{"id":1089,"date":"2007-08-29T00:03:33","date_gmt":"2007-08-28T22:03:33","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.mehmetcanyuece.com\/2007\/08\/29\/kuerdistanda-akpnin-oylari-neden-yuekseliste-m-can-yuece-2\/"},"modified":"2007-08-29T00:03:33","modified_gmt":"2007-08-28T22:03:33","slug":"kuerdistanda-akpnin-oylari-neden-yuekseliste-m-can-yuece-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/kuerdistanda-akpnin-oylari-neden-yuekseliste-m-can-yuece-2\/","title":{"rendered":"K\u00dcRD\u0130STAN’DA AKP’N\u0130N OYLARI NEDEN Y\u00dcKSEL\u0130\u015eTE? \/ M. Can Y\u00dcCE"},"content":{"rendered":"
\n
\n \t<\/i> Read Time:<\/span>10 Minute, 18 Second <\/div>\n\n <\/div>

 Gündemimizin önceli\u011fini ba\u015fka konular i\u015fgal etti\u011fi için bugüne dek bu konuya de\u011finme f\u0131rsat\u0131m\u0131z olmad\u0131. Oysa bu konuda bir de\u011ferlendirme yapmak, kafalardaki soru i\u015faretlerine belli yan\u0131tlar getirmeye çal\u0131\u015fmak önemli, Kürdistan'daki siyasal geli\u015fmeleri daha do\u011fru kavramak ve geli\u015fmelere daha do\u011fru ve etkin etkide bulunmak için gereklidir.
Konuya girmeden önce bir tespit yapmakta yarar görüyoruz. <\/p>\n

 Kürdistan ve Türkiye'de ortaya ç\u0131kan seçim sonuçlar\u0131na, oy oranlar\u0131na oldu\u011fundan büyük anlamlar yüklememek gerekir. Seçim sonuçlar\u0131 ve oy oranlar\u0131 politik güç dengelerini yans\u0131tmak bak\u0131m\u0131ndan belirleyici bir gösterge de\u011fildir. Elbette bu sonuçlar\u0131n belli bir politik anlam\u0131 var, Türkiye'de siyaset kurumunun bile\u015fimini \u015fekillendirmede çok önemli bir rol oynamaktad\u0131r. Ancak politik güç dengelerini, politik güç dinamiklerini ve ili\u015fkilerini kavramada bu sonuçlar\u0131 belirleyici gösterge ve ölçü olarak almak son derece yan\u0131lt\u0131c\u0131d\u0131r! Bu durum genel için oldu\u011fu gibi, Kürdistan aç\u0131s\u0131ndan çok daha böyledir. <\/p>\n

Bu k\u0131sa tespitten sonra yaz\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131ndaki sorunun yan\u0131t\u0131na geçebiliriz. AKP, 22 Temmuz seçimlerinde Kürdistan'da oylar\u0131n\u0131 katlayarak artt\u0131rd\u0131. Kimi bölgelerde %70'lere kadar varan bir oy ald\u0131. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k DTP'nin oylar\u0131nda önemli bir dü\u015fü\u015fün oldu\u011fu gözlendi. Bu büyük oy art\u0131\u015f\u0131 ne anlama geliyor? Bundan hangi sonuçlar\u0131 ç\u0131karmak gerekir? Daha da önemlisi bu büyük oy patlamas\u0131n\u0131n ard\u0131ndaki temel nedenler ve etkenler nelerdir? Bu sorular\u0131n yan\u0131tlar\u0131n\u0131 ana çizgileriyle tart\u0131\u015fmaya çal\u0131\u015fal\u0131m: <\/p>\n

Bir:<\/strong> 1925-40 direni\u015f ve ayaklanmalar\u0131ndan sonra Kürt egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n örgütlü yap\u0131lar\u0131na da\u011f\u0131t\u0131c\u0131 bir darbe vuruldu. Katliam, sürgün ve di\u011fer bast\u0131rma hareketleriyle bunlar tasfiye ve i\u011fdi\u015f edilerek düzene ba\u011flanmaya çal\u0131\u015f\u0131ld\u0131. 1946'da "Çok partili siteme" geçildikten sonra Kürt egemen s\u0131n\u0131flar\u0131; geleneksel feodal bey, a\u011fa, a\u015firet reisi, \u015feyh, tüccarlar; devletle ili\u015fkilerini partiler üzerinden yeniden biçimlendirdiler. Burada örgütlü, "ulusal bir s\u0131n\u0131f" olarak de\u011fil, parçal\u0131, a\u015firetsel, ailesel ba\u011flamda gerçekle\u015fen bir ili\u015fkiden söz etmek gerekir. Devlet partisi olan CHP bu ili\u015fkide ba\u015flang\u0131çta arac\u0131 bir rol oynayamazd\u0131. Ancak DP ilk önemli adrestir, Kürt egemen s\u0131n\u0131flar\u0131 için solukland\u0131r\u0131c\u0131 bir araç i\u015flevini görür. DP ve daha sonraki dönemlerde kurulan partiler üzerinden gerçekle\u015fen ili\u015fkide Kürt sorunu, Kürt talepleri kesinlikle gündemde de\u011fildir. Gündemde ve belirleyici olan unsurlar, ailesel, bireysel ekonomik ve toplumsal konumlar\u0131n\u0131, yerel otoritelerini güçlendirmek, bunun için devlet olanaklar\u0131ndan sonuna kadar yararlanmak dü\u015füncesi olmu\u015ftur. Feodal nüfuzun etkisindeki geni\u015f köylü y\u0131\u011f\u0131nlar, a\u015firet üyeleri bu ili\u015fkinin sonuçlar\u0131ndan hiçbir biçimde yararlanmaz, tersine iradesi ve istemleri hiçe say\u0131lan bir kullan\u0131m nesnesi olarak de\u011ferlendirilir. A\u011fa, a\u015firet reisi, \u015feyh ne derse o olur, oylar onun i\u015faret etti\u011fi partiye gider. Bu ili\u015fkinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda a\u011fa, bey, \u015feyh para, ihale, politik nüfuz elde eder… Kürt ulusal sorunu aç\u0131s\u0131ndan bu ili\u015fki biçimi, devletin sömürgeci egemenli\u011finin oturmas\u0131, kurumla\u015fmas\u0131, ulusal inkâr ve imha sürecinin yerel ayaklara ula\u015farak derinle\u015fmesi sonucunu getiriyordu. Bu ili\u015fki biçimi, Kürdistan'daki geleneksel toplumsal yap\u0131y\u0131, a\u011fal\u0131k, \u015feylik ve a\u015firet kurumlar\u0131n\u0131 güçlendiren bir rol oynuyordu. Bu ikisinin sonucunda modern toplumsal geli\u015fmelerin önü de kesilmi\u015f oluyordu. Partiler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla gerçekle\u015fen bu ili\u015fkiye ra\u011fmen devlet dipçi\u011fini eksik etmiyor, egemen s\u0131n\u0131flara mensup aileleri ve ileri gelenlerini ezmeyi ihmal etmiyordu. Bu, s\u0131n\u0131f olarak da\u011f\u0131tma ve direni\u015f k\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 bitirme operasyonunun finali i\u015flevini görüyordu. 1960 darbesi an\u0131lan bu sürecin finali niteli\u011findedir. Bundan sonra partiler üzerinden geli\u015ftirilen bu somut ili\u015fkinin oturdu\u011funu ve kurumla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 görüyoruz. "Bizim a\u011falar, beyler, a\u015firet reisleri, \u015feyhler", DP'den sonra AP ve Milli Nizam-Selamet Partisi içinde yer alm\u0131\u015flard\u0131r. A\u015firet ve \u015feylik kurumlar\u0131 Kürdistan'da etkindir ve bunun geçmi\u015fe dayanan boyutlar\u0131 vard\u0131r. Tarikatlar, özellikle Nak\u015fîlik önemli bir dinsel, politik bir nüfuza sahiptir. Erbakan'\u0131n MNP-MSP'si bu geleneksel yap\u0131y\u0131 ustaca kullanm\u0131\u015f ve kendisi için oy deposu haline getirmi\u015ftir. AP de bu geleneksel ili\u015fki ve kurumlar\u0131 kullanm\u0131\u015f, ama Erbakan kadar ba\u015far\u0131l\u0131 olamam\u0131\u015ft\u0131r. 1970'li y\u0131llarda MSP'nin Kürdistan'da hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r bir oy oran\u0131na ula\u015fmas\u0131 bo\u015funa de\u011fildir; an\u0131lan geleneksel ve dinsel kurumlar\u0131n etkisiyle aç\u0131klanmal\u0131d\u0131r. Bunda devletin laikçi yap\u0131s\u0131yla ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 kimi çeli\u015fkilerin etkisini de saymak gerekir. Bu oy potansiyelinde belli kaymalar olmakla birlikte belli düzeyde korunmu\u015f olmas\u0131n\u0131, yine bu geçmi\u015fe dayanan ve güncel geli\u015fmelerle beslenen etkenlerle ili\u015fkilendirmek gerekir. Bugün AKP Kürdistan'da önemli bir oy patlamas\u0131 yapm\u0131\u015fsa bunda, geçmi\u015fe dayanan ve hep belli bir düzeyde korunan bu potansiyelin etkisini göz ard\u0131 etmemek gerekir. Ku\u015fkusuz bu etken tek ba\u015f\u0131na bir anlam ifade etmez. Öyle olsayd\u0131, Saadet Partisi bu oylar\u0131 al\u0131rd\u0131. Ancak ba\u015fka önemli etkenler var, bunlar\u0131 da de\u011ferlendirmek ve tabloyu tamamlamak durumunday\u0131z. Kendi ç\u0131karlar\u0131n\u0131 devlet partilerinde gören Kür egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n belli unsurlar\u0131 an\u0131lan bu ili\u015fkiyi sürdürmeyi, devlet partileri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ç\u0131karlar\u0131n\u0131 korumay\u0131 esas alm\u0131\u015flard\u0131r. Bunlar\u0131n da bu süreçte AKP'yi seçmelerinde yad\u0131rganacak bir yan yoktur. Devrimci kurtulu\u015f seçene\u011finin devre d\u0131\u015f\u0131 kald\u0131\u011f\u0131 bir dönemde düzen partileri içinde ç\u0131karlar\u0131n\u0131 sürdüren, herhangi bir ulusal dertleri olmayan Kürt egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n "iktidar\u0131n en güçlü aday\u0131" partiye oynamalar\u0131nda \u015fa\u015f\u0131lacak bir yan yoktur; tersine bunu, geli\u015fmeleri çok iyi koklamalar\u0131na ba\u011flamak gerekir. <\/p>\n

\u0130ki:<\/strong> 1970'li y\u0131llar\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda geli\u015fen KUKM, bu geleneksel yap\u0131y\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131na ald\u0131, devletle olan ili\u015fkilerini de\u015fifre etti, etkin bir ideolojik ve politik mücadeleyle kitleleri uyand\u0131rma ve ulusal bilinç etraf\u0131nda örgütleme çabalar\u0131n\u0131 yürüttü ve giderek bütün toplumu ve politik ili\u015fkileri etkileyecek bir düzeye geldi. Bunlar\u0131n ayr\u0131nt\u0131lar\u0131, politik geli\u015fim süreci ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla biliniyor, tekrarlaman\u0131n bir anlam\u0131 yok. \u0130mral\u0131 süreciyle birlikte bütün bu politik ve moral kazan\u0131mlar tasfiye sürecine al\u0131nd\u0131. Ancak buna kar\u015f\u0131l\u0131k devrimci ulusal kurutulu\u015f seçene\u011fi de geli\u015ftirilemedi ve ortaya büyük bir bo\u015fluk ç\u0131kt\u0131. Bu bo\u015flu\u011fun tasfiye süreciyle birlikte, de\u011ferlerdeki a\u015f\u0131nmayla birlikte daha da büyüdü\u011fünü vurgulamam\u0131z gerekiyor. Devlete hizmet, devletle bütünle\u015fme çizgisi 20-30 y\u0131ll\u0131k kazan\u0131mlar\u0131 ad\u0131m ad\u0131m tüketmeye ba\u015flad\u0131. Bunun sonucu bitme noktas\u0131na gelmi\u015f düzen partileri Kürdistan'da yeniden boy vermeye ba\u015flad\u0131lar. Bu, ulusal demokratik mücadele aç\u0131s\u0131ndan ciddi bir kay\u0131pt\u0131r. Ortaya ç\u0131kan bo\u015flu\u011fu AKP d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka partilerin kapatmas\u0131 olanaks\u0131zd\u0131. Hükümet olanaklar\u0131yla birlikte açl\u0131k s\u0131n\u0131r\u0131ndaki halk\u0131n güncel baz\u0131 taleplerinin yerine getirilmesi, en az\u0131ndan bu do\u011frultuda kimi ad\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131 halk nezdinde AKP'nin "ehven-i \u015fer" bir onay görmesine vesile olmu\u015ftur. Ama burada en önemli etken \u015fudur: Ulusal kurutulu\u015f bilinci ve çizgisindeki tahribatlar ve politik olarak ortaya ç\u0131kan büyük bo\u015fluk AKP'nin önünü açm\u0131\u015ft\u0131r! <\/p>\n

Üç:<\/strong> \u0130ki dönemdir yerel yönetimleri kazanan HADEP-DTP gelene\u011findeki çizgi, halk\u0131n önüne somut, inand\u0131r\u0131c\u0131 ve umut vaat edici bir proje, somut ve çekici bir seçenek sunmam\u0131\u015ft\u0131r. Etkisinde oldu\u011fu politik çizgi nedeniyle alternatif bir toplumsal proje ve uygulama sunmalar\u0131 mümkün de\u011fildi. Buna bireysel yetersizlikleri, geleneksel siyaset anlay\u0131\u015f\u0131ndaki yolsuzluk gibi ahlaki olmayan davran\u0131\u015flar\u0131 da ekledi\u011fimizde bu olanaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n derinli\u011fi daha iyi anla\u015f\u0131l\u0131r. Yerel yönetimlerde halk\u0131n somut taleplerini kar\u015f\u0131layacak somut çözümler önermeyen, bunlar\u0131n içinde uygulanabilirli\u011fi olanlar\u0131 uygulamayan, geleneksel yozla\u015fmalar\u0131 ya\u015fayan HADEP-DTP gelene\u011findeki çizginin ve kadrolar\u0131n halk\u0131n gözünden dü\u015fece\u011fi ve bir kenara itilece\u011fi çok aç\u0131kt\u0131r. AKP'nin oylar\u0131ndaki patlaman\u0131n önemli bir nedeni de budur! <\/p>\n

Dört:<\/strong> Bu son seçimde DTP, genel olarak halk\u0131n e\u011filimlerini hesaba katmak yerine, öteden beri yasal partilerde çöreklenmi\u015f, bireysel ve ailesel ç\u0131karlar\u0131n\u0131 esas alan, daha çok Kürt egemen ve orta s\u0131n\u0131flar\u0131na mensup bireyleri tepeden atam\u0131\u015ft\u0131r. Yine döküntü diyebilece\u011fimiz reformist solun kimi unsurlar\u0131n\u0131 ilkesiz bir tarzda aday olarak belirlemi\u015ftir. Adaylar\u0131n belirlenmesi sürecinde geleneksel siyasal ölçülerin, a\u015firetsel de\u011fer yarg\u0131lar\u0131n\u0131n ve tepeden dayatmac\u0131 yöntemlerin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulamam\u0131z gerekiyor. Demokrasi havarisi kesilen bir partinin en despotik yöntemleri benimasmesi, geleneksel ölçüleri esas almas\u0131, ku\u015fkusuz halk\u0131n tepkisini çekecekti. Bir yönüyle gerçekle\u015fen de bu oldu! <\/p>\n

DTP, 22 Temmuz seçimlerinde Kürt sorununu, Kürtlerin en temel taleplerini, halk\u0131n en temel güncel ihtiyaçlar\u0131n\u0131 çözüm program\u0131na oturtan bir politika de\u011fil, devleti ikna etmeyi, kendisini ona kabul ettirmeyi kampanyas\u0131n\u0131n oda\u011f\u0131na oturtmay\u0131 esas ald\u0131. Her aç\u0131dan halktan kopan, somut bir bilinç ve çözüm program\u0131 götürmeyen, tepeden inmeci kadro dayatmalar\u0131yla tepki toplayan DTP'nin bu seçimde yenilgiye u\u011framas\u0131 kaç\u0131n\u0131lmazd\u0131. \u0130deolojik ve politik olarak siz devleti ve onun kurumlar\u0131n\u0131 Kürdistan'a, halk\u0131n bilincine ta\u015f\u0131rsan\u0131z, bunu sistematik bir tarzda yaparsan\u0131z, elbette bu, düzen partilerinin Kürdistan'daki politik zeminini, toplumsal taban\u0131n\u0131 güçlendirmekten ba\u015fka bir sonuç vermez. Olan da bundan ba\u015fkas\u0131 de\u011fildir! <\/p>\n

K\u0131sacas\u0131, devrimci ulusal kurtulu\u015f de\u011ferlerindeki sistemli a\u015f\u0131nd\u0131rma, bu sürecin derinle\u015ftirilmesi devletin ve onun partilerinin de\u011firmenine su ta\u015f\u0131yor! Devrimci seçene\u011fin geli\u015fmemi\u015f olmas\u0131 i\u015flerini son derece kolayla\u015ft\u0131r\u0131yor. Yap\u0131lmas\u0131 gereken çok aç\u0131kt\u0131r: De\u011ferlerin tasfiyesi devletin tüm kurum ve kurulu\u015flar\u0131yla, politik ve psikolojik varl\u0131\u011f\u0131 ile ülkemizde ve halk\u0131m\u0131z\u0131n bilincinde yer etmesi ve derinle\u015fmesi anlam\u0131na geliyor. Bu süreci tersine çevirmek, gerçekten topyekûn devrimci mücadele program\u0131yla mümkündür! Bunun d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir seçene\u011fi geli\u015ftirmek ve sonuç almak mümkün de\u011fildir! <\/p>\n

                                                                                                         28 A\u011fustos 2007 <\/p>\n

                                                                                                       M. Can YÜCE<\/strong> <\/p>\n

\n
\n \n
\n \n \"Happy\"\n <\/a>\n
\n Happy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sad\"\n <\/a>\n
\n Sad <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Excited\"\n <\/a>\n
\n Excited <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sleepy\"\n <\/a>\n
\n Sleepy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Angry\"\n <\/a>\n
Angry<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n \n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Surprise\"\n <\/a>\n
Surprise<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n <\/div>\n <\/div>\n\n \n
Tweet<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

 Gündemimizin önceli\u011fini ba\u015fka konular i\u015fgal etti\u011fi için bugüne dek bu konuya de\u011finme f\u0131rsat\u0131m\u0131z olmad\u0131. Oysa bu konuda bir de\u011ferlendirme yapmak, kafalardaki soru i\u015faretlerine belli yan\u0131tlar getirmeye çal\u0131\u015fmak önemli, Kürdistan'daki siyasal geli\u015fmeleri daha do\u011fru kavramak ve geli\u015fmelere daha do\u011fru ve etkin etkide bulunmak için gereklidir. Konuya girmeden önce bir tespit yapmakta yarar görüyoruz.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-1089","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-m-can-yuece"],"blocksy_meta":[],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1089","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1089"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1089\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1089"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1089"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1089"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}