcp bu tarza uygar s\u0131fat\u0131n\u0131 ekleyen, beni kendisi taraf\u0131ndan uygarla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 kanunen farz uygarl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 bir canl\u0131 olarak da g\u00f6rmekte demektir; beni uygarla\u015ft\u0131rma yolunda \u015fiddet uygulamay\u0131 kendisine hak g\u00f6r\u00fcr; benim vergilerimden beslen bu g\u00f6revli\/memur: Ne haddini bilmezlik. .Devlet laik, laiklik de bir ya\u015fam tarz\u0131 ise, insanlar\u0131 bu tarza uygun olarak ya\u015famaya mecbur etmek de devletin (memurunun) g\u00f6revidir; ki, bu da, demokratik hukuk devlet kavram\u0131na s\u0131\u011fmayacak bir totalitarizme tekab\u00fcl eder. Ama olsun, “biz bize benzeriz”, bizim laikli\u011fimiz,yani \u2018T\u00fcrk laikli\u011fi’ de bize: Lafa \u2018T\u00fcrk laikli\u011fi’ diyerek ba\u015flayan bir canl\u0131 g\u00f6rd\u00fcn\u00fcz mi, hi\u00e7 teredd\u00fct etmeyin, b\u00fcrokratik otokrasinin en s\u00fcfl\u00ee temsilcilerinden biriyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yas\u0131n\u0131z; tabi\u00ee s\u00fcfl\u00eeli\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde de s\u00f6z\u00fc en fazla dinlenip, pe\u015finden en fazla gidilen.<\/p>\n<\/p>\n

Laiklik, Bat\u0131’da, egemen ve m\u00fctegallibe kiliseye kar\u015f\u0131 bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck at\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n hukuksal ifade ve ilkesi olarak bi\u00e7imlenip kurumsalla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bizde ise, zaten egemen olan\u0131n, kendi egemenli\u011fini peki\u015ftirip tahkim etmek \u00fczere kullanaca\u011f\u0131 bir ara\u00e7 olarak. Tam bu noktada Fikret Ba\u015fkaya’n\u0131n \u015fu s\u00f6z\u00fcn\u00fc hat\u0131rlamak, baya\u011f\u0131 zihin a\u00e7\u0131c\u0131 olurr: “Saraydan -biz, \u2018k\u00f6\u015fk’\u00fc de ilave ediyoruz- devrim yap\u0131lmaz”; yani, “saraydakinin-k\u00f6\u015fktekinin yapt\u0131\u011f\u0131 devrim olmaz; ad\u0131n\u0131 \u00f6yle koysa da”; zira, egemen kendi kendini devirmez, kendi eliyle kendi egemenli\u011fini y\u0131kmaz, k\u0131s\u0131tlamaz.<\/p>\n<\/p>\n

Sadece Cumhuriyet d\u00f6neminde de\u011fil, Osmanl\u0131’n\u0131n Bat\u0131’ya a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrecin b\u00fct\u00fcn anlar\u0131nda da ilerleme, \u00f6zg\u00fcrle\u015fme, hak tan\u0131ma, reform, \u0131slahat vb… ad\u0131 alt\u0131nda getirilen b\u00fct\u00fcn yenilikler hi\u00e7bir zaman hasb\u00ee bir idealizm do\u011frultusunda de\u011fil, daima ve daima devlete egemen olanlar\u0131n kendi konumlar\u0131n\u0131 berkitip korumaya y\u00f6nelik teknik d\u00fczenlemeler \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir: Devlete egemen olanlar\u0131n kelime ve \u015fiar d\u00fczeyindeki beyanlar\u0131ndan kalk\u0131p, rejim d\u00fczeyinde yap\u0131lanlar\u0131 \u2018ayd\u0131nlanma’ veya \u2018pozitivizm’ t\u00fcr\u00fcnden fikr\u00ee veya felsef\u00ee ak\u0131m ve hareketlerle ili\u015fkilendirerek a\u00e7\u0131klamaya giri\u015fmenin, bilim ad\u0131 alt\u0131nda (burada siyaset bilimi) literat\u00fcr bilgisi g\u00f6sterisi yapman\u0131n \u00f6tesinde hi\u00e7 bir k\u0131ymet-i harbiyesi yoktur.<\/p>\n<\/p>\n

\u0130\u015fe, millet ad\u0131na kuvvay\u0131 milliyeyle, millet meclisi ve misak-\u0131 mill\u00eeyle ba\u015flan\u0131p milli m\u00fccadeleyle devam edilmi\u015ftir. B\u00fct\u00fcn bu s\u00fcre\u00e7te \u2018millet’ Osmanl\u0131’daki anlam\u0131na sahiptir: Dinsel bir kategori. \u0130\u015f tamama erinceyse, misak, yani s\u00f6zle\u015fme tek tarafl\u0131 olarak bozulup hilafet kald\u0131r\u0131l\u0131rken, millet de \u2018T\u00fcrk’ olmu\u015ftur. Burada s\u00f6z konusu olan, ne Ayd\u0131nlanma d\u00fc\u015f\u00fcncesinden beslenmi\u015f bir din kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131, ne T\u00fcrklerin k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferlerine sayg\u0131l\u0131 samim\u00ee bir milliyet\u00e7ilik, ne de \u00f6zel bir K\u00fcrt d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131d\u0131r: \u0130ttihad ve Terakki marifetiyle devlete fiilen el koymu\u015f olan Osmanl\u0131 y\u00fcksek memurlar\u0131, bu konumlar\u0131n\u0131 kal\u0131c\u0131 k\u0131lmak \u00fczere, kendi suretlerinde \u0131smarlama bir \u2018ulus’ in\u015fa etme pe\u015findedirler. Bu ulus t\u00fcm\u00fcyle homojen -imtiyazs\u0131z, s\u0131n\u0131fs\u0131z kayna\u015fm\u0131\u015f bir kitle- olmal\u0131d\u0131r ki, kendileri onun yerine ge\u00e7ebilsinler, onun ad\u0131na konu\u015fabilsinler, devletin temsilcisi olma payelerinin yan\u0131na milletin temsilcisi olma hakk\u0131n\u0131 da ekleyebilsinler. B\u00f6yle bir \u015feyi din\/\u0130slam ad\u0131na yapmaya kalksalar, adama sorarlar: “Senin amirin -yani Halife-Sultan- nerede?”. O y\u00fczden de yeni amir art\u0131k millettir; tabi\u00ee kendi dizayn ettikleri modele uygun olma kay\u0131t-\u015fart\u0131yla. Kafalar\u0131ndaki modeli din ad\u0131na me\u015fr\u00fbla\u015ft\u0131r\u0131p dayatamayacaklar\u0131na g\u00f6re, dine m\u00fcmasil a\u015fk\u0131nl\u0131kta yeni bir referans \u00e7er\u00e7evesi bulmak zorundad\u0131rlar: “Hayatta en hakiki m\u00fcr\u015fit ilimdir”. Dinsel milletten, sek\u00fcler ulusa ge\u00e7ilmi\u015ftir ama, ger\u00e7ekte bunlar\u0131n mutlak homojenlik ihtiya\u00e7lar\u0131na cevap verecek hi\u00e7bir ulus olmam\u0131\u015ft\u0131r tarihte: Ulus, b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kavimsel homojenlik de\u011fil, hukuksal teklikten alan kavimler \u00fcst\u00fc siyasal bir topluluktur. O y\u00fczden de, ulus ad\u0131 alt\u0131nda in\u015fa edilmeye giri\u015filen, asl\u0131nda sun’\u00ee bir \u2018devlet kavmi’dir: Giyinme bi\u00e7iminden, dinledi\u011fi m\u00fczi\u011fe; i\u00e7ki sevip sevmemesinden, neredeyse hangi i\u00e7kiyi sevece\u011fine…, k\u0131sacas\u0131 \u2018ya\u015fam bi\u00e7imi’ itibariyle, hepsi bir \u00f6rnek. \u2018Laiklik’ i\u015fte bu noktada stratejik. Bir yandan dinsellik, varl\u0131\u011f\u0131n kendisine de\u011fil, bilgi \u00f6znesine ba\u011fl\u0131 -gnozeolojik- bir niteliktir: Bir Merihli i\u00e7in ne ha\u00e7\u0131n ne de hilalin hi\u00e7bir dinsel anlam\u0131\/de\u011feri yoktur; bayram namaz\u0131 k\u0131lanlar ise toplu jimnastik yapan insanlar. \u0130kincisi, dinsel ile k\u00fclt\u00fcrel hemen t\u00fcm\u00fcyle i\u00e7 i\u00e7edir: En z\u0131nd\u0131k diyece\u011finiz adam, arabas\u0131n\u0131n mar\u015f\u0131na basarken besmele \u00e7ekmeden edemeyebilir; iyi okunmu\u015f bir sabah ezan\u0131 kadar kendisini b\u00fcy\u00fcleyen ba\u015fka bir \u015fey yoktur belki de; su\u00e7 belledi\u011fi de dinin g\u00fcnah dedi\u011fiyle bire bir ayn\u0131d\u0131r, kendisi bilmese de. \u0130\u015fte bunlar dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda \u2018din ile devlet i\u015flerinin birbirinden ayr\u0131lmas\u0131’n\u0131 bu ikisinin kesinlikle \u00f6rt\u00fc\u015fmemesiymi\u015f gibi yorumlayan bir anlay\u0131\u015f, laikli\u011fi, devletin toplumsal hayat\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fc \u00fczerinde m\u00fcdahalede bulunmas\u0131n\u0131 me\u015fr\u00fb k\u0131lacak sihirli de\u011fne\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrecektir. Burada art\u0131k, insan\u0131 \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirmeye y\u00f6nelik ve demokrasi a\u00e7\u0131s\u0131ndan vazge\u00e7ilmez bir ilkeyle de\u011fil, \u00e7ok partililik g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc alt\u0131nda bile yegane Parti olmak isteyen s\u0131n\u0131fs\u0131 bir z\u00fcmrenin keyf\u00eeliklerine kalkan etti\u011fi bir tabuyla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131zd\u0131r: Tek bir dinin tek bir mezhebinin rejime yontuk yorumu temelinde yap\u0131lanm\u0131\u015f, ilgas\u0131n\u0131 istemek bile parti kapatmaya yeten bir diyanet i\u015fleri; tek merkezden belirlenen Cuma hutbeleri; neyin ger\u00e7ek M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k neyin de ger\u00e7ek ibadethane oldu\u011fu konusunda ve din e\u011fitimi \u00fczerinde devlet tekeli; \u0130mam Hatip liseleri, bunlar\u0131n mezunlar\u0131na negatif ay\u0131r\u0131mc\u0131 katsay\u0131 uygulamas\u0131; gayri M\u00fcslim vatanda\u015f\u0131n hukuk metinlerindeki \u2018yabanc\u0131 vatanda\u015f’l\u0131\u011f\u0131 ve zorunlu din dersleri ortada dururken, ancak en \u00f6nemlisi, devletin de\u011fil ki\u015filerin dinle ili\u015fkisini -\u00fcstelik de laiklik ad\u0131na- belirleme hakk\u0131n\u0131 kendinde g\u00f6ren devlet organlar\u0131 varken laiklikten bahseden ya z\u0131r cahildir ya da \u015farlatan.<\/p>\n<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn curcuna ba\u015f\u00f6rt\u00fcl\u00fc k\u0131zlar\u0131n \u00fcniversiteye al\u0131n\u0131p al\u0131nmamas\u0131 \u00fczerine. Ama \u00fcniversite, ne? Her \u015feyden \u00f6nce, bir e\u011fitim kurumu de\u011fil: \u00d6\u011frencilerinin 18 ya\u015f\u0131ndan b\u00fcy\u00fck olmas\u0131ndan de\u011fil, esas g\u00f6revinin bilimsel bilgi \u00fcretip nakletmek olmas\u0131ndan. Oysa T\u00fcrkiye’deki g\u00f6revi -Y\u00d6K yasas\u0131nda- Atat\u00fcrk ilke ve inkilaplar\u0131 do\u011frultusunda insan yeti\u015ftirmek. Bu, her \u015feyden \u00f6nce insan haklar\u0131na ayk\u0131r\u0131: Re\u015fit insanlar\u0131 yeti\u015ftirmeye kalkmak kimsenin haddi de\u011fildir. Ancak olay, sadece bu da de\u011fil: Bilimsel bilgi \u00fcretiminin olmazsa olmaz \u015fart\u0131, her t\u00fcrl\u00fc ilke ve \u00f6n kab\u00fblden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak yola \u00e7\u0131kmak; yol boyunca da -sonsuza kadar- en fazla bu hususta m\u00fcteyakk\u0131z olmak.<\/p>\n<\/p>\n

Allah, hepimize selamet versin.<\/p>\n<\/p>\n

<\/p>\n

Star – A\u00e7\u0131k G\u00f6r\u00fc\u015f, TEMMUZ 2008<\/p>\n<\/p>\n

“Operasyonlar aral\u0131ks\u0131z devam ediyor” ve hepsi de ba\u015far\u0131l\u0131. Bu s\u00f6z\u00fc 25 y\u0131ld\u0131r duyuyoruz ve bana art\u0131k “ameliyat (operasyon) fevkelade ba\u015far\u0131l\u0131, ama hasta sizlere \u00f6m\u00fcr”\u00fc hat\u0131rlat\u0131yor. Operasyon hasta sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na kavu\u015fsun diye yap\u0131l\u0131r; operasyonlara devam ediliyorsa demek ki, bir \u00f6nceki te\u015fhislerin hepsi yanl\u0131\u015ft\u0131; son te\u015fhisin de do\u011fru oldu\u011funun garantisi yok. Veya “operasyon ba\u015far\u0131l\u0131” diyenler bize hep yalan s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131. Tabi\u00ee bir ihtimal daha var: Asl\u0131nda \u2018hasta’ hasta de\u011fil, dolay\u0131s\u0131yla operasyona ihtiyac\u0131 yok, ama bu i\u015ften nemalanan birileri operasyon yap\u0131yorlar\/yapt\u0131lar ki, \u2018hasta’ ger\u00e7ekten hastalan\u0131p operasyona muhta\u00e7 olsun.<\/p>\n<\/p>\n

\u2018Hayata d\u00f6n\u00fc\u015f’ de operasyonlardan birinin ad\u0131. Devlet, kendi hapisanelerindeki 30 insan\u0131 en vah\u015f\u00ee metotlarla katlediyor. Katl varsa, katil de vard\u0131r; ama dava zaman a\u015f\u0131m\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcyor ve katiller cezadan kurtar\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<\/p>\n

Operasyon, ayn\u0131 zamanda harekat da demek: K\u0131br\u0131s’a \u2018Bar\u0131\u015f Harekat\u0131’ yap\u0131l\u0131yor; Rumlar tabi\u00ee ki masum de\u011fil; ama, harekattan sonra bar\u0131\u015f gelmesin diye de her \u015fey yap\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<\/p>\n

\u0130\u015fin vahim yan\u0131, bunlar\u0131 s\u00f6yleyip yazanlar\u0131, savc\u0131lar\u0131n keyfince yarg\u0131 \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kartmak, o vesileyle \u2018vatan haini’ ilan, sonra da lin\u00e7 veya katlettirtmek \u015feklinde bir mekanizma i\u015fliyor. Bizim y\u00fczde 47’lik h\u00fck\u00fcmet ise bunlara kar\u015f\u0131 hi\u00e7bir \u015fey yapmamak bir yana, Hrant Dink’in neredeyse devlet g\u00f6zetiminde katledilmesinde ve sonras\u0131nda su\u00e7 orta\u011f\u0131 gibi \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u015eemdinli savc\u0131s\u0131n\u0131 harc\u0131yor; 27 Nisanc\u0131lar\u0131 yarg\u0131latm\u0131yor; kaba kuvvet \u00f6n\u00fcnde boyun e\u011fiyor, kaba kuvveti te\u015fvik de etmi\u015f oluyor: Maganda kur\u015funuyla \u00f6len, yaralanan, sakat kalanlar; emniyet \u015feridinde insan ezip serbest b\u0131rak\u0131lan zengin\/n\u00fcfuzlu aile \u00e7ocu\u011fu caniler. Bu katiller ve onlar\u0131n iktidar\/dokunulmazl\u0131k asmbol\u00fc d\u00f6rt \u00e7ekerli cipleriyle insan \u00f6ld\u00fcrmesi, havam\u0131z\u0131 kirletip yollar\u0131m\u0131z\u0131 i\u015fgal ve viran etmesi yerine, sigara i\u00e7enlerle u\u011fra\u015fmak, histerik bir sadizmin \u00f6tesinde, i\u00e7ki d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131yla ta\u00e7lanan en ilkelinden bir vandalizmin de g\u00f6stergesi.<\/p>\n<\/p>\n

Bunlar bir g\u00fcnde olmad\u0131; tersanelerdeki \u00f6l\u00fcmler, ta\u015feronla\u015fma, kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131l\u0131k, sendikas\u0131zla\u015ft\u0131rma, milyonlarca i\u015fsiz, on binlerce tinerci \u00e7ocuk AKP iktidar\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc de\u011fil. Tam tersine AKP’nin iktidar\u0131 bunlar\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc. Esas m\u00fcsebbip ise 12 Eyl\u00fcl ve onun getirdi\u011fi rejim.<\/p>\n<\/p>\n

Bu rejim, siyaseti yasakl\u0131yor. G\u00fcya, iktidarlar se\u00e7imle geliyor; ki, bu yalan; en aymazlar\u0131m\u0131z dahi her halde \u015fimdi art\u0131k anl\u0131yorlard\u0131r. Siyaset \u00fcretmek Meclis’in haddi de\u011fil; h\u00fck\u00fcmetler ise sadece i\u015fg\u00fcder. \u00d6nceki Y\u00d6K ba\u015fkan\u0131, hani anayasa hukuk\u00e7usu, diyordu ki, “\u00fcniversiteler devlet politikas\u0131n\u0131n konusu, h\u00fck\u00fcmetlere b\u0131rak\u0131lamaz”. Baz\u0131lar\u0131n\u0131n demokrasi \u015fampiyonu olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc Turgut \u00d6zal da bu rejimin en m\u00fckemmel temsilcisiydi, daha \u00f6nce farkl\u0131 partilerce temsil edilmi\u015f d\u00f6rt e\u011filimi tek partide birle\u015ftirdim diye iki elini kafas\u0131n\u0131n \u00fczerinde s\u0131ms\u0131k\u0131 s\u0131karken: 12 Eyl\u00fcl’\u00fcn kapatt\u0131\u011f\u0131 partilerin t\u00fcm\u00fc zaten fuzuliydiler, dolay\u0131s\u0131yla yok edilmeleri de me\u015fr\u00fb ve yerindedir.<\/p>\n<\/p>\n

12 Eyl\u00fcl, anar\u015fiyi ve irticay\u0131 \u00f6nleyece\u011fim diye geldi. \u0130lk yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fey ise, sendikalar\u0131 fiilen kapatmak, grevleri yasaklamak, k\u0131dem tazminatlar\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlamak vb… oldu. Hatta bir ara Kenan Evren, kafay\u0131 \u015fef garsonlar\u0131n gelirine takm\u0131\u015ft\u0131, askerlerinkinden y\u00fcksek oldu\u011fu iddias\u0131yla. 12 Eyl\u00fcl asl\u0131nda Amerikan g\u00fcd\u00fcml\u00fc bir i\u015fgal y\u00f6netimiydi, toplumdaki kar\u015f\u0131tl\u0131klar\u0131 emek-sermaye ekseninden -dinsel, etnik, y\u00f6resel vb…- kimlikler aras\u0131 plana \u00e7ekmeyi hedefleyen. Bu yolda kullan\u0131lacak en do\u011fru\/etkili aleti de bulmu\u015flard\u0131: Cuntac\u0131lar K\u00fcrt\u00e7eyi yasaklad\u0131lar, Diyarbak\u0131r zindanlar\u0131ndaki vah\u015fetleriyle insanlar\u0131 da\u011fdan ba\u015fka hi\u00e7bir yere \u00e7\u0131kamaz hale getirip, bug\u00fcne kadar 50 bin insan\u0131m\u0131z bir yana \u00fclkemizin bug\u00fcn\u00fcn\u00fc kapkaranl\u0131k, gelece\u011fini de iyice lo\u015f hale getiren bir devlet sava\u015f\u0131 ba\u015flatt\u0131lar. Elleri-kollar\u0131 hukuk kar\u015f\u0131s\u0131nda t\u00fcm\u00fcyle serbest olsun diye de bunun ad\u0131n\u0131 ter\u00f6rle m\u00fccadele koydular. \u00c7\u00fcnk\u00fc terorist, Orta \u00c7a\u011f’da ruhuna \u015feytan girmi\u015f ki\u015fi ne idiyse, i\u015fte tam tam\u0131na oydu: Belki melek gibi bile davran\u0131yor olabilirdi, ama \u015feytan\u0131n dik \u00e2l\u00e2s\u0131 oldu\u011fundan, \u015feytanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 (ter\u00f6ristli\u011fini) belli etmemek i\u00e7in. Bu durumda su\u00e7, fiil esas\u0131nda tan\u0131mlan\u0131r olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p ki\u015fi esas\u0131nda tespit edilir h\u00e2le getirilmi\u015f oluyordu. \u00dcstelik \u015feytana \u015feytanca davranmak, mubah\u0131n da \u00f6tesinde vacip, dolay\u0131s\u0131yla me\u015fr\u00fb da k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f oluyordu: Ter\u00f6rle m\u00fccadeleci emekli subaylar\u0131m\u0131z\u0131n iftiharla itiraf ettikleri gibi, yarg\u0131\u00e7 veya savc\u0131, kim ki ter\u00f6rle m\u00fccadelenin \u00f6nemini anlam\u0131yordu, evinin yak\u0131n\u0131na iki bomba att\u0131r\u0131p ter\u00f6ristler yapt\u0131 derdin, yola gelirlerdi ve benim vergim bir yana benim karde\u015flerimin kan\u0131ndan beslenen bu vampirler \u2018y\u00fcce’ T\u00fcrk yarg\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan yarg\u0131lanmazlard\u0131 bile.<\/p>\n<\/p>\n

Onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 da asl\u0131nda birer \u2018muhte\u015fem operasyon’du, tabi\u00ee kendi \u00e7aplar\u0131nda. Ama \u2018muhte\u015fem operasyon’lar\u0131n en muhte\u015femi, tabi\u00ee ki \u20186-7 Eyl\u00fcl’d\u00fc, yine y\u00fcksek r\u00fctbeli bir \u2018\u00f6zel harp’\u00e7imizin (Em. Org. Sabri Yirmibe\u015fo\u011flu) de\u011ferlendirmesine g\u00f6re: Selanik’te Atat\u00fcrk’\u00fcn do\u011fdu\u011fu iddia edilen eve bir T\u00fcrk ajan\u0131na bomba att\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, sonra da bu i\u015fi Yunanl\u0131lar yapt\u0131 deyip halk galeyana getirilerek \u0130stanbul ve \u0130zmir’de 6 bin civar\u0131nda gayri-m\u00fcslim ev ve i\u015fyeri, y\u00fcze yak\u0131n kilise, bu arada Rum-Ermeni mezarl\u0131klar\u0131 yak\u0131l\u0131p y\u0131k\u0131l\u0131p ya\u011fma, bir Rum papaz\u0131 s\u00fcnnet, y\u00fczlerce kad\u0131n ve k\u0131za tecav\u00fcz, yirmi kadar insan da katl edilmi\u015f, bu arada su\u00e7 da kom\u00fcnistlerin \u00fczerine, Aziz Nesin’inden Kemal Tahir’ine solcu bilinen onlarca ki\u015fi de i\u00e7eri at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bombay\u0131 atan pek \u015ferefli T\u00fcrk genci, ileriki y\u0131llarda devletin Nev\u015fehir valisi olarak yine m\u00fcftehirane itiraflarda bulunacakt\u0131. Ama olsun, Da\u011fl\u0131ca’da kurban edilen 12 karde\u015fimizin ba\u015f sorumlusu yine de \u2018eli kanl\u0131 b\u00f6l\u00fcc\u00fc ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc PKK’ idi. DTP de, ter\u00f6r \u00e7izgisinde, dolay\u0131s\u0131yla 30 A\u011fustos resepsiyonuna davet edilmemeli idi: H\u00e2l\u00e2 yarg\u0131 darbesi gibi laf edenlerin akl\u0131na \u015fa\u015far\u0131m; zira, darbe i\u015fte o g\u00fcn yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 bile. B\u00fcrokrasinin silahl\u0131 kesimi, g\u00fcya kar\u015f\u0131s\u0131nda sava\u015ft\u0131\u011f\u0131 b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn dik \u00e2las\u0131n\u0131 yapman\u0131n \u00f6tesinde, TBMM’nin manev\u00ee ki\u015fili\u011fini tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ilan etmi\u015f, bu resepsiyona kat\u0131lan b\u00fct\u00fcn milletvekilleri de bu darbeye me\u015fr\u00fbluk belgesi \u00e7\u0131kartm\u0131\u015flard\u0131. Ancak, beterin de beteri vard\u0131: “Y\u00fczde 47 oy ald\u0131m, beni kapatman\u0131z anti-demokratik” demeye getiren Ba\u015fbakan da, kendisinin ald\u0131klar\u0131ndan hi\u00e7 de daha az de\u011ferli olmayan oylarla, hem de b\u00fct\u00fcn devlet hile ve tuzaklar\u0131na ra\u011fmen parlamentoya gelmi\u015f karde\u015flerinin elini s\u0131km\u0131yordu; dahas\u0131 kendi Diyarbak\u0131r gezisine o ayn\u0131 insanlar\u0131 davet etmekten de utanmayarak. Tabi\u00ee bu arada, \u2018edep’in, insanlar\u0131n ideoloji, siyasal y\u00f6nelim ve eylemlerinden t\u00fcm\u00fcyle ba\u011f\u0131ms\u0131z bir haslet oldu\u011funu g\u00f6sterme f\u0131rsat ve tekelini de kendi elleriyle Devlet Bah\u00e7eli’ye teslim etmi\u015f oluyordu.<\/p>\n<\/p>\n

Ba\u015fbakan\u0131n \u015fahs\u0131nda AKP, 12 Eyl\u00fcl rejiminin kendi kendisini yeniden \u00fcretmesinde temel dayanak noktas\u0131 oluyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc onun getirdi\u011fi anti demokratik se\u00e7im ve siyasal partiler yasas\u0131n\u0131n nimetlerinden sonuna kadar yararlan\u0131yor. B\u00f6yle bir yasal \u00e7er\u00e7eve i\u00e7inde iktidara gelmekten gocunmuyor. Dir Mengir F\u0131rat’a da o y\u00fczden sahip \u00e7\u0131km\u0131yor. Zira gocunmak, kendisini yaral\u0131 hissetmenin vazge\u00e7ilmez \u00f6n ko\u015fulu ve neredeyse yar\u0131s\u0131. Kendini yaral\u0131 hissetmek ise travmaya u\u011framan\u0131n T\u00fcrk\u00e7esi. \u0130nsan ne zaman kendini yaralanm\u0131\u015f hisseder?: Aldat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 (kendisini aldat\u0131lm\u0131\u015f hissetti\u011fi) zaman. Osmanl\u0131’n\u0131n, Mill\u00ee M\u00fccadele’yi \u00f6rg\u00fctleyen se\u00e7kinleri de genelde halk\u0131, \u00f6zellikle de K\u00fcrtleri aldatm\u0131\u015f oluyorlar. Mill\u00ee M\u00fccadele diye yapt\u0131klar\u0131, T\u00fcrk Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 oluyor. Adam K\u00fcrt, yine de K\u00fcrtl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn pe\u015finde de\u011fil, M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k kendisine yetiyor; ama “illaki T\u00fcrk olacaks\u0131n, en az\u0131ndan T\u00fcrk\u00fcm diyeceksin, mutlulu\u011fun \u015fart\u0131 bu; yoksa, seni mutsuz ederim” deniyor.<\/p>\n<\/p>\n

Ad\u0131na ister devrim deyin, ister ink\u0131lap; ister ihtilal deyin ister reformlar, b\u00fct\u00fcn bu tasarruflar, sadece K\u00fcrd\u00fc de\u011fil, T\u00fcrk\u00fc, Laz\u0131, \u00c7erkesi vb… hepimizi de, sadece ne oldu\u011fumuzu de\u011fil, neyi sevip, neyi sevmeyece\u011fimizi, nas\u0131l giyinip nas\u0131l giyinmeyece\u011fimizi, hangi kelimeleri kullan\u0131p hangilerini kullanmayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131, hatta insanlara nas\u0131l hitap edip nas\u0131l hitap etmeyece\u011fimizi (Ahmet Bey mi, Bay Ahmet mi) ba\u015fkalar\u0131ndan \u00f6\u011frenmeye muhta\u00e7 ast-insanlar durumuna getiriyor; tabi\u00ee Atat\u00fcrk’\u00fc de ba\u015f \u00f6\u011fretmen.Ve bu durum, beni yaral\u0131yor; yani, travmatize ediyor.<\/p>\n<\/p>\n

<\/p>\n

“‘Ne mutlu T\u00fcrk\u00fcm diyene’ demeyen bizim d\u00fc\u015fman\u0131m\u0131zd\u0131r”. Bunu diyen Genel Kurmay Ba\u015fkan\u0131. Kime d\u00fc\u015fman oldu\u011funu, kiminle sava\u015faca\u011f\u0131n\u0131 kendisi tespit eden bir ordu, art\u0131k kendisine bir ordu, kendisi i\u00e7in bir ordudur; yani ya bir milletin, devletin ordusu de\u011fildir, ya da kendisini milletin de devletin de yerine koymaktad\u0131r.<\/p>\n<\/p>\n

Bunu s\u00f6yleyen gizlide sakl\u0131da, Ergenekon toplant\u0131s\u0131nda de\u011fil, a\u00e7\u0131kta, a\u00e7\u0131ktan a\u00e7\u0131\u011fa, hepimizin g\u00f6z\u00fcn\u00fcn i\u00e7ine g\u00fclerek bakaraktan ve de m\u00fcftehirane s\u00f6yl\u00fcyor. Bu s\u00f6zlerin ne anlama geldi\u011fini apa\u00e7\u0131k kavray\u0131p kavratmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u00fcrece kar\u015f\u0131m\u0131za daha pek \u00e7ok Ergenekon \u00e7\u0131kar; daha do\u011frusu Ergenekon ruhumuza n\u00fcfuz etmi\u015f, \u00fczerimizde hegemonya kurmu\u015f demektir.<\/p>\n<\/p>\n

Osmanl\u0131’daki anlam\u0131yla millet, din temelinde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r, ki b\u00f6yle bir \u015fey devletin laikli\u011fi ile ba\u011fda\u015fmaz. Cumhuriyet’le birlikte kazand\u0131\u011f\u0131 anlam itibariyle ise kavimler \u00fcst\u00fc sosyo-politik bir varl\u0131k olarak kabul ve tarif edilmek zorundad\u0131r. Aksi h\u00e2lde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesi, ayn\u0131 zamanda ak\u0131l d\u0131\u015f\u0131 bir inkar, hukuk d\u0131\u015f\u0131 bir sindirme-y\u0131ld\u0131rma ve\/veya insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 bir imhay\u0131 (tehcir, soyk\u0131r\u0131m vb…) da zorunlu k\u0131lacakt\u0131r. Ve tam bu noktada, \u00dcniversiteleraras\u0131 Kurul’un birka\u00e7 sene arayla yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 iki bildiride de “T\u00fcrk milletinin anadili T\u00fcrk\u00e7edir” diye buyurdu\u011funu hat\u0131rl\u0131yorum: Millet, ger\u00e7ek bir insan bireyi veya basit bir etno-k\u00fclt\u00fcrel zatiyet de\u011fildir ki, ana dilinden bahsedilebilsin. Milletlerin ana dili de\u011fil, devletlerin resm\u00ee dili veya dilleri olur. Bu arada Cemil Meri\u00e7’in \u015fu s\u00f6z\u00fc de geliyor akl\u0131ma: “Yabanc\u0131 dil, insan\u0131n kendi zihnine tuttu\u011fu aynad\u0131r”; yani, k\u00f6r noktalar\u0131 g\u00f6rme imkan\u0131 verir ve de ben Frans\u0131zca’m sayesinde biliyorum ki, ne Frans\u0131z, ne \u0130talyan, ne de \u0130spanyol birer kavim ad\u0131 de\u011fil, tam tam\u0131na Fransal\u0131, \u0130talyal\u0131, \u0130spanyal\u0131 anlam\u0131na gelen millet adlar\u0131.<\/p>\n<\/p>\n

T\u00fcrkiye’nin meselesi ne irticad\u0131r, ne de K\u00fcrtlerdir; hele ter\u00f6r hi\u00e7 de\u011fildir. Rejim, Orta \u00c7a\u011f’daki Katolik kilisesi misali, hem milleti hem de devleti kendi b\u00fcnyesinde birle\u015ftiren, dolay\u0131s\u0131yla ayn\u0131 anda her ikisinin de yerine ge\u00e7en bir Tek Parti’nin iktidar\u0131 temelinde bi\u00e7imlendirilmi\u015ftir. Parti kapatmac\u0131lar\u0131n \u2018Cumhuriyetin kurucu felsefesi’ deyip de bir t\u00fcrl\u00fc ne oldu\u011funu tam olarak s\u00f6yleyemedikleri, adam gibi tarifini yapamad\u0131klar\u0131, kaynak metnini g\u00f6steremedikleri, sonra da “felsefe zaten yaz\u0131l\u0131 olmaz, ancak kavran\u0131p benimsenir” diyerek ge\u00e7i\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 \u015fey de tam tam\u0131na budur. Nas\u0131l ki Kilise diye ger\u00e7ek bir \u015fah\u0131s yok, Tanr\u0131’n\u0131n egemenli\u011fini ger\u00e7ekte kullanacak olanlar kilise mensubu papazlard\u0131r, burada da onlar\u0131n yerini Tek Parti’nin b\u00fcrokratlar\u0131 alacakt\u0131r. Papazlar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 egemenli\u011fin kayna\u011f\u0131 Tanr\u0131 iken, Hilafeti ilga, halifeyi de s\u00fcrg\u00fcn etmi\u015f b\u00fcrokratlar\u0131m\u0131z\u0131n kullanaca\u011f\u0131 egemenli\u011fin kayna\u011f\u0131 millet olacakt\u0131r. Ancak nas\u0131l ki, Katolik olmayan\u0131n Kilise’de yeri, devlet \u00fczerinde s\u00f6z\u00fc, dolay\u0131s\u0131yla egemenlikte de pay\u0131 olamaz, Tek Parti’nin vaz etti\u011fi kurallara g\u00f6re d\u00fc\u015f\u00fcnmeyen ve ya\u015famayan\u0131n da milletten say\u0131lmas\u0131, dolay\u0131s\u0131yla egemenlikten pay almas\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz parametreleriyle s\u00f6ylersek e\u015fit oy hakk\u0131na sahip olmas\u0131\/oyunun oy olarak say\u0131lmas\u0131 da s\u00f6z konusu olmayacakt\u0131r: Y\u00fczde 10 baraj\u0131n\u0131 kald\u0131rmayan, oylar\u0131 iptal edilsin diye kendi halk\u0131na birle\u015fik oy pusulas\u0131 tuza\u011f\u0131 kuranlar ile halk\u0131n y\u00fczde 60’a yak\u0131n\u0131n\u0131n oyunu iptal etmeye kalk\u0131\u015fanlar asl\u0131nda ayn\u0131 masan\u0131n kumarbazlar\u0131d\u0131r; ama masay\u0131 kurup oyunu d\u00fczen taraf, sonradan gelene hile yapmay\u0131 kendisine hak g\u00f6rmektedir; yani, kumar zaten gayri-ahl\u00e2k\u00ee ama bunlarda kumar ahl\u00e2k\u0131 bile yok.<\/p>\n<\/p>\n

Rahmetli U\u011fur Mumcu o pek demokrat Turgut \u00d6zal’\u0131n Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminde \u00e7\u0131kart\u0131lan Sans\u00fcr ve S\u00fcrg\u00fcn (k\u00f6y bo\u015faltma\/yakma vb…) Kararnamesini ele\u015ftirmek \u00fczere Takrir- S\u00fck\u00fbn Kanunu ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131rken “ama” diyordu, “o kanun sayesinde yirmiye yak\u0131n isyan bast\u0131r\u0131ld\u0131” ve her nedense \u015fu soruyu hi\u00e7 mi hi\u00e7 akl\u0131na getirmiyordu: Daha \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce vatan\u0131 d\u00fc\u015fmandan kurtarm\u0131\u015f d\u00e2hi ulu \u00f6nder devletin ba\u015f\u0131nda, devlet de tedipde \u015fiddetin zirvesinde oldu\u011fu h\u00e2lde insanlar niye her \u015feyi g\u00f6ze al\u0131p biteviye isyan ediyorlard\u0131?<\/p>\n<\/p>\n

Ad\u0131n\u0131 havaalan\u0131na verdi\u011fimiz \u2018tarihte sava\u015fa kat\u0131lm\u0131\u015f ilk kad\u0131n asker\u00ee pilot’ Sabiha G\u00f6k\u00e7en hangi d\u00fc\u015fman\u0131n tepesine bomba ya\u011fd\u0131rm\u0131\u015ft\u0131? Kendisi manev\u00ee evlat olarak al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131, Atat\u00fcrk taraf\u0131ndan; iyi de, anas\u0131na babas\u0131na, varsa karde\u015flerine ne olmu\u015ftu? Ya K\u00fcrtler, Hamidiye Alaylar\u0131 ve \u0130ttihad ve Terakki d\u00f6nemlerinde hi\u00e7 de \u00f6yle isyan etmez iken neleri eksilmi\u015fti de hi\u00e7bir zaman olmad\u0131klar\u0131 kadar isyank\u00e2r h\u00e2le gelmi\u015flerdi? Eksilen, haraca\/vergiye ba\u011flad\u0131klar\u0131 Ermeni k\u00f6yleri\/esnaf\u0131, muntazaman ya\u011fmalad\u0131klar\u0131 Ermeni t\u00fcccar kervanlar\u0131 olmas\u0131nd\u0131? Allah Allah, nereye gitmi\u015flerdi ki, bu g\u00e2vurlar?<\/p>\n<\/p>\n

Bu ve benzeri sorulara kadar uzanmad\u0131k\u00e7a vicdan\u0131m\u0131z, K\u00fcrd\u00fc T\u00fcrk\u00fc hepimiz \u015fu ya da bu \u00f6l\u00e7\u00fcde \u0130ttihadc\u0131 \u00e7ocu\u011fuyuz; k\u0131sm\u00ee ve k\u00fc\u00e7\u00fcmencik birer Ergenekon. Ha keza, Dolar milyoneri \u00fcretmede D\u00fcnya rekoru k\u0131rmam\u0131z sizi utand\u0131rm\u0131yor\/\u00e7\u0131ld\u0131rtm\u0131yor da demokrasi ad\u0131na darbecilere h\u0131n\u00e7lan\u0131yorsan\u0131z, yine siz de Ergenekon’dans\u0131n\u0131z; ama bu defa ayr\u0131ca \u015fizofren; yani kimlerden oldu\u011funu bilmeyen: Sizin gibiler onlar sayesinde var, tabi\u00ee onlar da sizin gibilerin. Futbolumuz g\u00fczeldi; ama, bir iki k\u00fc\u00e7\u00fcmencik \u00fclkeyi yenmek size ba\u015fka skorlar\u0131 unutturtup belki de hi\u00e7 duymad\u0131\u011f\u0131n\u0131z utanc\u0131n\u0131zdan kurtulman\u0131za yetiyorsa, siz yine onlardans\u0131n\u0131z: “4 \u015fehidimiz var; ama, biz de 4 g\u00fcnde 32 tanesini etkisiz h\u00e2le getirdik; \u015fehitlerimize tabi\u00ee ki \u00e7ok \u00fcz\u00fcl\u00fcyoruz ama, her \u015fehit haberi de m\u00fccadele azmimizi daha bir g\u00fc\u00e7lendiriyor” diyenlerle ayn\u0131 safta. Oysa skor ger\u00e7ekte 4’e 32 de\u011fil, 36’ya 0; hepsi de kendi kalemize att\u0131\u011f\u0131m\u0131z. \u2018Faili me\u00e7hul’\u00fc ve \u2018kay\u0131p’lar\u0131yla toplam 60 bine yak\u0131n insan\u0131m\u0131z; y\u00fczlerce milyar dolar kayb\u0131m\u0131z; 30 y\u0131l \u00f6nce e\u015fiti hatta ilerisinde oldu\u011fumuz onlarca \u00fclkenin arkas\u0131ndan bakakal\u0131r hale d\u00fc\u015fmemiz; anas\u0131 babas\u0131 yerinden-yurdundan-\u00fcretim ara\u00e7lar\u0131ndan (tarlas\u0131ndan, meras\u0131ndan, hayvan\u0131ndan), sonunda belki de onurundan, \u00e7olu\u011fu \u00e7ocu\u011fu ise istikbalinden edilmi\u015f milyonlarca insan\u0131m\u0131z; daha bir ya\u015f\u0131na gelmeden -\u00f6rne\u011fin- Fransa’ya k\u0131yasla 10 misli (bebek \u00f6l\u00fcmleri oralarda binde 3 bu\u00e7uk, bizde ise binde 35 civar\u0131nda) topra\u011fa verdi\u011fimiz bebeklerimiz; “35 binini \u00f6ld\u00fcrd\u00fck, ama yine de t\u00fckenmiyorlar” diye generallerimizi hayrete d\u00fc\u015f\u00fcren \u2018ter\u00f6rist’lerimiz; \u2018el’in kameras\u0131yla i\u00e7ini g\u00f6zleyip \u0130srail Heron’uyla yerini tespit, Amerikan F-16’s\u0131yla da berheva etti\u011fimiz BBG Evlerimiz; -say\u0131lar\u0131 milyonlar\u0131 bulsa da- \u2018bir avu\u00e7 hain’in itiraz, tehdit ve \u015fantajlar\u0131na pabu\u00e7 b\u0131rakmay\u0131p tam bir b\u00fcy\u00fck devlet vakar\u0131yla kafas\u0131n\u0131 kaz\u0131tt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ’30 bin ki\u015finin\/eli kanl\u0131 bebek katili’ bir b\u00f6l\u00fcc\u00fc ba\u015f\u0131m\u0131z ile b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n ba\u015f sorumlusu olarak \u00fclkemize hizmetleri, yol g\u00f6sterici bilgeli\u011fi ve ferasetiyle Anayasan\u0131n ge\u00e7ici 15. maddesine \u2018de\u011fi\u015ftirilmesi teklif dahi edilemez’ bir ilavede bulunularak kendisine \u2018A\u011fbit\u00fcrk’ \u00fcnvan\u0131 verilmesini \u00e7oktan ve fazlas\u0131yla hak etmi\u015f bir darbeci ba\u015f\u0131m\u0131z: Olsun, yine de \u00e7ok mutluyum; zira, T\u00fcrk\u00fcm.<\/p>\n<\/p>\n

Evet, 12 Eyl\u00fcl MSP’nin Konya mitingini de vesile ve laikli\u011fi korumay\u0131 da kendisine gerek\u00e7e ederek yap\u0131lm\u0131\u015f, K\u00fcrt\u00e7e de \u00fcniversitede ba\u015f \u00f6rtmek de o d\u00f6nemde yasaklanm\u0131\u015f, Diyarbak\u0131r zindan\u0131 en al\u00e7akcas\u0131ndan bir i\u015fkencehane olarak \u2018kendisinden vazife \u00e7\u0131kart\u0131lacak’ kal\u0131c\u0131 bir durum (bitimsiz bir i\u00e7 sava\u015f) yaratmak \u00fczere kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r; ama, tabi\u00ee her \u015fey de bu darbeyle ba\u015flamam\u0131\u015ft\u0131r. Her \u015feyden \u00f6nce \u00f6yle bir rejimin varl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusudur ki, kendisini bi\u00e7imlendirenlerin iktidar sahibi olmalar\u0131n\u0131n varolu\u015fsal \u00f6n \u015fart\u0131 toplumun her bak\u0131mdan t\u00fcrde\u015f, dolay\u0131s\u0131yla Tek Parti taraf\u0131ndan temsil edilebilir bir bireyler y\u0131\u011f\u0131n\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesidir. \u0130\u015fte bu t\u00fcrde\u015fle\u015ftirme dinami\u011fi do\u011frultusundad\u0131r ki, laiklik insanlar\u0131 Kilise (en geni\u015f anlam\u0131yla insan-\u00fcst\u00fc, insan olmayan) kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00f6zg\u00fcrle\u015ftiren bir Ayd\u0131nlanma kazan\u0131m\u0131 olarak de\u011fil, tam tersine dinle ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bi\u00e7imde i\u00e7 i\u00e7e olan k\u00fclt\u00fcrel hayat\u0131 \u2018devlet-Tek Parti’ kontrol\u00fc alt\u0131na alman\u0131n bir arac\u0131 olarak tasar\u0131mlan\u0131p kullan\u0131lm\u0131\u015f, K\u00fcrtl\u00fck ise, devletin Umum\u00ee M\u00fcfetti\u015fi’nin (Abidin \u00d6zmen) kendi kulland\u0131\u011f\u0131 kelimelerle sadece ve sadece \u2018ortadan kald\u0131r\u0131lmak’ \u00fczere ele al\u0131n\u0131rken, yeni rejimin en ba\u015fta gelen se\u00e7kinlerini en fazla dertlendiren \u015fey K\u00fcrtlerin bir yandan Ermenilerden bo\u015falan verimli topraklara yerle\u015firken, di\u011fer yandan da h\u0131zla \u00e7o\u011falmalar\u0131 olmu\u015f, k\u0131sacas\u0131 K\u00fcrt, s\u0131rf varl\u0131\u011f\u0131 itibariyle kendisiyle m\u00fccadele edilip yok edilmesi gereken bir ha\u015fere muamelesine t\u00e2bi tutulmu\u015ftur. Asl\u0131nda, elinden gelse, b\u00fcrokratik bir iktidar kad\u0131n-erkek farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bile ortadan kald\u0131r\u0131r; ki, gri tayy\u00f6rl\u00fc \u2018Cumhuriyet kad\u0131n\u0131’ prototipinin taamm\u00fcd\u00ee aseks\u00fcelli\u011fi bu konuda baya\u011f\u0131 fikir vericidir. <\/p>\n<\/p>\n

Frans\u0131z\u0131n Cezayirliye yapt\u0131klar\u0131 beni ancak k\u0131zd\u0131rabilir; ama bunlar beni sadece k\u0131zd\u0131rm\u0131yor, ayn\u0131 zamanda utand\u0131r\u0131yor da; zira ben, Ayd\u0131nlanma’n\u0131n savunmas\u0131z m\u00fctedeyyin k\u00f6yl\u00fcye jandarma korkusuna zorla rak\u0131 i\u00e7irtmek de\u011fil, insan\u0131 de\u011fil uzatmal\u0131 ba\u015f\u00e7avu\u015f, Tanr\u0131’dan bile hesap sorma mertebesine y\u00fckselten ahlak\u00ee bir fetih oldu\u011funu bilen bir -demi\u015ftim ya- T\u00fcrk’\u00fcm.<\/p>\n<\/p>\n

<\/p>\n

TER\u00d6R M\u00dc, TEDH\u0130\u015e M\u0130? KAD\u0130R CANGIZBAY 1 Eyl\u00fcl Star A\u00e7\u0131k G\u00f6r\u00fc\u015f (Bu yaz\u0131n\u0131n ter\u00f6rle ilgili b\u00f6l\u00fcm\u00fc hukuksal sorun yarat\u0131r bahanesiyle Taraf taraf\u0131ndan yay\u0131nlanmad\u0131; ben de geni\u015fletip Star’a g\u00f6nderdim; sa\u011f olsunlar, bast\u0131lar)<\/p>\n<\/p>\n

Anayasa Mahkemesi 11’e 10 karara ba\u011flam\u0131\u015f ki, AKP anti-laik bir odakm\u0131\u015f. Bask\u0131n Oran ve \u0130brahim Kabo\u011flu’nu yarg\u0131layan mahkeme de ayn\u0131 \u015fekilde haddini a\u015f\u0131p \u2018az\u0131nl\u0131k’ kavram\u0131n\u0131 tan\u0131mlamaya kalkm\u0131\u015ft\u0131. Utanmasalar diyece\u011fim -ama, eminim utanmazlar; zira utanacak olsalard\u0131 sevgili Hrant’\u0131n o g\u00fczel T\u00fcrk\u00e7esini anlarlar ve de katline giden yolu a\u00e7t\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131 en az\u0131ndan vicdan azab\u0131 duyarlard\u0131- bunlar suyun form\u00fcl\u00fcn\u00fc tan\u0131mlamay\u0131 da kendilerine hak g\u00f6r\u00fcrler. Hele, baz\u0131lar\u0131 var ki, lafa her defas\u0131nda \u2018T\u00fcrk laikli\u011fi…’ diye ba\u015fl\u0131yorlar. Oysa \u00f6yle T\u00fcrk laikli\u011fiydi, yok Tibet laikli\u011fiydi’ diye bir \u015fey olmaz; epistemolojik temelde cahillik de\u011filse, etik a\u00e7\u0131dan \u00fc\u00e7 ka\u011f\u0131t\u00e7\u0131l\u0131kt\u0131r; tabi\u00ee felsefe ba\u011flam\u0131nda da post-modernlik, daha da vahimi siyas\u00ee a\u00e7\u0131dan fa\u015fistlik: “Her kavram\u0131 bilasm de bilmeasm de ben kendime g\u00f6re tan\u0131mlar\u0131m, \u00fcstelik \u2018\u00f6yle de olur, b\u00f6yle de’ ve de tan\u0131m\u0131m\u0131n do\u011frulu\u011fu yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 bir yana, ben \u00f6yle tan\u0131mlad\u0131m, g\u00fcc\u00fcn yetiyorsa gel de de\u011fi\u015ftir”.<\/p>\n<\/p>\n

Kesin ve net olarak \u015funu tekrar ediyorum: Ki\u015filer laik, yani, b\u00fct\u00fcn inan\u00e7lara e\u015fit uzakl\u0131kta; dolay\u0131s\u0131yla laiklik de bir \u2018ya\u015fam bi\u00e7imi’ olamaz; tabi\u00ee laikli\u011fi bir ya\u015fam bi\u00e7imi olarak g\u00f6r\u00fcp, devlet de laik oldu\u011funa g\u00f6re laiklik ad\u0131na insanlara \u2018\u015fu ya da bu bi\u00e7imde ya\u015famak zorundas\u0131n, gayr\u0131s\u0131 ise su\u00e7tur’ diyen de devlet dev\u015firmesi cahil ve k\u00fcstah bir papa\u011fandan ba\u015fka hi\u00e7bir \u015fey. Her \u015fey bir yana, \u2018Do\u011fru Din’i vaz etmekle kendisini g\u00f6revli sayan bir Diyanet \u0130\u015fleri Reisli\u011fi’nin bulundu\u011fu bir \u00fclkeyi laik sananlar\u0131, biz normal insanlara zarar veremez hale getirmenin yolu ise, kendilerini Vatikan benzeri milletsiz, ama \u00f6zellikle de ordusuz bir devletsi yap\u0131 i\u00e7inde tecrit etmektir.<\/p>\n<\/p>\n

Bunlar\u0131n elinde, laikli\u011fin yan\u0131 s\u0131ra, yine maymuncuk olarak kulland\u0131klar\u0131 bir kavram daha vard\u0131r ki, o da ter\u00f6r. Oysa, -her ne kadar \u2018s\u00f6zde vatanda\u015f’ s\u00f6z\u00fcn\u00fc telaffuz etme ay\u0131b\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yor olsa da- y\u0131llar \u00f6nce “ter\u00f6r\u00fc, kimin kime kar\u015f\u0131 ne ama\u00e7la uygulad\u0131\u011f\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak \u00f6nce bir tan\u0131mlayal\u0131m” deme feraset ve cesaretini g\u00f6sterirken \u00fclke bilim adamlar\u0131n\u0131n pek yan\u0131na u\u011framad\u0131klar\u0131 bilim felsefesinin en temel gere\u011fini yerine getiren bir Hilmi \u00d6zk\u00f6k’\u00fcm\u00fcz de vard\u0131.<\/p>\n<\/p>\n

Evet, \u00f6znesinden, yerinden, zaman\u0131ndan ve de amac\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ter\u00f6r nedir, ona bir bakmaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m.<\/p>\n<\/p>\n

“\u00d6l\u00fc say\u0131s\u0131 y\u00fckseliyor”; trafik kazas\u0131, do\u011fal afet veya herhangi bir felakette de\u011fil, cinayette. 6 \u015fehit, ama 19 da ter\u00f6rist ve en son haber 11 ter\u00f6rist daha \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, neyse ki… Ma\u00e7 skoru iletir gibi: \u00c7ok ay\u0131p; zira, 6’s\u0131 da, 25’i de ayn\u0131 devletin vatanda\u015flar\u0131; \u00e7ok ac\u0131, hepsi insan. En \u00fcst r\u00fctbe\/mevkideki komutan, \u015fehit haberlerine \u00fcz\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade ediyor ama, “neyse” diyor, “b\u00fct\u00fcn bu \u015fehitler, ter\u00f6rle m\u00fccadele azmimizi daha da bir g\u00fc\u00e7lendiriyor”: Ne kadar \u015fehit, militaristlere de o kadar me\u015fruiyet. Vak\u0131a, baz\u0131 y\u00fcksek r\u00fctbeli askerlerin emekli olduktan sonra iftiharla yapt\u0131klar\u0131 itiraflara bak\u0131nca militarizm i\u00e7in kendisine me\u015fr\u00fbluk temeli haz\u0131rlamak hi\u00e7 de zor de\u011fil: Bakt\u0131n ki yeterince ter\u00f6r yok, att\u0131r\u0131rs\u0131n bir iki bomba, y\u00f6redeki savc\u0131 ve yarg\u0131\u00e7lar\u0131n evlerinin yak\u0131n\u0131na, ya da kendi adamlar\u0131nla sahte PKK bask\u0131n\u0131 d\u00fczenlersin kasabaya, yine yol kestirtirsin sahte PKK’l\u0131lara… Veya, Da\u011fl\u0131ca’daki mevzilerin fotograflar\u0131n\u0131 g\u00f6nderirsin eli bombal\u0131, \u2018faili me\u00e7hul’c\u00fc canilerin eline, bask\u0131n gecesi d\u00fc\u011f\u00fcnlere ka\u00e7mak \u00fczere.<\/p>\n<\/p>\n

Her \u015feyden \u00f6nce, ister da\u011fda olsun, isterse de sokak aras\u0131, ova, orman veya maki, a\u00e7\u0131ktan a\u00e7\u0131\u011fa, korakor (corps \u00e0 corps) \u00e7arp\u0131\u015fan insana ter\u00f6rist denmez. \u00d6nce ter\u00f6r olmal\u0131 ki, ter\u00f6ristten bahsedebilelim. Ter\u00f6r ise, kendisine \u015fiddet uyguland\u0131\u011f\u0131nda buna cevap veremeyecek, dolay\u0131s\u0131yla kendisiyle \u00e7arp\u0131\u015famayacak bir hedefin vurulmas\u0131n\u0131 gerektirir: Ter\u00f6rist, kendisi taraf\u0131ndan sald\u0131r\u0131lmay\u0131 beklemeyen birilerine en beklenmedik bir zamanda\/yerde\/bi\u00e7imde sald\u0131rs\u0131n ki, kendilerine sald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 beklemeyen di\u011fer insanlar da “hedef pek\u00e2l\u00e2 biz de olabilirdik\/her an olabiliriz” deyip deh\u015fete kap\u0131ls\u0131nlar; adeta meflu\u00e7, hi\u00e7bir \u015fey yapamaz h\u00e2le gelsinler. Zaten ter\u00f6r\u00fcn T\u00fcrk\u00e7esi de tam tam\u0131na tedhi\u015ftir; yani, insanlar\u0131n ruhuna deh\u015fet salmak, kan\u0131n\u0131 dondurmak: Deh\u015fet ile tedhi\u015f; her ikisi de Arap\u00e7a d-h-\u015f k\u00f6k\u00fcnden t\u00fcretilmi\u015f kelimeler; ama, y\u00fczlerce y\u0131ld\u0131r dilimizde. Niye korku de\u011fil de deh\u015fet derseniz; diyelim, boa y\u0131lan\u0131yla ormanda de\u011fil de yatak odam\u0131zda kar\u015f\u0131la\u015fmak ayn\u0131 \u015fey de\u011fil de, ondan: Deh\u015fet, korkunun akl\u0131m\u0131z\u0131 a\u015f\u0131p v\u00fccudumuzu kaplamas\u0131.<\/p>\n<\/p>\n

Ter\u00f6r\u00fcn T\u00fcrk\u00e7esi tedhi\u015ftir dedik; ama, son 20 y\u0131lda tedhi\u015f kelimesi terk edildi; daha do\u011frusu ter\u00f6rle ayn\u0131 anlama geldi\u011fi unutuldu. Hukuk metinleri de dahil (Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanunu), her taraf\u0131 ter\u00f6r bast\u0131. Burada, \u2018merih’ ile \u2018mars’\u0131n ayn\u0131 \u015fey oldu\u011funu bilemeyip her iki kelimeyi de sanki iki farkl\u0131 \u015feye tekab\u00fcl ediyorlarm\u0131\u015f gibi kullanmak t\u00fcr\u00fcnden -ne kadar vahim olsa da, masum- bir cahillik de\u011fil, kurnazca oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde haince de bir \u00e7arp\u0131tma s\u00f6z konusu; tam da \u2018\u00f6zel\/psikolojik harp’\u00e7i i\u015fi.<\/p>\n<\/p>\n

\u00d6nce \u015funu s\u00f6yleyelim: Tedhi\u015f\/ter\u00f6r, \u2018orant\u0131s\u0131z’\u0131n da \u00f6tesinde \u2018kar\u015f\u0131l\u0131k verilemez’ g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131na (veya tehdidine) dayanan bir insanl\u0131k su\u00e7u. Ancak ter\u00f6r\/tedhi\u015f, kendi i\u00e7inde bir ama\u00e7 de\u011fil, sadece bir m\u00fccadele y\u00f6ntemidir; yani, kendisi i\u00e7in m\u00fccadele edilmez; ba\u015fka bir \u015feyler i\u00e7in m\u00fccadele ederken kendisine ba\u015f vurulur. -Psikiyatrik bir vaka olman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda- s\u0131rf ter\u00f6r \u00fcretmek, yani insanlar\u0131n ruhuna deh\u015fet salmak i\u00e7in kurulmu\u015f, niha\u00ee amac\u0131 tedhi\u015f, ideolojisi tedhi\u015f\u00e7ilik, b\u00fct\u00fcn mensuplar\u0131 da tedhi\u015f\u00e7i ve tedhi\u015f\u00e7iliklerinden ibaret bir \u00f6rg\u00fct, kurulu\u015f, grup veya hareketten s\u00f6z edilemez. Ancak, \u015fu da bir vak\u0131ad\u0131r ki, ba\u015fta anl\u0131 \u015fanl\u0131 devletler olmak \u00fczere, pek \u00e7ok siyasal kurulu\u015f, tedhi\u015fi \u015fu ya da bu s\u0131kl\u0131kla bir y\u00f6ntem olarak kullan\u0131rlar. Bu durumda, ya bunlar\u0131n hepsini tedhi\u015f\u00e7i olarak adland\u0131rmak gerekir ya da hi\u00e7 birinin ba\u015f\u0131na b\u00f6yle bir s\u0131fat koymamak. Ayr\u0131ca her \u015fiddet kullan\u0131m\u0131n\u0131n\/\u015fiddet kullanma tehdidinin tedhi\u015f demek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, buna kar\u015f\u0131l\u0131k kendilerine do\u011frudan \u015fiddet uygulanmadan insanlar\u0131n tedhi\u015f edilip y\u0131lg\u0131nl\u0131k i\u00e7inde yapaca\u011f\u0131n\u0131 yapamaz, yazaca\u011f\u0131n\u0131 yazamaz, s\u00f6yleyece\u011fini s\u00f6yleyemez h\u00e2le getirilebildi\u011fini de ak\u0131ldan hi\u00e7 \u00e7\u0131kartmamak gerekir.<\/p>\n<\/p>\n

Tedhi\u015f ve ondan t\u00fcretti\u011fimiz tedhi\u015f\u00e7i kelimesini -ortada hi\u00e7bir dilsel sebep yokken- kullan\u0131mdan kald\u0131r\u0131p ter\u00f6r ile insanlar\u0131n y\u00fcre\u011fine deh\u015fet salma aras\u0131ndaki birebirlik ba\u011f\u0131 kopard\u0131n\u0131z m\u0131yd\u0131, art\u0131k, ter\u00f6rizmi sanki bir ideolojiymi\u015f gibi ele al\u0131p, gerek bireyleri, gerekse \u00f6rg\u00fctleri, de\u011fil tedhi\u015fe, \u015fiddete bile ba\u015f vurup vurmamalar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ter\u00f6rist veya ter\u00f6r destek\u00e7isi olarak nitelendirebileceksiniz demektir. Bu noktada art\u0131k, eyleminden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ter\u00f6rist -birey veya \u00f6rg\u00fct- vard\u0131r ve ter\u00f6r de onun yapt\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Oysa, diyelim kom\u00fcnist bir d\u00fczende -ki, zaten bug\u00fcne kadar hi\u00e7 olmad\u0131- ya\u015f\u0131yor olmadan da insan kom\u00fcnist ve kom\u00fcnist bir \u00f6rg\u00fct veya parti olabilir; ama, tedhi\u015fe ba\u015fvurmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece ne hi\u00e7bir \u00f6rg\u00fct, ne de hi\u00e7bir kimse ter\u00f6risttir; tedhi\u015fe ba\u015f vurdu\u011fu durumda da, ter\u00f6ristli\u011fi sadece o olayla s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Aksi takdirde, ter\u00f6rist denilen \u00f6rg\u00fct\u00fcn ya da \u00f6rg\u00fctle \u015fu ya da bu \u00f6l\u00e7\u00fcde\/\u015fekilde \u00f6zde\u015fle\u015ftirilen bireylerin en s\u0131radan fiil veya talepleri bile ter\u00f6r, benzer fiil veya taleplerde bulunanlar da ter\u00f6rist\/ter\u00f6r destek\u00e7isi addedileceklerdir, ki T\u00fcrkiye’de yap\u0131lan da tam tam\u0131na budur. \u0130\u015f o raddeye varm\u0131\u015ft\u0131r ki, PKK veya \u00d6calan dese ki “sar\u0131 ne g\u00fczel renktir”, sar\u0131y\u0131 lanetlemedi\u011finiz s\u00fcrece art\u0131k siz de su\u00e7lusunuzdur ter\u00f6re yard\u0131m ve yatakl\u0131ktan, su\u00e7u ve su\u00e7luyu \u00f6vmekten; tabi\u00ee bu arada lin\u00e7 edilmesi vacip bir hainsinizdir de…<\/p>\n<\/p>\n

Ter\u00f6rist (birey, \u00f6rg\u00fct, grup veya devlet) de, kendisi kar\u015f\u0131s\u0131nda hi\u00e7bir -ulusal, uluslar aras\u0131 veya sava\u015fa ili\u015fkin-<\/p>\n

hukuk kural\u0131na riayet edilmesi gerekmeyen, yani hukuksal olarak \u2018yok’ say\u0131lan, dolay\u0131s\u0131yla fiziksel olarak da yok edilmesinde hi\u00e7bir beis bulunmayan bir varl\u0131kt\u0131r art\u0131k. Ter\u00f6rist, sorgusuz sualsiz\/yarg\u0131s\u0131z infaz edilecek\/edilmi\u015f olan\u0131n ad\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na eklenecek s\u0131fatt\u0131r; devletin ki\u015filere kar\u015f\u0131 her t\u00fcrl\u00fc hukuk d\u0131\u015f\u0131 uygulamas\u0131na pe\u015finen me\u015fr\u00fbluk kazand\u0131ran sihirli de\u011fnek\/kelime: Ge\u00e7enlerde bir baba askerlerden yak\u0131n\u0131yordu: “O\u011flum ter\u00f6rist miydi ki, yakalamaya bile te\u015febb\u00fcs etmeden hemen vuruverdiler”; yani, e\u011fer ter\u00f6rist olsayd\u0131, bunu zaten hak etmi\u015f de olacakt\u0131. Amerika da, sava\u015f falan il\u00e2n etmeden topraklar\u0131n\u0131 bombalad\u0131\u011f\u0131, vatanda\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc\/i\u015fkenceden ge\u00e7irdi\u011fi veya i\u015fgal etti\u011fi devletleri ya \u00f6nceden ter\u00f6rist il\u00e2n ediyor ya da sonradan “o, zaten ter\u00f6rist bir devlet” diyor.<\/p>\n<\/p>\n

Ancak ter\u00f6r kelimesi kendi dillerinde zaten bulunanlar (Bat\u0131l\u0131lar), bu kelime tam tam\u0131na ve sadece ve sadece tedhi\u015f anlam\u0131na geldi\u011finden, ter\u00f6r ve ter\u00f6rist diyebilmek i\u00e7in hi\u00e7 de\u011filse \u2018insanlar\u0131 y\u0131ld\u0131rmak \u00fczere etrafa deh\u015fet salma’, yani \u2018kar\u015f\u0131l\u0131k verilemez’ g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131\/tehdidi \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcn\u00fc dikkate almak, kendisine ter\u00f6rist muamelesi yap\u0131lacak olan her kim ise, bu \u00f6l\u00e7\u00fcte uygun bir fiilde bulundu\u011fu iddias\u0131nda bulunmak zorunda kal\u0131yorlar; i\u015fte bu y\u00fczden de da\u011fda \u00e7arp\u0131\u015fan adama ter\u00f6rist deme sa\u00e7mal\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fcyorlar. Bizde ise, ter\u00f6r kelimesinin \u2018deh\u015fet\/tedhi\u015f’ten, dolay\u0131s\u0131yla da yap\u0131landan\/fiilden t\u00fcm\u00fcyle kopar\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131, sadece b\u00f6yle bir zorunlulu\u011fu ortadan kald\u0131rmakla kalmay\u0131p, diyelim cenaze kald\u0131ran veya Nevruz kutlayan insanlar \u00fczerinde al\u00e7aktan F-16 u\u00e7urtman\u0131n ne anlama gelip nas\u0131l adland\u0131r\u0131lmas\u0131 ve de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fi konusunda da zihinlerimizi k\u00f6r k\u0131l\u0131yor; terorize edenle edileni, ter\u00f6r su\u00e7lusuyla ter\u00f6r ma\u011fdurunu ay\u0131rt edemez h\u00e2le getiriyor.<\/p>\n<\/p>\n

Ter\u00f6r, \u2018kar\u015f\u0131l\u0131k verilemez’ g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131na dayan\u0131r dedik. Bu \u2018kar\u015f\u0131l\u0131k verilemez’lik, kullan\u0131lan g\u00fcc\u00fcn \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnden \u00e7ok, sald\u0131r\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fclemezli\u011finden, dolay\u0131s\u0131yla da engellenemez-ka\u00e7\u0131n\u0131lamaz olmas\u0131ndan gelir: \u00d6ng\u00f6r\u00fclemezlik ise, ortada belirli bir normun bulunmamas\u0131ndan ya da ge\u00e7erli olan normun, kendileri \u015fiddet uygulama mevkiinden bulunmayan insanlar taraf\u0131ndan bilinememesinden kaynaklan\u0131r: Ahmet, 1402’lik olmu\u015f, i\u015finden at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r; de\u011fil hakk\u0131n\u0131 aramas\u0131, ne yapt\u0131\u011f\u0131\/s\u00f6yledi\u011fi i\u00e7in bu ba\u015f\u0131na gelmi\u015ftir, bunu \u00f6\u011frenme hakk\u0131 bile yoktur; tabi\u00ee bu arada Mehmet’in de ayn\u0131 \u015fey kendi ba\u015f\u0131na da gelmesin diye ne yapmamas\u0131 veya ne yapmas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6\u011frenip ona g\u00f6re davranma imkan\u0131 da. Hakeza, ayn\u0131 bir eyleminiz veya s\u00f6z\u00fcn\u00fczden dolay\u0131, ayn\u0131 bir il\u00e7enin biri 3, di\u011feri de 5 numaral\u0131 iki mahkemesinden biri sizi beraat ettirir, di\u011feri ise su\u00e7lu bulup mahk\u00fbm ederken (Av.Eren Keskin’in 301’den yarg\u0131lanmalar\u0131) ortal\u0131kta kimi, ne zaman ve neden dolay\u0131 vuraca\u011f\u0131 kesinlikle belli olmayan k\u00f6r bir canavar var ve sizin bu bel\u00e2dan ka\u00e7\u0131nmak \u00fczere -neyi yap\u0131p neyi yapmayaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 bilmeniz olanaks\u0131z oldu\u011funa g\u00f6re- hi\u00e7 yokmu\u015f gibi yapmaktan ba\u015fka \u00e7areniz yok demektir:\u2018K\u00f6r ter\u00f6r’ tabiri tam bir totolojidir; zira ter\u00f6r, bizatihi k\u00f6r \u015fiddettir ve 12 Eyl\u00fcl’\u00fcn kurdu\u011fu rejim, de\u011fil hukuk devleti, yasalar\u0131 neyin su\u00e7 oldu\u011funu bile tan\u0131mlayamayan, dolay\u0131s\u0131yla fiilinizden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak her an su\u00e7lu \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131p cezaland\u0131r\u0131labilece\u011finiz bir ter\u00f6r rejimidir. Ancak en \u00f6nemlisi, insan, \u2018hi\u00e7 yokmu\u015f gibi’ yaparak ne kadar var kalabilir, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ne kadar s\u00fcrd\u00fcrebilir ki; sonunda mutlaka (Umur Talu’nun tabiriyle) \u2018erir-buharla\u015f\u0131r’. Lisedeki psikoloji hocam\u0131z rahmetli M. Larroumets s\u00f6ylerdi “dersi dinlermi\u015f gibi hele bir yap\u0131n; bir de bakm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z, hakikaten dinliyorsunuz”.<\/p>\n<\/p>\n

<\/p>\n

14 EYL\u00dcL 2008 STAR A\u00c7IK G\u00d6R\u00dc\u015e<\/p>\n

Yeni Genel Kurmay Ba\u015fkan\u0131, “her konuyu tart\u0131\u015fma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc devletin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 riske sokacak konular\u0131 i\u00e7eremez” diyor. Tam tersine, bir devletin me\u015fr\u00fblu\u011fu her konuyu tart\u0131\u015fma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc b\u00fct\u00fcn vatanda\u015flar\u0131na e\u015fit derecede sa\u011flay\u0131p sa\u011flam\u0131yor olmas\u0131ndan ge\u00e7er; hele ki bu devlet bir cumhuriyet ise. Ayr\u0131ca, hangi konular\u0131n devletin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 riske sokacak oldu\u011funa kim karar verecek? Dahas\u0131 insanl\u0131k sonsuza kadar mutlaka devletler halinde ya\u015fayacak diye de bir \u015fey yok. Hele ki, komutan genel anlam\u0131yla devlet de demiyor; \u00fczerinde durdu\u011fu \u00fcniter ve laik ulus devlet. Oysa Said Halim Pa\u015fa,y\u00fcz y\u0131ldan daha uzun bir s\u00fcre \u00f6nce s\u00f6ylemi\u015f ulus-devlet y\u00f6n\u00fcnde genel bir gidi\u015f oldu\u011funu, ancak bu devlet formunun insanl\u0131k i\u00e7in ne mukadder, ne niha\u00ee, ne de ideal olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da ilave ederek. Ancak daha \u00f6nemlisi, generalin bug\u00fcnk\u00fc devlet yap\u0131s\u0131n\u0131 laik san\u0131yor olmas\u0131: Din \u00f6\u011fretiminin devlet tekelinde, din dersinin zorunlu, Diyanet \u0130\u015flerinin de anayasal bir kurum oldu\u011fu yerde laik devletten s\u00f6z etmek \u2018sa\u00e7l\u0131 kel’ veya \u2018g\u00f6ren k\u00f6r’den s\u00f6z etmekten daha az abs\u00fcrd de\u011fildir. Ayr\u0131ca, laik bir devlette b\u0131rak\u0131n en \u00fcst d\u00fczeydekini, en alt d\u00fczeydeki bir devlet g\u00f6revlisinin bile, herhangi bir sohbet esnas\u0131nda de\u011fil g\u00f6revini ifa ederken dinsel d\u00fc\u015f\u00fcncelerin a\u011f\u0131rl\u0131k kazanmas\u0131ndan veya zay\u0131flamas\u0131ndan \u015fikayet etmesi bizatihi laikli\u011fin ihlalidir ve bu g\u00f6revli silahl\u0131 kuvvetlerin en ba\u015f\u0131ndaki ki\u015fi ise, do\u011frudan do\u011fruya siyasetin g\u00f6be\u011fine dal\u0131p silahs\u0131zlara siyaseti fiilen yasaklarken siyaseti ancak silahlanarak yap\u0131labilir hale getirmesidir.<\/p>\n<\/p>\n

T\u00fcrkiye’de siyaset zaten fiilen yasakt\u0131r. Son 25 y\u0131lda 25 parti kapat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. AKP ise kapat\u0131lm\u0131\u015ftan beter edilmi\u015ftir: Laiklik kar\u015f\u0131t\u0131 odak olma h\u00fck\u00fcml\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Ama bu h\u00fckme varanlar\u0131n laiklikten ne anlad\u0131klar\u0131na bakarsak, asl\u0131nda r\u00f6ntgencilikten h\u00fck\u00fcm giymi\u015f bir \u00e2m\u00e2.<\/p>\n<\/p>\n

\u00dcniter devletin ise tek bir anlam\u0131 var: Federal veya konfederal olmayan tek par\u00e7al\u0131 devlet. Yoksa bu kelimeyi bast\u0131ra bast\u0131ra s\u00f6yleyenlerin sand\u0131\u011f\u0131 gibi Kilise-Devlet, yani hiyerar\u015fik bir yap\u0131 halinde \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f bir ruhban s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n insanlar\u0131n inan\u00e7lar\u0131ndan giyinme bi\u00e7imine kadar her \u015feyi belirleyip denetledi\u011fi bir devlet de\u011fil. Zaten b\u00f6yle bir devlet de hi\u00e7bir zaman olmam\u0131\u015f, daha do\u011frusu olmu\u015f ve halen de mevcut ama milletsiz kalma pahas\u0131na: Vatikan; devletle milletin tek bir b\u00fct\u00fcn oldu\u011fu tek devlet. Devletin \u00fcniterli\u011fi, ne kendi i\u00e7inde bir de\u011ferdir, ne de bizatihi bir ama\u00e7 olabilir; idar\u00ee \u00f6rg\u00fctlenmeye ili\u015fkin ve esas olarak teknik bir husustur. Bizde bir tabu haline getirilmesi ise kendi kavramsal i\u00e7eri\u011finden de\u011fil, “burada tek kral benim, e\u011fer ben olmayacaksam da bats\u0131n bu D\u00fcnya” diyen otokratlar\u0131n, t\u0131pk\u0131 ter\u00f6r kelimesinde oldu\u011fu gibi yabanc\u0131 k\u00f6kenli olmas\u0131ndan da bilistifade, diyelim Kars’taki caddenin ad\u0131ndan hastane ziyaret\u00e7isi kad\u0131n\u0131n ba\u015f ba\u011flama bi\u00e7imine kadar her \u015feyi kendilerinden sorulur tutma\/k\u0131lma niyetlerine s\u00f6zde bilimsel\/felsef\u00ee bir k\u0131l\u0131f uydurma \u00e7abalar\u0131ndan kaynaklanan bir sapk\u0131nl\u0131kt\u0131r. \u00d6rne\u011fin \u0130talya da \u00fcniter bir devlettir; ama, \u00fcniterli\u011fi, ne \u0130talya’dan ayr\u0131lmak isteyen Kuzey Ligi’nin yasal olarak faaliyetini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcp se\u00e7imlere kat\u0131lmas\u0131na, ne Val d’Aosta’da Frans\u0131zca’n\u0131n \u0130talyanca’yla birlikte zorunlu e\u011fitim dili, ne de Tirol b\u00f6lgesinde Almanca da bilmenin kamuda g\u00f6rev alman\u0131n \u00f6n ko\u015fulu olmas\u0131na manidir.<\/p>\n<\/p>\n

Ulus-devlet kavram\u0131nda da, devlet devlettir ama, ulusun devletidir; yani kendi kendisini belirli bir etnisite temelinde tan\u0131mlamaz, T\u00fcrk devleti derken yapt\u0131klar\u0131 gibi; zira, ulus etnisiteler \u00f6tesi bir varl\u0131\u011fa i\u015faret eder ve ulusun molek\u00fcl\u00fc \u2018vatanda\u015f’t\u0131r; yani hukuksal bir birim. \u015e\u00f6yle de diyebiliriz: Ulus ayn\u0131 bir devletin hukukuna t\u00e2bi insanlar toplulu\u011fudur. Ulus-devletimiz ayn\u0131 zamanda bir cumhuriyet de ise, s\u00f6z konusu hukukun hi\u00e7 bir z\u00fcmre ay\u0131r\u0131m\u0131 i\u00e7ermeyen monolitik bir hukuk olmas\u0131 gerekir ki, T\u00fcrkiye’de tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gereken de i\u015fte tam tam\u0131na budur: Gerek yasalar d\u00fczeyinde, gerekse -ve \u00e7ok daha \u00f6nemli olarak- fiiliyatta yarg\u0131 birli\u011fini-tekli\u011fini sa\u011flayamayan bir devletin varl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusudur. Bir yanda sivil, di\u011fer yanda da asker\u00ee bir yarg\u0131 ve i\u015fin vahim yan\u0131 asker\u00ee olan lehine hiyerar\u015fik bir ili\u015fki. Ya da Oyak’a tan\u0131nan mal\u00ee ayr\u0131cal\u0131klar. Bir kuvvet komutan\u0131 da T\u00fcrk ordusunu ancak T\u00fcrk ulusu denetler mealinde bir \u015feyler s\u00f6yl\u00fcyor: “Ben Allah’tan ba\u015fka hi\u00e7 kimseye hesap vermem” t\u00fcr\u00fcnden bir meydan okuma; yani ben sizin hukunuzu da, hukuk vaz\u0131\u0131 kurumlar\u0131n\u0131z\u0131 da tan\u0131mam. Ger\u00e7ekten de tan\u0131m\u0131yorlar: Hukuk vaz\u0131\u0131 kurum Meclis ve DTP milletvekillerini resepsiyonlara \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131yorlar. Meclis, Millet Meclis’i; dolay\u0131s\u0131yla halk\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc milletten saym\u0131yorlar; yani ulusu kendi i\u00e7inden b\u00f6lm\u00fc\u015f oluyorlar, b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fckle m\u00fccadele ad\u0131na. Garnizon komutan\u0131, 30 A\u011fustos t\u00f6reninde DTP’li Belediye Ba\u015fkan\u0131’n\u0131n elini s\u0131km\u0131yor. Yine bir \u0130l Emniyet M\u00fcd\u00fcr\u00fc de DTP’li milletvekilleriyle tokala\u015fmay\u0131 reddetmi\u015fti. Bu devlet g\u00f6revlilerini derhal g\u00f6revden almayan h\u00fck\u00fcmet de ayn\u0131 b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn su\u00e7 orta\u011f\u0131. Oysa asl\u0131nda kendileri de benzer bir b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn ma\u011fduru: Kar\u0131lar\u0131 ba\u015f\u00f6rt\u00fcl\u00fcyse e\u015fsiz davet ediliyorlar; millet, demokrasi, laiklik -ki, laiklik, laik\u00e7i-laikratlar\u0131n dayatmalar\u0131n\u0131n tam tersine, ba\u015f \u00f6rt\u00fcl\u00fcyle ba\u015f \u00f6rt\u00fcs\u00fcz\u00fcn e\u015fitli\u011finin yegane garantisi-, cumhuriyet bir yana, kendi onca y\u0131ll\u0131k hayat arkada\u015flar\u0131na bir nebze sayg\u0131lar\u0131 varsa b\u00f6ylesi ilkel \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131klara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131p bu davetlere kat\u0131lmamak zorundalar. Ama bunlarda nerede o y\u00fcrek: Ba\u015fbakan DTP’lilerin elini s\u0131km\u0131yor, bidayette kendisi, \u015fimdilerde de hempalar\u0131 -ad\u0131mda\u015flar\u0131-, g\u00fc\u00e7leri yetti\u011fi anda\/yerde kamuyu i\u00e7ki i\u00e7enlere yasakl\u0131yor. Ama, ne yapal\u0131m, liberalizm de tam tam\u0131na bu; yani \u2018g\u00fcc\u00fc g\u00fcc\u00fc yetene’ d\u00fczeni ve de \u00d6zal’\u0131ndan Erdo\u011fan’\u0131na \u2018serbest piyasa ekonomisi’ baronlar\u0131yla \u2018ter\u00f6rle m\u00fccadele’ baronlar\u0131 asl\u0131nda ayn\u0131 \u2018bir fidan\u0131n … dallar\u0131’: \u015eehit cenazeleri olmadan tersane cinayetleri d\u00fczeni kendisini devam ettiremez.<\/p>\n

DTP’li eli s\u0131kmamak, ter\u00f6rle m\u00fccadele ad\u0131na. Oysa as\u0131l ter\u00f6r nerede, nereden, kimlerden kaynaklan\u0131yor; onu g\u00f6rm\u00fcyorlar; zira, terorize olmu\u015flar; yani korku, zihin d\u00fczeyinde ele al\u0131p inceleyecekleri bir nesne olman\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7ip b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131n\u0131 kaplam\u0131\u015f; dolay\u0131s\u0131yla kendilerini korkutan kar\u015f\u0131s\u0131nda hem zihnen hem de bedenen meflu\u00e7, yapaca\u011f\u0131n\u0131 yapamayan, s\u00f6yleyece\u011fini s\u00f6yleyemeyen, yazaca\u011f\u0131n\u0131 yazamayan, nas\u0131l olsa \u00fcstesinden gelemem deyip s\u00f6z konusu korkunun kayna\u011f\u0131n\u0131 kendisine problem edinmekten dahi pe\u015finen vazge\u00e7er bir hale d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdir. T\u00fcrkiye 27 May\u0131s 1960’tan, \u00f6zellikle de idamlardan bu yana, tam bir ter\u00f6r rejimini ya\u015f\u0131yor: Asker ne der, askere nas\u0131l demeli, asker neye raz\u0131 olur, askerin k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgileri neler vb… Ne ay\u0131p, ne ac\u0131; zira, insan\u0131n tek bir vatan\u0131 ve tek bir \u00f6mr\u00fc var. \u00dcstelik, kendi vatan\u0131m\u0131zda bize bu bir tek \u00f6mr\u00fc zehir edenler i\u00e7in de ayn\u0131 \u015fey mukadder: \u00d6l\u00fcm -ki, ayn\u0131 \u015feyi B\u00fclent Ar\u0131n\u00e7 s\u00f6yledi de, ne ak\u0131l almaz edepsizliklere vesile ettiler, bu s\u00f6z\u00fc-.<\/p>\n<\/p>\n

Her \u015feyden \u00f6nce \u015funu s\u00f6yleyelim ki, k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgileri \u00fclke s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n berisinden ge\u00e7en bir ordu, art\u0131k o \u00fclkenin de\u011fil, fakat o \u00fclke i\u00e7inden veya d\u0131\u015f\u0131ndan veya hem i\u00e7inden hem d\u0131\u015f\u0131ndan birilerinin ordusudur. Yok, ben k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgilerimi kendim \u00e7izerim diyorsa, art\u0131k kendi kendisini devlet ilan etmi\u015ftir ve de kendisini istihdam eden devleti kendi \u00e7izdi\u011fi \u00e7izgiler temelinde b\u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<\/p>\n

Neyse ki yeni Genel Kurmay Ba\u015fkan\u0131, \u00f6yle san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar \u2018\u015fahin’ de\u011fil: Da\u011fdaki son ter\u00f6rist de yok edilene kadar diye saplant\u0131s\u0131 yok. Hedefi \u2018ter\u00f6r olaylar\u0131n\u0131 kab\u00fbl edilebilir bir seviye’ye d\u00fc\u015f\u00fcrmek. K\u00fcr\u015fat Bumin \u00e7ok hakl\u0131 olarak soruyor: Kab\u00fbl edilebilir seviye ne?_\u015eimdilerde, asker deki \u00e7ocuk da\u011fda \u2018etkisiz hale getirilen’ agabeyinin cenazesini kald\u0131r\u0131yor; kabul edilebiliri a\u011fabeyinin de\u011fil de ye\u011feninin cenazesini kald\u0131rmas\u0131 m\u0131? Ge\u00e7en hafta bir k\u0131z \u00e7ocu\u011fu d\u00fcnyaya geldi, alt\u0131 ayd\u0131r yetim; ba\u015fka bir bebecik do\u011fumuna iki ay kala daha ana karn\u0131nda yetim. Kabul edilebiliri hangisi? Belki de en iyisi G\u00fcng\u00f6ren’deki: Ne yetim, ne \u00f6ks\u00fcz; ana karn\u0131nda anas\u0131yla birlikte art\u0131k ikisi de yok; do\u011famadan\/do\u011furamadan. Tabi\u00ee burada, bir mesele daha var: Bu kimin i\u015fi, PKK’n\u0131n m\u0131, yoksa Ergenekon’un mu; daha \u00f6nemlisi PKK, PKK m\u0131 veya Ergenekon ne kadar PKK? Bu vesileyle \u015funu da hat\u0131rlayal\u0131m: 6 Eyl\u00fcl 1955’te Selanik’te Atat\u00fcrk’\u00fcn evine bomba atan bir T.C. ajan\u0131yd\u0131; hem de \u00f6yle b\u00f6yle biri de\u011fil; \u00f6nce Emniyet M\u00fcd\u00fcr\u00fc, ard\u0131ndan da devletin Nev\u015fehir Valisi olarak milletimize hizmet etti.<\/p>\n<\/p>\n

T\u00fcrkiye’de ter\u00f6r bitmez; zira ter\u00f6r dedikleri, her t\u00fcrl\u00fc siyaset. \u0130nsan ise, insan kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece siyaset yapmay\u0131 deneyecek, yani i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnyay\u0131\/tabiat\u0131\/evi kendi tercihleri\/de\u011ferleri do\u011frultusunda t\u0131mar etmeyi.Diyelim, \u015fehrine park yapacak nefes almak i\u00e7in; bildik de bir ad koyacak ve tabi\u00ee ad\u0131 b\u00f6l\u00fcc\u00fc olacak, kendisi de \u2018etkisiz hale getirilme’si vacip ter\u00f6rist. Tam bu noktada \u2018ter\u00f6rle m\u00fccadele’ profesyonelleri bana tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m bir \u00e7ocuk doktorunu hat\u0131lat\u0131yorlar: K\u0131\u015f baya\u011f\u0131 mutedil ge\u00e7mi\u015fti; baya\u011f\u0131 \u015fikayet\u00e7iydi tabibimiz, yeterince hastalanm\u0131yorlar diye \u00e7ocuklar; ama, olsundu, kendisi bir \u00e7are bulmu\u015ftu, antibiyoti\u011fin gerekti\u011finden bir hafifini veriyordu ki, hasta \u00f6lmesin ama, kesin de iyile\u015femesin, bu arada vizite \u00fccretleri akmaya devam etsin.<\/p>\n<\/p>\n

T\u00fcrkiye’de ter\u00f6r dedikleri devlet\/Amerikanc\u0131 mamul\u00fc asimetrik sava\u015f asl\u0131nda hemen biter. Form\u00fcl\u00fc ise -her ne kadar astsubay veya \u00f6\u011fretmen emeklilerinin mahalle kahvesinde \u2018memleketi kurtarmak’ \u00fczere \u00fcrettiklerine benzese de- \u015f\u00f6yle: \u0130nsanlara Diyarbak\u0131r zindanlar\u0131nda veya anas\u0131n\u0131n babas\u0131n\u0131n, \u00e7olu\u011funun \u00e7o\u011funun, konusun kom\u015fusunun g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde insan d\u0131\u015fk\u0131s\u0131 yedirip, darbecilikten cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na veya y\u00fczba\u015f\u0131l\u0131ktan albayl\u0131\u011fa y\u00fckselen\/y\u00fckseltilen, ayr\u0131ca A\u0130HM’nin kesti\u011fi tazminat\u0131 da kendisine pislik yedirtti\u011fi millete \u00f6dettiren, sonunda da \u015ferefli birer emekli olarak hepimize hala y\u00fck olmaya devam eden canilere ibret-i alem olmak \u00fczere ba\u015fta Diyarbak\u0131r olmak \u00fczere b\u00fcy\u00fck kentlerimizin en b\u00fcy\u00fck meydanlar\u0131nda asmbolik mahiyette birer gram insan d\u0131\u015fk\u0131s\u0131 yedirtmek.<\/p>\n<\/p>\n

Jack London, \u2018Kurt Kan\u0131’n\u0131n sonunda roman\u0131n ger\u00e7ek kahraman\u0131na (bir k\u00f6pek) \u015funu dedirtir: “Sadakat, cesaret, dayan\u0131kl\u0131l\u0131k, cengaverlik vb…; evet bunlar\u0131n hepsi bizde de var, hem de insana oranla kat be kat; ama insanda, hak m\u0131 adalet mi nedir, garip bir duygu var, i\u015fte bizden farkl\u0131\/\u00fcst\u00fcn olmalar\u0131n\u0131n sebebi de galiba bu”.<\/p>\n<\/p>\n

<\/p>\n

28 Eyl\u00fcl Star A\u00e7\u0131k G\u00f6r\u00fc\u015f<\/p>\n

“Beyefendi, size hi\u00e7 insan d\u0131\u015fk\u0131s\u0131 yedirttiler mi, cop sokup sonra da yalatt\u0131lar m\u0131, arkada\u015f\u0131n\u0131za tecav\u00fcze zorlad\u0131lar m\u0131 sizi; yapsalard\u0131 unutur muydunuz; velev ki siz haf\u0131zan\u0131z\u0131 kaybetmeyi tercih ettiniz, anan\u0131z-baban\u0131z, \u00e7olu\u011funuz \u00e7ocu\u011funuz, amcan\u0131z ye\u011feniniz, k\u00f6yl\u00fcn\u00fcz memleketliniz unutabilir miydi, i\u00e7ine sindirebilir miydi, hi\u00e7bir \u015fey olmam\u0131\u015f gibi yapabilir miydi; hele ki bunlar\u0131 yapanlar\/yapt\u0131rtanlar, cezaland\u0131r\u0131lmak ne kelime, kahraman ilan edilip en \u00fcst mevkilere\/r\u00fctbelere terfi ettirilmi\u015f\/ettiriliyor ise?”<\/p>\n

Bu insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 canavarl\u0131klar\u0131n ceremesi ise bize, hepimize \u00f6dettiriliyor, en ba\u015fta \u015fehit ana-babalar\u0131, yetimleri-dullar\u0131 olmak \u00fczere, tam bir \u00e7eyrek y\u00fczy\u0131ld\u0131r. 20 bine yak\u0131n faili me\u00e7hul, 10 bine yak\u0131n g\u00f6zalt\u0131nda ve g\u00f6zalt\u0131 d\u0131\u015f\u0131 kay\u0131p\/yarg\u0131s\u0131z infaz ve cesedi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ruhu kabzedilmi\u015f itiraf\u00e7\u0131larla birlikte 100 bine yak\u0131n can, yerinden yurdundan hayvan\u0131ndan mal\u0131ndan \u00e7al\u0131\u015f\u0131p hayat\u0131n\u0131 idame ettirme olanaklar\u0131ndan\/ara\u00e7lar\u0131ndan edilmi\u015f \u00fc\u00e7 milyonu a\u015fk\u0131n insan ve onlar\u0131n, pek \u00e7o\u011fu sokaklara, dilencili\u011fe, tinercili\u011fe, gaspa, darba, mafyan\u0131n kuca\u011f\u0131na, fuhu\u015fa itilmi\u015f kuzucuklar\u0131; silaha, silahlanmaya ve sava\u015fa harcan\u0131p AB’nin 8,5, Yunanistan’\u0131n ise 6,5 kat\u0131 bebek \u00f6l\u00fcmleri, a\u00e7\u0131lamayan\/donat\u0131lamayan hastaneler okullar, kurulamayan fabrikalar, istihdam edilemeyen elemanlar vb… \u015feklinde geri d\u00f6nen y\u00fcz milyarlarca dolar ve hepsinden de daha hayat\u00ee olarak insanlar\u0131n gerek birbirlerine gerekse \u00fclkenin gelece\u011fine olan g\u00fcvenlerinin yok olu\u015fu.<\/p>\n

\u00d6l\u00fcs\u00fc yaral\u0131s\u0131 50 bine yak\u0131n\u0131n\u0131 \u2018etkisiz hale’ getirdik ama \u2018da\u011fda’kilerin say\u0131s\u0131 bir t\u00fcrl\u00fc azalm\u0131yor diyenlerin bir graml\u0131k beyinleri varsa, \u015funu anlamalar\u0131 gerekir: Bu mesele da\u011fdan, da\u011fdakileri yok etmekle \u00e7\u00f6z\u00fcmlenemez. \u0130ster Cudi’deki, isterse Kandil’deki, bu insanlar h\u00fcdai nabit olarak da\u011fda bitmi\u015f ya da da\u011f\u0131n tepesine Merih’ten veya ba\u015fka birileri taraf\u0131ndan getirilmi\u015f de\u011fil; buradan, yani d\u00fczden\/ovadan oraya gitmi\u015flerdir; dolay\u0131s\u0131yla bu i\u015f burada\/buradan halledilecekse halledilecektir. Buradan oralara niye gittiklerini ortaya koymad\u0131k\u00e7a, oradan buraya nas\u0131l getirileceklerini bulmak da m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r. Yok orada kals\u0131nlar, biz de onlar\u0131 orada temizleriz demek ise, bu \u00e7eyrek y\u00fczy\u0131ll\u0131k sava\u015f\u0131 ilelebet s\u00fcrd\u00fcrmekten yana olmak demektir; yani, hem kendi topraklar\u0131m\u0131zda, hem de Kuzey Irak’ta bitimsiz bir sava\u015f, kendi \u00fclkemizin insanlar\u0131na\/vatanda\u015flar\u0131m\u0131za kar\u015f\u0131 yine kendi vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n eliyle, can\u0131yla, vergileriyle ve de Amerika’n\u0131n izni, \u2018istihbarat deste\u011fi’, dolay\u0131s\u0131yla y\u00f6nlendirmesi, vesayeti alt\u0131nda, bu arada ister istemez \u0130srail’in de muavenetiyle; ki bu ayn\u0131 zamanda bin y\u0131ll\u0131k kom\u015fular\u0131m\u0131za, karde\u015flerimize kar\u015f\u0131 cinayet, zul\u00fcm, bask\u0131 ve haks\u0131zl\u0131k konusunda en al\u00e7ak\u00e7a ve en iki y\u00fczl\u00fc su\u00e7 ortakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da beraberinde getirir: Irak’\u0131 kana bulayan canilerin ikmal \u00fcss\u00fc ve n\u00fckleer ba\u015fl\u0131kl\u0131 f\u00fczelerin konu\u015fland\u0131\u011f\u0131 yer \u0130ncirlik, \u0130srail u\u00e7aklar\u0131n\u0131n katliam talimi yapt\u0131klar\u0131 yer de Konya’d\u0131r. Daha a\u00e7\u0131k se\u00e7ik ve yo\u011fun ifadesiyle, kendi \u2018ter\u00f6rist ba\u015f\u0131’s\u0131n\u0131 bile kendisi yakalayamam\u0131\u015f bir rejim, kimler yakalay\u0131p da teslim etmi\u015fse onlar\u0131n parma\u011f\u0131n\u0131n ucunda oynat\u0131lmay\u0131 ba\u015ftan kabul etmi\u015f bir piyondur.<\/p>\n

\u2018Da\u011f\u0131n yolunu kesmek’ten s\u00f6z ediyorlar. Buran\u0131n pisli\u011fi temizlenmeden, da\u011f\u0131n yolu kesilmez.; d\u0131\u015fk\u0131c\u0131 ba\u015f\u0131lardan hesap sorulmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece de buran\u0131n temizlenmesi s\u00f6z konusu olamaz. Pekiyi, b\u00f6yle bir temizli\u011fi kim yapacakt\u0131r? Tabi\u00ee ki, bu i\u015fi en ba\u015fta Meclis \u00fcstlenmek zorundad\u0131r. Ama, darbecilerin \u00fczerine gidilmesi yolunda Ufuk Uras’\u0131 DTP’lilerden ba\u015fka kim desteklemi\u015ftir ki? “Asl\u0131nda AKP yeni bir \u2018sivil’ anayasayla 12 Eyl\u00fcl d\u00fczenini ortadan kald\u0131racakt\u0131 ama, stat\u00fckonun egemen g\u00fc\u00e7leri buna mani oldu” diye kimse v\u0131zv\u0131zlanmas\u0131n: AKP b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcn\u00fc bu d\u00fczenden almaktad\u0131r; hatta bu d\u00fczenin g\u00f6z\u00fcndeki en ideal oyuncudur. Bu partinin demokratikle\u015fme yolunda en ufak bir iyi niyeti olsa, her \u015feyden \u00f6nce y\u00fczde on baraj\u0131n\u0131 t\u00fcm\u00fcyle kald\u0131rmasa bile -ki, hak\u00e7a olan\u0131, s\u0131f\u0131r barajl\u0131 ve mill\u00ee bakiyeli bir sistemdir-, d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesinden yana bir tav\u0131r al\u0131rd\u0131. Konulmas\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesinin g\u00f6r\u00fcn\u00fcrdeki gerek\u00e7esi siyas\u00ee istikrar olan bu baraj\u0131n pratikte istikrar\u0131 sa\u011flamaya yetmedi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r: \u0130stikrar\u0131n en sa\u011flam\u0131na ula\u015ft\u0131k derken, bir de bakars\u0131n\u0131z bir kapatma davas\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, her \u015fey blokaja girmi\u015f, sonra da y\u00fczde 50’ye yak\u0131n oylu iktidar partisi hacir alt\u0131na al\u0131n\u0131vermi\u015f; olmayan bir laikli\u011fe kar\u015f\u0131 odak olu\u015fturdu\u011fu gerek\u00e7esiyle. Ama zaten b\u00f6ylesi y\u00fcksek bir barajdan murad edilen asl\u0131nda, bidayette sol’u daha sonra da K\u00fcrtleri Meclis’e sokmay\u0131p, s\u00fcrekli bir \u2018da\u011f kontenjan\u0131’n\u0131 elde bulundurmakt\u0131r. Ba\u015fka bir ifadeyle, yeni Genel Kurmay Ba\u015fkan\u0131’n\u0131n tabiriyle \u2018kabul edilebilir \u00f6l\u00e7\u00fcde bir ter\u00f6r’, yani kontrol alt\u0131nda tutulan, \u015fehirlerin bombalanmas\u0131, fabrikalar\u0131n yerle bir edilmesi rizikosu bulunmay\u0131p, sefere \u00e7\u0131k\u0131l\u0131p cepheye gidilmesini de gerektirmeyen s\u00fcrekli bir i\u00e7 sava\u015f h\u00e2li 12 Eyl\u00fcl d\u00fczeninin kilit ta\u015f\u0131d\u0131r: Asker\u00ee vesayet rejimi ancak b\u00f6yle ayakta durur. Toplumun bir kesimine yasal zeminde siyasete kat\u0131l\u0131p sesini dinletebilmenin yollar\u0131n\u0131 kapatan bir sistemin do\u011frudan do\u011fruya b\u00f6l\u00fcc\u00fc bir i\u015fleve sahip oldu\u011fu, dolay\u0131s\u0131yla kendisine i\u00e7 d\u00fc\u015fmanlar bulamazsa kendi egemen konumunu yitirecek olan g\u00fc\u00e7lerin ekme\u011fine ya\u011f s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ise a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ancak AKP bu sistemi de\u011fi\u015ftirmek bir yana bu sistem i\u00e7inde yan yollardan dola\u015f\u0131p Meclis’e girmeyi ba\u015farm\u0131\u015f DTP’nin kapat\u0131lmas\u0131na da hi\u00e7bir \u015fekilde kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmamaktad\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra, gerek partiler demokrasisinin gerekse parti i\u00e7i demokrasinin \u00f6n\u00fcn\u00fc t\u0131kayan Siyasal Partiler Yasas\u0131’n\u0131 de\u011fi\u015ftirme konusunda da hi\u00e7bir \u015fey yapm\u0131\u015f veya bir \u015feyler yapmaya niyetli de\u011fildir. Oysa bu yasan\u0131n m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 lider otokratl\u0131\u011f\u0131 y\u00fcz\u00fcndendir ki, mevcut sistem a\u00e7\u0131s\u0131ndan me\u015fr\u00fblu\u011fu en tart\u0131\u015f\u0131lmaz olan bug\u00fcnk\u00fc Cumhurba\u015fkan\u0131’n\u0131n se\u00e7ilme s\u00fcreci de bu denli tart\u0131\u015fmal\u0131 ve bunal\u0131ml\u0131 bir s\u00fcre\u00e7 olarak ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. 367 \u015fart\u0131 ve 27 Nisan muht\u0131ras\u0131 gibi utanmazca ve gayri me\u015fr\u00fb giri\u015fim ve m\u00fcdahaleler kar\u015f\u0131s\u0131nda ger\u00e7ekten de demokrasinin zaferi olarak alk\u0131\u015flan\u0131p desteklenmesi gereken bu se\u00e7im, bu makama se\u00e7ilecek ki\u015finin tek bir ki\u015fi, yani \u00e7o\u011funluk partisinin ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan belirlenmi\u015f olmas\u0131 gibi bir antidemokratiklikle mal\u00fbldur.<\/p>\n

Verilmi\u015f her bir oyun e\u015fit derecede Meclis’e yans\u0131yaca\u011f\u0131, \u015fiddete ba\u015fvurmay\u0131 \u00f6ng\u00f6rmeyen\/ba\u015fvurmayan her partinin yasal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00fcvence alt\u0131nda bulundu\u011fu, milletvekillerinin parti liderinden \u00e7ok se\u00e7meni kar\u015f\u0131s\u0131nda sorumluluk hissedece\u011fi bir siyasal ortam\u0131n b\u00fct\u00fcn sivil siyaset\u00e7iler taraf\u0131ndan arzu edilmesi ve elbirli\u011fiyle in\u015fa edilmesi gerekir. Ancak T\u00fcrkiye’de olan bunun tam tersidir. Zira 12 Eyl\u00fcl’\u00fcn anahatlar\u0131n\u0131 \u00e7izip yerle\u015ftirdi\u011fi d\u00fczende siyaset \u2018devlet politikas\u0131’ ad\u0131 alt\u0131nda ba\u015fta silahl\u0131lar\u0131 olmak \u00fczere b\u00fcrokratik se\u00e7kinlerin tekeline verilmi\u015f, sivil iktidar ise, s\u00f6z konusu \u2018devlet politikas\u0131’n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde g\u00fcndelik i\u015fleri y\u00fcr\u00fctmekle s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durumda sivil siyaset\u00e7ilerin, siyas\u00ee partilerin aralar\u0131ndaki tek rekabet konusu \u00e7e\u015fmen\u0131n ba\u015f\u0131na kimin ge\u00e7ece\u011fi s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7ememekte ve ellerindeki siyaset alan\u0131nda yapabilecekleri de kendi yanda\u015flar\u0131\/yanda\u015f toplayabilmek i\u00e7in rant \u00fcretmekle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmaktad\u0131r. Asl\u0131nda bu model, yani s\u00fcreklile\u015fmi\u015f i\u00e7 sava\u015fl\u0131 asker\u00ee-b\u00fcrokratik vesayet\/hacir rejimi Anadolulusuydu \u0130stanbullusuydu topyekun burjuvazinin pek de i\u015fine gelmektedir. Hatta aralar\u0131ndaki rant payla\u015f\u0131m \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ye\u015fil sermayeydi beyaz sermayeydi gibi tart\u0131\u015fmalara ve kavramla\u015ft\u0131rmalara yol a\u00e7mas\u0131 da sermayenin topyekun aklan\u0131p me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda bir kald\u0131ra\u00e7 rol\u00fc de oynam\u0131\u015f olmaktad\u0131r. Sermayeye \u2018ye\u015fil’ diye sava\u015f a\u00e7anla \u2018komprador-yabanc\u0131 i\u015fbirlik\u00e7isi’ diye sava\u015f a\u00e7an asl\u0131nda elele vermi\u015f, ayn\u0131 davaya hizmet etmektedirler: Sermayenin emek s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fc olmaktan kaynaklanan \u00f6zg\u00fcl gayri me\u015fr\u00fbluk temelini, belki de fark\u0131na varmadan g\u00f6zlerden gizlemek, \u00f6n plana \u00e7\u0131kmaz k\u0131lmak. S\u00fcreklile\u015ftirilmi\u015f sava\u015f hali, bazen belki seslerinin k\u0131s\u0131lmas\u0131na da yol a\u00e7maktad\u0131r ama, ayn\u0131 zamanda \u015fehit cenazelerinin tersane cinayetlerinin g\u00f6lgede kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flamas\u0131 gibi hayat\u00ee bir i\u015fleve de sahiptir. Emek temelinde \u00f6rg\u00fctlenmenin \u00f6nce yasaklan\u0131p sonra da fiilen imkans\u0131z hale getirilmesini kendisine bor\u00e7lu olduklar\u0131 12 Eyl\u00fcl rejimi, ter\u00f6rle m\u00fccadele ad\u0131na milyonlarca insan\u0131n \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131ndan kopar\u0131l\u0131p (k\u00f6y yakma-bo\u015faltma, mera yasa\u011f\u0131 vs…) b\u00fcy\u00fck merkezlerin \u00e7evresinde bir lokma ekmek bulabilmek i\u00e7in en k\u00f6t\u00fc ko\u015fullarda \u00e7al\u0131\u015fmaya haz\u0131r devasa bir i\u015fsizler ordusu olu\u015fmas\u0131n\u0131n da yolunu a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Sendikala\u015fma, sendikal\u0131la\u015fma, i\u015f g\u00fcvenli\u011fi, i\u015f g\u00fcvencesi, sigortal\u0131l\u0131k, k\u0131dem tazminat\u0131 vb…, b\u00fct\u00fcn bunlar art\u0131k ikinci plandad\u0131r. Tabi\u00ee bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda da ka\u00e7ak i\u015f\u00e7ilik, kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131l\u0131k, ta\u015feronla\u015fma ve b\u00fct\u00fcn bu g\u00fcvencesizlik ortam\u0131nda da mezhepten etnik k\u00f6kene, tarikatta\u015fl\u0131kdan hem\u015fehrili\u011fe \u00e7ok \u00e7e\u015fitli temellerde zorunlu bir cemaatle\u015fme. Ancak \u00f6yle bir cemaatle\u015fme ki, i\u015f\u00e7i ile i\u015fveren\/i\u015fbulan ili\u015fkilerini de i\u00e7eriyor olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan globalle\u015fme \u00e7a\u011f\u0131 feodalitesi de diyebilece\u011fimiz bir yar\u0131 k\u00f6lele\u015fme. \u0130nsanlar\u0131n neyi nas\u0131l \u00fcrettiklerinden \u00e7ok cemaatsel mensubiyet temelinde hayatlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrme yolu bulabilir hale geldikleri \u00f6l\u00e7\u00fcde, bir yandan ki\u015fili\u011fin yerine kimli\u011fin a\u011f\u0131r basmas\u0131 ve bunun siyasete yans\u0131mas\u0131, di\u011fer yandan da hak arama yerine sadaka dilenme; tabi\u00ee bu arada insan\u0131n da kendi gelece\u011fini kendi eliyle kurmaya soyunmu\u015f bir tarih \u00f6znesi olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p sahipsiz veya sahibini kendinden zay\u0131f buldu\u011fu her \u015feyi ya\u011fmalama pe\u015findeki asalak bir canavara d\u00f6n\u00fc\u015fmesi. Ve al\u0131n size, Bayram \u00f6ncesi olduk\u00e7a ayd\u0131nl\u0131k bir T\u00fcrkiye tablosu.<\/p>\n<\/p>\n

<\/p>\n

12 Ekim 2008 A\u00e7\u0131k G\u00f6r\u00fc\u015f<\/p>\n<\/p>\n

“B\u00f6lgede n\u00fcfus kontrol\u00fc uygulanmas\u0131 \u015fart”. Bunu s\u00f6yleyen, emekli olunca ekran b\u00fclb\u00fcl\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcveren generallerden biri; Akt\u00fct\u00fcn sald\u0131r\u0131s\u0131ndan hemen sonra; da\u011fa \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 engellemeye y\u00f6nelik \u2018sivil’ tedbirler bab\u0131nda. Tabi\u00ee bu, meselenin sadece asker\u00ee tedbirlerle \u00e7\u00f6z\u00fclemeyece\u011fini kabul etmi\u015f olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan, asl\u0131nda baya\u011f\u0131 bir geli\u015fme, \u2018ter\u00f6r uzman\u0131’m\u0131z i\u00e7in. Zira, ge\u00e7en y\u0131l, Da\u011fl\u0131ca bask\u0131n\u0131n\u0131n ard\u0131ndan “en b\u00fcy\u00fck korkum PKK’n\u0131n silah b\u0131rakmas\u0131; be\u015f-alt\u0131 bin adam\u0131 hangi hapisaneye sokaca\u011f\u0131z ki; bunlar\u0131n k\u00f6k\u00fc da\u011fda kaz\u0131nmal\u0131” diyordu. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131l da siville\u015fme yolunda bir ad\u0131m daha at\u0131p K\u00fcrt kad\u0131nlar\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nerir her halde, zaman\u0131 geldi\u011finde; yani mutat \u2018s\u0131n\u0131r \u00f6tesi harekat tezkeresi \u00f6ncesi \u00e7ok-\u015fehitli bask\u0131n\/sald\u0131r\u0131’ ger\u00e7ekle\u015fti\u011finde.<\/p>\n<\/p>\n

Golf oynayan pa\u015fa, takviye kuvvet g\u00f6ndermedeki gecikme, paras\u0131zl\u0131ktan yeri de\u011fi\u015ftirilemeyen veya gerekti\u011fince tahkim edilemeyen karakollar -ki, bunlar aras\u0131nda tam 127 kez sald\u0131r\u0131ya u\u011fram\u0131\u015f olan\u0131 da var-, ya\u015f\u0131 25’in r\u00fctbesi de astsubayl\u0131\u011f\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7meyen komutanlar\/\u015fehitler, ka’le al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 iddia edilen istihbarat raporlar\u0131, bu duruma ili\u015fkin kan\u0131t g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin yay\u0131nlanmas\u0131na getirilen sans\u00fcr vb…: Evet, b\u00fct\u00fcn bunlar tabi\u00ee ki g\u00fcndeme getirilip tart\u0131\u015f\u0131lmal\u0131, sorgulanmal\u0131 ve bu yap\u0131lmaya da ba\u015fland\u0131, Da\u011fl\u0131ca bask\u0131n\u0131ndan sonra Taraf Gazetesinin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc sayesinde, yava\u015ftan yava\u015ftan; Akt\u00fct\u00fcn facias\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ise zirveye vuracak bir \u015fiddette. Facia kelimesini \u00f6zellikle kullan\u0131yorum, zira burada s\u00f6z konusu olan “…tuzak, pusu filan de\u011fil d\u00fcped\u00fcz g\u00fcn\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda icr\u00e1 edilen top\u00e7u destekli bir piy\u00e1de taarruzu” (Ya\u011fmur Ats\u0131z, Star, 7\/10\/2008). <\/p>\n<\/p>\n

Ordu konusundaki baz\u0131lar\u0131 i\u00e7in yalakal\u0131\u011fa kadar varan oto-sans\u00fcr\u00fcn delinmesi tabi\u00ee ki \u00e7ok hay\u0131rl\u0131. Ancak, “hi\u00e7bir \u015fey art\u0131k eskisi gibi olmayacak” t\u00fcr\u00fcnden bir k\u0131r\u0131lma noktas\u0131 da de\u011fil; hatta hi\u00e7 de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc her \u015fey h\u00e2l\u00e2 \u2018ter\u00f6rle m\u00fccadele’ sorunu \u00e7er\u00e7evesinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ve de ter\u00f6r PKK’ya, PKK da ter\u00f6re indirgenip \u00e7emberin d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc at\u0131l\u0131veriyor. Oysa k\u0131r\u0131lmas\u0131 gereken, i\u015fte tam da bu \u00e7ember. Bug\u00fcn i\u00e7inde debelendi\u011fimiz h\u00e2liyle 12 Eyl\u00fcl rejiminin bir \u00fcr\u00fcn\u00fc olsa da, asl\u0131nda temelleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan biri Cumhuriyet’in taa en ba\u015flar\u0131na, di\u011feri ise daha da eskiye uzanan iki aya\u011f\u0131 var.<\/p>\n<\/p>\n

12 Eyl\u00fcl’\u00fcn bize dayatt\u0131\u011f\u0131 \u015fu: \u00dclkenin b\u00fct\u00fcn\u00fcne ve gelece\u011fine ili\u015fkin tercih ve y\u00f6neli\u015fler konusunda niha\u00ee karar verme yetkisi askerin tekelinde kalmas\u0131 \u015fart\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda, sivillerin rant \u00fcretme\/kaynaklar\u0131n da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 -tabi\u00ee askerin pay\u0131na kesinlikle dokunmaks\u0131z\u0131n- konusunda t\u00fcm\u00fcyle serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131 ve bunun ad\u0131na da siyaset denilmesi. Ancak b\u00f6ylesi bir asker\u00ee vesayet rejimini s\u00fcrekli k\u0131lmak \u00fczere de mutlaka bir d\u00fc\u015fman bulup onun s\u00f6zde tehdidi alt\u0131nda sivillerin askere biad\u0131n\u0131 temin etmek gerekir. T\u00fcm\u00fcyle Amerika’ya ba\u011f\u0131ml\u0131 -darbe yap\u0131p yapmama konusunda bile- bir durumdayken kendisine bir d\u0131\u015f d\u00fc\u015fman bulup onunla sava\u015fman\u0131n olanaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde de s\u00f6z konusu d\u00fc\u015fman ister istemez bir i\u00e7 d\u00fc\u015fman olacakt\u0131r: \u015eeriat\u00e7\u0131lar, o tutmazsa b\u00f6l\u00fcc\u00fc ter\u00f6r; her ikisi de yoksa bile yarat\u0131l\u0131r; yetersizse \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131l\u0131p g\u00fc\u00e7lendirilir.<\/p>\n<\/p>\n

Ter\u00f6rist diye, yani niha\u00ee amac\u0131 da hep ter\u00f6r estirmek olan bir \u00f6rg\u00fct t\u00fcr\u00fc var m\u0131d\u0131r\/olabilir mi sorusunu bir yana b\u0131raksak bile, PKK salt ter\u00f6ristli\u011fine indirgenebilir mi? Ayr\u0131ca, PKK’ya isnat edilen ve ger\u00e7ekten ter\u00f6r niteli\u011fi ta\u015f\u0131yan -yukar\u0131da da belirtti\u011fimiz gibi, \u00f6rne\u011fin ne Da\u011fl\u0131ca, ne de Akt\u00fct\u00fcn sald\u0131r\u0131lar\u0131, beklenmedik ve muhas\u0131m olmad\u0131\u011f\u0131 gibi\/i\u00e7in kar\u015f\u0131l\u0131k verip kendisini savunma imkan ve ihtimali bulunmayan hedeflere y\u00f6nelmi\u015f olmad\u0131klar\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde birer ter\u00f6r eylemi olarak nitelendirilemezler- eylemlerin t\u00fcm\u00fcn\u00fcn failinin de -baz\u0131 emekli devlet g\u00f6revlilerinin, yola gelsinler diye baz\u0131 hakim ve savc\u0131lar\u0131n evlerinin yak\u0131n\u0131na bomba att\u0131rd\u0131klar\u0131 konusundaki itiraflar\u0131 ortada dururken- PKK olmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r: PKK, silahl\u0131 g\u00fc\u00e7leri de bulunup, zaman zaman kendisi, ama zaman zaman da kendisine yanda\u015f ya da kendisine kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7ler taraf\u0131ndan da ter\u00f6r eylemlerine ba\u015fvurulan ve belirli siyasal hedefler temelinde olu\u015fmu\u015f ve gerek devletin yarg\u0131s\u0131n\u0131n iddia etti\u011fi gerekse bizim kendimizin g\u00f6zlemledi\u011fi \u00fczere \u015fiddete ba\u015fvurmayan, ancak kendisini talepleri temelinde destekleyen sivil\/legal uzant\u0131lar\u0131yla birlikte milyonlarca vatanda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n deste\u011fini elde etmi\u015f olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan toplumsal\/siyasal bir harekete de damgas\u0131n\u0131 vurmu\u015f bir \u00f6rg\u00fctt\u00fcr. \u0130ster hain, can\u00ee, kalle\u015f, sat\u0131lm\u0131\u015f, d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerin ta\u015feronu olarak g\u00f6r\u00fcn isterseniz de \u2018\u00f6zg\u00fcrl\u00fck sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131’, PKK tam tam\u0131na bu topraklar\u0131n ve bizim insanlar\u0131m\u0131z\u0131n ve de tarihimizin bir \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr; dolay\u0131s\u0131yla hay\u0131rhah olmayan eylemleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan -yok edilmesi de\u011fil- s\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesi de yine burada, yine bizler taraf\u0131ndan m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r\/olabilir; yoksa ne Kuzey Irak’ta, ne de Amerikan\/\u0130srail deste\u011fiyle.<\/p>\n<\/p>\n

Ancak yukar\u0131da da de\u011findik, bug\u00fcn i\u00e7inde debelendi\u011fimiz \u00e7emberin daha eskilere dayanan ve asl\u0131nda birbiriyle ili\u015fkili iki aya\u011f\u0131 vard\u0131r ki, bunlardan birincisi Cumhuriyeti kurup bi\u00e7imlendirenlerin idealindeki ulus-devletin, etnik bir vurgu alt\u0131nda k\u00fclt\u00fcrel bir homojenli\u011fe dayand\u0131r\u0131lma projesidir ki, bu da egemenli\u011fi bir kere ele ge\u00e7irmi\u015f bir b\u00fcrokrasinin bu konumunu s\u00fcrekli-yap\u0131sal k\u0131lma iradesinin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir sonucudur: Zaten devletin temsilcisi olan b\u00fcrokrasinin ayn\u0131 zamanda halk\u0131n da temsilcisi olup toplumdaki b\u00fct\u00fcn iktidar\u0131 kendi elinde tutmas\u0131n\u0131n, b\u00f6yle bir \u015feyi me\u015fr\u00fb g\u00f6sterebilmesinin tek ko\u015fulu vard\u0131r ki, o da halk\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc mutlak homojenli\u011fe sahip bir devlet kavmi olarak yeniden in\u015fa etmesidir ve tarihin bir cilvesi olarak bu devlet kavminin ad\u0131n\u0131 T\u00fcrk koymalar\u0131 kendilerinin de etnik olarak T\u00fcrk -ki, ba\u015fta teorisyenleri\/ideologlar\u0131 olmak \u00fczere \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc de de\u011fildir- ve de biyolojik anlamda \u0131rk\u00e7\u0131 olmalar\u0131ndan de\u011fil, b\u00fcrokrat\u0131 ve devamc\u0131s\u0131 olduklar\u0131 Osmanl\u0131’n\u0131n men\u015fe itibariyle T\u00fcrk olmas\u0131ndan kaynaklan\u0131r. Ama ne sebeple olursa olsun, neyle a\u00e7\u0131klan\u0131rsa a\u00e7\u0131klans\u0131n, belirli bir kavim ad\u0131 alt\u0131nda sa\u011flanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan homojenlik, ister istemez T\u00fcrk-d\u0131\u015f\u0131 etnisitelerin s\u00f6ylem d\u00fczeyinde inkar, eylem d\u00fczeyinde de asimile, bu da olmad\u0131 fiziken imha edilmeleri gibi yollara ba\u015fvurulmas\u0131n\u0131 getirecektir. Bir de, burada de\u011findi\u011fimiz ideolojik boyuttan da daha derinlerde yatan bir olgu vard\u0131r ki, asker\u00ee fetih ve mal\u00ee talan temeline dayanan Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funda -\u00f6zellikle \u0130stanbul’un fethi ve ger\u00e7ekten de \u00e7ok uluslu bir imparatorluk niteli\u011fi kazanmas\u0131ndan, bu arada asmbolik de\u011feri \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir olay olarak devlette etkin son T\u00fcrk soylusu olarak \u00c7andarl\u0131 Halil Pa\u015fa’n\u0131n idam\u0131ndan sonra- gerek asker\u00ee, gerekse m\u00fclk\u00ee \u00e7ekirdek y\u00f6netici kadronun as\u0131rlar boyunca neredeyse t\u00fcm\u00fcyle dev\u015firmelerden olu\u015fmas\u0131ndan kaynaklanan, ve daha sonraki, yani Osmanl\u0131’n\u0131n art\u0131k daralmaya ba\u015flay\u0131p art\u0131k ne insan dev\u015firmeye, ne de \u00e7ocu\u011funu dev\u015firilmek \u00fczere devlete sunmaya niyeti olan insan bulmaya g\u00fcc\u00fcn\u00fcn kalmad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde de devam eden dev\u015firme halet-i ruhiyesinin zaten Osmanl\u0131 b\u00fcrokrasinin \u015fapkal\u0131-kravatl\u0131-balolu devam\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey olmayan Cumhuriyet b\u00fcrokrasisi taraf\u0131ndan da tevar\u00fcs edilip g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar getirilmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Dev\u015firme, anas\u0131ndan, babas\u0131ndan, karde\u015flerinden, yak\u0131nlar\u0131ndan, soyda\u015flar\u0131ndan, k\u00f6y\u00fcnden, yurdundan, dilinden, dininden kopar\u0131lm\u0131\u015f anas\u0131 da babas\u0131 da, dini de tap\u0131na\u011f\u0131 da devlet olan bir k\u00f6ledir. Yeni\u00e7erinin evlenmesine bile izin vermezler ki, hem ald\u0131\u011f\u0131 k\u0131z\u0131n h\u0131s\u0131m akraba ve memleketlisiyle b\u00fct\u00fcnle\u015fmesin, hem de \u00e7olu\u011fu \u00e7ocu\u011fu olup da devletin d\u0131\u015f\u0131nda herhangi birilerine ba\u011flan\u0131p evlat, e\u015f, yurt sevgisi gibi duygularlara kap\u0131l\u0131p mekanik bir sava\u015f makinesi olmaktan uzakla\u015fmas\u0131n. Dev\u015firmede ne vatan kavram\u0131 olur, ne memleketli sevgisi\/ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131: Vatan diye bildi\u011fi, devletin m\u00fclk\u00fc\/topra\u011f\u0131d\u0131r; dolay\u0131s\u0131yla memleketli, soyda\u015f, vatanda\u015f diye de hi\u00e7bir \u015fey bilmez: Ayn\u0131 vatan\u0131 payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 insanlar, dev\u015firme i\u00e7in babas\u0131 bildi\u011fi devlet ile babas\u0131n\u0131n topraklar\u0131 aras\u0131nda yer al\u0131p huzur bozan parazitler, devletin topraklar\u0131yla\/\u00fclkesiyle tek ve tam bir b\u00fct\u00fcn olmas\u0131n\u0131 engelleyen yarat\u0131klard\u0131r; ama, ne \u00e7are ki birilerinden vergi toplamak ve birilerinin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 askere almak i\u00e7in kendisine halk denen bu yarat\u0131klar g\u00fcruhunun varl\u0131\u011f\u0131na da tahamm\u00fcl etmek gerekir. Tabi\u00ee bu, Osmanl\u0131’n\u0131n mekanik dev\u015firmesinin ruh durumu, d\u00fcnyay\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f \u015feklidir. Ancak, son y\u00fczy\u0131llar\u0131nda Osmanl\u0131 d\u00fc\u015fk\u00fcnle\u015fir; art\u0131k kimseyi dev\u015firecek h\u00e2li yoktur; toprak kaybedip daralmaktad\u0131r. \u0130\u015fte bu s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde imdad\u0131na -Balkan ve Kafkas k\u00f6kenli- muhacirler yeti\u015fir; ister atalar\u0131 Anadolu’dan gitmi\u015f\/T\u00fcrk k\u00f6kenli, ister sonradan T\u00fcrk-M\u00fcsl\u00fcmanla\u015fm\u0131\u015f olsunlar. Vatan\u0131n\u0131, memleketini, memleketlisini yitirmi\u015ftir; hayat\u0131n\u0131 devam ettirece\u011fi topraklara devlet tarikiyle ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r; yani vatan bilece\u011fi toprak her \u015feyden \u00f6nce devletin topra\u011f\u0131d\u0131r\/devletin kendisine verdi\u011fi toprakt\u0131r, o topraklar\u0131n ger\u00e7ek sahipleri, kendisinden \u00f6nce zaten o topraklarda ya\u015famakta olanlar, yani yeni kom\u015fular\u0131\/memleketlileri\/vatanda\u015flar\u0131 ise kendilerine ra\u011fmen orada var oldu\u011fu\/kendisine ra\u011fmen orada varolan parazitlerdir, fazlal\u0131klard\u0131r: Art\u0131k s\u00f6z konusu olan \u2018mekanik’ten \u00e7ok, \u2018organik’ bir dev\u015firmedir. \u0130\u015fte, bu konumdaki insanlar\u0131 bir de devlet hizmetinde \u00e7al\u0131\u015fmak \u00fczere ortaokuldan itibaren yat\u0131l\u0131 okullarda yeti\u015ftirip, sonras\u0131nda da ger\u00e7ek mahalle hayat\u0131n\u0131n -her bak\u0131mdan- \u00e7ok uza\u011f\u0131nda lojmanlarda ya\u015fat\u0131rsan\u0131z, kar\u015f\u0131n\u0131za \u00e7\u0131kacak olan Ergenekon’dur; \u00fcstelik de ideolojik bir sapk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc ve\/veya siyasal bir fesat\u0131n tezah\u00fcr\u00fc olmaktan \u00e7ok, varolu\u015fsal bir zorunluluk olarak. Ancak bu arada kendi kimliklerinin inkar edilip anadillerini konu\u015fmalar\u0131 bile yasaklanm\u0131\u015f insanlar\u0131n kendilerini bu durumdan kurtaran m\u00fccadeleyi veren insanlara sayg\u0131 duyup onlara hakaret edilmesinden infiale kap\u0131lmalar\u0131 ve hakaret edenlerden nefret etmeleri de ayn\u0131 \u015fekilde siyasal bir tercihten \u00e7ok, do\u011frudan do\u011fruya varolu\u015fsal bir ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<\/p>\n

<\/p>\n

\n
\n \n
\n \n \"Happy\"\n <\/a>\n
\n Happy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sad\"\n <\/a>\n
\n Sad <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Excited\"\n <\/a>\n
\n Excited <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sleepy\"\n <\/a>\n
\n Sleepy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Angry\"\n <\/a>\n
Angry<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n \n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Surprise\"\n <\/a>\n
Surprise<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n <\/div>\n <\/div>\n\n \n
Tweet<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

A\u00c7IK G\u00d6R\u00dc\u015e II 16 MART 2008 Devletin valisinin aradan 30-40 y\u0131l ge\u00e7tikten sonra “Atat\u00fcrk’\u00fcn do\u011fdu\u011fu eve bombay\u0131 ben atm\u0131\u015ft\u0131m” diye ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131, emekli bir orgeneralin “6-7 Eyl\u00fcl muhte\u015fem bir operasyon olmu\u015ftu; hedefine de ula\u015ft\u0131” dedi\u011fi bir \u00fclke. Hatta o kadar eskiye gitmeye de gerek yok: Daha yeni emekli olmu\u015f subaylar da \u00e7\u0131k\u0131p \u2018ter\u00f6r’ b\u00f6lgesinde hakimlerin-savc\u0131lar\u0131n […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-1168","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tye"],"blocksy_meta":[],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1168","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1168"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1168\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1168"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1168"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1168"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}