{"id":1058,"date":"2008-07-15T21:17:00","date_gmt":"2008-07-15T19:17:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.mehmetcanyuece.com\/2008\/07\/15\/kawa-davasi-savunmasi-ve-kuertlerde-siyasi-savunma-gelenegi-uezerine-bazi-notlar-m-can-yuece-2\/"},"modified":"2008-07-15T21:17:00","modified_gmt":"2008-07-15T19:17:00","slug":"kawa-davasi-savunmasi-ve-kuertlerde-siyasi-savunma-gelenegi-uezerine-bazi-notlar-m-can-yuece-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/kawa-davasi-savunmasi-ve-kuertlerde-siyasi-savunma-gelenegi-uezerine-bazi-notlar-m-can-yuece-2\/","title":{"rendered":"\u201cKAWA DAVASI SAVUNMASI VE K\u00dcRTLERDE S\u0130YAS\u0130 SAVUNMA GELENE\u011e\u0130\u201d \u00dcZER\u0130NE BAZI NOTLAR \/M. Can Y\u00dcCE"},"content":{"rendered":"<div class='booster-block booster-read-block'>\n                <div class=\"twp-read-time\">\n                \t<i class=\"booster-icon twp-clock\"><\/i> <span>Read Time:<\/span>53 Minute, 6 Second                <\/div>\n\n            <\/div><p><strong><\/strong> <\/p>\n<p align=\"left\"><strong><img decoding=\"async\" src=\"images\/stories\/kawa_savunma1.jpg\" alt=\"\" align=\"left\" \/>Cemil G\u00fcndo\u011fan<\/strong> imzas\u0131yla <strong>\u201cKawa Davas\u0131 ve K\u00fcrtlerde Siyasi Savunma Gelene\u011fi\u201d<\/strong> adl\u0131 kitap Vate Yay\u0131nevi taraf\u0131ndan yay\u0131nland\u0131. Kitab\u0131n ad\u0131n\u0131n ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc iddial\u0131 bir ad\u2026 K\u00fcrtlerde Siyasi Savuna Gelene\u011fini ele al\u0131yor. Bu, kendi \u00e7ap\u0131nda bir tarih incelemesini de kapsama iddias\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Peki, Cemil G\u00fcndo\u011fan, b\u00f6yle mi davran\u0131yor? Bu iddian\u0131n gerektirdi\u011fi \u00f6zeni, ara\u015ft\u0131rma, inceleme, asgari tan\u0131klar\u0131n\u0131 dinleme ve bunlar\u0131n sonucu ortaya \u00e7\u0131kan bilgiler \u00fczerinde bir de\u011ferlendirme yapma \u00e7abas\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor mu? Yoksa kafas\u0131ndaki \u015fablonu tamamlay\u0131c\u0131, vermek istedi\u011fi mesaj\u0131 oturtmak i\u00e7in bu iddial\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fc bir \u201cfon\u201d olarak m\u0131 kullan\u0131yor?<\/p>\n<p>Verilmek istenen mesaj\u0131 k\u0131saca Cemil G\u00fcndo\u011fan\u2019\u0131n s\u00f6zleriyle ortaya koyal\u0131m ve bunun ne kadar tarihsel ger\u00e7ekliklere uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ilerleyen sayfalar\u0131nda ortaya koymaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m:<\/p>\n<p><em>\u201cMazlum Do\u011fan ve arkada\u015flar\u0131, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 vah\u015fet sonucunda sadece arkada\u015flar\u0131na yazd\u0131klar\u0131 mektupta \u00f6ng\u00f6r\u00fclerini yapabildiler, yani mahkemede PKK\u2019yi, onun ideolojisini ve politikas\u0131n\u0131 sadece s\u00f6zl\u00fc olarak savunabildiler. <strong>Onlar\u0131n arzulay\u0131p da ger\u00e7ekle\u015ftiremedikleri i\u015fi, Kawa ad\u0131na, elinizdeki savunma yapt\u0131 denilebilir <\/strong>(Vurgular bana ait-vba-)<strong>:<\/strong> Bu savunma, K\u00fcrt davas\u0131n\u0131n o a\u015famadaki savunusunu derli-toplu bir propaganda metni halinde mahkemeye sunabildi. <strong>Elaz\u0131\u011f Kawa davas\u0131 savunmas\u0131, \u015fu andaki bilgilerime g\u00f6re, bunu ba\u015farabilen 12 Eyl\u00fcl d\u00f6neminin ilk siyasi savunmas\u0131d\u0131r<\/strong>.(<\/em>vba)\u201d (Cemil G\u00fcndo\u011fan, Kawa Davas\u0131 ve K\u00fcrtlerde Siyasi Savunma Gelene\u011fi, Sayfa: 279, Vate Yay\u0131nevi, \u0130stanbul, 2007)<\/p>\n<p>  <!--more-->  <\/p>\n<p>Mazlum Do\u011fan ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n yapmak isteyip de yapamad\u0131klar\u0131n\u0131 Cemil G\u00fcndo\u011fan yapm\u0131\u015f ve bu da 12 Eyl\u00fcl d\u00f6neminin \u201cilk siyasi savunmas\u0131\u201d imi\u015f! \u0130ddia bu. Bu kitab\u0131n temel mesaj\u0131 da budur!<\/p>\n<p>Cemil G\u00fcndo\u011fan, kitab\u0131nda <strong>\u201cKawa Davas\u0131 ve K\u00fcrtlerde Siyasi Savunma Gelene\u011fi\u201d<\/strong>ni irdelerken kan\u0131tlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 temel nokta yukar\u0131daki vurgulard\u0131r. <strong>\u201cK\u00fcrtlerde Siyasi Savunma Gelene\u011fi\u201d <\/strong>b\u00f6l\u00fcm\u00fc<strong>, <\/strong>yukar\u0131daki vurgular i\u00e7in \u201cTarihsel fon\u201d olarak kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bu iddia ve masaj\u0131n kendisi, tek ba\u015f\u0131na ve tarihsel pratik bak\u0131m\u0131ndan pek bir de\u011fer ifade etmiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc direni\u015f ve siyasi savunma tarihi masa ba\u015f\u0131nda yaz\u0131lmad\u0131, masa ba\u015f\u0131nda ve kaba bilgi ve \u00f6nyarg\u0131larla yaz\u0131lanlar, onun kaba bir \u00e7arp\u0131t\u0131lmas\u0131ndan ba\u015fka bir anlam ifade etmiyorlar\u2026 Ancak iddial\u0131 bir ba\u015fl\u0131k ve konu bir kitap, yaz\u0131l\u0131 bir belge olarak ortaya konuldu\u011fu i\u00e7in, bunun tarihsel ger\u00e7ekli\u011fin kaba bir tahrifat\u0131 oldu\u011funu ortaya koymak politik, ahlaki ve vicdani bir sorumlulu\u011fun ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz gere\u011fi olmaktad\u0131r. Bunu k\u0131saca ortaya koymaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p>Kitab\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc tart\u0131\u015fma konusu yapmayaca\u011f\u0131z, bu a\u015famada bunun pek gerekli oldu\u011funu sanm\u0131yoruz. Tarihimizi, \u201cBizi\u201d ilgilendiren b\u00f6l\u00fcm\u00fc, \u201cPKK Davas\u0131 Savunmalar\u0131\u201d (Sayfa: 250-279) \u00fczerinde duracak, y\u00f6ntemi, terminolojisi ve iddialar\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde ayr\u0131nt\u0131l\u0131 tart\u0131\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p><strong>I. Kitab\u0131n Ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ve Y\u00f6ntemi<\/strong><\/p>\n<p>Kitab\u0131n ad\u0131, sadece \u201cKawa Davas\u0131 Savunmas\u0131\u201d olsayd\u0131, tart\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n konusu ve y\u00f6ntemi farkl\u0131 olabilirdi. Ama yukarda vurgulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z iddiaya \u201ctarihsel fon\u201d olarak \u201cK\u00fcrtlerde Siyasi Savunma Gelene\u011fi\u201d kitap ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ve b\u00f6l\u00fcmlerden biri olarak kullan\u0131ld\u0131 m\u0131 tart\u0131\u015fman\u0131n y\u00f6ntemi ve i\u00e7eri\u011fi de farkl\u0131la\u015f\u0131yor. Asl\u0131nda kitab\u0131n temel iddias\u0131, kitab\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131, y\u00f6ntemi ve konular\u0131n i\u015fleyi\u015fi kendi i\u00e7inde temel iddia ekseninde bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck ve \u201ctutarl\u0131l\u0131k\u201d olu\u015fturuyor. Kitapta yay\u0131nlanan \u201cSavunma\u201dya verilen tarihsel anlam\u0131 kan\u0131tlama kayg\u0131s\u0131, Cemil G\u00fcndo\u011fan\u2019da esas oldu\u011fu i\u00e7in, PKK Savunmalar\u0131yla ilgili gerekli ve \u00f6zenli ara\u015ft\u0131rmay\u0131, incelemeyi ve binlerle ifade edilebilecek tan\u0131klar\u0131n\u0131 dinlemeyi gerekli g\u00f6rmemi\u015ftir. Sadece iki ki\u015fiyle telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmesi yapmay\u0131, Av. H\u00fcseyin Y\u0131ld\u0131r\u0131m ve Mazlum Do\u011fan\u2019\u0131n yay\u0131nlanan kitap ve yaz\u0131lar\u0131na ba\u015fvurmay\u0131 yeterli g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu kitap ve belgeler de 1982 ba\u015flar\u0131na kadar olan bilgi ve tan\u0131klara dayanmaktad\u0131r ve daha \u00e7ok mahkemenin \u201csorgu a\u015famas\u0131\u201d ile ilgilidir. Ondan sonraki a\u015famalar ise es ge\u00e7ilmi\u015ftir. Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda herhangi bir ara\u015ft\u0131rma ve inceleme yapmam\u0131\u015f olmas\u0131 \u00f6zensizlik mi, ciddiyetsizlik mi, keyfilik mi, yoksa yar\u0131-ayd\u0131n vurdumduymazl\u0131\u011f\u0131 m\u0131?<\/p>\n<p>Mademki K\u00fcrtlerde Siyasi Savunma Gelene\u011fi gibi iddial\u0131 bir tarih \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6n\u00fcne koyuyorsun, bunlar\u0131n i\u00e7inde PKK Davas\u0131 Savunmalar\u0131 gibi bir alt ba\u015fl\u0131k koyuyorsun, o zaman, 12 Eyl\u00fcl D\u00f6neminin Direni\u015finin oda\u011f\u0131 konumundaki Diyarbak\u0131r Zindan Direni\u015fleri ve bunun tamamlay\u0131c\u0131 bir par\u00e7as\u0131 olan Mahkeme Savunmalar\u0131 konusunda daha \u00f6zenli, dikkatli, nesnel ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir ara\u015ft\u0131rma yapmak, belgelerini taramak, tan\u0131klar\u0131n\u0131 dinlemek zorundas\u0131n! Bunu yapmadan alt\u0131 bo\u015f b\u00f6b\u00fcrlenici iddialar ortaya atmak, belki bir tatmin etkeni olabilir, ama tarihsel ger\u00e7ekli\u011fin tahrifat\u0131ndan ba\u015fka bir anlam ifade etmez!<\/p>\n<p>Tabii bu keyfi tutumun bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla do\u011frudan bir ili\u015fkisi var. 12 Eyl\u00fcl Cuntas\u0131n\u0131n K\u00fcrdistan politikas\u0131, bunun stratejik muharebesi olarak tan\u0131mlanabilecek Diyarbak\u0131r Zindan politikas\u0131 ortaya konulmadan, bu d\u00f6nemin mahkeme tutumlar\u0131 ve savunmalar\u0131 bu ana ba\u011flama oturtulmadan kendi ba\u015f\u0131na Mahkeme Savunmalar\u0131n\u0131 ele almak ve do\u011fru de\u011ferlendirmek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? \u015eu soruya da \u00f6nyarg\u0131s\u0131z yan\u0131t vermek gerekir: 12 Eyl\u00fcl D\u00f6neminde Diyarbak\u0131r Zindan\u0131nda neden vah\u015fet boyutlar\u0131nda bir \u015fiddet ve i\u015fkence uyguland\u0131? Bu soruya 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn K\u00fcrdistan ve g\u00fcncel olarak da PKK politikas\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z yan\u0131t verilebilir mi? Peki, bu d\u00f6nemde di\u011fer zindanlar\u0131n bu \u00e7at\u0131\u015fma s\u00fcrecindeki yeri ve konumu neydi? Diyarbak\u0131r\u2019\u0131n farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 neydi? Ya Direni\u015fler ve onlar\u0131n temel hedefleri ve anlam\u0131 kavranmadan bir d\u00f6nemi tam kavramak, bu d\u00f6nemin mahkeme tutumlar\u0131n\u0131 ve savunmalar\u0131n\u0131, bunlar\u0131n politik ve tarihsel anlam\u0131n\u0131 kavramak m\u00fcmk\u00fcn olabilir mi?<\/p>\n<p>Bu sorulara do\u011fru, samimi, \u00f6nyarg\u0131s\u0131z ve ahlaki yan\u0131t vermek i\u00e7in \u201cPKK \u00f6nyarg\u0131s\u0131ndan\u201d kurtulmak bir zorunluluk de\u011fil mi?<\/p>\n<p>Burada ge\u00e7meden bir noktan\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izme ihtiyac\u0131n\u0131 duyuyorum: \u201cTarihe benim gibi bak\u0131n veya yorumlay\u0131n\u201d gibi komik bir iddiay\u0131 ileri s\u00fcrm\u00fcyorum. Ben asgari ahlaki ve ayd\u0131n d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fcnden, objektif bilgiden yola \u00e7\u0131kma gere\u011finden s\u00f6z ediyorum. B\u00f6yle davran\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u201cPKK \u00f6nyarg\u0131s\u0131\u201dndan kurtulmak m\u00fcmk\u00fcn hale gelebilir.<\/p>\n<p>Cemil G\u00fcndo\u011fan, bu kitab\u0131 hangi bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla, hangi ideolojik-politik \u00e7izgiyle ele al\u0131yor ve de\u011ferlendiriyor? Kimi sosyologlardan yap\u0131lan kavramla\u015ft\u0131rmalar belli bir fikir verse de genel olarak bu d\u00fcnya sitemine kar\u015f\u0131dan tav\u0131r alan bir bak\u0131\u015f ve bu y\u00f6nde bir aray\u0131\u015f i\u00e7inde olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmek zor olmasa gerektir. Bunun ayr\u0131nt\u0131l\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 bu konunun d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r. Bizimle ilgili noktalar\u0131na yeri geldi\u011finde dokunaca\u011f\u0131z. Y\u00f6ntem ve kulland\u0131\u011f\u0131 terminoloji bak\u0131m\u0131ndan \u015funlar s\u00f6ylenebilir:<\/p>\n<p>Cemil G\u00fcndo\u011fan, en genel anlamda TC mahkemeleri taraf\u0131ndan yarg\u0131lanan tutsaklar\u0131 \u201cSan\u0131k\u201d olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r. Bu tan\u0131mlama, hi\u00e7 ku\u015fkusuz, TC hukuk sisteminin, genelde egemen hukuk sisteminin bir kavram\u0131d\u0131r. Ancak biz devrimci tutsaklar, egemen hukuk sistemine ve onun terminolojisine kar\u015f\u0131dan tav\u0131r ald\u0131k ve hi\u00e7bir a\u015famada kendimizi \u201cSan\u0131k\u201d, \u201cMahk\u00fbm\u201d olarak tan\u0131mlamad\u0131k. Herhangi bir avukat san\u0131k kavram\u0131n\u0131 kullanabilir, herhangi bir ayd\u0131n da \u00f6yle\u2026 Ama yurtseverlik iddias\u0131nda olan, hem de yapt\u0131\u011f\u0131 savunma ile \u201ctarihsel bir ilke\u201d imza atm\u0131\u015f biri iddias\u0131yla konu\u015fan biri, egemen hukuk terminolojisini kulland\u0131\u011f\u0131 zaman ortaya \u00f6nemli bir tutars\u0131zl\u0131k \u00e7\u0131kar ve onun bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131nda, ideolojik-politik duru\u015funda ciddi anlamda \u201csorun\u201d var demektir!<\/p>\n<p>Cemil G\u00fcndo\u011fan, terminoloji konusunda egemen hukuk terminolojisini kullanmakta bir sak\u0131nca g\u00f6rm\u00fcyor, bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla ve durdu\u011fu yerle ba\u011flant\u0131l\u0131 bir \u015feydir. Ancak bu noktada \u00f6l\u00e7\u00fcy\u00fc ka\u00e7\u0131r\u0131yor. PKK\u2019lilerin dayand\u0131\u011f\u0131 toplumsal kesimleri de\u011ferlendirirken kulland\u0131\u011f\u0131 \u201c\u2026 bu toplumsal kesimlerden <strong>dev\u015firilen san\u0131klar\u0131n<\/strong>\u2026\u201d s\u00f6z\u00fc neyin nesidir? <strong>\u201cdev\u015firilen\u201d <\/strong>s\u00f6z\u00fc ne demek? Anlam olarak da yanl\u0131\u015f, direnen tutsaklara b\u00f6yle bir tan\u0131m\u0131n yap\u0131lmas\u0131, en az\u0131ndan bir haks\u0131zl\u0131kt\u0131r! Ayd\u0131n iddias\u0131ndaki biri i\u00e7in bu, kendi d\u00fczeyini g\u00f6steren bir g\u00f6sterge olsa gerektir!<\/p>\n<p>Ba\u015fka bir \u00f6rnek daha: <em>\u201cPKK\u2019nin Merkez Komitesi \u00fcyesi olan Mazlum Do\u011fan 1982 y\u0131l\u0131nda, partinin kurucular\u0131ndan ve cezaevindeki \u00f6nderlerinden olan Hayri Durmu\u015f ile Kemal Pir ise 1983 y\u0131l\u0131nda <strong>imha edildiler<\/strong>.\u201d \u2013vba- <\/em> (Cemil G\u00fcndo\u011fan, age. Sayfa: 250) \u201c\u0130mha edildiler\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn tam oturmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilen Cemil G\u00fcndo\u011fan, bunu bir dipnotla d\u00fczeltme yoluna gidiyor. Ku\u015fkusuz direni\u015fi \u00f6ne \u00e7\u0131karmak isteyen, bir davan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne savunucular\u0131n\u0131n bu \u00e7izgisini vurgulamak isteyen biri, \u201cdirenerek \u00f6ld\u00fcler\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc kullan\u0131r. Ama soruna daha \u00e7ok geleneksel \u201c\u0130nsan haklar\u0131\u201d ba\u011flam\u0131nda bakan biri, devletin i\u015fkencesini \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131rken, \u201cimha edildiler\u201d s\u00f6z\u00fc ile \u00f6lenleri, politik duru\u015f ve eylemelerinden soyutlayarak salt \u201ckurban\u201d d\u00fczeyine indirgemeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Ku\u015fkusuz bu yakla\u015f\u0131m hi\u00e7bir zaman masum de\u011fildir, politik duru\u015f veya duru\u015fsuzlukla ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Cemil G\u00fcndo\u011fan, Mazlum, Hayri ve Kemal arkada\u015flar\u0131m\u0131z i\u00e7in \u201cimha edildiler\u201d derken, bilin\u00e7li davran\u0131yor, \u00f6ncelikle onlar\u0131n politik duru\u015flar\u0131n\u0131, birer dava adam\u0131 olduklar\u0131 ger\u00e7e\u011fini g\u00f6zlerden ka\u00e7\u0131rtmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. B\u00f6ylece en geri liberalin konumuna d\u00fc\u015f\u00fcyor. Bu konuda yazd\u0131\u011f\u0131 dipnot, bu durumunu daha da per\u00e7inliyor. <em>\u201cFakat cezaevi ko\u015fullar\u0131, onlara itiraf\u00e7\u0131la\u015fmak ve \u00f6lmek d\u0131\u015f\u0131nda fazla bir se\u00e7enek b\u0131rakmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u2018imha edilme\u201d tan\u0131mlamas\u0131 durumu izah etmeye daha uygun d\u00fc\u015fmektedir\u201d<\/em> s\u00f6zleriyle direni\u015f\u00e7i kimliklerini ve imajlar\u0131n\u0131 g\u00f6lgelemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u201c\u0130tiraf\u00e7\u0131la\u015ft\u0131rma\u201d ve \u201c\u00f6l\u00fcm\u201d tek ba\u015f\u0131na neyi anlat\u0131r, s\u0131radan okuyucuda, tarih bilgisi s\u0131n\u0131rl\u0131 olan bireylerde hangi \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar\u0131 yarat\u0131r? Peki, itiraf\u00e7\u0131la\u015ft\u0131rma ve \u00f6l\u00fcm yerine \u00e7at\u0131\u015fan iki politika ve \u00e7izginin ger\u00e7ek adlar\u0131 konulsa hangi etkileri yarat\u0131r? Kavramlar ve terminoloji kesinlikle masum de\u011fildir, \u00f6zellikle Cemil G\u00fcndo\u011fan\u2019\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 kavram ve terminoloji de bu, daha bir b\u00f6yledir. Politik bir duru\u015fu, politik bir niyeti ve kayg\u0131y\u0131 anlat\u0131r! Bir davan\u0131n savunucular\u0131, hem de \u00f6l\u00fcm\u00fcne savunucular\u0131n\u0131n bu kimlik ve duru\u015flar\u0131n\u0131 oldu\u011fu gibi teslim etmek, neden zor geliyor? Kald\u0131 ki eylemlerini ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 hi\u00e7bir kavramla\u015ft\u0131rmaya gerek kalmadan g\u00fcnl\u00fck dilde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi tan\u0131mlamak daha d\u00fcr\u00fcst\u00e7e bir tav\u0131r de\u011fil mi?<\/p>\n<p>K\u0131sacas\u0131, daha \u00f6ncesi bir yana 1980 ve sonras\u0131, \u00f6zellikle 12 Eyl\u00fcl s\u00fcrecinde Diyarbak\u0131r Zindan\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen Direni\u015fler ve bununla b\u00fct\u00fcnl\u00fck olu\u015fturan Mahkeme Savunmalar\u0131 ciddi, \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc, her t\u00fcrl\u00fc kayg\u0131dan ve \u00f6nyarg\u0131dan uzak bir ara\u015ft\u0131rma, inceleme ve de\u011ferlendirmeyi gerektiriyor. Ancak ne yaz\u0131k, Cemil G\u00fcndo\u011fan, bu \u00f6l\u00e7\u00fclere uyma gere\u011fini duymuyor. Bu konudaki bilgisi s\u0131n\u0131rl\u0131, ba\u015fvurdu\u011fu kaynaklar s\u0131n\u0131rl\u0131, ba\u015fvurdu\u011fu tan\u0131kl\u0131klar eksiz ve yetersiz\u2026 Oysa bu s\u00fcrecin binlerce tan\u0131\u011f\u0131 var, yaz\u0131lm\u0131\u015f kitap ve makaleler var. Diyelim ki bunlar\u0131n hepsi \u201ctek yanl\u0131\u201d ve Cemil G\u00fcndo\u011fan\u2019\u0131n \u201cara\u015ft\u0131rmac\u0131\u201d duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131na uygun de\u011fildi. Ama PKK Ana Davas\u0131 Gerek\u00e7eli Karar\u0131 adl\u0131 S\u0131k\u0131y\u00f6netim Askeri Mahkemesi taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015f ve bas\u0131m\u0131 yap\u0131larak da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f bir kitap var, ona ba\u015fvurabilirdi.  Bu kitapta PKK Ana Davas\u0131n\u0131n geli\u015fme seyri, tutsaklar\u0131n tutumlar\u0131, yapt\u0131klar\u0131 savunmalar\u0131n ana \u00e7izgileri hakk\u0131nda ipu\u00e7lar\u0131 yaz\u0131l\u0131\u2026 Bu ipu\u00e7lar\u0131ndan yola \u00e7\u0131karak kendisinin \u00f6n\u00fcne daha geni\u015f ve kapsaml\u0131 bir ara\u015ft\u0131rma plan\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karabilirdi. Bu kitaba ula\u015fmak zor de\u011fildi, telefonla g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yazd\u0131\u011f\u0131 Selim \u00c7\u00fcr\u00fckkaya\u2019da bu kitap var\u2026 Peki, Cemil G\u00fcndo\u011fan neden bu konuda gerekli ara\u015ft\u0131rma ve inceleme yapma, konunun muhatab\u0131 olan ki\u015filerin tan\u0131kl\u0131l\u0131klar\u0131na ba\u015fvurma gere\u011fini duymam\u0131\u015f? Hem de kitab\u0131nda kimlerin siyasi savunma yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazmas\u0131na ra\u011fmen\u2026 Bunlar\u0131n bile bilgisine ba\u015fvurma gere\u011fini duymam\u0131\u015f\u2026 Buna bir yan\u0131t\u0131 var m\u0131, varsa bunu kamuoyu ile payla\u015fmak zorundad\u0131r! Yazd\u0131\u011f\u0131 tarihimizin \u00f6nemli bir kesitidir ve tarihsel sonu\u00e7lar\u0131 olan bir s\u00fcre\u00e7tir! Bu s\u00fcre\u00e7 birka\u00e7 kalem darbesiyle veya \u201cayd\u0131n-ara\u015ft\u0131rmac\u0131\u201d uyan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ile tersy\u00fcz edilemez! E\u011fer giri\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc iddial\u0131 laflar olmazsa belki de bu konu \u00fczerinde durma gere\u011fini bile duymazd\u0131k, \u00f6rne\u011fin M. Kotan\u2019\u0131n kendi yenilgisini ve teslimiyetini teorile\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 z\u0131rvalar\u0131na dokunma gere\u011fini duymad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi\u2026<\/p>\n<p><strong>II. Yetersiz bilgi, s\u0131n\u0131rl\u0131 ara\u015ft\u0131rma ile var\u0131lan iddial\u0131 tezler aras\u0131ndaki tutars\u0131zl\u0131k\u2026<\/strong><\/p>\n<p>Cemil G\u00fcndo\u011fan, \u201cPKK Davas\u0131 Savunmalar\u0131\u201d alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazarken, bu savunmalar\u0131, yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrecin b\u00fct\u00fcn\u00fcnden kopar\u0131yor veya y\u00fczeysel ve dar kimi ba\u011flant\u0131larla yetiniyor. Bu yakla\u015f\u0131mda, PKK Davas\u0131 Savunmalar\u0131, herhangi bir mahkeme savunmas\u0131 olarak bir anlam kazan\u0131yor. Oysa ger\u00e7eklik hi\u00e7 de \u00f6yle de\u011fildir. K\u0131saca \u00f6zetlemek gerekirse;<\/p>\n<p><em>\u201cBug\u00fcn herkesin bildi\u011fi gibi, Diyarbak\u0131r zindanlar\u0131nda e\u015fine ender rastlanan bir vah\u015fet, bir k\u0131y\u0131m, barbarca bir zul\u00fcm uyguland\u0131. \u0130\u015fkencenin, insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 uygulamalar\u0131n her t\u00fcr\u00fcn\u00fcn denendi\u011fi bu alanda, her d\u00fcr\u00fcst insan, demokrat ve ilerici her \u00e7evre \u015fu soruyu kendisine sormal\u0131d\u0131r: Neden, ni\u00e7in, niye bunca vah\u015fet ve barbarca uygulama Diyarbak\u0131r\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirildi? Bunca vah\u015fetin alt\u0131nda yatan temeller nelerdir? Hangi ideoloji ve politikadan kayna\u011f\u0131n\u0131 ald\u0131? Evet, bu sorular \u00e7ok \u00f6nemlidir. S\u00fcreci ve bunun temel \u00f6\u011felerini ve \u00f6zelliklerini alg\u0131lamada esas \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131d\u0131r.<\/em><\/p>\n<p><em>Esas sorumuzu ba\u015fka sorularla da geli\u015ftirebilir, daha anla\u015f\u0131l\u0131r k\u0131labiliriz. \u015e\u00f6yle: Vah\u015fet d\u00fczeyindeki i\u015fkence, insan ki\u015fili\u011finin, onurunun ve temel haklar\u0131n\u0131n pervas\u0131zca ayaklar alt\u0131na al\u0131n\u0131\u015f\u0131 olay\u0131n\u0131 birka\u00e7 hasta ruhlu i\u015fkencecinin kendini tatmini gibi s\u0131\u011f ve sapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir bak\u0131\u015fla m\u0131 ele alaca\u011f\u0131z? Bunca vah\u015feti, salt bir kinin, \u00f6fkenin ve intikam duygular\u0131n\u0131n bir \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak m\u0131 g\u00f6rece\u011fiz? Ya da bu, cuntan\u0131n, kendi korkun\u00e7lu\u011funu ve otoritesini kabul ettirmenin ge\u00e7ici bir g\u00f6stergesi mi oluyor? Yahut vah\u015fetin temel nedenleri mi var, daha kapsaml\u0131, derin ve uzun vadeli hesaplar\u0131n, politikalar\u0131n pratikte ifade edili\u015fi midir?<\/em><\/p>\n<p><em>Diyarbak\u0131r zindanlar\u0131nda uygulanan vah\u015fetin temelli, uzun vadeli ve kapsaml\u0131 bir amac\u0131 vard\u0131. Vah\u015fet, i\u015fkence, \u015fiddet hareketleri bir politikan\u0131n pratik ara\u00e7lar\u0131yd\u0131. Yoksa keyif i\u00e7in, sadist duygular\u0131n tatmini i\u00e7in, salt kin, \u00f6fke ve intikam duygular\u0131n\u0131n doyurulmas\u0131 i\u00e7in, ge\u00e7ici, g\u00fcncel korkutuculu\u011funu ve kar\u015f\u0131-devrimci otoritesini hissettirmek i\u00e7in, cunta, bunca kaba, \u00e7a\u011fd\u0131\u015f\u0131, insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 vah\u015feti sergilemedi. (\u2026)<\/em><\/p>\n<p><em>Diyarbak\u0131r vah\u015feti, yerel y\u00f6neticilerin, yerel kurumlar\u0131n ba\u015f\u0131 alt\u0131ndan \u00e7\u0131kan bir durum da de\u011fildir. Vah\u015fetin, onun \u00fczerinde temellendi\u011fi Diyarbak\u0131r zindan politikas\u0131n\u0131n ba\u015f mimar\u0131 fa\u015fist cuntan\u0131n kendisidir. Hem de uzmanlar\u0131na, psikolog, doktor, siyaset\u00e7i, i\u015fkenceci vb. i\u015fin uzman\u0131na haz\u0131rlat\u0131lm\u0131\u015f, CIA ve Pentagon\u2019un deneylerinden, ak\u0131l hocal\u0131\u011f\u0131ndan yararlan\u0131larak kotar\u0131lm\u0131\u015f bir politika. (\u2026)<\/em><\/p>\n<p><em>Fa\u015fist T\u00fcrk s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fi, \u00fclke \u00e7ap\u0131nda ter\u00f6r estiriyordu, bu vah\u015fetiyle halk kitlelerinde korku, sinme, panik ve pasifikasyonu ger\u00e7ekle\u015ftirmek, egemen k\u0131lmak istiyordu. Ve ulusal imha bu temel \u00fczerinde yeniden t\u00fcm boyutlar\u0131yla geli\u015ftirilebilirdi. PKK geri \u00e7ekilme takti\u011fine y\u00f6nelmi\u015fti, ulusal direni\u015f anlam\u0131nda bir engel yoktu. Ama bir engel vard\u0131. Bu politikalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde, \u00e7ok ciddi bir engel vard\u0131: Zindandaki PKK tutsaklar\u0131 ve onlar\u0131n D\u0130REN\u0130\u015e\u00c7\u0130L\u0130\u011e\u0130. PKK sava\u015f tutsaklar\u0131 teslim al\u0131n\u0131p davalar\u0131na, ge\u00e7mi\u015flerine, halk\u0131na ve insanl\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131 ihaneti ger\u00e7ekle\u015ftirilmeden, pasifikasyonun, tepkisizli\u011fin, korkunun ve bu temelde ulusal imhan\u0131n nihai sonu\u00e7lar\u0131na vard\u0131r\u0131lmas\u0131 olanaks\u0131zd\u0131. Halk\u0131m\u0131z\u0131n kurtulu\u015f umudu zindanlarda ya\u015f\u0131yordu, ya\u015fat\u0131l\u0131yordu. O halde \u00f6ncelikle K\u00fcrt halk\u0131 \u00fczerindeki imha hesaplar\u0131 ancak bu umudun s\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesiyle, zindanlar\u0131n kuytuluklar\u0131na g\u00f6m\u00fclmesiyle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc. Bu \u00f6nlerine dikilen engel acilen a\u015f\u0131lmal\u0131yd\u0131, hem de \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcrede, tam bir y\u0131ld\u0131r\u0131m hareketiyle ezilmeli ve bu ezilme ihanetle tamamlanmal\u0131, bir dava, ulusal kurtulu\u015f davas\u0131 b\u00f6ylece bitirilmeliydi. K\u0131sacas\u0131, fa\u015fist cuntan\u0131n PKK ve K\u00fcrdistan politikas\u0131n\u0131n tam anlam\u0131yla ve eksiksiz ger\u00e7ekle\u015fmesi, \u00f6ncelikle PKK sava\u015f tutsaklar\u0131n\u0131n ideolojik-politik ezilmesinden, tasfiyesinden ge\u00e7erdi.  O bak\u0131mdan diyoruz ki, <strong>TC\u2019nin Diyarbak\u0131r zindan politikas\u0131, genel K\u00fcrdistan ve PKK politikas\u0131n somut, \u00f6zg\u00fcl ve yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f-katmerle\u015ftirilmi\u015f bir ifadesi ve bi\u00e7imidir.<\/strong> Diyarbak\u0131r gerekli\u011fi bu olgu \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda a\u00e7\u0131klanabilir, \u00e7\u00f6z\u00fcmlenebilir.\u201d<\/em> (<strong>Mehmet Can Y\u00fcce, 12 Eyl\u00fcl s\u00f6m\u00fcrgeci-Fa\u015fist Rejimine Kar\u015f\u0131 D\u0130YARBAKIR Z\u0130NDAN D\u0130REN\u0130\u015e\u0130 \u2013Direni\u015f Eylemleri, Anlam\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131-, Sayfa: 21-25,  We\u015fan\u00ean Sexweb\u00fbn, Ocak 1991<\/strong>)<\/p>\n<p>Neden bu kadar uzun al\u0131nt\u0131 yapma gere\u011fini duyduk? Nedeni a\u00e7\u0131k ve k\u0131saca \u015f\u00f6yle: Cemil G\u00fcndo\u011fan, PKK Davas\u0131 Savunmalar\u0131n\u0131, kendi ba\u015f\u0131na, i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi tarihsel ve politik ba\u011flam\u0131ndan kopararak ele al\u0131yor. Hem de yetersiz ve s\u0131\u011f bilgilere dayanarak\u2026 Bu, bo\u015funa de\u011fil, \u00e7\u00fcnk\u00fc bir tarihsel fona y\u00fcklenen i\u015flev bundan \u00f6tesini gerektirmez!<\/p>\n<p>Mahkemeler ve politik savunmalar, her d\u00f6nemde oldu\u011fu gibi 12 Eyl\u00fcl d\u00f6neminde de tek ba\u015f\u0131na, ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi tarihsel ve politik ba\u011flamdan ba\u011f\u0131ms\u0131z ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda pek bir anlam ifade etmez, ya da ger\u00e7ek anlam\u0131ndan \u00e7ok \u015fey yitirir. Unutmamak gerekir ki, 12 Eyl\u00fcl d\u00f6neminde bir politika uyguland\u0131, bu, TC\u2019nin ulusal imha politikas\u0131n\u0131n en yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ifadesiydi. Bu politikan\u0131n o g\u00fcnk\u00fc somut hedefi, devrimci tutsaklar\u0131n iradesini k\u0131rmak, onlar\u0131 her a\u00e7\u0131dan teslim almak ve onlar \u00fczerinden b\u00fct\u00fcn bir K\u00fcrdistan toplumunu teslim almak ve ulusal imha stratejisi \u00f6n\u00fcndeki bu \u00f6nemli engeli ortadan kald\u0131rmakt\u0131. D\u0131\u015far\u0131daki engelleri k\u0131sa s\u00fcrede kald\u0131ran fa\u015fist cunta, a\u015f\u0131lmas\u0131 gereken en \u00f6nemli engel olarak tutsaklar\u0131 g\u00f6r\u00fcyordu. Bu d\u00f6nemde zindanlar, temel \u00e7at\u0131\u015fma platformlar\u0131 olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131lar. Asl\u0131nda bu, bir tercih de\u011fil, objektif politik geli\u015fmelerin getirdi\u011fi bir \u015feydir. Her alanda \u201cs\u00fck\u00fbneti\u201d kurdu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnen cunta, zindanlar\u0131 ve devrimci tutsaklar\u0131 bu genel durumla \u00e7eli\u015fen odak olarak de\u011ferlendiriyordu. Devrimci tutsaklar, bu teslim alma ve irade k\u0131rma politikas\u0131na kar\u015f\u0131 direni\u015fi esas ald\u0131lar. Teslim alma ve direni\u015f politikalar\u0131 ve pratikleri, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak zindanlar\u0131 politikan\u0131n oda\u011f\u0131na oturttu. \u00c7at\u0131\u015fan iki temel politika vard\u0131 ve bu, tarihsel ve gelecek a\u00e7\u0131s\u0131ndan K\u00fcrdistan halk\u0131n\u0131n ya\u015fam\u0131 \u00fczerinde \u00e7ok \u00f6nemli bir role sahipti. Bu \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n, yani teslim alma ve direni\u015f politikalar\u0131n\u0131n pratik sonu\u00e7lar\u0131n\u0131, ulusal kurtulu\u015f m\u00fccadelesinin kaderi \u00fczerinde oynad\u0131\u011f\u0131 rol\u00fc daha sonra TC\u2019nin kimi egemenleri, yazar ve \u00e7izerleri de teslim etmek durumunda kalm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7at\u0131\u015fman\u0131n oda\u011f\u0131 zindanlard\u0131r, K\u00fcrdistan a\u00e7\u0131s\u0131ndan ise bu odak, Diyarbak\u0131r\u2019d\u0131r; askeri deyimlerle ifade edecek olursak, Diyarbak\u0131r zindanlar\u0131, \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n ana alan\u0131, o d\u00f6nem politik hedefi a\u00e7\u0131s\u0131ndan sava\u015f\u0131n sonucunu tay\u0131n edecek temel muharebe alan\u0131yd\u0131. Di\u011fer zindanlar ve direni\u015flerin ise b\u00f6yle bir konumu ve sonucu etkileme rolleri yoktu. Bu, tutsaklar\u0131n konumundan ba\u011f\u0131ms\u0131z nesnel bir ger\u00e7ekliktir.<\/p>\n<p>Peki, Kawa Davas\u0131 Savunmas\u0131 neden g\u00fcncel ve gelecek a\u00e7\u0131s\u0131ndan herhangi bir etki yaratmad\u0131? \u00d6yle ya, Cemil G\u00fcndo\u011fan, \u201c<strong><em>Elaz\u0131\u011f Kawa davas\u0131 savunmas\u0131, \u015fu andaki bilgilerime g\u00f6re, bunu ba\u015farabilen 12 Eyl\u00fcl d\u00f6neminin ilk siyasi savunmas\u0131d\u0131r<\/em><\/strong><em>\u201d(<\/em>vba) diyor\u2026 Elbette o ko\u015fullarda Elaz\u0131\u011f ve ba\u015fka merkezlerin TC mahkemelerinde K\u00fcrdistan davas\u0131n\u0131 savunmak \u00f6nemlidir, anlaml\u0131d\u0131r, eski deyimle \u201ctakdire \u015fayand\u0131r\u201d. Bu hakk\u0131 bu bi\u00e7imde teslim etmek ba\u015fka bir \u015feydir, ama buna daha farkl\u0131 bir konum atfetmek daha ba\u015fka bir \u015feydir!<\/p>\n<p>Bunu di\u011fer alanlardaki direni\u015fleri, mahkeme tutumlar\u0131n\u0131 ve savunmalar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmasmek i\u00e7in de\u011fil, bir tarihsel ger\u00e7ekli\u011fi tespit etmek ve de\u011ferlendirmeleri do\u011fru bir ba\u011flama oturtmak i\u00e7in vurguluyoruz. S\u00f6ylenen s\u00f6z\u00fcn uzunlu\u011fu veya k\u0131sal\u0131\u011f\u0131, yap\u0131lan savunmalar\u0131n hacmi veya ba\u015fka boyutlar\u0131 de\u011fil, s\u00f6ylenen tek bir s\u00f6z\u00fcn tarihsel anlam\u0131 ve politik etkisi \u00f6nemlidir, tarihsel anlam\u0131 \u00f6nemlidir! Bu anlam ve \u00f6nem, bir\u00e7ok tarihsel etken ve ko\u015fulun bir araya gelmesiyle olu\u015fabilir ancak\u2026<\/p>\n<p>Diyarbak\u0131r direni\u015flerinin ve bunun tamamlay\u0131c\u0131 bir par\u00e7as\u0131 olan mahkeme savunmalar\u0131n\u0131n b\u00f6yle tarihsel ve politik sonu\u00e7lar\u0131 olmu\u015ftur. Yine unutmamak gerekir ki, mahkemeler ve yarg\u0131lanmalar, yukar\u0131da k\u0131saca \u00f6zetledi\u011fimiz politikan\u0131n \u00f6nemli bir bile\u015fenidir.<\/p>\n<p>12 Eyl\u00fcl\u00fcn teslim alma ve irade k\u0131rma politikas\u0131na kar\u015f\u0131 direni\u015f bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr, zindan ve mahkeme tutumlar\u0131yla bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr! Cemil G\u00fcndo\u011fan\u2019\u0131n g\u00f6zlerden ve bilin\u00e7lerden ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7eklik budur! O nedenle \u201cPKK Davas\u0131 Savunmalar\u0131\u201d alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken bunu yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu konuda PKK tutsaklar\u0131n\u0131n siyasi savunma konusuna nas\u0131l bakt\u0131klar\u0131na ve bunun pratikte somutla\u015ft\u0131\u011f\u0131na yeri geldi\u011fine ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak bakaca\u011f\u0131z. \u015eimdilik \u015fu kadar\u0131n\u0131 vurgulayal\u0131m: 12 Eyl\u00fcl d\u00f6neminde Diyarbak\u0131r Zindan Direni\u015flerinin tarihsel anlam ve \u00f6nemi kavranmadan, bu tarihsel s\u00fcrece imza atanlar\u0131n oynad\u0131klar\u0131 rol kabul edilmeden bir d\u00f6nemin temel geli\u015fmelerini kavramak ve do\u011fru sunmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Cemil G\u00fcndo\u011fan\u2019\u0131n yapmad\u0131\u011f\u0131 da budur!<\/p>\n<p><strong>III. \u201cPKK Davas\u0131 Savunmalar\u0131\u201d alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ileri s\u00fcr\u00fclen iddialar\u0131n baz\u0131lar\u0131 hakk\u0131nda birka\u00e7 s\u00f6z<\/strong><\/p>\n<p>Cemil G\u00fcndo\u011fan, yazd\u0131\u011f\u0131 bu alt b\u00f6l\u00fcmde PKK savunmalar\u0131n\u0131n anlam\u0131n\u0131 belli \u00f6l\u00e7\u00fclerde kabul edip teslim etmek durumunda kal\u0131yor. Ama bunu yar\u0131m a\u011f\u0131z yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulamak durumunday\u0131z. Bir yandan bunu yaparken, di\u011fer yandan bunu dengeleyici, anlam\u0131n\u0131 g\u00f6lgeleyici laflar etmekten de geri durmuyor. Bir iki \u00f6rnek vermek gerekirse;<\/p>\n<p><em>\u201cBuraya kadar anlat\u0131lanlardan, 12 Eyl\u00fcl d\u00f6neminde, b\u00fct\u00fcn PKK \u00f6nder kadrolar\u0131n\u0131n mahkemelerde siyasi savunma yapt\u0131\u011f\u0131 sonucu \u00e7\u0131kar\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Diyarbak\u0131r cezaevindeki en b\u00fcy\u00fck K\u00fcrt \u00f6rg\u00fct\u00fc olarak PKK, direni\u015fin ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi kadar, itiraf\u00e7\u0131 say\u0131s\u0131nda da ba\u015f\u0131 \u00e7ekmi\u015ftir. Diyarbak\u0131r cezaevinin vah\u015fet d\u00f6neminde, ba\u015fta \u015eahin D\u00f6nmez ve Y\u0131ld\u0131r\u0131m Merkit olmak \u00fczere bir\u00e7ok PKK y\u00f6neticisi itiraf\u00e7\u0131la\u015ft\u0131lar. Bir\u00e7ok orta kademe kadrosu, asmpatizan ve taraftar da onlar\u0131 izledi. Keza bir k\u0131s\u0131m PKK\u2019liler ba\u011f\u0131ms\u0131zla\u015ft\u0131lar. Bir k\u0131s\u0131m PKK\u2019liler \u00f6nce itiraf yap\u0131p sonra bu itiraflar\u0131n\u0131 geri ald\u0131lar veya pratik tutumlar\u0131yla bu itiraflar\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131kard\u0131lar vs. Fakat burada konumuz siyasi\/ideolojik savunmalar oldu\u011fu i\u00e7in, esas olarak savunma yapan PKK\u2019li san\u0131klar\u0131n tutumlar\u0131 olmu\u015ftur.\u201d<\/em> (age. Sayfa: 278)<\/p>\n<p>Bu s\u00f6zleriyle Cemil G\u00fcndo\u011fan, hangi mesaj\u0131 vermek istiyor? \u201c<em>PKK, direni\u015fin ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi kadar, itiraf\u00e7\u0131 say\u0131s\u0131nda da ba\u015f\u0131 \u00e7ekmi\u015ftir\u201d <\/em>s\u00f6z\u00fc, vermek istedi\u011fi mesaj\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc anlat\u0131yor. Bu, PKK\u2019nin direni\u015flerinin olumlu mesaj\u0131n\u0131 kendince dengeleme \u00e7abas\u0131d\u0131r ve hedef kitlesi de ortalama politik bilincin alt\u0131nda bir bilince sahip olan kitlelerdir. \u201cPKK direndi, ama itiraf\u00e7\u0131la\u015fma say\u0131s\u0131nda da ba\u015f\u0131 \u00e7ekti\u2026\u201d Denilen bu\u2026 Ama az \u00e7ok bir politik bilinci olan biri, k\u0131yas\u0131ya bir sava\u015f ve direni\u015f ortam\u0131nda, \u00f6zellikle binlerle ifade edebilecek bir kadro ve kitle g\u00fcc\u00fcne sahip bir hareketin i\u00e7inden \u00e7ok say\u0131da itiraf\u00e7\u0131n\u0131n, teslim olan\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131 kendi ko\u015fullar\u0131 i\u00e7inde do\u011fal de\u011fil midir? Ayn\u0131 \u015fekilde 1984\u2019ten bu yana 100 bine ula\u015fan bir K\u00f6y korucusu kurumla\u015fmas\u0131n\u0131 neyle a\u00e7\u0131klamak gerekir? Yoksa bunun da temel sorumlusu PKK\u2019nin kendisi ve direni\u015fi midir? Elbette bunda PKK\u2019nin kimi yanl\u0131\u015f politikalar\u0131n\u0131n etkisi olmu\u015ftur, ama koruculu\u011fu ve bunun bu kadar b\u00fcy\u00fck boyutlarda olu\u015funu direni\u015fe ve ulusal kurtulu\u015f sava\u015f\u0131na ba\u011flamak, bilerek veya bilmeyerek, direni\u015fin gereklili\u011fini sorumlu g\u00f6rmekten ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. PKK\u2019de bu kadar itiraf\u00e7\u0131, ispiyoncu ve teslim olup d\u00fc\u015fen ki\u015finin \u00e7\u0131kmas\u0131 sonucunu, direni\u015fe ba\u011flamak veya dolayl\u0131 olarak onu sorumlu g\u00f6stermek, bilin\u00e7li bir \u00e7arp\u0131tma de\u011filse, en yumu\u015fak yorumla direni\u015f haz\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Cemil G\u00fcndo\u011fan, \u015fu soruyu kendisine sormal\u0131d\u0131r: Neden ba\u015fta Kawa olmak \u00fczere di\u011fer K\u00fcrt \u00f6rg\u00fct ve gruplar\u0131nda \u00e7ok say\u0131da itiraf\u00e7\u0131 \u00e7\u0131kmad\u0131? Onlar, do\u011fru bir politik \u00e7izgiye, \u00e7ok sa\u011flam bir ki\u015fili\u011fe, fedak\u00e2rl\u0131k ve cesarete sahip olduklar\u0131 i\u00e7in mi?<\/p>\n<p>Yan\u0131t\u0131n\u0131 biz verelim: 1980-1983 d\u00f6neminde Kawa, R\u0131zgari, DDKD ve PSK (\u00d6zg\u00fcrl\u00fck Yolu), Diyarbak\u0131r zindan\u0131nda hi\u00e7 direnmediler, her dayat\u0131lan kural ve uygulamaya itirazs\u0131z boyun e\u011fdiler, dahas\u0131 direnme \u00e7izgisini ve prati\u011fini reddedip mahk\u00fbm ettiler, direnmeden teslim oldular. Eyl\u00fcl 1983 Direni\u015finin kitlesel bir ayaklanmaya d\u00f6n\u00fc\u015fmesiyle birlikte an\u0131lan bu gruplar, kendilerini direni\u015fin ortas\u0131nda buluverdiler. Bu, onlar\u0131n kendi iradeleriyle verdikleri bir karar de\u011fil, kendi iradeleri d\u0131\u015f\u0131ndaki geli\u015fmelerin bir sonucuydu. Hi\u00e7 direnmeden teslim olmu\u015f, s\u0131n\u0131rl\u0131 bir g\u00fcc\u00fc olan veya g\u00fc\u00e7 bile g\u00f6r\u00fclmeyen grup veya gruplar\u0131n sava\u015fan-direnen bir taraf olarak kabul edilip itiraf\u00e7\u0131la\u015ft\u0131rma politikas\u0131n\u0131n hedefi haline getirilmesinin bir nedeni var m\u0131d\u0131r? An\u0131lan gruplar\u0131n itiraf\u00e7\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 devlete ne kazand\u0131racakt\u0131? Ama PKK kadrosu ve kitlesiyle politik bir g\u00fc\u00e7t\u00fc, direnen g\u00fc\u00e7t\u00fc, devletin ilk hedefiydi, o nedenle tasfiyesini \u00f6ng\u00f6ren t\u00fcm ara\u00e7 ve y\u00f6ntemlerin devreye sokulmas\u0131 siyaset sanat\u0131n\u0131n Alfabesi\u2019dir. Ku\u015fkusuz devlet, zorluk \u00e7\u0131karmadan teslim olmu\u015flar diye di\u011fer gruplar\u0131 \u00f6d\u00fcllendirmedi, tersine onlar\u0131n ki\u015filiklerine y\u00f6neldi, insanl\u0131k ve ki\u015filik onurlar\u0131n\u0131 ayaklar alt\u0131na al\u0131c\u0131 bir uygulamaya muhatap k\u0131ld\u0131, yani itiraf\u00e7\u0131la\u015ft\u0131rmadan daha k\u00f6t\u00fc uygulamalara tabi tuttu. \u0130spiyonla\u015ft\u0131rma, her edilen k\u00fcfre \u201cEmredersin komutan\u0131m\u201d ile yan\u0131tlama, k\u00f6pek bak\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, pislik yedirme ve daha akla gelebilecek her t\u00fcrl\u00fc uygulamaya tabi tutuldular. 1980-1983 d\u00f6neminde ko\u011fu\u015flarda olup da bu uygulamalara muhatap olmayan, olup da bunlara itiraz eden bir ki\u015fi g\u00f6sterilebilir mi? Direni\u015fin oldu\u011fu yerde teslim olan, d\u00fc\u015fen ve itiraf\u00e7\u0131la\u015fan da \u00e7\u0131kar; bu, bir bak\u0131ma \u00e7ok dinamik i\u015fleyen diyalekti\u011fin yasas\u0131d\u0131r! Elbette tek tek somut direni\u015f ve itiraf\u00e7\u0131la\u015fma olay\u0131 de\u011ferlendirilebilir, varsa hata ve eksiklikler tart\u0131\u015f\u0131labilir. Bu, ayr\u0131 bir noktad\u0131r. Ama burada Cemil G\u00fcndo\u011fan, \u201cPKK direndi, bunun yan\u0131nda itiraf\u00e7\u0131la\u015fmada da i\u015fin ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u201d gibi bir mesajla direni\u015fin anlam\u0131n\u0131 ve de\u011ferini, en yumu\u015fak yorumla dengelemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Cemil G\u00fcndo\u011fan, Mazlum Do\u011fan\u2019\u0131n yaz\u0131lar\u0131n\u0131 ideolojik ve politik bir ele\u015ftiriye de tabi tutuyor. Bunu yad\u0131rgam\u0131yoruz. Ancak bunu yaparken kimi zorlama kavramlara ba\u015fvurmas\u0131 do\u011fru bir yakla\u015f\u0131m de\u011fildir. \u201cAlt\u0131n \u00e7a\u011f kurgusu\u201d, bunun milliyet\u00e7ilikle olan ba\u011flant\u0131s\u0131, Medler ve onlar\u0131n y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan sonra gelen kara d\u00f6nem, bundan i\u00e7 akt\u00f6rlerin d\u0131\u015f akt\u00f6rlerden daha \u00e7ok sorumlu g\u00f6r\u00fclmesi; PKK\u2019nin i\u00e7e d\u00f6n\u00fck \u015fiddetini b\u00f6yle bir kurgu ile me\u015frula\u015ft\u0131rmas\u0131 gibi bir de\u011ferlendirme, son derece zorlama ve kurgudur! \u0130\u00e7e d\u00f6n\u00fck \u015fiddetin \u00e7ok boyutlar\u0131 var,  bu ayr\u0131 bir tart\u0131\u015fma konusudur, bir\u00e7ok yaz\u0131m\u0131zda bunu de\u011ferlendirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Konumuz bu de\u011fil. K\u00fcrtler ile Medler aras\u0131nda kurulan ba\u011f, ele\u015ftirilebilir, ama bunun yeri bir savunma konusunun anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 alt b\u00f6l\u00fcm de\u011fildir. Burada niye anlat\u0131l\u0131yor? Bunun nedeni PKK savunmalar\u0131n\u0131n \u00f6nemini g\u00f6lgelemek ve ona kar\u015f\u0131 \u201cdengeleyici unsurlar\u201d kurgulamakt\u0131r. Ba\u015fka \u00f6rnekler de verilebilir, ama bunlar\u0131n yeterli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<\/p>\n<p>Cemil G\u00fcndo\u011fan, PKK savunmalar\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fini ele\u015ftirirken kendini \u00e7ok bilen, her \u015feyi bilen konumda g\u00f6stermekten de geri durmuyor. Bir \u00f6rnekle yetinelim: <em>\u201cUKO isminin \u00f6zellikle ba\u015flang\u0131\u00e7 d\u00f6neminde hareketin ismi olarak (hem i\u00e7eriden hem de d\u0131\u015far\u0131dan) kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir ger\u00e7ek oldu\u011funa g\u00f6re san\u0131klar\u0131n neden b\u00f6yle bir iddiada bulunduklar\u0131 anla\u015f\u0131lmaz hale gelmektedir.\u201d<\/em> (Age. Sayfa: 275)<\/p>\n<p>Sormak gerekir, peki, sen nereden biliyorsun, bu konuda elinde bir belgen var m\u0131? Ortal\u0131ktaki kulaktan dolma s\u00f6ylentilerin d\u0131\u015f\u0131nda somut bir bilgin var m\u0131? Varsa a\u00e7\u0131klay\u0131n, hepimiz \u00f6\u011frenelim. Ger\u00e7eklik \u015fudur: Hen\u00fcz partile\u015fmeden \u00f6nce PKK\u2019liler hi\u00e7 bir zaman UKO ad\u0131n\u0131 kullanmad\u0131, yerel d\u00fczeyde kimi b\u00f6lgelerde \u201cUlusalc\u0131lar\u201d ad\u0131 kullan\u0131lmakla birlikte merkezi d\u00fczeyde bu ve benzeri bir ad kullan\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. PKK kurulmadan \u00f6nce bildiri ve di\u011fer belgeler alt\u0131nda kullan\u0131lan ad, <strong>\u201cK\u00fcrdistan Devrimcileri\u201d<\/strong> ad\u0131d\u0131r. Daha sonra da PKK ad\u0131 kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir ad kullan\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Ger\u00e7eklik budur, bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki iddialar\u0131n iddia olmaktan \u00f6te bir anlam\u0131 yoktur!<\/p>\n<p>Cemil G\u00fcndo\u011fan, PKK ad\u0131na yap\u0131lan savunmalardan yola \u00e7\u0131karak silahl\u0131 eylemler konusundaki g\u00f6r\u00fc\u015flerini de kendisine g\u00f6re de\u011ferlendirme konusu yapmakta ve bu konuda s\u00f6ylenenlerin ger\u00e7e\u011fi ifade etmedi\u011fini iddia etmektedir. Bu konuda Cemil G\u00fcndo\u011fan, ya s\u0131n\u0131rl\u0131 bilgilerden dolay\u0131 b\u00f6yle davran\u0131yor, ya da kafas\u0131ndaki kurgulara g\u00f6re ger\u00e7ekleri e\u011fip b\u00fckmekte bir sak\u0131nca g\u00f6rm\u00fcyor.  \u015eu kadar\u0131n\u0131 belirtelim, PKK savunmalar\u0131nda \u015fiddet eylemleri daha \u00f6nce yaz\u0131l\u0131 belgelerinde ifade ettikleri gibi, <strong>\u201cAjanla\u015fm\u0131\u015f yap\u0131, kurum ve ki\u015filere kar\u015f\u0131 devrimci \u015fiddet takti\u011fi\u201d <\/strong>ba\u011flam\u0131nda de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Bu belgelerde \u201cme\u015fru savunma\u201d kapsam\u0131na giren noktalar da var. \u00d6rne\u011fin Hilvan\u2019da S\u00fcleymanlar\u0131n sald\u0131r\u0131lar\u0131, Halil \u00c7avgun\u2019un vurulmas\u0131 ve sonras\u0131nda ya\u015fanan geli\u015fmeler bu ba\u011flamda de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Yine MHP\u2019li fa\u015fistlere kar\u015f\u0131 geli\u015ftirilen eylemler de bu ba\u011flamda de\u011ferlendirilmi\u015ftir. K\u0131sacas\u0131 PKK sava\u015f tutsaklar\u0131, mahkemelerde devrimci \u015fiddet konusundaki g\u00f6r\u00fc\u015flerini d\u0131\u015far\u0131da savunduklar\u0131 gibi savunmu\u015f, yanl\u0131\u015f g\u00f6rd\u00fckleri eylemleri ele\u015ftirmekten geri durmam\u0131\u015flard\u0131r. Onlar\u0131n temel kayg\u0131lar\u0131, kendi ger\u00e7ekliklerini oldu\u011fu gibi tarihin tutanaklar\u0131na ge\u00e7irmektir. Bug\u00fcn ge\u00e7mi\u015fte savunduklar\u0131 bu g\u00f6r\u00fc\u015fler ve pratikleri tart\u0131\u015fma ve ele\u015ftirisi konusu olabilir. Biz de yap\u0131yoruz, ama bunu yaparken art\u0131k tarihe mal olmu\u015f ger\u00e7ekleri de e\u011fip b\u00fckmeden yap\u0131yoruz\u2026 Tarihimizden ve deneyimlerimizden bug\u00fcn ve gelecek a\u00e7\u0131s\u0131ndan do\u011fru dersler \u00e7\u0131karmak i\u00e7in yap\u0131yoruz. Tarihe sorumlu yakla\u015f\u0131m\u0131n bir gere\u011fidir bu. Bu, ayn\u0131 zamanda, bug\u00fcn ve gelecek a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir derdi olanlar\u0131n sorumlu\u011fudur. Bug\u00fcn ve gelecek kayg\u0131s\u0131 olmayanlar\u0131n kendi tarihlerine sorumluluk duygusuyla yakla\u015fmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/p>\n<p>Bu birka\u00e7 noktay\u0131 vurgulad\u0131ktan sonra ger\u00e7ekte PKK Savunmalar\u0131 hakk\u0131nda, bu konunun geli\u015fim s\u00fcreci hakk\u0131nda temel noktalar\u0131n ortaya konulmas\u0131na ge\u00e7ebiliriz.<\/p>\n<p><strong>IV. PKK Savunmalar\u0131 hakk\u0131nda k\u0131sa bir \u00f6zet<\/strong><\/p>\n<p>Mahkeme tutumlar\u0131 ve siyasi savunmalar\u0131n Diyarbak\u0131r Zindan direni\u015fleri i\u00e7indeki yeri, genel olarak siyasal savunmalar\u0131n tarihsel ve g\u00fcncel anlam\u0131, etki ve sonu\u00e7lar\u0131 hakk\u0131nda Nisan-May\u0131s 1988 Ayd\u0131n, Temmuz 1988 Bursa, May\u0131s-Haziran 1989 \u00c7anakkale cezaevlerinde kaleme ald\u0131\u011f\u0131m ve 1991 tarihinde Serxweb\u00fbn Yay\u0131nevi tar\u0131ndan bas\u0131lan <strong>12 Eyl\u00fcl S\u00f6m\u00fcrgeci-Fa\u015fist Rejimine Kar\u015f\u0131 D\u0130YARBAKIR Z\u0130NDAN D\u0130REN\u0130\u015e\u0130 \u2013Direni\u015f Eylemleri, Anlam\u0131 ve Sonu\u00e7lar\u0131-<\/strong> adl\u0131 kitab\u0131m\u0131n konuyla ilgili b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc oldu\u011fu gibi bir <strong>EK<\/strong> olarak bu yaz\u0131 ile birlikte sunaca\u011f\u0131m. Bu nedenle bu b\u00f6l\u00fcmdeki de\u011ferlendirmeleri m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00f6zet olarak vermeye \u00e7al\u0131\u015facak ve s\u00fcrecin ana \u00e7izgilerini vurgulamakla yetinece\u011fim. Bu an\u0131lan genel \u00f6zet okundu\u011fu zaman Cemil G\u00fcndo\u011fan\u2019\u0131n \u201cPKK Davas\u0131 Savunmalar\u0131\u201dyla ilgili yazd\u0131klar\u0131n\u0131n anlam\u0131 daha bir yerli yerine oturacakt\u0131r kan\u0131s\u0131nday\u0131m. Ge\u00e7meden yukarda s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim kitapla ilgili k\u0131sa bir bilgi vermek istiyorum. An\u0131lan kitab\u0131n ilk metnini, 1984 y\u0131l\u0131nda Ocak Direni\u015finden sonra 35. Ko\u011fu\u015fta yazd\u0131m. Bu metin, Zindan \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn -y\u00f6netimdeki ve di\u011fer arkada\u015flar\u0131n- g\u00f6r\u00fc\u015fleri ve \u00f6nerileriyle, belli bir tart\u0131\u015fma s\u00fcrecinden sonra son \u015fekli verilerek ortak bir de\u011ferlendirme haline getirildi. \u0130lk metin bir aramada idarenin eline ge\u00e7memesi i\u00e7in bu konuda g\u00f6revli arkada\u015f taraf\u0131ndan imha edildi. K\u0131sa s\u00fcre sonra bu de\u011ferlendirme yeniden yaz\u0131ld\u0131, birebir birincinin kopyas\u0131 de\u011fildi, ama temelleri, ana \u00e7izgileri ve ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 birincisiyle ayn\u0131yd\u0131. Daha sonra d\u0131\u015far\u0131ya ileti\u015fim kanallar\u0131m\u0131z\u0131n yarat\u0131lmas\u0131yla birlikte bu belge d\u0131\u015far\u0131ya aktar\u0131ld\u0131 ve Serxwebun Dergisinde yay\u0131nland\u0131. An\u0131lan kitap s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim de\u011ferlendirmenin baz\u0131 y\u00f6nleriyle daha da geni\u015fletilmi\u015f bir bi\u00e7iminden ba\u015fkas\u0131 de\u011fildir. Serxwebun Yay\u0131nevi, bu kitap \u00fczerinde birka\u00e7 ekleme ve d\u00fczeltmenin d\u0131\u015f\u0131nda bir tasarrufta bulunmadan yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131r. Bu k\u0131sa bilgiden sonra Mahkeme tutumu ve siyasi savunmalar konusuna, bu s\u00fcrecin belli ba\u015fl\u0131 \u00f6\u011felerine, a\u015famalar\u0131na ge\u00e7ebiliriz.<\/p>\n<p>PKK tutsaklar\u0131, onlar\u0131n \u00f6nderleri M. Hayri DURMU\u015e ve Mazlum DO\u011eAN 12 Eyl\u00fclden \u00f6nce savunmalar konusunu ele alm\u0131\u015f, bu konuda ciddi bir haz\u0131rl\u0131\u011fa ge\u00e7mi\u015f ve bunu d\u0131\u015far\u0131daki PKK merkeziyle payla\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Bir yandan haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 savunma tasla\u011f\u0131 do\u011frultusunda yaz\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ba\u015flat\u0131rlarken, bir yandan da savunma hakk\u0131, bunun ko\u015fullar\u0131n\u0131n yarat\u0131lmas\u0131, gerekli belge ve malzemelerin sa\u011flanmas\u0131 konusunda cezaevi idaresi \u00fczerinde \u00e7e\u015fitli giri\u015fimlerde bulunmu\u015flard\u0131r. Yap\u0131lan birka\u00e7 a\u00e7l\u0131k grevi eyleminde de bu konu i\u015flenmi\u015f ve eylem talepleri olarak ortaya konulmu\u015ftur. 12 Eyl\u00fclden \u00f6nce yaz\u0131l\u0131 hale getirdikleri savunman\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc d\u0131\u015far\u0131ya aktarm\u0131\u015flard\u0131r, bunu yakalanmadan \u00f6nce merkeze g\u00f6nderdikleri notlardan biliyorum. Ancak bu b\u00f6l\u00fcmlerin ak\u0131beti konusunda bir bilgimiz yoktur. K\u0131sacas\u0131 12 Eyl\u00fcl darbesinden \u00f6nce Hayri ve Mazlum arkada\u015flar\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki PKK tutsaklar\u0131, siyasi savunma haz\u0131rl\u0131klar\u0131na ba\u015flam\u0131\u015f, tasla\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015f, kimlerin siyasi savunma yapmas\u0131 gerekti\u011fi konusunu, bunun belli ba\u015fl\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fclerini ana \u00e7izgileriyle netle\u015ftirmi\u015flerdi; bu konuda pratik bir \u00e7al\u0131\u015fmaya da ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131. Arkada\u015flar da bu konuda belli bir e\u011fitim s\u00fcrecine al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>12 Eyl\u00fclden \u00f6nce zindan ko\u015fullar\u0131 g\u00f6rece daha rahatt\u0131, bundan dolay\u0131 yaz\u0131m\u0131 da daha rahatt\u0131. Ama gerekli belgeler yoktu veya s\u0131n\u0131rl\u0131yd\u0131, daktilo gibi ara\u00e7lar da yoktu. Savunmalar elle yaz\u0131l\u0131yor ve yaz\u0131s\u0131 g\u00fczel ve d\u00fczg\u00fcn olan arkada\u015flar taraf\u0131ndan yeniden yaz\u0131l\u0131yordu. Savunmalar Mazlum ve Hayri arkada\u015flar taraf\u0131ndan yaz\u0131l\u0131yordu. 12 Eyl\u00fclden sonra sald\u0131r\u0131 ve tecrit olas\u0131l\u0131klar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak benim ve M. Karasu\u2019nun i\u00e7inde bulundu\u011fu ba\u015fka bir grup taraf\u0131ndan ayn\u0131 savunma tasla\u011f\u0131 yaz\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Fiili sald\u0131r\u0131lar\u0131n ba\u015flamas\u0131 ve yaz\u0131m ko\u015fullar\u0131n\u0131n t\u00fcmden ortadan kalmas\u0131na kadar savunma yaz\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 devam etti. Geceleri yaz\u0131lan savunmalar, yap\u0131lan \u00f6zel \u201cZulalar\u201dda saklan\u0131yordu. Daha sonra 1981\u2019de E. Oktay Y\u0131ld\u0131ran\u2019\u0131n y\u00f6netimiyle vah\u015fet boyutlar\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lan i\u015fkence d\u00f6neminde itiraf\u00e7\u0131lar\u0131n verdi\u011fi bilgiler \u00fczerine bu  \u201czulalar\u0131n patlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d ve elle yaz\u0131lan savunmalar\u0131m\u0131z\u0131n ele ge\u00e7irildi\u011fini \u00f6\u011frendik. Bu savunmalar\u0131n hi\u00e7biri mahkemeye sunulamad\u0131. Ama \u00f6yle de olsa an\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fma, mahkemelerde tav\u0131r,  savunman\u0131n ana tasla\u011f\u0131 konusunda e\u011fitici, politik ve psikolojik olarak haz\u0131rlay\u0131c\u0131 bir i\u015flev g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n<p>12 Eyl\u00fcl darbesinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn, Cezaevi idaresi ve gardiyanlar tutumlar\u0131n\u0131, ayn\u0131 ak\u015fam say\u0131ma geldiklerinde belli ettiler. Biz tutsaklardan asker gibi durmam\u0131z\u0131 ve say\u0131mlar\u0131 d\u00fczg\u00fcn s\u0131ra halinde vermemizi dayatt\u0131lar. Ancak bu dayatmalar\u0131 an\u0131nda reddedildi ve daha \u00f6nce nas\u0131l davranm\u0131\u015fsak bundan b\u00f6yle de \u00f6yle davranaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131, daha \u00f6nce say\u0131m\u0131 ald\u0131klar\u0131 gibi say\u0131mlar\u0131n\u0131 al\u0131p gitmelerini s\u00f6yledik. \u0130lk ak\u015fam \u00f6yle yapt\u0131lar, ama dayatmalar\u0131n\u0131 ve kurallar\u0131n\u0131 ad\u0131m ad\u0131m t\u0131rmand\u0131rd\u0131lar. Bask\u0131lar\u0131n artmas\u0131, ayn\u0131 zamanda savunma yazma i\u015fini de g\u00fc\u00e7le\u015ftiriyordu. Avukat g\u00f6r\u00fc\u015fmesi de \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131yd\u0131, hemen hemen yok denecek d\u00fczeyde\u2026 1980\u2019in sonlar\u0131na do\u011fru biz PKK tutsaklar\u0131 olarak dayat\u0131lan bask\u0131lara ve uygulanmak istenen sisteme kar\u015f\u0131 bir direni\u015f \u00f6rg\u00fctlemenin gere\u011fine inand\u0131k ve y\u0131lba\u015f\u0131ndan \u00f6nce 8-12 g\u00fcnl\u00fck bir a\u00e7l\u0131k grevi eylemini planlad\u0131k. Eylemin program\u0131, talepleri \u00f6ng\u00f6r\u00fclen eylem bi\u00e7iminin kald\u0131raca\u011f\u0131 bir program de\u011fildi. \u201c<em>Eylemin amac\u0131 ve istemleri de saptanm\u0131\u015ft\u0131. Buna g\u00f6re bask\u0131lar\u0131n, i\u015fkencenin, yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n sona erdirilmesi, savunma hakk\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 ve bunun i\u00e7in gerekli olan t\u00fcm belge, ara\u00e7 ve malzemenin temin edilmesi, sosyal-k\u00fclt\u00fcrel haklar\u0131n verilmesi ve geli\u015ftirilmesi istemlerin \u00f6z\u00fcn\u00fc olu\u015fturuyordu.\u201d<\/em> (M. Can Y\u00fcce, age. Sayfa: 50) Savunma hakk\u0131 bu eylem program\u0131nda \u00f6ncelikli taleplerimizden biridir, bundan sonraki eylemlerde de bu istem her zaman \u00f6nemli bir madde olarak kalacakt\u0131r. An\u0131lan eylem \u00f6nerimiz, PSK-\u00d6zg\u00fcrl\u00fck Yolu, DDKD, Rizgari, KUK ve TKP taraf\u0131ndan reddedildi. Dev-Yol, Partizan, Ala Rizgari, KAWA taraf\u0131ndan kabul edildi. (Bu gruplar an\u0131lan \u00f6neriyi kabul ettiler, ama daha sonra fiili direni\u015f a\u015famas\u0131nda direni\u015fi b\u0131rakt\u0131lar) Kimi ko\u011fu\u015flarda 8, kimilerinde 12 g\u00fcn s\u00fcren 2 Ocak 1981 tarihinden ba\u015flayan a\u00e7l\u0131k grevi eylemimizin hi\u00e7bir talebi kabul edilmedi. \u0130ki ko\u011fu\u015fa d\u0131\u015far\u0131dan getirilen askerlerce operasyon yap\u0131ld\u0131, ama bu bast\u0131rma hareketine ra\u011fmen eylem belirlendi\u011fi bi\u00e7imde devam etti. Eylemin hedefleri ile bi\u00e7imi aras\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck u\u00e7urum eylemin sonu\u00e7suz kalmas\u0131na neden oldu. Ku\u015fkusuz fa\u015fist Cuntan\u0131n \u00f6n\u00fcnde ciddi bir teslimiyet ve ihanet program\u0131 vard\u0131, bunu hayata ge\u00e7irmek i\u00e7in b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanacakt\u0131. Bu ilk deneme tutsaklar\u0131n direni\u015fe daha g\u00fc\u00e7l\u00fc sar\u0131lmalar\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretmekten ba\u015fka bir sonu\u00e7 vermemi\u015fti. Peki, herkes bu dersi ald\u0131 m\u0131? Hay\u0131r, ama oras\u0131 ayr\u0131 bir tart\u0131\u015fma konusudur!<\/p>\n<p>An\u0131lan bu direni\u015ften sonra direnenler ve teslim olanlar aras\u0131ndaki ayr\u0131\u015fma ve safla\u015fma h\u0131zla artt\u0131, direnenler 35 ve 36 (daha \u00f6nce 37 idi) olarak adland\u0131r\u0131lan h\u00fccre b\u00f6l\u00fcmlerine al\u0131nd\u0131. 24 \u015eubat 1981 tarihinde Esat Oktay Y\u0131ld\u0131ran ekibi cezaevi y\u00f6netimini resmen devrald\u0131, 24 saat aral\u0131ks\u0131z s\u00fcren i\u015fkence seanslar\u0131yla\u2026 Mart\u2019\u0131n ba\u015flar\u0131nda i\u00e7inde M. Hayri Durmu\u015f ve Kemal Pir arkada\u015flar\u0131n bulundu\u011fu bir grup arkada\u015f \u00f6l\u00fcm orucuna ba\u015flad\u0131. 45 g\u00fcn s\u00fcren bu \u00f6l\u00fcm orucunun taleplerinin \u00f6z\u00fc, i\u015fkence, askeri ve Kemalist kural ve dayatmalar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve savunma hakk\u0131n\u0131n tam olarak kar\u015f\u0131lanmas\u0131 bi\u00e7imindeydi. Ancak pratik olarak bir ba\u015far\u0131 sa\u011flanmadan \u00f6l\u00fcm orucu sona erdi. Cezaevinde i\u015fkence vah\u015fet boyutlar\u0131nda devam ediyordu.<\/p>\n<p>Bu ko\u015fullarda PKK Ana Davas\u0131 12 Nisan \u015eubat g\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131ld\u0131. K\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce \u0130ddianame da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Direni\u015f s\u00fcr\u00fcyordu, g\u00fcnde birka\u00e7 kez h\u00fccrelerimiz de\u011fi\u015ftiriliyordu. Geceleri g\u00f6rece i\u015fkencenin durur gibi oldu\u011fu anlarda iddianamede ileri s\u00fcr\u00fclen iddialara kar\u015f\u0131 yan\u0131tlar yaz\u0131ld\u0131. Mazlum Do\u011fan\u2019\u0131n \u00f6nderli\u011finde bir ekip olu\u015fturuldu. Ben de bu ekip i\u00e7inde vard\u0131m. K\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131m\u0131z yoktu, sigara paketlerinin d\u0131\u015f ve jel\u00e2tinli olarak tan\u0131mlanan kesimlerine bu yan\u0131tlar\u0131 yaz\u0131yorduk. Yazmadan \u00f6nce konuyu tart\u0131\u015f\u0131yor ve belirlenen g\u00f6r\u00fc\u015flere g\u00f6re bir yan\u0131t yaz\u0131yorduk. Mahkeme a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu bi\u00e7imde yaz\u0131l\u0131 hale getirilen kar\u015f\u0131-iddialar\u0131m\u0131z\u0131 mahkemeye ula\u015ft\u0131rma olana\u011f\u0131 olmad\u0131 arkada\u015flar\u0131n. \u00d6yle de olsa bu \u00e7al\u0131\u015fma ve tart\u0131\u015fmalar, iddianamenin iddialar\u0131na kar\u015f\u0131 belli bir d\u00fc\u015f\u00fcnsel ve politik haz\u0131rl\u0131k i\u015flevini g\u00f6rd\u00fc. Daha sonra yap\u0131lan sorgu ifadelerinde arkada\u015flar bu g\u00f6r\u00fc\u015fler temelinde ifade vereceklerdir. \u00d6rne\u011fin, \u201cSilahl\u0131 \u00e7ete\u201d, \u201cUKO\u201d, \u201cApocular\u201d gibi kavramlara kar\u015f\u0131 sorgu ifadelerinde s\u00f6ylenenler bu d\u00f6nemde ortaya konulan g\u00f6r\u00fc\u015fler ba\u011flam\u0131nda olmu\u015ftur. \u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz ko\u015fullar\u0131 \u00f6zetleyen bir dilek\u00e7e yine an\u0131lan ekip taraf\u0131ndan yaz\u0131ld\u0131. Mahkemeye ula\u015ft\u0131rmada bir iki arkada\u015f ba\u015far\u0131l\u0131 olmad\u0131, ancak Selim \u00c7\u00fcr\u00fckkaya i\u00e7 \u00e7ama\u015f\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde saklayarak mahkemeye ula\u015ft\u0131rabildi.<\/p>\n<p>Duru\u015fman\u0131n ilk g\u00fcn\u00fcnde \u201cKimlik bildiriminde bulunmama\u201d karar\u0131 al\u0131nd\u0131. Bu tavr\u0131n esas amac\u0131, mahkeme \u00fczerinden kamuoyunun dikkatlerini zindanlara, vah\u015fet boyutlar\u0131ndaki i\u015fkencelere, tutsaklar\u0131n ya\u015fam ve yarg\u0131lanma ko\u015fullar\u0131na \u00e7ekmekti. Yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalar da bu temelde olmu\u015ftur. Direnen arkada\u015flar bu tavr\u0131 kararl\u0131l\u0131kla s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken, teslim olanlar ise kimlik bildiriminde bulunmu\u015flard\u0131r. Bu tav\u0131r s\u00fcresiz de\u011fildi. Mahkemenin geli\u015fme seyrine ba\u011fl\u0131 olarak bu tutuma son verilecekti. Zaten mahkeme iddianamedeki kimlik bilgilerini esas alarak yarg\u0131lama s\u00fcrecini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. Ge\u00e7meden bu konuda Cemil G\u00fcndo\u011fan\u2019\u0131n iki yanl\u0131\u015f\u0131n\u0131 d\u00fczeltmemiz gerekiyor. <em>\u201c\u015e\u00fckr\u00fc G\u00fclm\u00fc\u015f\u201d\u00fcn yukar\u0131da and\u0131\u011f\u0131m telefon konu\u015fmas\u0131nda belirtti\u011fine g\u00f6re, o s\u0131rada a\u00e7l\u0131k grevinde bulunan lider konumundaki baz\u0131 san\u0131klar\u0131n ( Kemal Pir vb.) ilk duru\u015fmaya \u00e7\u0131kar\u0131lmayacaklar\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131nca, san\u0131klar, kimlik bildirmeyerek mahkemeyi protesto karar\u0131 alm\u0131\u015flard\u0131. Cezaevinin h\u00fccre b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden getirilen san\u0131klar, kimlik bildirmeme eylemine esas olarak uyarken, ko\u011fu\u015flardan getirilenler \u00e7o\u011funlukla kimlik bildirdiler. Bir di\u011fer deyi\u015fle direni\u015fte fire vard\u0131; (\u2026).\u201d<\/em> (Cemil G\u00fcndo\u011fan, age. Sayfa: 255) Burada iki hatadan s\u00f6z etmemiz geriyor. Al\u0131nan \u201cKimlik bildiriminde bulunmama\u201d karar\u0131 \u201cBaz\u0131 san\u0131klar\u0131n mahkemeye \u00e7\u0131kar\u0131lmamalar\u0131yla\u201d ilgili de\u011fildir. Dikkatleri zindandaki vah\u015fete \u00e7ekmek ve bu tarzda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen yarg\u0131lamalar\u0131 protesto etmek i\u00e7indir. \u0130kincisi, o d\u00f6nemde ko\u011fu\u015flarda direni\u015fi s\u00fcrd\u00fcren kimse kalmam\u0131\u015ft\u0131, direnenler h\u00fccrelere al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131, 36 (37)\u2019deki arkada\u015flar da 35\u2019e al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131, 35\u2019in d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka ko\u011fu\u015flarda direnen kimse kalmam\u0131\u015ft\u0131. Dolays\u0131yla ortada yeni bir \u201cfire\u201d durumu yoktu.<\/p>\n<p>Devam ediyoruz. 1981 Direni\u015fi May\u0131s ay\u0131n\u0131n sonlar\u0131nda sona erdi. Bu, zindan ve tutsaklar\u0131n zindan direni\u015fleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeni bir d\u00f6nemdir art\u0131k. Mahkemelerde direni\u015f s\u00fcrd\u00fc, arl\u0131ks\u0131z\u2026 Ancak zindanda dayat\u0131lan kurallara uyuluyordu, fakat bu, daha \u00f6nce hi\u00e7 direnmeden teslim olan ki\u015fi ve gruplar\u0131n kurallara uyma durumundan \u00e7ok farkl\u0131 bir durumdu. Direnerek yenilgiye u\u011fram\u0131\u015ft\u0131k, yenilgimizi d\u00fc\u015f\u00fcnsel ve ruhsal olarak kabul etmiyor, tersine bunu her f\u0131rsatta mahk\u00fbm ediyorduk. Kurallara uyman\u0131n, kendi cephemizde bir s\u0131n\u0131r\u0131 ve konulan belli bir \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc vard\u0131, ama bu, g\u00f6rece ve ge\u00e7ici bir durumdu. Ya yenilgi i\u00e7selle\u015fip teslimiyet ve ihanetin etkin bir zemini haline gelecekti; ya da yeniden direni\u015f aray\u0131\u015f\u0131 ve \u00e7abas\u0131, mahkemelerde s\u00fcren e\u011filim galebe \u00e7alacakt\u0131. Bu ikisinden biri\u2026 O nedenle May\u0131s 1981 ve 1982\u2019\u0131n ilk aylar\u0131 PKK tutsaklar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok kritik bir d\u00f6neme i\u015faret etmektedir. An\u0131lan bu d\u00f6nemde asl\u0131nda k\u0131yas\u0131ya bir direni\u015f verilmi\u015ftir. Asl\u0131nda her devrimci tutsa\u011f\u0131n y\u00fcre\u011fi, beyni, i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131 bu sava\u015f\u0131n en yo\u011fun ve sonu\u00e7 tay\u0131n edecek direni\u015flere, sava\u015flara, gelgitlere sahne olmu\u015ftur! Zindanlar\u0131n kuytuluklar\u0131nda, koridor ve ko\u011fu\u015flar\u0131n her santiminde, mahkeme k\u00fcrs\u00fclerinde s\u00fcren sava\u015f, bu \u201ci\u00e7 sava\u015flar\u0131n\u201d d\u0131\u015fa yans\u0131yan platformlar\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir! Bu i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fma do\u011fru \u00e7\u00f6z\u00fclmeseydi, insan\u00fcst\u00fc bir \u00f6zveriyle y\u00fcr\u00fct\u00fclmeseydi, 1982 ve sonras\u0131 direni\u015flerin hi\u00e7biri olmazd\u0131. Daha sonra \u00f6nceden hi\u00e7 direnmeden teslim olmu\u015f, direni\u015fi hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmemi\u015f, y\u00fcre\u011finde ya\u015famam\u0131\u015f ki\u015filer, PKK tutsaklar\u0131n yenilgisinden sonra \u201chepimiz e\u015fitlendik\u201d gibi bir uyan\u0131kla de\u011ferlendirmi\u015flerdir. Hay\u0131r, e\u015fitlenmedik, o g\u00fcn de bug\u00fcn de direni\u015f ve direni\u015f tarihi kar\u015f\u0131s\u0131ndaki konumumuz, ger\u00e7ekli\u011fimiz ve durumumuz ayn\u0131 de\u011fildir. Zindan direni\u015fini yazanlar, daha sonra gittikleri yer neresi olursa olsun, \u00f6nemli bir \u00e7o\u011funlu\u011fu \u0130mral\u0131 \u00e7izgisinin su\u00e7 orta\u011f\u0131 haline de gelse, o tarihsel ko\u015fullarda tarihsel bir g\u00f6rev ger\u00e7ekle\u015ftirdiler. O g\u00fcn, teslimiyet utanc\u0131n\u0131 ya\u015fayanlarla onlar\u0131n durumu nas\u0131l \u201ce\u015fit\u201d olabilir ki?<\/p>\n<p>Direni\u015f yenilgiye u\u011fram\u0131\u015ft\u0131, mahkemede siyasi savunmalar yap\u0131l\u0131yor, bu zeminde direni\u015f inatla s\u00fcrd\u00fcr\u00fcl\u00fcyordu. Ama bu d\u00f6nem bir ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemiydi. 1981 y\u0131l\u0131n\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru itiraf\u00e7\u0131la\u015ft\u0131rma politikas\u0131 sistematik bir bi\u00e7imde dayat\u0131ld\u0131. 1982\u2019nin ba\u015flar\u0131nda bu, \u00fcr\u00fcn vermeye ba\u015flad\u0131. Merkez\u2019den Y\u0131ld\u0131r\u0131m Merkit, Diyarbak\u0131r grubundan H\u0131d\u0131r Alabal\u0131k ve di\u011fer gruplardan itiraf\u00e7\u0131lar \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131. Devletin program\u0131 \u00e7ok daha somut g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015fland\u0131. Her \u015fey \u00e7ok a\u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p>Mazlum Do\u011fan\u2019\u0131n eylemi tam da b\u00f6yle bir d\u00f6neme ve bu d\u00f6nemde dayat\u0131lan itiraf\u00e7\u0131la\u015ft\u0131rma politikas\u0131na bir kar\u015f\u0131l\u0131k, yeniden bir direni\u015f \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131yd\u0131. 21 Mart Newroz\u2019unda yap\u0131lan bu eylemin mesaj\u0131 PKK tutsaklar\u0131 i\u00e7in tart\u0131\u015fmas\u0131z ve ikirciksiz netti. Bu mesaj al\u0131nd\u0131 ve bu, mahkeme k\u00fcrs\u00fclerine yans\u0131d\u0131. Y\u0131ld\u0131r\u0131m Merkit ile ba\u015flayan ve giderek b\u00fcy\u00fcyen itiraf\u00e7\u0131la\u015ft\u0131rma politikas\u0131na kar\u015f\u0131 mahkeme k\u00fcrs\u00fclerinde daha etkin ve tok savunmalar yap\u0131ld\u0131. Bu, saflar\u0131n bir kez daha netle\u015fmesine neden oldu. Bu itiraf\u00e7\u0131lar \u015fahs\u0131nda olanaklar \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde itiraf\u00e7\u0131la\u015ft\u0131rma politikas\u0131 te\u015fhir edildi. D\u00f6rtler Ferhat Kurtay, E\u015fref Any\u0131k, Mahmut Zengin, Necmi \u00d6ner arkada\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n eylemi, yeniden direni\u015fin ba\u015fka bir doru\u011fu oldu. Bunlar\u0131n birikimini arkas\u0131na alan 14 Temmuz \u00f6l\u00fcm orucu eylemi ba\u015flad\u0131. Bu eylemin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir de\u011ferlendirmesini yapmayaca\u011f\u0131m. \u015eunu vurgulamak istiyorum: Mahkemelerdeki tav\u0131r ve savunmalar, zindan direni\u015flerinin etkin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r; direni\u015fler bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr ve tarihte e\u015fine ender rastlanan i\u015fkence ko\u015fullar\u0131nda ve i\u015fkenceye kar\u015f\u0131 geli\u015fen direni\u015flerdir. Bu direni\u015fler, bir ideolojik ve politik \u00e7izgiye, gelecek umuduna dayanmaktad\u0131r. Bu umut,  inan\u00e7 ve bunlar\u0131n her an yeniden yaratt\u0131\u011f\u0131 devrimci irade olmasayd\u0131, b\u0131rakal\u0131m direnmeyi soluk almak bile g\u00fc\u00e7t\u00fc\u2026<\/p>\n<p>14 Temmuz, Diyarbak\u0131r Zindan tarihinde oldu\u011fu gibi, mahkemeler s\u00fcrecinde de bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu b\u00fcy\u00fck direni\u015fin geli\u015fim s\u00fcrecinin ayr\u0131nt\u0131lar\u0131na girmek konumuz de\u011fil. Mahkemeler ve siyasi savunmalarla ilgili boyutlar\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir ve \u015fudur: Hayri Durmu\u015f, eylem karar\u0131n\u0131 mahkeme k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnde a\u00e7\u0131klarken mealen \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti: \u201cT\u00fcm \u0131srarlar\u0131m\u0131za ra\u011fmen i\u015fkence ve bask\u0131lar devam etti. Mahkemelerde kendimizi savunamad\u0131k, bunun olanaklar\u0131 sa\u011flanmad\u0131, tersine hep engellendi. \u0130\u015fkenceyle itiraf\u00e7\u0131l\u0131k dayat\u0131ld\u0131. Bug\u00fcne kadar bu ko\u015fullar\u0131n d\u00fczeltilmesini istedik ve bekledik. Mahkeme de bu s\u00fcrecin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Gelinen bu ko\u015fullarda mahkemelerin, buraya gelip gitmenin bir anlam\u0131 kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcnden itibaren \u00f6l\u00fcm orucuna ba\u015fl\u0131yorum. Hi\u00e7bir talebim de yoktur.\u201d<\/p>\n<p>Hayri\u2019nin bu a\u00e7\u0131klamas\u0131, bir durum tespitidir ve bu durumu, bunun kaynakland\u0131\u011f\u0131 politikay\u0131 en net ve \u00fcst d\u00fczeyde protesto etme tavr\u0131d\u0131r. Talep belirlememe tavr\u0131 ise bir kararl\u0131l\u0131k ve sonuna kadar gitme iradesinin ortaya konulmas\u0131d\u0131r. Yoksa eylemin gerek\u00e7esi ve bu anlamda \u201cprogram\u0131\u201d \u00e7ok nettir: <strong>\u0130\u015fkenceye son verin, siyasi savunma yapma hakk\u0131m\u0131z\u0131 ve olanaklar\u0131n\u0131 tan\u0131y\u0131n!<\/strong><\/p>\n<p>Daha sonra Hayri\u2019nin yazd\u0131\u011f\u0131 dilek\u00e7ede bu talepler ortaya konulmu\u015ftur. Yine 7. Kolordudan yetkililer Hayrileri yatt\u0131\u011f\u0131 h\u00fccrelerde ziyaret etti\u011finde taleplerini bir kez daha sorar. Hayri\u2019nin a\u00e7\u0131klamas\u0131 \u00e7ok nettir: Cezaevindeki i\u015fkenceye son verin, itiraf\u00e7\u0131la\u015ft\u0131rma dayatmalar\u0131na son verin ve siyasi savunma hakk\u0131m\u0131z\u0131 tan\u0131y\u0131n! Bu ko\u015fullar\u0131 yerine getirdi\u011finizde biz de eylemimize son veririz!<\/p>\n<p>Hayri\u2019nin \u0131srar\u0131 ve \u00f6nem verdi\u011fi konu, mahkemelerde siyasi savunma yapabilmekti, bunun ko\u015fullar\u0131n\u0131n yarat\u0131lmas\u0131yd\u0131. Hatta 1981 \u00f6l\u00fcm orucuna son verirken en temel gerek\u00e7esi de buydu. Kurallara uyarken, akl\u0131ndan ge\u00e7en ve sesli olarak hepimize s\u00f6yledi\u011fi temel nokta yine buydu.<\/p>\n<p>\u00d6l\u00fcm orucu eyleminin ikinci g\u00fcn\u00fcnde Hayri ve di\u011fer arkada\u015flar\u0131 36. Ko\u011fu\u015fa getirdiler. Biz 20 kadar verem hastas\u0131n\u0131 36. Ko\u011fu\u015fta bir bak\u0131ma tecrit ve \u00f6l\u00fcme terk etmi\u015flerdi. 36. Ko\u011fu\u015fu, h\u00fccreler b\u00f6l\u00fcmlerinden biri, \u00f6l\u00fcm orucundaki arkada\u015flar i\u00e7in d\u00fczenleyeceklerdi. Bizi hen\u00fcz g\u00f6t\u00fcrmeden \u00f6nce Hayri arkada\u015fla k\u0131sa bir konu\u015fmam\u0131z oldu. Bu konu\u015fmada Hayri\u2019nin en b\u00fcy\u00fck arzusu, mahkemelerde siyasi savunma konusuydu, bunu mutlaka yapmam\u0131z gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcndeydi. Bu eylemle muhtemelen ko\u015fullar\u0131n d\u00fczelebilece\u011fi, savunma ko\u015fullar\u0131n\u0131n do\u011fabilece\u011fi, bunun en iyi \u015fekilde de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fi vurgular\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131. K\u0131sa bir s\u00fcre sonra bizi ba\u015fka bir ko\u011fu\u015fa g\u00f6t\u00fcrd\u00fcler\u2026<\/p>\n<p>Hayri, Kemal, Akif ve Ali arkada\u015flar\u0131m\u0131z bu b\u00fcy\u00fck direni\u015fte \u015fehit d\u00fc\u015ft\u00fcler. S\u0131k\u0131y\u00f6netim ve 7. Kolordudan yetkililerin arkada\u015flara verdi\u011fi s\u00f6z \u00fczerine \u00f6l\u00fcm orucu eylemi sonu\u00e7land\u0131r\u0131ld\u0131. Eylemin en \u00f6nemli sonucu savunma hakk\u0131n\u0131n elde edilmesidir. Verilen s\u00f6zlere g\u00f6re, cezaevinde i\u015fkence yap\u0131lmayacakt\u0131, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel ihtiya\u00e7lar bir bask\u0131 unsuru olarak kullan\u0131lmayacak, kimseye zorla itiraf\u00e7\u0131l\u0131k dayat\u0131lmayacakt\u0131 ve siyasi savunma hakk\u0131 ve olanaklar\u0131 tan\u0131nacakt\u0131. \u0130dare, bu s\u00f6zlerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc 35. Ko\u011fu\u015fta uygulad\u0131, genelde itiraf\u00e7\u0131la\u015ft\u0131rma uygulamas\u0131 da ask\u0131ya al\u0131nd\u0131, i\u015fkencenin dozu da g\u00f6rece d\u00fc\u015ft\u00fc. Ama stat\u00fc olarak Esat Oktay Y\u0131ld\u0131ran\u2019\u0131n koydu\u011fu stat\u00fc varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyordu. Ko\u011fu\u015flarda i\u015fkence ve vah\u015fet ortam\u0131 varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. Esat Oktay Y\u0131ld\u0131ran\u2019\u0131n da tay\u0131n\u0131 ba\u015fka yere \u00e7\u0131km\u0131\u015f, yerine onun yard\u0131mc\u0131s\u0131 konumundaki \u00fcste\u011fmen Ali Osman Ayd\u0131n ge\u00e7ti.<\/p>\n<p>Savunma hakk\u0131n\u0131 tan\u0131ma konusunda ikircikli bir tutumlar\u0131 vard\u0131. Mahkemeler devam ediyordu, bu s\u00fcre\u00e7te duru\u015fma h\u00e2kiminin yakla\u015f\u0131m\u0131ndan bunu \u00e7\u0131karmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc. Her f\u0131rsatta verilen s\u00f6zler hat\u0131rlat\u0131l\u0131yor, yaz\u0131l\u0131 savunma hakk\u0131m\u0131z\u0131n engellenmesi durumunda yeniden \u00f6l\u00fc orucuna ge\u00e7ilece\u011fi kesin bir dille vurgulan\u0131yordu. Bu kesin kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 mahkeme heyeti net bir bi\u00e7imde anlam\u0131\u015ft\u0131. Ger\u00e7ekten de 35\u2019te ve di\u011fer ko\u011fu\u015flarda baz\u0131 arkada\u015flar bu do\u011frultuda karar alm\u0131\u015flard\u0131. Yaz\u0131l\u0131 savunma hakk\u0131 ve olana\u011f\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131l\u0131rsa yeniden \u00f6l\u00fcm orucu eylemine ge\u00e7ilecekti. 14 Temmuz eyleminin en \u00f6nemli hedefi ve kazan\u0131m\u0131 b\u00fcy\u00fck bir fedak\u00e2rl\u0131k ve cesaretle savunulacakt\u0131.<\/p>\n<p>PKK Ana Davas\u0131n\u0131n Esas Hakk\u0131ndaki Savunmas\u0131 1982 sonlar\u0131na do\u011fru okundu. B\u00f6ylece savunma a\u015famas\u0131na da gelinmi\u015fti. Aral\u0131k 1982\u2019den itibaren esas hakk\u0131ndaki savunmalar\u0131 mahkemeye sunmaya ba\u015flad\u0131k. Savunma a\u015famas\u0131yla birlikte zindanda idarenin a\u00e7\u0131k tehditleri, hoparl\u00f6rden t\u00fcm ko\u011fu\u015flara hitaben yap\u0131lan tehditli konu\u015fmalar, g\u00fcnl\u00fck olarak yap\u0131lan i\u015fkencelerle yaz\u0131l\u0131 savunma vermekten vazge\u00e7irilmek i\u00e7in hemen hemen her yol denendi. Ancak bu tehdit ve i\u015fkenceler engelleyici bir rol oynamad\u0131. Ana Davan\u0131n, Diyarbak\u0131r, Hilvan-Siverek, Batman-Siirt ve Mardin gruplar\u0131nda yaz\u0131l\u0131 savunmalar verildi. \u0130dare yaz\u0131l\u0131 savunmalar\u0131, mahkeme gidi\u015finde al\u0131yor ve mahkeme salonunda sahibine teslim ediyordu. Yap\u0131lan anla\u015fma b\u00f6yleydi. Bir iki istisna d\u0131\u015f\u0131nda idare bu kurala uydu. Mehmet \u015eener\u2019in savunmas\u0131na el koyup vermediler, kay\u0131p oldu\u011fu iddias\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrd\u00fcler. Bir de bu s\u00fcre\u00e7te yap\u0131lan aramalarda el koyduklar\u0131 savunmalar\u0131 vermediler.<\/p>\n<p>Ben bu d\u00f6nemde verem hastas\u0131 arkada\u015flarla birlikte \u00f6nce 36. Ko\u011fu\u015fta kal\u0131yordum, sonra 14 Temmuz direni\u015f\u00e7ileri 36. Ko\u011fu\u015fa al\u0131nca bizi 4. Ko\u011fu\u015fa g\u00f6t\u00fcrd\u00fcler. Eylemin etkisiyle o s\u00fcre\u00e7te bize fazla dokunmad\u0131lar. Bu \u00f6nemli bir f\u0131rsatt\u0131. Savunmalar\u0131 haz\u0131rlamak i\u00e7in \u00e7ok fazla bir zaman tan\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131. 7-10 g\u00fcn i\u00e7inde tamamlamak gerekiyordu. Bunu bildi\u011fimden yazacaklar\u0131m\u0131 \u00f6nceden kafamda \u015fekillendirmi\u015ftim, bunu her g\u00fcn yeniden yeniden yo\u011furuyordum. Yaz\u0131m a\u015famas\u0131na gelindi\u011finde bunlar\u0131 k\u00e2\u011f\u0131da d\u00f6kmek zor de\u011fildi art\u0131k. Kimi konular\u0131 arkada\u015flarla tart\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131k. O zaman yan\u0131m\u0131zda bulunan TKP-ML\u2019den bir arkada\u015fla da konuyu tart\u0131\u015f\u0131yor ve bir\u00e7ok konuda \u00f6nerilerini al\u0131yordum. Her zaman savunma yazmak olanakl\u0131 de\u011fildi. S\u0131k s\u0131k yap\u0131lan aramalarda k\u00e2\u011f\u0131t ve kalem dahil savunma i\u00e7in her t\u00fcr\u00fc malzemeye el koyuyorlard\u0131. Ayr\u0131ca yaz\u0131lan her \u015feyi de al\u0131p g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda da i\u015fkence yap\u0131yorlard\u0131. Savc\u0131l\u0131\u011f\u0131n Esas Hakk\u0131ndaki M\u00fctalaas\u0131n\u0131n okunmas\u0131ndan sonra savunma a\u015famas\u0131 ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131, zindan idaresi de bu d\u00f6nemde savunma yazmalara m\u00fcdahale etmedi, mahkemeye de bu do\u011frultuda karar ald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Savunma yazma a\u015famas\u0131 ba\u015flad\u0131ktan sonra her \u015feyiyle kafamda haz\u0131r olan savunmay\u0131 yazmaya ba\u015flad\u0131m. K\u0131sa s\u00fcrede yakla\u015f\u0131k bir hafta i\u00e7inde, aral\u0131ks\u0131z \u00e7al\u0131\u015farak tamamlad\u0131m. Benim yazd\u0131klar\u0131m\u0131 ba\u015fka arkada\u015flar hemen elle temize \u00e7ektiler. Temize \u00e7ekilenleri sonradan yeniden okuyup eksikliklerini tamaml\u0131yordum. Toplam 123 sayfa tuttu. Savunmalar, tutsaklar\u0131n iddianamedeki s\u0131ras\u0131na g\u00f6re al\u0131n\u0131yordu. Bana s\u0131ra, Aral\u0131k 1982\u2019nin ortalar\u0131nda geldi. Savunmam\u0131 4 saatten fazla bir s\u00fcre okuyarak sundum. Baz\u0131 teorik ve tarihi bilgilerin oldu\u011fu b\u00f6l\u00fcmleri okumad\u0131m, g\u00fcc\u00fcm\u00fc ekonomik kullanmak durumundayd\u0131m, verem hastas\u0131yd\u0131m, 4 saat kadar ayakta kalmak ve okumak o g\u00fcnk\u00fc fiziki g\u00fcc\u00fcm\u00fcn \u00f6tesinde bir durumdu. Mahkeme d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnde \u00fcste\u011fmenin bizzat yapt\u0131\u011f\u0131 bir i\u015fkence fasl\u0131ndan sonra 35. Ko\u011fu\u015fa al\u0131nd\u0131m.<\/p>\n<p>PKK-Merkez Komitesi \u00fcyesi s\u0131fat\u0131yla savunmam\u0131 haz\u0131rlad\u0131m ve sundum. Savunmam sistematik bir plana oturuyordu. Ana ve alt b\u00f6l\u00fcmlerden olu\u015fuyordu. K\u0131saca \u015f\u00f6yle: K\u0131sa bir giri\u015f (giri\u015fte, politik bir hareket olan PKK\u2019nin bir tepki hareketi de\u011fil, tarihsel, toplumsal ve siyasal temelleri olan, i\u00e7inde ya\u015fan\u0131lan d\u00fcnya, b\u00f6lge ve T\u00fcrkiye ko\u015fular\u0131na uzanan boyutlar\u0131 olan, devrimci bir program, strateji ve \u00f6rg\u00fctsel yap\u0131ya sahip sosyalist ve ulusal kurtulu\u015f hareketi oldu\u011fu \u00f6zetlendikten sonra savunman\u0131n da bu g\u00f6r\u00fc\u015flerin derli toplu ve sistemli a\u00e7\u0131klanmas\u0131 oldu\u011fu belirtilmektedir. Yine bu giri\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde genel olarak hukuk ve mahkemelerin sistemle ve var olan tarihsel ve g\u00fcncel boyutlar\u0131, iktidar sistemi i\u00e7indeki yeri, bu ba\u011flamda TC\u2019de \u0130stiklal Mahkemelerinden S\u0131k\u0131y\u00f6netim Mahkemelerine kadar mahkemelerinin konumu, rol\u00fc ve pratikleri hakk\u0131nda k\u0131sa bir \u00f6zet yap\u0131lm\u0131\u015f, yarg\u0131layan mahkemenin konumu bu genel perspektif i\u00e7ine oturtulmu\u015ftur) b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra genel olarak a\u015fa\u011f\u0131daki taslak savunmada esas al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>A- PKK\u2019nin i\u00e7inden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnya, b\u00f6lge ve T\u00fcrkiye ko\u015fullar\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>1- D\u00fcnyada Durum.<\/p>\n<p>a) Emperyalizm ve s\u00f6m\u00fcrgecilik.<\/p>\n<p>b) I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 ve Ekim Devrimi, sonu\u00e7lar\u0131 ve etkileri.<\/p>\n<p>c) II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131.<\/p>\n<p>d) G\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u00e7eli\u015fkileri, ili\u015fkileri ve geli\u015fme e\u011filimleri. \u2013B\u00fct\u00fcn bu ger\u00e7eklerin K\u00fcrdistan\u2019a etkileri-<\/p>\n<p>2- Ortado\u011fu\u2019da Durum.<\/p>\n<p>a) I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 ve Ortado\u011fu.<\/p>\n<p>b) II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 ve Ortado\u011fu, Sava\u015ftan sonra meydana gelen politik geli\u015fmeler.<\/p>\n<p>c) \u0130srail ve Filistin \u00e7eli\u015fkisi, Filistin devrimi ve geli\u015feme sorunlar\u0131<\/p>\n<p>d) Cento gibi b\u00f6lgesel paktlar\u0131n rol\u00fc.<\/p>\n<p>e)\u0130ran Devrimi, Afganistan, ABD\u2019nin g\u00fcncel politikalar\u0131, 12 Eyl\u00fcl ve bu b\u00f6lgesel geli\u015fmelerle var olan ba\u011flant\u0131lar\u0131. B\u00f6lgedeki geli\u015fmelerin y\u00f6n\u00fc ve bunun K\u00fcrdistan devrimine etkileri.<\/p>\n<p>3- T\u00fcrkiye\u2019de durum.<\/p>\n<p>Bu ana ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda cumhuriyetin kurulu\u015fundan 12 Eyl\u00fcle kadar olan tarihsel s\u00fcre\u00e7 irdelenmi\u015f, 12 Eyl\u00fcl Cuntas\u0131n\u0131n geli\u015f nedenleri, program\u0131, bunun 24 Ocak kararlar\u0131 ve K\u00fcrdistan ve T\u00fcrkiye devrimci hareketlerini ezme hedefleriyle ilgili y\u00f6nleri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 incelenmi\u015ftir. Kemalizm, s\u00f6m\u00fcrgecilik sistemi ve devletin kurulu\u015f ve var olu\u015f \u00f6zellikleri ortaya konulmu\u015ftur.<\/p>\n<p><strong>B- PKK\u2019yi Ortaya \u00c7\u0131karan Tarihsel, ekonomik, sosyal, k\u00fclt\u00fcrel ve ulusal nedenler ve etkenler. <\/strong><\/p>\n<p>1.       K\u00fcrdistan Tarihi.<\/p>\n<p>a) K\u00f6leci d\u00f6nemde K\u00fcrdistan tarihi.<\/p>\n<p>b) Feodal d\u00f6nemde K\u00fcrdistan tarihi. I-\u0130slam ve K\u00fcrdistan tarihi. II-11. Ve 16. Y\u00fczy\u0131llar aras\u0131nda K\u00fcrdistan tarihi. III- Osmanl\u0131 ve \u0130ran Safevi devletleri d\u00f6neminde K\u00fcrdistan tarihi.<\/p>\n<p>c) Kapitalist D\u00f6nemde K\u00fcrdistan tarihi. I- 19. y\u00fczy\u0131lda K\u00fcrdistan tarihi. II- I. D\u00fcnya sava\u015f\u0131, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funun y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131, K\u00fcrdistan\u2019\u0131n par\u00e7alanmas\u0131 ve yeniden s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirilmesi s\u00fcreci.<\/p>\n<p>2- G\u00fcney K\u00fcrdistan tarihi ve g\u00fcncel durumu.<\/p>\n<p>3- Do\u011fu K\u00fcrdistan tarihi ve g\u00fcncel durumu.<\/p>\n<p>4-  G\u00fcney Bat\u0131 K\u00fcrdistan\u2019\u0131n tarihi ve g\u00fcncel durumu.<\/p>\n<p>5- Kuzey K\u00fcrdistan\u2019\u0131n durumu. Cumhuriyetin kurulu\u015fu, K\u00fcrdistan\u2019da direni\u015fler ve bunlar\u0131n bast\u0131r\u0131lmas\u0131 ve yeniden s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirilmesi s\u00fcreci. a) Kuzey K\u00fcrdistan\u2019da ekonomik yap\u0131. b) Sosyal yap\u0131. c) Siyasal yap\u0131. d) K\u00fclt\u00fcrel yap\u0131. e) Ulusal yap\u0131 \u2013ulusla\u015fma s\u00fcreci ve sorunlar\u0131-.<\/p>\n<p><strong>C- K\u00fcrdistan Devrimi. <\/strong><\/p>\n<p>Bu ana ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda K\u00fcrdistan devriminin dayand\u0131\u011f\u0131 tarihsel miras, devrimin \u00f6nc\u00fc ve itici g\u00fc\u00e7leri, ittifaklar\u0131, devrimin hedefleri, g\u00f6revleri, nitelikleri, taktik ve y\u00f6ntemi; asgari ve azami program\u0131, halk sava\u015f\u0131 stratejisinin \u00f6zeti, devrimin b\u00f6lge ve d\u00fcnya devrimine etkileri ortaya konulmu\u015ftur.<\/p>\n<p><strong>D- M\u00fccadelemiz.<\/strong><\/p>\n<p>Bu ana ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda PKK\u2019nin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan 1980\u2019lere kadar olan s\u00fcre\u00e7 \u00f6zetlenmi\u015ftir. Politik ve pratik y\u00f6nleriyle bir de\u011ferlendirme yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Eksik ve yanl\u0131\u015f g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz noktalar, pratikler ele\u015ftirilmi\u015f ve bu konuda \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri de sunulmu\u015ftur. Siverek m\u00fccadelesinde ya\u015fanan yanl\u0131\u015f ve eksiklikler, kadro ve \u00f6rg\u00fct politikas\u0131 konusundaki politikas\u0131zl\u0131k, \u00f6rg\u00fctsel yap\u0131n\u0131n yazboz tahtas\u0131na \u00e7evrilmesi, bu konuda ortaya \u00e7\u0131kan istikrars\u0131zl\u0131k, denetim eksikli\u011fi, pratik geli\u015fmelerin ard\u0131ndan s\u00fcr\u00fcklenme, kitlesel b\u00fcy\u00fcmeye kar\u015f\u0131l\u0131k \u00f6rg\u00fct ve kadro yap\u0131s\u0131n\u0131n yetersiz kalmas\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fck kalan ba\u015f\u0131n devle\u015fen g\u00f6vdeyi ta\u015f\u0131yamamas\u0131 gibi pratik ve \u00f6rg\u00fctsel sorunlar ele\u015ftirel bir bi\u00e7imde ortaya konulmu\u015ftur.<\/p>\n<p><strong>E- Ki\u015fisel durumum.<\/strong><\/p>\n<p>Bu ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda ki\u015fisel durumum Merkez Komite \u00fcyeli\u011fi ba\u011flam\u0131nda \u00f6zetlenmi\u015ftir. Partinin ve m\u00fccadelenin politik sorumlu\u011fu a\u00e7\u0131k\u00e7a \u00fcstlenilmi\u015ftir. Bu d\u00fczeyde bir sorumluluk \u00fcstlenmenin temel nedeni, yap\u0131lan savunman\u0131n, s\u00f6ylenen s\u00f6z\u00fcn etkisini, inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ciddiyetini tam anlam\u0131yla ortaya koyabilme sorumlulu\u011funun bir gere\u011fidir. D\u00fc\u015f\u00fcnce, inan\u00e7 ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131mdan dolay\u0131 hi\u00e7bir bi\u00e7imde pi\u015fmanl\u0131k duymad\u0131\u011f\u0131m, tersine PKK \u00fcyesi olmaktan, K\u00fcrdistan devrimci sosyalisti olmaktan k\u0131van\u00e7 duydu\u011fum net bir bi\u00e7imde vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>F- Sonu\u00e7.<\/strong><\/p>\n<p>Bu son b\u00f6l\u00fcm birka\u00e7 paragraftan ibarettir. PKK ve \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti\u011fi K\u00fcrdistan Ulusal Kurtulu\u015f M\u00fccadelesinin hakl\u0131 ve me\u015fru oldu\u011fu, haks\u0131z ve gayr\u0131 me\u015fru olan\u0131n T\u00fcrk s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fi oldu\u011fu, mahkemelerin ve hukukun bu sistemin bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu, o nedenle bizi yarg\u0131lama hakk\u0131na ve yetkisine sahip olmad\u0131\u011f\u0131, bizi ancak halk\u0131m\u0131z\u0131n ve ilerici insanl\u0131\u011f\u0131n vicdan\u0131n\u0131n yarg\u0131layabilece\u011fi, onlar\u0131n hakk\u0131m\u0131zdaki h\u00fckm\u00fcn\u00fcn ise BERAT oldu\u011fu, bu mahkemenin hakk\u0131m\u0131zda verece\u011fi kararlar\u0131n\u0131n hi\u00e7bir anlam\u0131 ve h\u00fckm\u00fcn\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bu kadar ayr\u0131nt\u0131ya girmenin s\u0131k\u0131c\u0131 olabilece\u011fini tahmin edebiliyorum. Yine hemen vurgulamal\u0131y\u0131m ki, 20 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcredir d\u00fczenli yaz\u0131yorum, bu yaz\u0131lar\u0131mda \u00e7ok zorunlu olmad\u0131k\u00e7a kendimden s\u00f6z etmedim, s\u00f6z etmekten de ho\u015flanmam\u2026 Bu bir ilke ve tarz sorunudur, yaz\u0131lar\u0131mda \u201ctekil birinci \u015fahs\u0131\u201d kullanmak yerine \u201c\u00e7o\u011ful birinci \u015fahs\u0131\u201d kullanmay\u0131 esas ald\u0131m. Ama bu yaz\u0131m\u0131n baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerinde bu kural\u0131m\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmak zorunda kald\u0131m. Bu, bir zorunluluktu. \u00c7arp\u0131t\u0131lan ve yanl\u0131\u015f olarak sunulan bir bilgi ve de\u011ferlendirmenin d\u00fczeltilmesi gerekiyordu, bunu yapt\u0131m\u2026 Burada s\u00f6z konusu olan kendi bireysel durumum de\u011fil, tek ba\u015f\u0131na bu \u00e7ok \u00f6nemli de\u011fil, \u00f6nemli olan de\u011fi\u015ftirilmesi ve ink\u00e2r edilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan tarihsel bir ger\u00e7ekli\u011fin ortaya konulmas\u0131d\u0131r. Bu kadar ayr\u0131nt\u0131ya girmenin di\u011fer bir nedeni de \u015fu: T\u00fcm istem ve \u0131srarlar\u0131m\u0131za ra\u011fmen bizim mahkeme savunmalar\u0131m\u0131z al\u0131n\u0131p bas\u0131lmad\u0131. Bu savunmalar\u0131m\u0131z, \u015fu anda TC Genelkurmay\u0131n\u0131n ar\u015fivlerindedir. Bu b\u00f6yledir diye bu,  birilerine bunlar\u0131 yok sayma hakk\u0131n\u0131 ve yetkisini vermez. Ancak ilgin\u00e7tir, Cemil G\u00fcndo\u011fan bu hakk\u0131 kendinde g\u00f6rmekte bir sak\u0131nca g\u00f6rm\u00fcyor.<\/p>\n<p>PKK Ana Davas\u0131 Savunmalar\u0131na devam etmemiz gerekiyor. Mahkemenin di\u011fer a\u015famalar\u0131nda \u00fcye ve asmpatizan d\u00fczeyinde siyasi tav\u0131r koyan ve s\u00f6zl\u00fc savunma yapan arkada\u015flar, savunama a\u015famas\u0131nda olanak ve ko\u015fullar\u0131n elverdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde yaz\u0131l\u0131 siyasi savunma yap\u0131p mahkemeye verdiler. Diyarbak\u0131r Grubunda, Selim \u00c7\u00fcr\u00fckkaya, Mustafa Karasu, Hamit Baldemir; Hilvan-Siverek Grubunda, Muzaffer Ayata, Kemal Akta\u015f, Celalettin Deliba\u015f, Hamit Kank\u0131l\u0131\u00e7, R\u0131za Altun; Batman-Siirt Grubunda, Mehmet \u015eener, Alaattin Akta\u015f; Mardin Grubunda, M. Emin Keskin, \u015e\u00fckr\u00fc G\u00fclm\u00fc\u015f\u2026 \u0130lk planda akl\u0131ma gelen bu isimlerdir.<\/p>\n<p>\u015eu kadar\u0131n\u0131 tam bir g\u00f6n\u00fcl rahatl\u0131\u011f\u0131 ile s\u00f6yleyebiliriz: Hayri Durmu\u015f arkada\u015f\u0131m\u0131z\u0131n savunmalar konusundaki duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131, bir vasiyete d\u00f6n\u00fc\u015fen tavr\u0131 geride kalan PKK tutsaklar\u0131 taraf\u0131ndan lay\u0131k\u0131yla yerine getirilmi\u015ftir. Hem savunmalarla, hem de ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri Eyl\u00fcl 1983 ve Ocak 1984 Direni\u015fleriyle\u2026 A\u00e7\u0131k ki, \u201c<strong><em>Onlar\u0131n arzulay\u0131p da ger\u00e7ekle\u015ftiremedikleri i\u015fi, Kawa ad\u0131na, elinizdeki savunma yapt\u0131 denilebilir\u201d<\/em><\/strong> bi\u00e7imindeki Cemil G\u00fcndo\u011fan\u2019\u0131n alt\u0131 bo\u015f b\u00f6b\u00fcrlenmelerinin hi\u00e7bir anlam\u0131 yoktur.<\/p>\n<p>Bir de \u201cSon s\u00f6z\u201d olarak bilinen bir duru\u015fma var, ondan da s\u00f6z etmemiz gerekir. 1983\u2019\u00fcn bahar aylar\u0131nda\u2026 Bu duru\u015fmay\u0131, tam anlam\u0131yla bir miting platformuna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc vurgulamak, bir abart\u0131 olmayacakt\u0131r. Son s\u00f6z yerine k\u00fcrs\u00fcye siyasi savunma yapm\u0131\u015f arkada\u015flar, daha \u00f6nceden haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 en veciz s\u00f6zleri mahkeme heyetinin y\u00fcz\u00fcne s\u00f6ylemi\u015f ve bir bak\u0131ma onlar\u0131 yarg\u0131lam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Davam\u0131z 24 May\u0131s 1983 tarihinde sonu\u00e7land\u0131. Karar\u0131n okunmas\u0131ndan sonra toplu olarak PKK ve m\u00fccadelemizi ifade eden sloganlar att\u0131k. Belli bir s\u00fcre sonra Gerek\u00e7eli Karar bize iletildi. Bu a\u015famada alt\u0131nda 13 arkada\u015f\u0131n imzas\u0131n\u0131n oldu\u011fu 230 sayfal\u0131k bir Yarg\u0131tay savunmas\u0131n\u0131 yazd\u0131m. Bu savunma, Gerek\u00e7eli Karardaki su\u00e7lamalara y\u00f6nelik bir cevap niteli\u011findeydi. Ayr\u0131ca daha \u00f6nceki a\u015famalarda eksik b\u0131rak\u0131lan noktalar da bu savunmada tamamland\u0131. Savunmay\u0131 yerel mahkeme arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla g\u00f6ndermi\u015ftik. 1985 y\u0131l\u0131nda. Bu d\u00f6nemde direni\u015fler sonucu i\u015fkence kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131, bu nedenle bu 13 arkada\u015f hakk\u0131nda a\u00e7\u0131lan dava sonucunda her birimize TCK\u2019nin 159. ve 142. Maddelerinden 13 y\u0131la varan cezalar verildi. 1991 Ter\u00f6r Yasas\u0131yla 142. Madde kalk\u0131nca bu maddeden verilen cezalar da kalkt\u0131, ama 159. Maddeden verilen cezalar\u0131 ek olarak \u00e7ekmek durumunda kald\u0131k. PKK Ana Davas\u0131n\u0131n geli\u015fim s\u00fcrecinin en genel \u00f6zeti budur.<\/p>\n<p>Cemil G\u00fcndo\u011fan, bu s\u00fcrecin \u201csorgu a\u015famas\u0131n\u0131\u201dn\u0131 yukarda belirtti\u011fimiz iki kaynaktan \u00f6zetliyor ve b\u0131rak\u0131yor. Ya daha sonraki a\u015famalara ne oldu? Bunlar\u0131 neden g\u00f6rmezden geldi\u011fini yukar\u0131da \u00f6zetlemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Peki, bu bilgilere ula\u015fmak \u00e7ok mu zordu? Hay\u0131r, sadece Gerek\u00e7eli Karara baksayd\u0131 bile \u201csoru\u015fturma ve ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131\u201d geni\u015fletebilirdi. Ama bunun gere\u011fini duymam\u0131\u015ft\u0131r. E\u011fer duysayd\u0131 ve bu ger\u00e7ekleri yazmak durumunda kalsayd\u0131, kitab\u0131n\u0131n ana tezi ve \u201ctarihsel fonu\u201d t\u00fcmden \u00e7\u00f6kerdi\u2026<\/p>\n<p><strong>V. Sonu\u00e7<\/strong><\/p>\n<p>Yukarda k\u0131saca \u00f6zetledi\u011fimiz gibi; Cemil G\u00fcndo\u011fan, kitab\u0131na koydu\u011fu iddial\u0131 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n alt\u0131n\u0131 doldurmuyor. Bunun gerektirdi\u011fi duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6zeni g\u00f6stermiyor. Dahas\u0131  \u201c<strong>K\u00fcrtlerde Siyasi Savunma Gelene\u011fi\u201d <\/strong>ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kitab\u0131n\u0131n ana tezine bir \u201cdolgu malzemesi\u201d yap\u0131yor ve kullan\u0131yor. Bundan dolay\u0131 gerekli ara\u015ft\u0131rma ve incelemeyi yapma, ilgili tan\u0131klar\u0131 dinleme gere\u011fini duymuyor. Oysa kitab\u0131nda kulland\u0131\u011f\u0131 \u00fcsluba bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u201cara\u015ft\u0131rma\u201d, somut belgelere dayanma konusunda ne kadar duyarl\u0131 oldu\u011funu yans\u0131t\u0131yor ve hissettiriyor. Oysa ger\u00e7ekli\u011fi farkl\u0131d\u0131r, bunu ortaya koyduk.<\/p>\n<p>Yine savunmalar\u0131 zindan direni\u015f s\u00fcrecinden kopararak ve ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na ele almas\u0131 da kitab\u0131n\u0131n ana teziyle ba\u011flant\u0131l\u0131 bir \u015feydir. Mazlum Do\u011fan ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n yapmak isteyip de yapamad\u0131klar\u0131n\u0131 Cemil G\u00fcndo\u011fan yapm\u0131\u015f ve bu da 12 Eyl\u00fcl d\u00f6neminin \u201cilk siyasi savunmas\u0131\u201d imi\u015f! Bu ana tez, ancak PKK savunmalar\u0131 Zindan direni\u015flerinden kopar\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda belli \u00f6l\u00e7\u00fcde anlam kazanabilir. Burada ink\u00e2r edilen bir ger\u00e7eklik,  g\u00f6zlerden ka\u00e7\u0131r\u0131lan ba\u015fka bir ger\u00e7eklik var. \u201cMazlum Do\u011fan ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n yapmak isteyip de yapamad\u0131klar\u0131n\u0131n\u201d Cemil G\u00fcndo\u011fan\u2019\u0131n yapm\u0131\u015f oldu\u011fu iddias\u0131, ger\u00e7ekli\u011fin ink\u00e2r\u0131d\u0131r. 12 Eyl\u00fcl d\u00f6neminin ilk siyasi savunmas\u0131 oldu\u011fu da \u00f6yle\u2026 Bir an i\u00e7in var sayal\u0131m ki Cemil G\u00fcndo\u011fan\u2019\u0131n yazd\u0131klar\u0131 do\u011fru\u2026 O d\u00f6nemde Elaz\u0131\u011f cezaevi ve KAWA, \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n oda\u011f\u0131ndaki alan ve \u00f6rg\u00fct de\u011fildi ki! Dolay\u0131s\u0131yla tarihsel ve politik bir etkide bulunmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Ger\u00e7ekle\u015fen tarihsel pratik de bunu tam anlam\u0131yla do\u011frular. \u0130\u015fte burada Cemil G\u00fcndo\u011fan&#8217;\u0131n savunmalar\u0131, kendi tarihsel ve politik ba\u011flam\u0131ndan kopararak anlatmas\u0131n\u0131n nedeni de ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor: Kendi kitab\u0131n\u0131n ana tezini do\u011frulamak!<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131k ki, bir tarihi, bir d\u00f6nemin tarihsel ger\u00e7eklerini bir kalem darbesiyle, \u201cayd\u0131n uyan\u0131kl\u0131\u011f\u0131\u201d ile de\u011fi\u015ftirmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir!<\/p>\n<p>Ger\u00e7eklere sayg\u0131, tarihsel direni\u015flerin hakk\u0131n\u0131, e\u011fip b\u00fckmeden, \u201camalar\u201d, \u201cancaklar\u201dla i\u00e7ini bo\u015faltmadan teslim etmek,  ger\u00e7ek ayd\u0131n olman\u0131n temel ko\u015fulu de\u011fil mi? \u00d6yleyse, \u201c\u00c7ukur aynalara\u201d bakmadan \u00f6nce bu temel ko\u015fula \u00f6zen g\u00f6stermek daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir tutum de\u011fil mi?<\/p>\n<p>                                                                                                               Temmuz 2008<\/p>\n<p><strong>                                                                                                                           M. Can Y\u00dcCE<\/strong><\/p>\n<p><strong><br \/><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"text-decoration: underline;\">&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><img decoding=\"async\" src=\"images\/stories\/diyarbakir_can1a.jpg\" alt=\"\" align=\"left\" \/>EK:<\/strong><\/p>\n<p align=\"center\"><strong>V. B\u00d6L\u00dcM<\/strong><\/p>\n<p align=\"center\"><strong>Z\u0130NDAN D\u0130REN\u0130\u015e\u0130NDE MAHKEME TUTUMLARI VE SAVUNMALAR<\/strong><\/p>\n<p>Mahkeme tutumlar\u0131n\u0131n ve savunmalar\u0131n tarihsel ve siyasal \u00f6nemini ve anlam\u0131n\u0131 tam olarak kavrayabilmek i\u00e7in, fa\u015fist cuntan\u0131n mahkemelere, yarg\u0131lama s\u00fcrecine y\u00fckledi\u011fi rol\u00fc k\u0131saca \u00f6zetlemek gerekiyor. Daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n 1. B\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yap\u0131ld\u0131. O b\u00f6l\u00fcmde a\u00e7\u0131lanlar\u0131n k\u0131sa bir \u00f6zetini yapmakla yetinece\u011fiz. Bu, konumuzun a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 ve ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131 vermede yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r bize.<\/p>\n<p>Fa\u015fist cuntan\u0131n mahkemelere yans\u0131yan vah\u015fetten beklentileri k\u0131saca \u015f\u00f6yle \u00f6zetlenebilir:<\/p>\n<p>Yarg\u0131lamalar\u0131 fa\u015fist cuntan\u0131n ama\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda y\u00fcr\u00fctmek, y\u00f6nlendirmek ve sonu\u00e7land\u0131rmak. Bu, en ba\u015fta gelen beklentidir. \u0130kincisi, siyasal savunma yapmay\u0131 tamamen olanaks\u0131zla\u015ft\u0131rmak, davan\u0131n, halk\u0131n sesini bo\u011fmak; b\u00f6ylece PKK davas\u0131n\u0131 istedi\u011fi t\u00fcrde kamuoyuna yans\u0131tabilmek. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, mahkeme k\u00fcrs\u00fclerinin devrim k\u00fcrs\u00fcs\u00fc haline gelmesini \u00f6nleme amac\u0131na paralel olarak, bu k\u00fcrs\u00fcy\u00fc kar\u015f\u0131-devrim propagandas\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, ihanetin ve u\u015fakl\u0131\u011f\u0131n yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir k\u00fcrs\u00fcye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek. Ve en son olarak, zindanlarda boyutlanan ihaneti, mahkeme k\u00fcrs\u00fclerinde dorukland\u0131r\u0131p ulusal imha politikas\u0131n\u0131n etkin arac\u0131 haline getirmek.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, mahkemelere ve yarg\u0131lanmalara \u00f6zel bir rol y\u00fcklenmi\u015f. Bundan dolay\u0131, PKK sava\u015f tutsaklar\u0131n\u0131n mahkemelerdeki tav\u0131rlar\u0131 ve savunma sorununa yakla\u015f\u0131mlar\u0131 da \u00f6zel bir \u00f6nem kazan\u0131yor. Bu, tarihsel anlamda bir rol ve durumdur. Ancak, mahkemelerdeki tutumumuzu belirleyen etken, fa\u015fist cuntan\u0131n zindan politikas\u0131 de\u011fildir sadece. S\u00f6m\u00fcrgeci egemenli\u011fin bir kurumu olarak, y\u00fcklendi\u011fi rol, bundan kaynaklanan kar\u015f\u0131-devrimci i\u015flev de vurgulanmal\u0131d\u0131r. Di\u011fer bir deyi\u015fle ulusal imha s\u00fcreci \u00e7ok vah\u015fi boyutlar kazanmasa da, yarg\u0131lanma s\u00fcrecinde devrimcilerin yapmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olan g\u00f6revler var.<\/p>\n<p>Bu, ayn\u0131 zamanda s\u0131n\u0131f m\u00fccadelelerinde, devrimci pratiklerde yarat\u0131lm\u0131\u015f bir gelenek\u2026 Ger\u00e7i, K\u00fcrdistan\u2019da di\u011fer alanlarda oldu\u011fu gibi, bu alanda da bir gelenek, miras yoktu. Ama uluslararas\u0131 devrimci m\u00fccadelenin gelenekleri bizim i\u00e7in de derslerle doludur. Ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z ders, <em>mahkemeleri devrim k\u00fcrs\u00fcleri haline getirmektir.<\/em> Tarihte \u00f6nemli davalara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda mahkemelerin s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin \u00f6nemli bir oda\u011f\u0131 haline geldi\u011fini g\u00f6r\u00fcr\u00fcz: \u00d6zellikle belli d\u00f6neme\u00e7lerde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6nem kazan\u0131rlar. Leipzig duru\u015fmalar\u0131 an\u0131lardad\u0131r. Kom\u00fcnizmi ve devrimci m\u00fccadeleyi g\u00f6zden d\u00fc\u015f\u00fcrme arac\u0131 olarak kullanmak isteyen Alman fa\u015fist mahkemesi, Dimitrov taraf\u0131ndan fa\u015fizmin yarg\u0131lan\u0131p mahk\u00fbm edildi\u011fi, kom\u00fcnizm ideallerinin y\u00fcceltildi\u011fi, d\u00fc\u015fman\u0131n pen\u00e7esinde bile devrimci kararl\u0131l\u0131k ve cesaretin hayk\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir kursu durumuna getirildi. Leipzig duru\u015fmalar\u0131 fa\u015fizm i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir tokat oldu. Planlanan tezg\u00e2h ve komplo tersine d\u00f6nd\u00fcr\u00fcld\u00fc. Dimitrov\u2019un savunmas\u0131n\u0131n tarihsel ve siyasal anlam\u0131n\u0131 ve \u00f6nemini uzun uzad\u0131ya anlatmaya gerek yok. Biliniyor \u00e7\u00fcnk\u00fc.<\/p>\n<p>Mahkemeler ger\u00e7ek sava\u015f alanlar\u0131 gibidir. D\u00fc\u015fman taraflar dolays\u0131z bir ili\u015fki i\u00e7indedirler, y\u00fcz y\u00fcze, kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131rlar. Taraflardan biri her t\u00fcrl\u00fc bask\u0131 ve \u015fiddet ara\u00e7lar\u0131na sahiptir. \u00d6tekisi ise tutsakt\u0131r, d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, inan\u00e7lar\u0131, cesaretleri, iradeleri, davaya ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve sorumluluk duygular\u0131 vb. en \u00f6nemli ve g\u00fc\u00e7l\u00fc silahlar\u0131d\u0131r. Tutsak alan taraf, bir davay\u0131, bir m\u00fccadeleyi tutsak veya tutsaklar \u015fahs\u0131nda yarg\u0131lay\u0131p mahk\u00fbm etmek ister, yarg\u0131layan g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Tutsak ise yarg\u0131lanan de\u011fil, yarg\u0131layan olmak zorundad\u0131r, g\u00f6revi budur. Yarg\u0131layan\u0131n yarg\u0131lanmas\u0131 b\u00fcy\u00fck bir \u00e7at\u0131\u015fma anlam\u0131na gelir. Bu sava\u015f alan\u0131nda kim kazanacak sorusu \u00f6nem kazan\u0131yor. Taraflar kazanmak i\u00e7in b\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7lerini ortaya koymaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar, b\u00fct\u00fcn sald\u0131r\u0131 veya\/ve savunma silahlar\u0131n\u0131 ate\u015flemeye ba\u015flarlar. Belli d\u00f6nemlerde, mahkemelerin s\u0131n\u0131f kavgas\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli oda\u011f\u0131 durumuna geldi\u011fi d\u00f6nemlerde bu sava\u015f\u0131n \u00f6nemi \u00e7ok daha art\u0131yor. Yarg\u0131layan kar\u015f\u0131s\u0131nda yarg\u0131lama s\u00fcrecinde, can tela\u015f\u0131na kap\u0131lmak, bireysel kayg\u0131larla hareket etmek, pe\u015finen yarg\u0131lanmay\u0131 kabullenmektir, bi\u00e7ilen h\u00fckme boyun e\u011fmek anlam\u0131na gelir. Oysa d\u00fc\u015fman kar\u015f\u0131s\u0131nda, onun g\u00f6z\u00fcn\u00fcn i\u00e7ine baka baka yarg\u0131lamay\u0131 tersine \u00e7evirme becerisi, kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve cesaretini g\u00f6stermek, bunu bilin\u00e7lice yapabilmek, ba\u015far\u0131ya ko\u015fmakt\u0131r. Genel m\u00fccadeleye muazzam bir etkide bulunmak anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n<p>En genel anlamda mahkemeler, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc alanlardan biridir, oradaki \u00e7abalar ve tav\u0131rlar, geneli tan\u0131mlayan bir \u00f6\u011fesidir. Dolay\u0131s\u0131yla, devrimci tutsaklar i\u00e7in \u00f6nemli bir i\u015fleyi\u015fe sahiptir.<\/p>\n<p>Bu genel-ge\u00e7er do\u011frular K\u00fcrdistan ulusal kurtulu\u015f m\u00fccadelesi i\u00e7in \u00e7ok daha ge\u00e7erlidir.<\/p>\n<p>Bizden \u00f6nce, K\u00fcrdistan\u2019da siyasal nitellikli davalar, yarg\u0131lanmalar olmu\u015ftur. Ancak fazla olumlu iz b\u0131rakt\u0131klar\u0131 s\u00f6ylenemez; hep bu alanda kazanan d\u00fc\u015fman olmu\u015ftur. \u015eeyh Sait yarg\u0131lanmalar\u0131 \u00f6rnek verilebilir. Bir avu\u00e7 insan d\u0131\u015f\u0131nda pi\u015fmanl\u0131klar vb. tutumlar al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun olumsuz etkisini de a\u00e7maya gerek yok. \u201cYa\u015fas\u0131n H\u00fcr K\u00fcrdistan Mefk\u00fbresi\u201d sloganlar\u0131 da hayk\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bu yarg\u0131lanmalarda, ancak bu hayk\u0131r\u0131\u015flar olduk\u00e7a c\u0131l\u0131zd\u0131r, toplumda ve d\u00fcnyada yank\u0131 bulamaz. O tarihsel ko\u015fullarda ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc olmas\u0131n\u0131 beklemek de hayalciliktir. Daha sonra DDKO yarg\u0131lanmalar\u0131 var. Bilinen yap\u0131s\u0131 ve niteli\u011fiyle bunun da bir iz b\u0131rakmas\u0131, etkide bulunmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu tarihsel ger\u00e7ekliklerden \u00f6t\u00fcr\u00fc PKK yarg\u0131lanmalar\u0131, K\u00fcrdistan tarihinde en \u00f6nemli dava olma \u00f6zelli\u011fine sahipti. G\u00fcndeme geldi\u011fi d\u00f6nem ise, K\u00fcrdistan devrimini ezmeyi-imha etmeyi \u00f6n\u00fcne birincil bir g\u00f6rev koymu\u015f 12 Eyl\u00fcl d\u00f6nemidir. Bu noktada, olay\u0131n siyasal ve tarihsel boyutlar\u0131n\u0131n g\u00fcnceldeki \u00e7ak\u0131\u015fmas\u0131, \u00f6rt\u00fc\u015fmesi s\u00f6z konusudur, bu da \u00f6nemini daha da artt\u0131r\u0131yor. Bu nedenle salt tarihe, gen\u00e7 ku\u015faklara, g\u00fcncel m\u00fccadeleye, do\u011fru-devrimci bir gelenek, m\u00fccadele anlay\u0131\u015f\u0131 sunmak de\u011fil g\u00f6revimiz, bununla birlikte esas olarak,  bir devrimin tasfiyesi rol\u00fcn\u00fc \u00fcstlenmi\u015f fa\u015fist s\u00f6m\u00fcrgeci yarg\u0131lamay\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131karmak, tersine \u00e7evirmek, davay\u0131 y\u00fcceltmenin bir arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmektir. Bu alanda da \u201cilki\u201d ba\u015farmak bir tercih de\u011fil, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir zorunluluktur.  Bu \u201czor\u201du ba\u015farmak bizim i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir onurdu.<\/p>\n<p>Hen\u00fcz 12 Eyl\u00fcl gelmeden savunma haz\u0131rl\u0131klar\u0131na ba\u015fland\u0131. Mahkeme tav\u0131rlar\u0131 saptand\u0131. \u00d6zellikle belirtmek gerekir ki, Hayri yolda\u015f\u0131n bu konuda \u00f6zel bir \u00e7abas\u0131 vard\u0131, b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nem veriyordu buna. Dolay\u0131s\u0131yla mahkeme tav\u0131rlar\u0131, bu konuda arkada\u015flar\u0131n e\u011fitimi vb. \u00e7ok \u00f6nceden ba\u015flat\u0131ld\u0131. Kimlerin, hangi \u00f6l\u00e7\u00fclere sahip arkada\u015flar\u0131n siyasi savunma yapabilece\u011fi en genel \u00e7izgileriyle belirlenmi\u015fti. Ana davada yap\u0131lacak siyasi savunman\u0131n plan\u0131 da M. Hayri ve Mazlum yolda\u015flar taraf\u0131ndan, di\u011fer arkada\u015flar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fleri al\u0131narak yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Mahkemelerdeki tutumun \u00f6nemini artt\u0131ran di\u011fer bir etken ise, denilebilir ki, o d\u00f6nemde Ortado\u011fu\u2019nun yarg\u0131lanan insan say\u0131s\u0131 bak\u0131m\u0131ndan en b\u00fcy\u00fck davas\u0131 olmas\u0131 idi. Dolay\u0131s\u0131yla i\u00e7 ve d\u0131\u015f kamuoyunun, dost ve d\u00fc\u015fman g\u00fc\u00e7lerin dikkatleri \u00fczerimizdeydi. Bu olgu, s\u0131nava daha b\u00fcy\u00fck bir sorumluluk ve ciddiyetle e\u011filmemizi dayat\u0131yordu.<\/p>\n<p>S\u00f6m\u00fcrgecili\u011fin, 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn te\u015fhiri, yarg\u0131lan\u0131p mahk\u00fbm edilmesi; K\u00fcrdistan ulusal kurtulu\u015funun y\u00fcz y\u00fcze bulundu\u011fu kar\u015f\u0131-devrimci komplo ve oyunlar\u0131n a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, k\u0131sacas\u0131 mahkeme k\u00fcrs\u00fclerini devrim k\u00fcrs\u00fcs\u00fc haline getirmenin bir par\u00e7as\u0131 olarak, K\u00fcrdistan devriminin ve kaydetti\u011fi pratik geli\u015fmelerin d\u00fc\u015fman\u0131n y\u00fcz\u00fcne kar\u015f\u0131 anlat\u0131lmas\u0131, kararl\u0131ca savunulmas\u0131, \u00f6teden beri tek yanl\u0131 bir \u015fartlanman\u0131n sonucu olu\u015fan yanl\u0131\u015f imaj ve \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n giderilmesinde katk\u0131da bulunacakt\u0131. Yani dost ve d\u00fc\u015fman g\u00fc\u00e7ler bizi daha iyi tan\u0131ma olana\u011f\u0131na kavu\u015fmu\u015f olacaklard\u0131.<\/p>\n<p>Evet, mahkemelere, mahkemedeki tav\u0131r ve siyasal savunmaya b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nem veriyorduk. Bu yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z, \u00f6zet olarak, ulusal kurtulu\u015f kavgas\u0131n\u0131n y\u00fcceltilmesi, s\u00f6m\u00fcrgeci egemenli\u011fin te\u015fhir edilerek yarg\u0131lanmas\u0131, yarg\u0131layan\u0131n san\u0131k sandalyesine oturtulmas\u0131 tutumu olarak somutlanabilir. D\u00fc\u015fman bizim \u015fahs\u0131m\u0131zda bir halk\u0131, soylu bir davay\u0131, halk\u0131m\u0131z\u0131n gelece\u011fini yarg\u0131lamak ve mahk\u00fbm etmek istiyordu. Devrimci m\u00fccadeleyi ya\u015fam\u0131n her alan\u0131nda geli\u015ftirmek ve y\u00fckseltmek ilkesinin gere\u011fi de bundan ba\u015fkas\u0131 olamaz!<\/p>\n<p>Mahkemelerde devrimci tav\u0131r ve siyasi savunmalar bizim i\u00e7in bir ilke sorunuydu, tarihsel ve g\u00fcncel g\u00f6revlerin dayatt\u0131\u011f\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz-ertelenemez pratik tutum sorunuydu. Ve bu g\u00f6revi ba\u015far\u0131yla yerine getirmek durumundayd\u0131k. 12 Eyl\u00fcl, bu g\u00f6revi daha da yak\u0131c\u0131 ve kapsaml\u0131 hale getirdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc zindan politikas\u0131, yarg\u0131lamalar s\u00fcrecinde ciddi-tehlikeli roller \u00fcstlenmi\u015f bulunuyordu. B\u00fct\u00fcn bu politika ve beklentilerin te\u015fhir edilip bo\u015fa \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ya\u015famsal \u00f6nemdeydi.<\/p>\n<p>Bilindi\u011fi gibi, PKK ana davas\u0131 1981 Direni\u015fi i\u00e7inde a\u00e7\u0131ld\u0131. Bu d\u00f6nemde mahkeme tav\u0131rlar\u0131n\u0131n direni\u015f i\u00e7indeki rol\u00fcn\u00fc yukar\u0131da \u00f6zetlemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k, yenilemeye gerek yok. Esas olarak yenilgi-teslimiyet stat\u00fcs\u00fc alt\u0131nda mahkemeler ve savunmalar konusuna ve bunun \u00fcstlendi\u011fi siyasal direni\u015f\u00e7i role de\u011finmemiz gerekiyor.<\/p>\n<p>Cezaevinde teslim olma, kurallara uyma (ideolojik-inan\u00e7 d\u00fczeyini kapsamasa da) durumu ba\u015fat olunca mahkemeler, direni\u015fin en s\u0131cak, en a\u00e7\u0131k ve en f\u0131rt\u0131nal\u0131 oda\u011f\u0131 konumuna geldi. Mahkeme tav\u0131rlar\u0131n\u0131n ikili, birbiriyle \u00e7ok s\u0131k\u0131 ba\u011flant\u0131 i\u00e7inde, hatta i\u00e7 i\u00e7e olan ikili bir i\u015flevi vard\u0131. Biri, klasik-gelenekselle\u015fmi\u015f rol\u00fc, kar\u015f\u0131-devrimi te\u015fhir, devrimi savunma\u2026 Bu, her ko\u015fulda yerine getirilmesi gereken bir g\u00f6revdir. \u0130kinci rol, birincisiyle i\u00e7 i\u00e7edir. Yenilgiye u\u011frayan direni\u015fi kesintiye u\u011fratmamak, yani ihanetin ve teslimiyetin kurumla\u015fmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne setler \u00f6rmek! Dolay\u0131s\u0131yla bu ayn\u0131 zamanda klasik g\u00f6revin ba\u015far\u0131lmas\u0131 da oluyor. Mahkemedeki devrimci tutum, bu anlamda, salt klasik g\u00f6revin yerine getirilmesi olarak alg\u0131lanamaz. \u00c7ok daha kapsaml\u0131, \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck tehlikeleri a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131c\u0131, direni\u015f ate\u015fini canland\u0131r\u0131c\u0131 bir dinamik role sahiptir. Ba\u015fka bir ifadeyle normal zamanlarda g\u00f6r\u00fclen davalarda, yarg\u0131lama s\u00fcre\u00e7lerinde tak\u0131n\u0131lan devrimci tav\u0131rla, ola\u011fan\u00fcst\u00fc ve a\u00e7\u0131k ulusal imha politikas\u0131n\u0131n vah\u015fet boyutlar\u0131nda dayat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullarda mahkemede geli\u015ftirilen devimci tutum ayn\u0131 kapsama sahip de\u011fildir. \u0130kincisi daha zengin bir kapsama ve g\u00fcncel pratik siyasal \u00f6neme sahiptir. Her iki taraf- yarg\u0131layan ve yarg\u0131lanan- i\u00e7in de durum budur.<\/p>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla, PKK sava\u015f tutsaklar\u0131n\u0131n yenilgi ko\u015fullar\u0131nda t\u00fcm g\u00fc\u00e7leriyle ve her t\u00fcrl\u00fc \u00f6zveriyi g\u00f6ze alarak, mahkemelerde devrimci direni\u015fi y\u00fckseltmeleri ve bunda \u0131srarl\u0131 davranmalar\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131r bir \u015feydir. Cezaevinde yenilen, kurallara uyan PKK sava\u015f tutsaklar\u0131n\u0131n mahkemelerde direni\u015fi en a\u00e7\u0131k, en kesin ve cesur bir tarzda y\u00fckseltmeleri ilk ba\u015fta, g\u00f6r\u00fcnt\u00fcde \u00e7eli\u015fki gibi g\u00f6r\u00fcnebilir. Aldat\u0131c\u0131 olmamal\u0131d\u0131r. \u015euna benzetilebilir: \u00dclkesinin i\u015fgali kar\u015f\u0131s\u0131nda yenilen ve da\u011f\u0131lan d\u00fczenli ordunun en se\u00e7kin birliklerinin veya sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n \u00fclkenin belirli yerlerinde \u2013bu stratejik yerlerdir- gerilla sava\u015f\u0131 silah\u0131na \u0131srarla, inatla sar\u0131l\u0131p s\u00fcrd\u00fcrmeleridir. O noktada yo\u011funla\u015fmalar\u0131 ve direni\u015fi her alana yay\u0131p egemen duruma getirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 do\u011fald\u0131r, s\u00f6z konusu alanlar\u0131 direni\u015f oda\u011f\u0131 ve dinami\u011fi gibi de\u011ferlendirmeleri do\u011fald\u0131r.<\/p>\n<p>Bizde de yap\u0131lan budur. Yarg\u0131lamalar\u0131n ba\u015flamas\u0131ndan sonra ba\u015fta \u00f6nderlerimiz (Hayri, Kemal ve Mazlum) olmak \u00fczere, parti kadrolar\u0131 ve sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131, taraftarlar\u0131 mahkemeleri devrim m\u00fccadelesinin, devrimci direni\u015f\u00e7ili\u011fin \u00f6nemli bir oda\u011f\u0131 olarak ele al\u0131p de\u011ferlendirdiler. Bunun i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc tehlikeyi g\u00f6ze ald\u0131lar, hi\u00e7bir bireysel kayg\u0131ya (fazla ceza alma gibi) kap\u0131lmad\u0131lar. \u00c7ok k\u0131s\u0131tl\u0131 ve \u00e7o\u011fu kez engellenen\/gasp edilen savunma hakk\u0131n\u0131 kullanabilmek, direni\u015f dalgas\u0131n\u0131 canl\u0131 tutup yayabilmek i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc f\u0131rsat\u0131 ve olana\u011f\u0131 de\u011ferlendirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Abartmaks\u0131z\u0131n s\u00f6ylenebilir ki, yaz\u0131lan bir tarihti, savunmalar, mahkeme tutanaklar\u0131, bu tarihin somut belgeleridir. Onlarca insan, avukat, dinleyici vb. bu canl\u0131 tarihin tan\u0131klar\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>PKK\u2019ye y\u00f6nelik her t\u00fcrl\u00fc sald\u0131r\u0131, \u00e7arp\u0131tma, yanl\u0131\u015f g\u00f6sterme,  karalama \u00e7abalar\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131; yerine ger\u00e7ekler, davan\u0131n hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131, zafere olan inan\u00e7 dile getirildi. G\u00fcncel i\u015fkenceler, halk\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131na \u00f6r\u00fclmek istenen kara tezg\u00e2h a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131, zindan vah\u015feti te\u015fhir edildi, yap\u0131lanlar\u0131n duvarlar\u0131n berisinde yitip gitmesi \u00f6nlendi b\u00f6ylece. Her duru\u015fma ulusal kurtulu\u015f\u00e7u g\u00fc\u00e7lerle s\u00f6m\u00fcrgeci-fa\u015fist g\u00fc\u00e7lerin bir boy g\u00f6sterisine, a\u00e7\u0131k sava\u015f alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n en zor, en k\u00f6t\u00fc ve olumsuz ko\u015fullarda ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse, olay\u0131n \u00f6nemi daha iyi anla\u015f\u0131l\u0131r. Ve bu devrimci tav\u0131rlar kar\u015f\u0131s\u0131nda fa\u015fist cuntan\u0131n zindan ve yarg\u0131lama politikas\u0131 hedefine ula\u015fam\u0131yordu.<\/p>\n<p>Evet, mahkemeler, yenilgi ko\u015fullarda devrimci-direni\u015f\u00e7ili\u011fin en canl\u0131, en yo\u011fun ve en a\u00e7\u0131k odaklar\u0131yd\u0131, dedik. Ayn\u0131 d\u00f6nemde mahkeme tav\u0131rlar\u0131 ve savunmalar, zindan, tutsaklar aras\u0131nda direni\u015f\u00e7i duygular\u0131n, partiye ve onun \u00e7izgisine ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n canl\u0131 tutulmas\u0131nda, ya\u015fat\u0131lmas\u0131nda bir tutamak, bir dinamik rol de oynuyordu. \u00d6rne\u011fin, mahkeme d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc, ko\u011fu\u015fa gelen arkada\u015flar\u0131n etraf\u0131 sar\u0131l\u0131r, mahkemede olup-bitenler, sergilenen devrimci tav\u0131rlar, \u00f6zellikle Hayri, Mazlum ve Kemal yolda\u015flar\u0131n \u00f6nder tav\u0131rlar\u0131 sorulur. \u201cMahkemeciler\u201d de her \u015feyi en ince ayr\u0131nt\u0131s\u0131na kadar anlat\u0131rlar. Mahkemedeki tav\u0131rlar ve devrimci savunmalar, arkada\u015flar aras\u0131nda, sevin\u00e7, umut ve g\u00fcven duygular\u0131n\u0131n diri tutulmas\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir rol oynar. D\u00fc\u015fman\u0131n dayatmalar\u0131, i\u015fkenceleri, sald\u0131r\u0131lar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, bu devrimci tav\u0131rlar moral tazeleme i\u015flevini g\u00f6rd\u00fc. Yenilen, ama umut ve inan\u00e7lar\u0131n\u0131 yitirmeyen tutsaklar\u0131, partiye, devrime ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fclerse bunda, mahkemedeki devrimci tav\u0131rlar\u0131n rol\u00fc b\u00fcy\u00fck olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Ko\u011fu\u015flar\u0131n birbiriyle tam anlam\u0131yla tecrit edildi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, mahkemelerin ek bir g\u00f6rev daha yerine getirdi\u011fi rahatl\u0131kla anla\u015f\u0131l\u0131r. Ama gidi\u015f-geli\u015flerinde kurulan canl\u0131 organik ili\u015fkilerden s\u00f6z etmiyoruz sadece. Ayn\u0131 zamanda mahkeme k\u00fcrs\u00fclerinde iletilen mesaj, direni\u015fin \u00f6rg\u00fctlenmesinde belli bir etkide bulunmu\u015ftur. Hangi tav\u0131rlar\u0131n al\u0131naca\u011f\u0131 ve geli\u015ftirilece\u011fi, mahkeme k\u00fcrs\u00fclerinde kendini d\u0131\u015fa vuruyordu. Ve sava\u015f tutsaklar\u0131 o mesaj\u0131 al\u0131p de\u011ferlendirmekte gecikmezlerdi. K\u0131sacas\u0131, tecridi a\u015fmada, direni\u015fin \u00f6rg\u00fctlendirilmesinde, anlam\u0131n\u0131n vurgulanmas\u0131nda mahkeme tav\u0131rlar\u0131 hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r bir rol oynad\u0131.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan, mahkeme tav\u0131rlar\u0131 ve savunmalar, d\u0131\u015far\u0131ya, d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131lan pencerelerimizdi. Sesimizi, direni\u015fimizi, varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, kavgam\u0131z\u0131 mahkemedeki savunmalar\u0131m\u0131zla d\u00fcnyaya duyurabiliyorduk. Bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn ileti\u015fim yollar\u0131 t\u0131kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131, tam anlam\u0131yla d\u00fcnyadan tecrit edilmi\u015ftik.<\/p>\n<p>\u0130tiraflar\u0131n dayat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde mahkemedeki tav\u0131rlar, savunmalar daha b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nem kazand\u0131. Zindanda ihanet ettirilmi\u015f, itiraf\u00e7\u0131 haline getirilmi\u015f unsurlar, saatlerce mahkeme k\u00fcrs\u00fclerinde, partimize, ulusal kurtulu\u015f davam\u0131za, sosyalizme k\u00fcf\u00fcr ediyor, tam anlam\u0131yla karalama \u00e7abas\u0131 i\u00e7ine giriyorlard\u0131. Bu, fa\u015fist cuntan\u0131n zindan politikas\u0131n\u0131n en son halkas\u0131 oluyordu art\u0131k. Bu noktada itiraf ve ihanet politikas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmak, onun kar\u015f\u0131s\u0131na devrimci bir set dikmek ya\u015famsal \u00f6nemdeydi. \u00c7ok k\u0131s\u0131tl\u0131 olanaklar ve insan\u00fcst\u00fc \u00e7abalarla, itiraflar, itiraf\u00e7\u0131lar ve bu do\u011frultudaki politika te\u015fhir edildi, al\u0131nmas\u0131 gereken devrimci tav\u0131r t\u00fcm \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131yla ortaya konuldu. Bu, mahkeme k\u00fcrs\u00fclerindeki kavgan\u0131n yeni bir a\u015famaya, denilebilir ki, en son, belirleyici a\u015famaya geldi\u011fini vurguluyordu. O halde son vuru\u015flar iyi ve \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc olmal\u0131yd\u0131. \u00d6yle de oldu. \u0130tiraf\u00e7\u0131lara kar\u015f\u0131 \u00f6nderlerimiz \u00f6nderli\u011finde, mahkeme k\u00fcrs\u00fcleri devrimin sesi, inan\u00e7, kararl\u0131l\u0131k, partiye ba\u011fl\u0131l\u0131k vb. de\u011ferlerin y\u00fcceltildi\u011fi bir platform haline getirildi. \u0130tiraf\u00e7\u0131lar\u0131n zavall\u0131l\u0131klar\u0131, bireyci d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fckleri, iflaslar\u0131 ve sat\u0131l\u0131k u\u015fakl\u0131klar\u0131 te\u015fhir edildi; onlar\u0131n ve fa\u015fist-s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fin erken sevin\u00e7leri kursaklar\u0131na t\u0131kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Bu d\u00f6nemde, itiraflara kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin yo\u011funla\u015fmas\u0131na paralel olarak, saflar da netle\u015fmeye ba\u015flad\u0131. Daha \u00f6nce savunma yap\u0131p yapmamada teredd\u00fct edenler, itiraf dayatmalar\u0131na kar\u015f\u0131 geli\u015ftirilen kararl\u0131 direni\u015fle, ikircikli-teredd\u00fctl\u00fc tutumlar\u0131n\u0131 netle\u015ftirdiler ve a\u00e7\u0131k\u00e7a direni\u015ften yana tav\u0131r belirlediler. Bu d\u00f6nemde ya\u015fanan mahkeme pratikleri, genel zindan direni\u015fleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131, netle\u015ftirici ve toparlay\u0131c\u0131 bir rol oynad\u0131.Bu da do\u011fald\u0131,  \u00e7\u00fcnk\u00fc fa\u015fist cuntan\u0131n zindan politikas\u0131 itiraflar d\u00f6neminde kendini en \u00fcst d\u00fczeyde dayatt\u0131 ve bu da mahkemelerde en net ve somut bi\u00e7imde g\u00f6sterdi. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, bu d\u00f6nemde mahkemeler, itiraf politikas\u0131yla devimci direni\u015f\u00e7i politikan\u0131n en yo\u011fun ve en \u00fcst d\u00fczeyde kavgaya tutu\u015ftu\u011fu odak olmu\u015ftu. Siyasi savunmalar ve \u00f6zel olarak itirafa kar\u015f\u0131 mahkeme k\u00fcrs\u00fclerinin devrimci platforma d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi tutumu, itiraf politikas\u0131n\u0131n erkenden a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, te\u015fhir ve etkisiz k\u0131l\u0131nmas\u0131nda ilk devrimci ara\u00e7 oldu. Fa\u015fist cuntac\u0131lar\u0131n zavall\u0131 piyonlar\u0131 olan itiraf\u00e7\u0131lar, ilk \u00f6nce mahkemelerdeki devrimci barikata toslad\u0131lar. \u00d6yle bir toslad\u0131lar ki, bir daha kendilerine gelemediler. Ve geli\u015ftirilen eylemlerle bu alanda p\u00fcsk\u00fcrt\u00fcld\u00fcler.<\/p>\n<p>Toparlayacak olursak, mahkeme tav\u0131rlar\u0131 ve siyasi savunmalar\u0131n tarihsel ve siyasal \u00f6nemi ve anlam\u0131 hakk\u0131nda topluca \u015funlar s\u00f6ylenebilir:<\/p>\n<p><strong>Birincisi,<\/strong> siyasi savunmalar\u0131n, genel olarak T\u00fcrk s\u00f6m\u00fcrgecili\u011finin ve di\u011fer emperyalist gerici g\u00fc\u00e7lerin \u00fclkemiz ve halk\u0131m\u0131z \u00fczerinde uygulayageldikleri politik bask\u0131 ve ekonomik s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleriyle te\u015fhir edilerek mahk\u00fbm edildi. \u00d6zel olarak, fa\u015fist s\u00f6m\u00fcrgeci cuntan\u0131n 12 Eyl\u00fclle birlikte, \u00fclkemiz ve halk\u0131m\u0131z \u00fczerinde geli\u015ftirdi\u011fi \u00f6zel imha politikas\u0131, vah\u015fi uygulamalar\u0131 ve bu ba\u011flamda zindanlara yans\u0131yan bi\u00e7imleri te\u015fhir edildi. Ve b\u00f6ylece yarg\u0131layanlar yarg\u0131land\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u0130kincisi,<\/strong> birincisine ba\u011fl\u0131d\u0131r ve onun bir sonucudur. \u00d6zel olarak 12 Eyl\u00fcl fa\u015fizminin ve i\u015fkencenin, zulm\u00fcn a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131nda, kamuoyuna duyurulmas\u0131nda, bu konuda belli bir kamuoyunun olu\u015fmas\u0131nda ve b\u00f6ylece fa\u015fist cuntan\u0131n te\u015fhir ve tecridinde, siyasal savunmalar ve mahkeme direni\u015fleri \u00f6nemli bir rol oynad\u0131. Yani, fa\u015fist cuntan\u0131n eli-kolu ba\u011fl\u0131 d\u00f6rt duvar aras\u0131ndaki tutsaklar \u00fczerinde uygulad\u0131\u011f\u0131 i\u015fkence ve zul\u00fcm yan\u0131na k\u00e2r kalmad\u0131, t\u00fcm gizleme ve d\u00f6rt duvar i\u00e7ine hapsetme \u00e7abalar\u0131 tutmad\u0131, mahkemelerdeki kararl\u0131 ve \u00f6zverili tav\u0131rlarla d\u00fcnyaya duyuruldu ve mesaj gerekli yank\u0131s\u0131n\u0131 bulmakta gecikmedi.<\/p>\n<p><strong>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc,<\/strong> yine birinci noktaya ba\u011fl\u0131d\u0131r ve o ba\u011flam i\u00e7inde de de\u011ferlendirilebilir. Siyasal savunmalar, teslimiyet ve itiraf (ihanet) bi\u00e7iminde somutlanan fa\u015fist cuntan\u0131n ulusal imha politikas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne dikilen en \u00f6nemli devrimci barikatlardan biridir. S\u00f6m\u00fcrgeciler ve itiraf\u00e7\u0131lar, mahkeme k\u00fcrs\u00fclerini topluma ihaneti yayan, u\u015fakl\u0131\u011f\u0131 \u00f6\u011f\u00fctleyen bir k\u00fcrs\u00fc haline getiremediler, halk\u0131m\u0131z\u0131n ulusal kurtulu\u015f umudunu b\u00f6ylelikle s\u00f6nd\u00fcremediler. Bu ba\u015far\u0131n\u0131n bile\u015fenlerinden biri de mahkemelerdeki siyasal savunmalard\u0131r. Mahkemeler, ulusal kurtulu\u015f davas\u0131n\u0131n savunuldu\u011fu, fa\u015fist-s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fin san\u0131k sandalyesine oturtuldu\u011fu bir platform yap\u0131ld\u0131. Hem de cuntan\u0131n tek egemen g\u00fc\u00e7 olarak, t\u00fcm muhalefet odaklar\u0131n\u0131 susturdu\u011fu veya etkisizle\u015ftirdi\u011fi, en rahat saltanat g\u00fcnlerini ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde.<\/p>\n<p><strong>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc,<\/strong> yenilgi ko\u015fullar\u0131nda, mahkeme tav\u0131rlar\u0131 ve siyasi savunmalar \u00e7ok \u00f6nemli bir rol \u00fcstlendiler. Direni\u015f ruhu ve \u00e7izgisinin canl\u0131 tutulmas\u0131, teslimiyet ve ihanete kar\u015f\u0131 bir direni\u015f oda\u011f\u0131n\u0131n yarat\u0131l\u0131p ya\u015fat\u0131lmas\u0131 o ko\u015fullarda ya\u015famsal \u00f6nemdeydi. Mahkeme savunmalar\u0131 bu rol\u00fc oynad\u0131. Yenilgi ko\u015fullar\u0131nda direni\u015fin s\u00f6nmesi, kesintiye u\u011framas\u0131 ve b\u00f6ylece d\u00fc\u015fman\u0131n kesin bir zafer kazanmas\u0131 \u00f6nlenebildiyse, bu ba\u015far\u0131da mahkeme tav\u0131rlar\u0131n\u0131n yenilgi ko\u015fullar\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli bir pay\u0131 olmu\u015ftur. Yenilgi ko\u015fullar\u0131nda mahkemeler direni\u015fin oda\u011f\u0131 durumundayd\u0131.<\/p>\n<p><strong>Be\u015fincisi,<\/strong> d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc noktaya ba\u011fl\u0131d\u0131r. Mahkeme tav\u0131rlar\u0131 ve savunmalar, 1981\u2019de yenilgiye u\u011frayan zindan direni\u015fimiz ile daha sonra geli\u015fecek g\u00f6rkemli direni\u015flerimiz aras\u0131nda bir <em>k\u00f6pr\u00fc<\/em> rol\u00fc oynad\u0131. Bu, direni\u015fin s\u00fcreklili\u011fi ve kesintisizli\u011fini de vurgular. D\u00fcn ile bug\u00fcn aras\u0131nda k\u00f6pr\u00fc olabilmek, bunu vah\u015fet ko\u015fullar\u0131nda ba\u015farmak \u00f6nemlidir. 1981 Direni\u015fi ile di\u011fer direni\u015flerimiz aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131 g\u00f6remeyenler, mahkeme tav\u0131rlar\u0131n\u0131n siyasal rol\u00fcn\u00fc kavramam\u0131\u015f olanlard\u0131r. 1981 Direni\u015fi, Mazlum\u2019a ve di\u011fer g\u00f6rkemli direni\u015flere mahkeme direni\u015fiyle uzan\u0131labildi. \u0130\u015fte mahkeme savunmalar\u0131 di\u011fer rollerin yan\u0131 s\u0131ra, d\u00fcnle gelecek aras\u0131nda b\u00f6yle bir k\u00f6pr\u00fc i\u015flevini g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>Alt\u0131nc\u0131s\u0131,<\/strong> b\u00fct\u00fcn bu noktalar\u0131n somut olarak g\u00f6sterdi\u011fi gibi, \u201cYarg\u0131lama k\u00fcrs\u00fclerini devrimci bir platforma d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme\u201d ilkesi ve gelene\u011fi, PKK sava\u015f tutsaklar\u0131n\u0131n devrimci prati\u011finde etkin uygulamas\u0131n\u0131 bulmu\u015ftur. Tutsak olman\u0131n getirdi\u011fi ve ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir devrimci g\u00f6revdir bu.<\/p>\n<p><strong>Yedincisi,<\/strong> b\u00fct\u00fcn bu noktalar\u0131n birle\u015fik bir sonucu olarak, genelde zindan direni\u015fi, \u00f6zelde mahkeme savunmalar\u0131 ve mahkeme k\u00fcrs\u00fclerinde g\u00f6sterilen devrimci-militan tav\u0131r, PKK\u2019nin ne olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dosta d\u00fc\u015fmana g\u00f6sterdi. \u00d6teden beri kimli\u011fimiz ve m\u00fccadelemiz hakk\u0131nda \u00e7e\u015fitli \u00e7evrelerce yap\u0131lan spek\u00fclasyon, yarat\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan imaj ve \u00f6nyarg\u0131lar yan\u0131t\u0131n\u0131 mahkeme tav\u0131r ve savunmalar\u0131m\u0131zda bulmu\u015f oldu.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, \u00f6zel olarak mahkeme savunmalar\u0131n\u0131n ulusal kurtulu\u015f m\u00fccadelemizde ve \u00f6zelde zindan direni\u015finde hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r bir yeri vard\u0131r. Bu alanda, m\u00fccadelemize ve gen\u00e7 ku\u015faklara belli bir miras ve yararlanabilecekleri bir tecr\u00fcbe birikiminin sunuldu\u011funu tam bir g\u00f6n\u00fcl rahatl\u0131\u011f\u0131 ile s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n<p><strong>(Mehmet Can Y\u00fcce, 12 Eyl\u00fcl S\u00f6m\u00fcrgeci-Fa\u015fist Rejimine Kar\u015f\u0131 D\u0130YARBAKIR Z\u0130NDAN D\u0130REN\u0130\u015e\u0130 \u2013Direni\u015f Eylemleri, Anlam\u0131 ve Sonu\u00e7lar\u0131<\/strong>, We\u015fan\u00ean Serxweb\u00fbn, Ocak 1991, Birinci Bask\u0131.<\/p>\n<p>Sayfa: 107-115)<\/p>\n<p><span style=\"text-decoration: underline;\"><a href=\"mailto:canyuece@sosyalist-kurd.net\"><strong>canyuece@sosyalist-kurd.net<\/strong><\/a><strong> <\/strong><\/span><\/p>\n<p align=\"center\"><span style=\"text-decoration: underline;\">&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;<\/span><\/p><\/p>\n        <div class=\"booster-block booster-reactions-block\">\n            <div class=\"twp-reactions-icons\">\n                \n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-1\" post-id=\"1058\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/happy.svg\" alt=\"Happy\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Happy                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                        \n                                                <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-2\" post-id=\"1058\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/sad.svg\" alt=\"Sad\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Sad                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-3\" post-id=\"1058\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/excited.svg\" alt=\"Excited\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Excited                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-6\" post-id=\"1058\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/sleepy.svg\" alt=\"Sleepy\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Sleepy                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                        \n                                                <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-4\" post-id=\"1058\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/angry.svg\" alt=\"Angry\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">Angry<\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                        \n                    <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-5\" post-id=\"1058\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/surprise.svg\" alt=\"Surprise\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">Surprise<\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n            <\/div>\n        <\/div>\n\n    \n<div class=\"twitter-share\"><a href=\"https:\/\/twitter.com\/intent\/tweet?via=SerhatArarat1\" class=\"twitter-share-button\">Tweet<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cemil G\u00fcndo\u011fan imzas\u0131yla \u201cKawa Davas\u0131 ve K\u00fcrtlerde Siyasi Savunma Gelene\u011fi\u201d adl\u0131 kitap Vate Yay\u0131nevi taraf\u0131ndan yay\u0131nland\u0131. Kitab\u0131n ad\u0131n\u0131n ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc iddial\u0131 bir ad\u2026 K\u00fcrtlerde Siyasi Savuna Gelene\u011fini ele al\u0131yor. Bu, kendi \u00e7ap\u0131nda bir tarih incelemesini de kapsama iddias\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yor. Peki, Cemil G\u00fcndo\u011fan, b\u00f6yle mi davran\u0131yor? Bu iddian\u0131n gerektirdi\u011fi \u00f6zeni, ara\u015ft\u0131rma, inceleme, asgari tan\u0131klar\u0131n\u0131 dinleme ve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-1058","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-m-can-yuece"],"blocksy_meta":[],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1058","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1058"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1058\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1058"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1058"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1058"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}