{"id":1100,"date":"2006-05-31T00:11:09","date_gmt":"2006-05-30T22:11:09","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.mehmetcanyuece.com\/2006\/05\/31\/ulus-devlet-uezerine-kisa-notlar-1-2\/"},"modified":"2006-05-31T00:11:09","modified_gmt":"2006-05-30T22:11:09","slug":"ulus-devlet-uezerine-kisa-notlar-1-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/ulus-devlet-uezerine-kisa-notlar-1-2\/","title":{"rendered":"ULUS-DEVLET \u00dcZER\u0130NE KISA NOTLAR -1-"},"content":{"rendered":"
\n
\n \t<\/i> Read Time:<\/span>8 Minute, 50 Second <\/div>\n\n <\/div>

M. Can YÜCE<\/strong>
\"Image\"Ulus-devlet tart\u0131\u015fmas\u0131 hep gündemde olageldi. Özellikle Kürt ayd\u0131n ve siyasetçilerinin gündeminden hiç dü\u015fmedi. Bu konu her f\u0131rsatta tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Kimileri ulus-devlet gerçekli\u011finin art\u0131k zaman\u0131n\u0131 doldurdu\u011funu, yerini global bir yap\u0131ya b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmekte; kimileri onu her kötülü\u011fün kayna\u011f\u0131 olarak göstermekte; kimileri ise onu ya\u015fanan sorunlar\u0131n biricik çözüm seçene\u011fi olarak görmektedir… <\/p>\n

\n
 <\/div>\n
\n
A. Öcalan da öteden beri ulusal devlete kar\u015f\u0131 \u0131srarl\u0131 bir kar\u015f\u0131 duru\u015fu savunmaktad\u0131r. Ulus-devlet kar\u015f\u0131s\u0131ndaki bu \u0131srarl\u0131 duru\u015funun ilkesel bir boyutu yok. Bu kar\u015f\u0131 duru\u015fu, Kürtlerin ulusal mücadele ve özgürlük bilincini çarp\u0131tmaya ve yok etmeye dönük bir yakla\u015f\u0131m olarak de\u011ferlendirmek gerekir. Bu nokta üzerinde çok durdu\u011fumuz için yeniden de\u011ferlendirme yapma gere\u011fini durmuyoruz. <\/div>\n

<\/p>\n

Tarihsel ve s\u0131n\u0131fsal bir olgu olan devlet, her zaman tart\u0131\u015fma konusu olmu\u015f ve her ideolojik ve politik çizginin en temel kavramlar\u0131ndan biri olmu\u015ftur. Devlet nedir, nas\u0131l ortaya ç\u0131kt\u0131, tarihsel, toplumsal ve ekonomik temelleri nelerdir? Devletin gelece\u011fi ve daha bir dizi soru tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve tart\u0131\u015f\u0131lmaya devam edilmektedir. <\/div>\n

<\/p>\n

Devlet konusu sosyalist ideolojinin en önemli ve temelli kavramlar\u0131ndan biri… Devletin kaynaklar\u0131 ve tan\u0131m\u0131, tarihsel ve toplumsal temelleri konusunda yap\u0131lan de\u011ferlendirmelerin, geli\u015ftirilen teorik çerçevenin bugün de geçerli oldu\u011funu dü\u015fünüyoruz. Bir s\u0131n\u0131f\u0131n zor ve bask\u0131 ayg\u0131t\u0131 olmas\u0131, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tarihsel bir çerçeveyle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131, bir öncesinin oldu\u011fu ve sonras\u0131n\u0131n olaca\u011f\u0131 gerçe\u011fi, yani tarihsel göreceli\u011fi, yani s\u0131n\u0131fsal ve tarihsel bir olgu oldu\u011fu konusunda yap\u0131lan tan\u0131mlar, ya\u015fam\u0131n kendisi taraf\u0131ndan do\u011frulanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/div>\n

<\/p>\n

Yine devlet ile en geni\u015f özgürlük aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131tl\u0131k ve ba\u011fda\u015fmazl\u0131k bir dizi tart\u0131\u015fman\u0131n ana konusu olmaya devam ediyor. Var olan devlet ayg\u0131t\u0131n\u0131n parçalanmas\u0131, da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 ve tasfiyesi ile onun yerine neyin konulaca\u011f\u0131, konulacak “\u015feyin” ne olaca\u011f\u0131 sorular\u0131 ise tart\u0131\u015fman\u0131n en can al\u0131c\u0131 yan\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Yani sosyalizmde iktidar ve devlet sorunu, bunun alaca\u011f\u0131 biçim ve ne olaca\u011f\u0131 konusu “devlet teorisi”nin kilit yan\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Ya\u015fanan deneyimler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda bu konunun daha çok tart\u0131\u015f\u0131laca\u011f\u0131, tart\u0131\u015fman\u0131n gerekli olaca\u011f\u0131 çok aç\u0131kt\u0131r. Bunlar\u0131 \u015funun için hat\u0131rlatma gere\u011fini duyuyoruz:<\/div>\n

<\/p>\n

Devlet ve iktidar\u0131n kötülü\u011fü, bunun özgürlükle olan kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 gibi bir do\u011frudan yola ç\u0131karak, bu do\u011frunun bilinçlerde ve bilinçaltlar\u0131nda yaratt\u0131\u011f\u0131 etkileri dü\u015fünerek iktidarla\u015fmayan, kaderi ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan belirlenen bir halk\u0131n mücadele bilincini çarp\u0131tma ve baltalama operasyonu sürdürülüyor. Öncelikle bunun bilinmesi gerekiyor. Bu k\u0131sa hat\u0131rlatmalardan sonra ulus-devlet üzerine baz\u0131 notlar\u0131n alt\u0131n\u0131 çizebiliriz…<\/div>\n

<\/p>\n

Ulus-devlet ya da ulusal devlet kapitalizmin temel bir ihtiyac\u0131 olarak \u015fekillendi ve en “radikal” biçimini Fransa’da buldu. Ulusun kendisi de kapitalizmin geli\u015ftirdi\u011fi bir olgu… Merkezi iktidar, onun ekonomik, siyasal, kültürel ve sosyal alanlara ili\u015fkin geli\u015ftirdi\u011fi politikalar ve kurumla\u015fmalar ulusal geli\u015fmeyi, ulusu mant\u0131ki sonucuna vard\u0131rd\u0131. Ba\u015fka bir ifadeyle ulusal bilinç, ulusal hareket, ulusal kurumlar ve ulus-devlet geli\u015fme sürecine giren ulusu olgunla\u015ft\u0131rd\u0131 ve geli\u015fiminin zirvesine ç\u0131kard\u0131. Dilin geli\u015fimi, bölgesel-yerel parçalanm\u0131\u015fl\u0131klar\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131, tek para birimi ve di\u011fer ortak “de\u011fer ölçüleri”, olu\u015fan ve d\u0131\u015fa kar\u015f\u0131 korunan gümrük duvarlar\u0131, ulusal çitler, bunlar\u0131n güvencesi ve istikrar\u0131 merkezi bir iktidar, bütün kurumlar\u0131yla ulus-devlet sayesinde olmu\u015ftur. K\u0131sacas\u0131 ulus-devlet, ulusla\u015fmada, ulusun nihai biçimini almas\u0131nda temel bir çerçeve ve platformdur. Bu, yükselmekte olan kapitalizmin ve burjuvazinin temel bir ihtiyac\u0131d\u0131r. Bat\u0131 Avrupa’da genel olarak kapitalizmin geli\u015fmesi, ulusla\u015fma ve ulus-devlet \u015fekillenmesi ayn\u0131 tarihsel sürece denk gelmi\u015ftir. <\/div>\n

<\/p>\n

Avrupa’da merkezi ulus-devleti geli\u015ftiren Bat\u0131 Avrupa geli\u015fen kapitalizmin ihtiyac\u0131 olarak sömürge fetih hareketlerini de ba\u015flat\u0131r. 15. yüzy\u0131lda ba\u015flayan bu kanl\u0131 ve vah\u015fi sömürgecilik dönemi, Afrika, Latin Amerika ve Asya halklar\u0131n\u0131n birço\u011funa y\u0131k\u0131m getirirken, Avrupa “uygarl\u0131\u011f\u0131na” kan ve can ta\u015f\u0131yordu. Ba\u015fka bir deyi\u015fle bu dönem sömürgecili\u011fi Avrupa ulus-devletlerinin tam anlam\u0131yla oturmas\u0131na, s\u0131n\u0131fsal çeli\u015fkilerin yumu\u015fat\u0131lmas\u0131na, \u0131rkç\u0131-milliyetçi e\u011filimlerin güç kazanmas\u0131na hat\u0131r say\u0131l\u0131r bir temel olu\u015fturmu\u015ftur. <\/div>\n

<\/p>\n

Do\u011fu Avrupa’da ulusla\u015fma süreci ve ulusal çat\u0131\u015fmalar farkl\u0131 bir tarihsel seyir izler. Rusya, Avusturya-Macaristan ve Osmanl\u0131 \u0130mparatorluklar\u0131, onlarca halk\u0131 egemenlik alt\u0131nda tutmakta ve onlar\u0131n ulusal geli\u015fimleri önünde a\u015f\u0131lmas\u0131 gereken engel haline getirmekteydi. “Ulusal sorun”, “Uluslar\u0131n kendi kaderlerini tay\u0131n hakk\u0131” kavramlar\u0131 ve bu kavramlar eksenindeki tart\u0131\u015fmalar gündeme geldi ve önemli bir ideolojik ayr\u0131m noktas\u0131 halini ald\u0131. An\u0131lan imparatorluklar\u0131n ezdi\u011fi ezilen uluslar\u0131n sorunu, kendi kaderini belirleme, ayn\u0131 anlama gelmek üzere kendi ba\u011f\u0131ms\u0131z ulus-devletini kurma sorunuydu. Bu, burjuva ulusla\u015fma sorunu demekti, ayn\u0131 zamanda geli\u015fmenin, büyümenin ve di\u011fer burjuvalarla rekabet edebilmenin temel arac\u0131na, kald\u0131rac\u0131na, yan\u0131 ulus-devlete sahip olma sorunuydu. Burjuva pazar, bu pazara egemen olma, bu egemenli\u011fi bir devlet olarak biçimlendirme, bunu geli\u015fmenin temel platformu olarak alg\u0131lama gibi temel ihtiyaç ve istemlerin döküldü\u011fü ideolojik kal\u0131p milliyetçilik ideolojisinden ba\u015fkas\u0131 de\u011fildir. Farkl\u0131 biçimlerde ve ideolojik renklerde kar\u015f\u0131m\u0131za ç\u0131kan bu ezilen ulus milliyetçili\u011fi için temel hedef, ulus-devletine sahip olmakt\u0131r! Bu, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k, kendi kaderini belirleme hakk\u0131 olarak bir ifadeye kavu\u015fur. <\/div>\n

<\/p>\n

Sosyalistler, Do\u011fu Avrupa’daki ulusal sorunlar\u0131 ve ulusal hareketleri tart\u0131\u015f\u0131r ve çözüm perspektiflerini ortaya koyarlarken tarihsel geli\u015fme e\u011filimine bakm\u0131\u015flar, bask\u0131ya kar\u015f\u0131 e\u015fitlik ve özgürlük ilkelerini esas alm\u0131\u015flard\u0131r. Lenin, uluslar\u0131n kendi kaderini belirleme hakk\u0131n\u0131, uluslar\u0131n kendi ba\u011f\u0131ms\u0131z devletlerini kurma ve buna sahip olma hakk\u0131 olarak de\u011ferlendirirken son derece hakl\u0131yd\u0131. Bununla hem tarihsel geli\u015fme e\u011filimini hesaba kat\u0131yor, hem ezen ve egemen ulus gerçe\u011fine net tav\u0131r al\u0131yor, hem de uluslar\u0131n özgürlük ve tam hak e\u015fitli\u011fi ilkelerini esas al\u0131yordu. Bu, ezen ulus milliyetçili\u011fine, \u015fovenizm ve sosyal-\u015fovenizme kar\u015f\u0131 da net ve ödünsüz bir tav\u0131rd\u0131. Uluslar\u0131n kendi kaderlerini belirleme hakk\u0131n\u0131, ba\u011f\u0131ms\u0131z devlet kurma hakk\u0131 biçiminde yorumlarken, kurulacak bu yeni devletlerin esas olarak burjuva devletler olaca\u011f\u0131, bunlar\u0131n da önceki örnekleri gibi bask\u0131c\u0131, diktatoryal olaca\u011f\u0131, güçleri yeterse yay\u0131lmac\u0131 olabilece\u011fi konusunda en küçük bir ku\u015fku duymuyordu. Ama bu uluslar\u0131n egemenlik ve bask\u0131 alt\u0131nda kalmalar\u0131 anlam\u0131na gelecek her türlü seçene\u011fin de kurulu düzenlerin devam\u0131 anlam\u0131na gelece\u011fini, bunun bu uluslar\u0131n i\u015fçi ve emekçilerin ç\u0131kar\u0131na da olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyordu. Konu ba\u015fka aç\u0131lardan ve ba\u015fka boyutlar\u0131yla tart\u0131\u015f\u0131labilir, ancak çizdi\u011fimiz çerçeve aç\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda sosyalistler aç\u0131s\u0131ndan esas nokta \u015fu: Ulus-devlet, ulusla\u015fmada ve ulusal sorunu çözmede tarihsel geli\u015fmenin temel e\u011filimlerinden biridir. Bu e\u011filim atlanarak uluslar gerçe\u011fini kavramak, ulusal sorunu sa\u011fl\u0131kl\u0131 çözüm perspektiflerine ba\u011flamak mümkün de\u011fildi. Hem bu e\u011filimin bir ifadesi olarak, hem de özgürlük ve e\u015fitlik ilkelerinin kaç\u0131n\u0131lmaz bir gere\u011fi olarak Lenin, ulusal sorunun çözümünü uluslar\u0131n kendi kaderlerini belirleme hakk\u0131, bu hakk\u0131 da ba\u011f\u0131ms\u0131z devlet kurma hakk\u0131 olarak ortaya koymu\u015ftur. Ekim Devriminden sonra uluslar\u0131n, halklar\u0131n, ulusal topluluklar\u0131n, etkin gruplar\u0131n özgür geli\u015fme yolunun aç\u0131lmas\u0131 bu samimi yakla\u015f\u0131m\u0131n bir gere\u011fidir. Örne\u011fin Sovyetler Birli\u011fi da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda on alt\u0131 cumhuriyet, birer ulus-devlet olarak haz\u0131r olarak vard\u0131lar…<\/div>\n

<\/p>\n

Tek tek uluslar\u0131n ve ulusal hareketlerin incelenmesi, tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ve de\u011ferlendirilmesi ayr\u0131 bir konudur, ama genel tarihsel bir e\u011filimi, hem de yüzy\u0131llara damgas\u0131n\u0131 vuran ve vurmaya devam eden bir e\u011filimi saptamak, bunu nedenleri, sonuçlar\u0131 ve özüyle anlamaya çal\u0131\u015fmak ayr\u0131 bir konudur. Tart\u0131\u015fmaya çal\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu ana e\u011filimdir!<\/div>\n

<\/p>\n

Sömürgecilik, emperyalizm, Dünya Sava\u015flar\u0131, ba\u015fta Ekim Devrimi olmak üzere devrimler ulusal soruna, ulusal kurtulu\u015f hareketlerine yeni boyutlar getirdi. Ama bir e\u011filim olarak ulus-devlet gerçe\u011fi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sürdürdü… <\/div>\n

<\/p>\n

Küreselle\u015fme ulus-devleti geçersiz k\u0131l\u0131yor mu? Bugüne dek gerçekle\u015fen ulus-devlet olgusu ve gerçekle\u015fen ulus-devlet modelleri nelerdir? Günümüzde ulusal sorun ve milliyetçili\u011fin anlam\u0131 nedir? Kürtler aç\u0131s\u0131ndan ulus-devletin anlam\u0131 nedir? Ulusal sorunun devrimci çözüm perspektifleri nelerdir? <\/div>\n

<\/p>\n

Bu sorular\u0131 ve bunlar\u0131 tamamlayan sorunlar\u0131 devam edecek yaz\u0131lar\u0131m\u0131zda tart\u0131\u015faca\u011f\u0131z. <\/div>\n

<\/p>\n

                                                                                                      Sürecek…<\/div>\n

<\/p>\n

\n
<\/div>\n

<\/p>\n

                                                                                        30 May\u0131s 2006 <\/div>\n

<\/p>\n

\n
<\/div>\n

<\/p>\n

                                                                                   <\/div>\n

<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n
\n \n
\n \n \"Happy\"\n <\/a>\n
\n Happy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sad\"\n <\/a>\n
\n Sad <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Excited\"\n <\/a>\n
\n Excited <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sleepy\"\n <\/a>\n
\n Sleepy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Angry\"\n <\/a>\n
Angry<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n \n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Surprise\"\n <\/a>\n
Surprise<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n <\/div>\n <\/div>\n\n \n
Tweet<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

M. Can YÜCEUlus-devlet tart\u0131\u015fmas\u0131 hep gündemde olageldi. Özellikle Kürt ayd\u0131n ve siyasetçilerinin gündeminden hiç dü\u015fmedi. Bu konu her f\u0131rsatta tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Kimileri ulus-devlet gerçekli\u011finin art\u0131k zaman\u0131n\u0131 doldurdu\u011funu, yerini global bir yap\u0131ya b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmekte; kimileri onu her kötülü\u011fün kayna\u011f\u0131 olarak göstermekte; kimileri ise onu ya\u015fanan sorunlar\u0131n biricik çözüm seçene\u011fi olarak görmektedir…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-1100","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-m-can-yuece"],"blocksy_meta":[],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1100","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1100"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1100\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1100"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1100"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1100"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}