{"id":1047,"date":"2008-10-01T21:14:05","date_gmt":"2008-10-01T19:14:05","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.mehmetcanyuece.com\/2008\/10\/01\/genel-durum-ve-guencel-gelismeler-tkip\/"},"modified":"2008-10-01T21:14:05","modified_gmt":"2008-10-01T19:14:05","slug":"genel-durum-ve-guencel-gelismeler-tkip","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/genel-durum-ve-guencel-gelismeler-tkip\/","title":{"rendered":"Genel durum ve g\u00fcncel geli\u015fmeler \/ TK\u0130P"},"content":{"rendered":"
\n
\n \t<\/i> Read Time:<\/span>15 Minute, 28 Second <\/div>\n\n <\/div>

\"rtemagicc_ekim_253_ekim_08_gif\"D\u00fcnya, b\u00f6lge ve T\u00fcrkiye… – Ekim (tkip.org)<\/strong><\/p>\n

D\u00fcnya: \u00c7ok y\u00f6nl\u00fc bunal\u0131m ve genel istikrars\u0131zl\u0131k<\/strong><\/p>\n

Kapitalist d\u00fcnyada bug\u00fcnk\u00fc durumu karakterize eden en belirgin \u00f6zellik, g\u00fcnden g\u00fcne a\u011f\u0131rla\u015fan \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir bunal\u0131m ve genel bir istikrars\u0131zl\u0131kt\u0131r. G\u00fcndemde olan ve genel bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015fe d\u00f6n\u00fc\u015fmesi korkuyla beklenen ekonomik krizdir ama ger\u00e7ekte sistemin krizi t\u00fcm \u00f6teki alanlarda da yeterince belirgindir.<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin daha 3-5 y\u0131l \u00f6ncesine kadar \u00fczerine b\u00fcy\u00fck g\u00fcr\u00fclt\u00fcler kopar\u0131lan neo-liberal ideoloji ve k\u00fcreselle\u015fme s\u00f6ylemi h\u0131zla de\u011ferden d\u00fc\u015fmektedir. Ekonomiye devlet m\u00fcdahaleleri ve korumac\u0131 \u00f6nlemlerin ilk \u00f6rnekleri, ironik bir bi\u00e7imde bizzat neo-liberalizmin kabesi ABD’de g\u00fcndeme gelmektedir. Bir \u00f6teki dikkate de\u011fer \u00f6rnek, y\u0131llard\u0131r emperyalist yay\u0131lman\u0131n, dolay\u0131s\u0131yla yeni emperyalist sald\u0131r\u0131 ve sava\u015flar\u0131n \u00f6rt\u00fcs\u00fc olarak kullan\u0131lan “ter\u00f6re kar\u015f\u0131 m\u00fccadele” s\u00f6yleminin her t\u00fcrl\u00fc inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131k yitirmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Son G\u00fcrcistan krizinin de tan\u0131kl\u0131k etti\u011fi gibi, 11 Eyl\u00fcl sonras\u0131nda bu eksende \u00f6r\u00fclen emperyalist mutabakat da giderek \u00e7\u00f6z\u00fclmektedir. Bu s\u00f6ylemin ger\u00e7ekte emperyalist yay\u0131lman\u0131n bir arac\u0131 olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131k \u00f6teki baz\u0131 emperyalistler bile s\u00f6ylemekte, hi\u00e7 de\u011filse ima etmektedirler. Vladimir Putin’in 2007 \u015eubat\u0131’ndaki M\u00fcnih konu\u015fmas\u0131 bunun a\u00e7\u0131k bir \u00f6rne\u011fi olmu\u015ftu.<\/p>\n

<\/p>\n

Bunal\u0131m siyasal cephede de yeterince a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u201880’li y\u0131llardan beridir kesintisiz olarak uygulanan neo-liberal sald\u0131r\u0131 politikalar\u0131 daha ba\u015ftan “sosyal devlet”in sonu demekti, bu ise zaman i\u00e7inde ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak sosyal bar\u0131\u015f\u0131n sonu anlam\u0131na geliyordu. Nitekim bunun etki ve sonu\u00e7lar\u0131 g\u00fcnden g\u00fcne daha a\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde ortaya \u00e7\u0131kmakta, t\u00fcm kapitalist toplumlarda sosyal-siyasal bir krizi mayalamaktad\u0131r. Program ve politikada aynile\u015fen burjuva partilerinin inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 yitirmesi, burjuva parlamentarizminin g\u00f6zden d\u00fc\u015fmesi, kitlelerin bilincinde sistemin me\u015fruiyeti inanc\u0131n\u0131n zaafa u\u011framas\u0131, ve nihayet kitlelerin g\u00fcnden g\u00fcne b\u00fcy\u00fcyen ho\u015fnutsuzlu\u011fu ve buna e\u015flik eden hareketlili\u011fi, t\u00fcm\u00fc birarada bunun yans\u0131malar\u0131d\u0131r. Bug\u00fcnden ilk belirtileri g\u00f6r\u00fclen yar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck sosyal kayna\u015fmalar\u0131na \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n, bu \u00e7er\u00e7evede polis devletine ge\u00e7i\u015fin emperyalist metropollerde genel bir e\u011filim halini almas\u0131 ise bu ayn\u0131 geli\u015fmenin \u00f6teki y\u00fcz\u00fcn\u00fc olu\u015fturmaktad\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde, bat\u0131l\u0131 emperyalist metropollerde resmi \u00e7evrelerce sinsi ama sistemli bir bi\u00e7imde k\u00f6r\u00fcklenen \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k ve yabanc\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7 kazanmas\u0131 da…<\/p>\n

\u00d6te yandan bug\u00fcn sistemde giderek belirginle\u015fen bir emperyalist hegemonya krizi var. ABD’nin hegemonyas\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fclmekte, \u00e7ok kutupluluk e\u011filimi ve buna y\u00f6nelik \u00e7\u0131k\u0131\u015flar g\u00fc\u00e7 kazanmaktad\u0131r. \u00d6n\u00fcne ge\u00e7ilemez bir s\u00fcre\u00e7 olarak ba\u015flam\u0131\u015f bulunan bu geli\u015fme, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmakta, mevcut dengeler gitgide bozulmakta, uluslararas\u0131 ili\u015fkiler son derece k\u0131r\u0131lgan bir hal almaktad\u0131r. Ayn\u0131 nedenle militarizm dizginlerinden bo\u015falmakta, silahlanma yar\u0131\u015f\u0131 k\u0131z\u0131\u015fmakta, b\u00f6lgesel sorunlar a\u011f\u0131rla\u015fmakta ve bunlar yer yer yerel sava\u015flar bi\u00e7imini almaktad\u0131r. Uzun ony\u0131llar boyunca emperyalist \u00e7\u0131karlar\u0131n uyumlula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na ve \u00e7eli\u015fkilerin denetim alt\u0131nda tutulmas\u0131na da hizmet eden emperyalist kurulu\u015flar bunu art\u0131k eski kolayl\u0131kta yerine getirememektedirler. NATO’nun gizlenemeyen i\u00e7 bunal\u0131m\u0131 bunun en dikkate de\u011fer g\u00fcncel \u00f6rne\u011fidir. Benzer sorunlar AB, G8, DT\u00d6 ve BM b\u00fcnyesinde de ya\u015fanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Sosyal krizin ald\u0131\u011f\u0131 boyutlar ise yak\u0131n zamanda patlak veren “a\u00e7l\u0131k isyanlar\u0131” \u00fczerinden kendini en veciz bir bi\u00e7imde ortaya koymu\u015ftur. \u0130nsanl\u0131k halen kapitalizm tarihinin en b\u00fcy\u00fck servet-sefalet kutupla\u015fmas\u0131n\u0131 ya\u015famaktad\u0131r. Bu kutupla\u015fma s\u0131n\u0131flar, \u00fclkeler ve b\u00f6lgeler aras\u0131nda, yani her alanda ve her d\u00fczeyde, kesintisiz bir bi\u00e7imde s\u00fcrmektedir. Bir yandan iktisadi-mali a\u00e7\u0131dan orta b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki devletlerden bile daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ulus\u00f6tesi tekelci gruplar\u0131n say\u0131s\u0131 \u00e7o\u011fal\u0131rken, \u00f6te yandan milyarlarca insan a\u00e7l\u0131k, yoksuluk ve yoksunluk i\u00e7inde k\u0131vranmaktad\u0131r. Kutupla\u015fma refah\u0131n kalesi say\u0131lan emperyalist metropollerde de b\u00fcy\u00fck boyutlara ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00fclkelerde yoksulluk s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n alt\u0131nda ya\u015fayan kitlelerin say\u0131s\u0131 h\u0131zla artarken, sosyal haklar\u0131n sistemli bi\u00e7imde budanmas\u0131 ve sosyal g\u00fcvenlik kurumlar\u0131n\u0131n ad\u0131m ad\u0131m tasfiyesi de ayn\u0131 h\u0131zla s\u00fcrmektedir.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlara gezegenimizi tehdit eden ve dolays\u0131z olarak kapitalizmin \u00fcr\u00fcn\u00fc ve sonucu olan ekolojik krizi de ekleyebiliriz. Kapitalizm insan soyu ile birlikte t\u00fcm canl\u0131 ya\u015fam\u0131, gezegenin t\u00fcm ekolojik dengesini tehdit etmektedir ve bu y\u0131k\u0131c\u0131 tehdit g\u00fcnden g\u00fcne b\u00fcy\u00fcmektedir. Buna ili\u015fkin veriler bizzat burjuva d\u00fcnyas\u0131n\u0131n kendi i\u00e7inden d\u00f6ne d\u00f6ne ve b\u00fcy\u00fcyen kayg\u0131lar e\u015fli\u011finde dile getirilmektedir. Fakat bunun emperyalist karar mercileri \u00fczerinde (g\u00f6zboyama ama\u00e7l\u0131 baz\u0131 g\u00f6stermelik giri\u015fimlerin \u00f6tesinde) herhangi bir etkisi olmamaktad\u0131r. Kapitalist sitemin mant\u0131\u011f\u0131 ve i\u015fleyi\u015fi, do\u011fa ve insan soyu i\u00e7in bu b\u00fcy\u00fck tehlikeyi bizzat \u00fcretmekle kalmamakta, b\u00fcy\u00fcyen t\u00fcm belirtilere ra\u011fmen onu g\u00f6rmezlikten gelmeyi de gerektirmektedir. A\u015f\u0131r\u0131 k\u00e2r h\u0131rs\u0131, piyasa anar\u015fisi ve bunlara e\u015flik eden k\u0131ran k\u0131rana rekabet ko\u015fullar\u0131nda, b\u00fcy\u00fck kapitalist \u015firketlerin “ekolojik denge” yak\u0131nmalar\u0131na d\u00f6n\u00fcp bakma olana\u011f\u0131 (buna “l\u00fcks\u00fc” de diyebiliriz) yoktur. T\u00fcm tarihi boyunca kapitalizmin mant\u0131\u011f\u0131 “benden sonra tufan” olmu\u015ftur.<\/p>\n

\u00d6rnekleme amac\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131ndaki de\u011finmelerin ard\u0131ndan krizin \u00f6zellikle g\u00fcncel bak\u0131mdan \u00f6ne \u00e7\u0131kan baz\u0131 y\u00f6nleri \u00fczerinde biraz daha yak\u0131ndan dural\u0131m.<\/p>\n

Kapitalist d\u00fcnyada “B\u00fcy\u00fck \u00c7\u00f6k\u00fc\u015f” korkusu<\/strong><\/p>\n

Kapitalist d\u00fcnya ekonomisini saran yeni kriz halen g\u00fcn\u00fcn en \u00f6nemli sorunlar\u0131ndan biridir. Halihaz\u0131rdaki seyri kapitalist d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcnde kayg\u0131yla izlenmektedir. S\u00f6zkonusu olan, 30 y\u0131ld\u0131r s\u00fcrmekte olan durgunluk i\u00e7inde bunal\u0131mdan bir genel \u00e7\u00f6k\u00fc\u015fe do\u011fru gidi\u015f e\u011filimidir, bir “B\u00fcy\u00fck \u00c7\u00f6k\u00fc\u015f” tehlikesidir.<\/p>\n

Finansal cephede kendini g\u00f6steren ve ABD’de baz\u0131 b\u00fcy\u00fck mali kurulu\u015flar\u0131n iflas\u0131na (buna s\u00fcrekli yenileri eklenmektedir) yola\u00e7an kriz, k\u0131sa zamanda bat\u0131n\u0131n t\u00fcm b\u00fcy\u00fck kapitalist ekonomilerini durgunlu\u011fa ve daralmaya s\u00fcr\u00fckledi. Kapitalist d\u00fcnyadaki g\u00fcncel korku ve endi\u015feler, bunun bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015fe d\u00f6n\u00fc\u015fme ihtimali \u00fczerinedir. \u00c7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn krizin bu yeni evresinde ger\u00e7ekle\u015fip ger\u00e7ekle\u015fmeyece\u011fi \u015fimdilik belli de\u011fildir. Fakat bu korku ve beklentinin kendisi bile kapitalist d\u00fcnya ekonomisinin onulmaz i\u00e7 \u00e7eli\u015fmelerinin yeni bir g\u00f6stergesi ve itiraf\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Kapitalizm i\u015fte b\u00f6yle bir sistemdir. \u0130leri d\u00fczeyde geli\u015fmi\u015f \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler ve birikmi\u015f muazzam zenginlikler bir yanda, her\u015feyin bir b\u00fcy\u00fck \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f i\u00e7inde bir anda mahvolmas\u0131 tehlikesi \u00f6te yanda. Bu, kapitalizmdir. Bu, \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler ile \u00fcretim ili\u015fkileri aras\u0131ndaki yap\u0131sal \u00e7eli\u015fkinin kendini en y\u0131k\u0131c\u0131 bir bi\u00e7imde d\u0131\u015fa vurmas\u0131d\u0131r. Bu, s\u0131n\u0131rs\u0131z kar h\u0131rs\u0131na ve piyasa anar\u015fisine dayal\u0131 bir sistemin, kendi mant\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve i\u015fleyi\u015finin sonucu olarak soluksuz kalmas\u0131, bo\u011fulmas\u0131d\u0131r. Bu, emperyalist kapitalizmin temel bir niteli\u011fi olan fakat gelinen yerde ak\u0131l almaz boyutlara ula\u015fm\u0131\u015f bulunan asalakl\u0131\u011f\u0131n ve \u00e7\u00fcr\u00fcmenin g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serilmesidir.<\/p>\n

\u00d6te yandan ekonomik krizin kendisi, neo-liberal politikalar\u0131n ve onlar\u0131 da i\u00e7erecek bi\u00e7imde emperyalist k\u00fcreselle\u015fmenin iflas\u0131n\u0131 da belgelemektedir. \u201870’lerin ortas\u0131nda ba\u015fg\u00f6steren ve kendini uzay\u0131p giden bir genel durgunluk durumu olarak ortaya koyan ekonomik krizden \u00e7\u0131k\u0131\u015f i\u00e7in \u201880’l\u0131 y\u0131llardan beri uygulanan politika ve stratejiler ile art\u0131k i\u015fler g\u00f6t\u00fcr\u00fclememektedir. Krizin ana \u00fcss\u00fc ve kapitalist d\u00fcnya ekonomisinin s\u00fcr\u00fckleyici g\u00fcc\u00fc ABD’de artan devlet m\u00fcdahaleleri bunu g\u00f6stermektedir. “Piyasan\u0131n sihirli eli” i\u015fleri z\u0131vanadan \u00e7\u0131kard\u0131 ve bu gibi durumlarda hep oldu\u011fu gibi, \u015fimdi bir kez daha devletin m\u00fcdahaleci eli devrede. Fakat duruma bir \u00e7are bulmas\u0131 bu kez pek kolay g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. Kriz a\u011f\u0131rla\u015f\u0131rsa t\u00fcm d\u00fcnyada panik artacak, herkes kendi ba\u015f\u0131n\u0131n \u00e7aresine bakma tela\u015f\u0131 i\u00e7inde davranacak (bunun \u015fimdiden baz\u0131 ilk belirtileri var), bu ise bug\u00fcne kadar en b\u00fcy\u00fck emperyalist devletlerce bu t\u00fcrden krizleri bloke etmekte, etki ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlamakta az-\u00e7ok ba\u015far\u0131yla uygulanan ortak m\u00fcdahale iradesini hepten felce u\u011fratacakt\u0131r. Oysa bu t\u00fcrden bir uluslararas\u0131 ortak m\u00fcdahale bir b\u00fcy\u00fck \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f tehlikesine kar\u015f\u0131 olmazsa olmaz \u00f6nko\u015fuldur.<\/p>\n

Emperyalist metropollerde ba\u015fg\u00f6stermi\u015f bulunan krizin halihaz\u0131rdaki sosyal etkileri kendini b\u00fcy\u00fcyen i\u015fsizlik, artan enflasyon ve yeni bir d\u00fczeyde yoksulla\u015fma olarak g\u00f6stermekte, bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc birarada \u00e7al\u0131\u015fan kitlelerin ya\u015fam\u0131n\u0131 b\u00fcsb\u00fct\u00fcn a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Krizin beraberinde bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f getirmesi ise d\u00fcnyan\u0131n i\u015f\u00e7ileri, emek\u00e7ileri ve ezilen halklar\u0131 i\u00e7in bug\u00fcne dek \u00f6rne\u011fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir b\u00fcy\u00fck iktisadi-sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel y\u0131k\u0131m anlam\u0131na gelecektir.<\/p>\n

Muhtemel bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn iktisadi ve sosyal etkileri konusunda hemen herkes referans kayna\u011f\u0131 olarak 1929 B\u00fcy\u00fck \u00c7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc’ne i\u015faret etmektedir. Oysa arada 80 y\u0131ll\u0131k bir zaman dilimi ile birlikte kapitalist d\u00fcnya ekonomisinin o g\u00fcnden bug\u00fcne ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 muazzam geli\u015fme d\u00fczeyi vard\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz kapitalist ekonomisi 1929 ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lamayacak denli b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f, karma\u015f\u0131k bir hal alm\u0131\u015f ve her bak\u0131mdan i\u00e7i\u00e7e ge\u00e7mi\u015ftir. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkileme\/etkilenme \u00e7ap\u0131 ve h\u0131z\u0131 muazzam boyutlarda artm\u0131\u015ft\u0131r. Borsa sars\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n dakikalarla \u00f6l\u00e7\u00fclen bir zaman dilimi i\u00e7inde t\u00fcm d\u00fcnyada yank\u0131lanmas\u0131 bunun ifadesidir. Dolay\u0131s\u0131yla bir kez daha ABD’de ba\u015f g\u00f6sterecek bir \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc bu kez t\u00fcm d\u00fcnya ekonomisinde ger\u00e7ek bir deprem etkisi yaratacakt\u0131r. Kapitalist d\u00fcnya ekonomisinin bu yeni ger\u00e7ekli\u011fi, muhtemel bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f durumunda, g\u00f6r\u00fclmemi\u015f boyutlardaki y\u0131k\u0131c\u0131 etkilerini do\u011fal olarak sosyal alanda da g\u00f6stercektir. \u00c7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn emek\u00e7iler ve halklar i\u00e7in yarataca\u011f\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 bu ger\u00e7ekli\u011fin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekir.<\/p>\n

Bu t\u00fcrden bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn ekonomik-sosyal sonu\u00e7lar\u0131ndan \u00f6teye toplumlar\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 ve uluslararas\u0131 ili\u015fkileri derinden etkileyecek \u00f6nemli siyasal sonu\u00e7lar\u0131 da olacakt\u0131r. Bir yanda sosyal huzursuzluklar, kayna\u015fmalar ve m\u00fccadeleler, \u00f6te yanda fa\u015fizm, militarizm ve yeni emperyalist sava\u015flar, bu \u00e7er\u00e7evede ilk elden akla gelenler olmaktad\u0131r.<\/p>\n

Kapitalizmde krizler paradoksal sonu\u00e7lar \u00fcretir. Kriz ko\u015fullar\u0131 devrimi oldu\u011fu kadar kar\u015f\u0131-devrimi de besler. Devrimci sonu\u00e7lar kadar, a\u011f\u0131r bir sosyal y\u0131k\u0131m\u0131n (ki bu kitlesel i\u015fsizlik ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 saflar\u0131n\u0131n zaafa u\u011framas\u0131, emek\u00e7ilerin fiziki ve k\u00fclt\u00fcrel y\u0131k\u0131m\u0131 demektir) ard\u0131ndan y\u0131k\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde gerici siyasal sonu\u00e7lar da \u00fcretebilir. D\u00fcnyada 1929 b\u00fcy\u00fck \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc bir yandan devrimci s\u00fcre\u00e7leri beslerken, \u00f6te yandan geni\u015f kitllerin de alet edilebildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f boyutlarda bir siyasal gericili\u011fe, \u00f6nce fa\u015fizm dalgas\u0131na ve ard\u0131ndan da yeni bir emperyalist payla\u015f\u0131m sava\u015f\u0131na yola\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. \u00dcstelik bu, uluslararas\u0131 i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ve ezilen halklar\u0131n devrimci partiler \u00f6nderli\u011finde bug\u00fcnle k\u0131yaslanmaz \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00fc\u00e7l\u00fc ve haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olduklar\u0131, dolay\u0131s\u0131yla da krizin sonu\u00e7lar\u0131ndan devrimci ama\u00e7larla yararlanmak konusunda nispeten haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olduklar\u0131 bir tarihi evrede b\u00f6yle olabilmi\u015ftir.<\/p>\n

Krizin devrimci sonu\u00e7lar \u00fcretmesi s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin o g\u00fcne kadarki seyriyle s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. E\u011fer i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fctl\u00fc ve m\u00fccadeleci bir haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 yoksa, devrimci bir \u00f6nderlik alt\u0131nda birle\u015fmemi\u015fse, k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva ve yoksul katmanlar\u0131 ard\u0131ndan s\u00fcr\u00fcklemede belli bir s\u00fcrecin i\u00e7inden ge\u00e7memi\u015fse, kriz gelip \u00e7att\u0131\u011f\u0131nda alt\u0131nda ezilmesi riski de ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde b\u00fcy\u00fck demektir. Ama e\u011fer iyi k\u00f6t\u00fc bir haz\u0131rl\u0131k varsa, devrimci parti varsa, bu parti s\u0131n\u0131fla birle\u015fmede belli mesafeler alm\u0131\u015fsa, bir kriz durumunu yeni d\u00fczeyde g\u00fc\u00e7lenmenin ve krizi devrimci bir krize do\u011fru ilerletebilmenin \u00f6nemli olanaklar\u0131na da sahip demektir.<\/p>\n

Krize devrimci haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n gerekleri \u00e7er\u00e7evesinde t\u00fcm bunlar\u0131 g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurmak ayr\u0131 bir \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Devrimci bir parti her hal\u00fckarda krizden en iyi bi\u00e7imde yararlanmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Tarihi devrimci misyonu bunu gerektirir.<\/p>\n

Hegemonya krizi, militarizm ve k\u0131z\u0131\u015fan emperyalist n\u00fcfuz m\u00fccadeleleri<\/strong><\/p>\n

D\u00fcnyada ekonomik cephedeki krizi halen siyasal cephede \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir istikrars\u0131zl\u0131k tamamlamaktad\u0131r. Uluslararas\u0131 ili\u015fkilerdeki bu istikrars\u0131zl\u0131k ekonomideki son krizi \u00f6ncelemektedir ve temelinde, ya\u015fanmakta olan hegemonya krizine ba\u011fl\u0131 olarak k\u0131z\u0131\u015fan emperyalistler aras\u0131 n\u00fcfuz m\u00fccadeleleri vard\u0131r. Bu m\u00fccadelelerin oda\u011f\u0131nda ise emperyalist d\u00fcnyan\u0131n d\u00fcne kadarki hegemon g\u00fcc\u00fc ABD emperyalizmi durmaktad\u0131r. N\u00fcfuz m\u00fccadelelerinin, militarizmin, silahlanman\u0131n, tehdit ve k\u0131\u015fk\u0131rtmalar\u0131n, b\u00f6lgesel sava\u015flara varan m\u00fcdahalelerin ba\u015f\u0131n\u0131 o \u00e7ekmektedir demek istiyoruz.<\/p>\n

Amerikan emperyalizmi d\u00fcnya hegemonyas\u0131n\u0131 s\u00fcreklile\u015ftirmek ve gelecekteki muhtemel emperyalist rakiplerini mevcut \u00fcst\u00fcnl\u00fcklerini kullanarak daha ba\u015ftan etkisizle\u015ftirmek ve denetim alt\u0131nda tutmak i\u00e7in, \u201889 \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcnden beri, yani 20 y\u0131la yakla\u015fan bir s\u00fcre boyunca, hummal\u0131 bir \u00e7aba i\u00e7inde oldu. ABD, 11 Eyl\u00fcl sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 bu do\u011frultuda yeni bir manivela olarak kulland\u0131; 21. y\u00fczy\u0131l\u0131 bir “uzun sava\u015flar y\u00fczy\u0131l\u0131” ilan ederek buna Afganistan’dan ba\u015flad\u0131; \u00e7ok ge\u00e7meden bunu Irak’a y\u00f6nelik emperyalist sava\u015f ve i\u015fgal izledi. Ayn\u0131 d\u00f6nemde NATO’nun geni\u015flemesi \u00fczerinden Do\u011fu Avrupa’y\u0131 denetimi alt\u0131na ald\u0131, b\u00f6ylece Rusya’y\u0131 ad\u0131m ad\u0131m ku\u015fatt\u0131. Bu ayn\u0131 yolla Avrupa \u00fczerindeki denetimini de korumaya ve peki\u015ftirmeye, AB’nin bir rakip olarak s\u0131yr\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Fakat 20 y\u0131l\u0131 bulan t\u00fcm bu \u00e7abalar\u0131n bug\u00fcnk\u00fc bilan\u00e7osu Amerikan emperyalizmi pay\u0131na tam bir h\u00fcsranla sonu\u00e7lanmaya do\u011fru gidiyor. ABD t\u00fcm bu ileri at\u0131lma \u00e7abalar\u0131na ra\u011fmen genel bir gerileme d\u00f6nemine girmekten kurtulamam\u0131\u015ft\u0131r. Halklar\u0131n sergiledi\u011fi direnme kapasitesinin dolays\u0131z bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda halen s\u00fcrekli bir g\u00fc\u00e7 ve itibar kayb\u0131 i\u00e7erisindedir. Kendi i\u00e7inde ciddi mali, ekonomik ve sosyal sorunlarla y\u00fczy\u00fczedir. Ayn\u0131 zamanda bug\u00fcnk\u00fc ekonomik krizin de merkez \u00fcss\u00fc durumundad\u0131r. D\u00fcne kadar tart\u0131\u015f\u0131lmayan hegemonyas\u0131 ise bug\u00fcn art\u0131k her a\u00e7\u0131dan tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r hale gelmi\u015ftir. Son kriz bu do\u011frultuda yeni bir darbe olacak, \u00f6zellikle Avrupal\u0131 emperyalist m\u00fcttefiklerinin daha \u00f6zerk davranma e\u011filimlerine g\u00fc\u00e7 kazand\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n

Gerilemekte olan ama buna ra\u011fmen tek s\u00fcper g\u00fc\u00e7 konumunu korumak da isteyen ABD, bu \u00e7er\u00e7evede sald\u0131rgan bir politika izlemekte, militarizmi azd\u0131rmakta, genel bir silahlanmay\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtmakta, b\u00f6lgesel sorunlar\u0131 azd\u0131r\u0131p kullanarak ve “uluslararas\u0131 ter\u00f6rla m\u00fccadele” yalan\u0131na dayanarak b\u00f6lgesel m\u00fcdahalelere, sava\u015flara ve i\u015fgallere ba\u015fvurmaktad\u0131r. Hegemonyas\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcyor olmas\u0131, ama \u00f6te yandan da bunu ondan devralmak \u00fczere kar\u015f\u0131s\u0131na dikilebilecek g\u00fc\u00e7 ve haz\u0131rl\u0131kta bir emperyalist rakibin halen d\u00fcnya sahnesinde bulunmamas\u0131, ABD’nin sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n\u0131 azd\u0131rmakta, onu daha pervas\u0131z \u00e7\u0131k\u0131\u015flara y\u00f6neltmektedir.<\/p>\n

\u00d6te yandan, \u00f6teki emperyalist g\u00fc\u00e7ler de ABD ku\u015fatmas\u0131ndan ve buna e\u015flik eden dayatmalardan gitgide daha \u00e7ok rahats\u0131zl\u0131k duymakta ve yer yer buna y\u00f6nelik itirazlar ortaya koymaktad\u0131rlar. \u0130\u00e7lerinden baz\u0131lar\u0131 bu do\u011frultuda g\u00fcnden g\u00fcne daha \u00e7ok g\u00fc\u00e7 ve \u00f6zg\u00fcven kazanmakta, d\u00fcnya egemenli\u011fi \u00fczerinde hak iddia etmekte, “\u00e7ok kutupluluk” istemleriyle tam da bunu dile getirmektedirler. Halen bu tutumun ba\u015f\u0131n\u0131 Rusya \u00e7ekmekte, \u00f6z\u00fcnde ayn\u0131 tutumu payla\u015fan \u00c7in ise \u015fimdilik daha temkinli bir bi\u00e7imde hareket etmektedir. Rusya gelinen yerde art\u0131k t\u00fcm a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ile ilan etti\u011fi tutumunda ba\u015far\u0131 g\u00f6sterdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde, bunun zamanla \u00f6teki emperyalistler \u00fczerinde de cesaretlendirici etkide bulunaca\u011f\u0131 ise hemen hemen kesindir.<\/p>\n

Rusya’n\u0131n son \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131n\u0131n (G\u00fcrcistan sava\u015f\u0131) ard\u0131ndan gitgide daha a\u00e7\u0131k bi\u00e7imler kazanmakta olan bu m\u00fccadele, d\u00fcnyan\u0131n bug\u00fcnk\u00fc istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n en temel nedenidir. Emperyalist d\u00fcnyada ba\u015fg\u00f6steren hegemonya krizine de ba\u011fl\u0131 olarak d\u00fcnya yeni bir n\u00fcfuz ve payla\u015f\u0131m m\u00fccadeleleri d\u00f6nemine girmi\u015f bulunmaktad\u0131r. Halen olup bitenler bu kapsamdad\u0131r ve yeni bir emperyalist d\u00fcnya sava\u015f\u0131 tehlikesini de i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131ran b\u00fcy\u00fck m\u00fccadelenin ilk \u00e7arp\u0131\u015fmalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

T\u00fcrkiye’yi \u00e7evreleyen b\u00f6lge: Emperyalist n\u00fcfuz m\u00fccadelelerinin \u00f6n hatlar\u0131<\/strong><\/p>\n

\u00d6te yandan, t\u00fcm bu m\u00fccadelelerin odakland\u0131\u011f\u0131 ba\u015fl\u0131ca alanlar, ba\u015fta Ortado\u011fu olmak \u00fczere T\u00fcrkiye’yi \u00e7evreleyen b\u00f6lgelerdir. \u201890’l\u0131 y\u0131llarda Balkanlar’da ya\u015fanan a\u011f\u0131r bunal\u0131m, bat\u0131l\u0131 emperyalistlerin b\u00f6lge \u00fczerinde kurduklar\u0131 denetimle bug\u00fcn \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde yat\u0131\u015fm\u0131\u015f ve kontrol alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k Ortado\u011fu, Kafkasya ve Orta Asya \u00fczerine halen sert bir emperyalist rekabet ve m\u00fccadele vard\u0131r. \u00d6teki stratejik nedenlerin yan\u0131s\u0131ra d\u00fcnyan\u0131n enerji kaynaklar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn bu b\u00f6lgelerde yo\u011funla\u015fmas\u0131, onlar\u0131 emperyalist n\u00fcfuz m\u00fccadelelerinin esas alan\u0131 ve \u00f6n saflar\u0131 haline getirmi\u015ftir. Enerji kaynaklar\u0131 \u00fczerinde denetim kurmak m\u00fccadelesine bir s\u00fcredir bunlar\u0131n iletim hatlar\u0131 (“enerji koridorlar\u0131”) \u00fczerindeki denetim m\u00fccadelesi de eklenmi\u015ftir. Afganistan, Irak ve son olarak da G\u00fcrcistan sava\u015flar\u0131 bu m\u00fccadelenin \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcrler. \u0130ran’a y\u00f6nelik muhtemel bir emperyalist m\u00fcdahalenin temeldeki nedeni de budur. Pakistan’da s\u00fcrmekte olan a\u011f\u0131r siyasal bunal\u0131m\u0131n gerisinde de yine bu vard\u0131r.<\/p>\n

Emperyalistler aras\u0131 n\u00fcfuz m\u00fccadeleleri halen bu b\u00f6lgeler \u00fczerinden sava\u015f bi\u00e7imine b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f durumdad\u0131r. Bug\u00fcn i\u00e7in do\u011frudan kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelecek durumda olmayan emperyalist odaklar, bunu halen bu b\u00f6lgesel m\u00fcdahalelerle dolayl\u0131 bi\u00e7imde yapmaktad\u0131rlar. Daha Do\u011fu Bloku’nun y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 izleyen birinci K\u00f6rfez Sava\u015f\u0131’ndan beri bu b\u00f6yledir. ABD bu sava\u015fla petrol kaynaklar\u0131 \u00fczerindeki daha geni\u015f ve etkin bir denetim kurmak, b\u00f6ylece ayn\u0131 zamanda bat\u0131l\u0131 emperyalistler \u00fczerindeki denetimini de g\u00fc\u00e7lendirmek istemi\u015fti. Irak’a el koymaya y\u00f6nelik ikinci emperyalist sava\u015f da ayn\u0131 politikan\u0131n bir \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu. NATO’nun \u201899 bahar\u0131nda Yugoslavya kar\u015f\u0131 g\u00fcndeme getirdi\u011fi sava\u015f\u0131n ayn\u0131 zamanda Rusya’ya bu b\u00f6lgede hi\u00e7bir etki alan\u0131 b\u0131rakmamak amac\u0131na y\u00f6nelik oldu\u011funu da biliyoruz.<\/p>\n

ABD’nin \u00f6teki bat\u0131l\u0131 emperyalist \u00fclkelerin de deste\u011fini alarak Afganistan sava\u015f\u0131 \u00fczerinden Orta Asya’ya yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f ise ger\u00e7ekte Rusya ve \u00c7in’e kar\u015f\u0131 yeni bir b\u00fcy\u00fck hamle idi. Bu onu petrol ve do\u011fal gaz deposu Orta Asya’n\u0131n tam kalbine ta\u015f\u0131m\u0131\u015f, ona Rusya ve \u00c7in’in aras\u0131na bir kama gibi yerle\u015fme olana\u011f\u0131 da sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece emperyalist ak\u0131l hocalar\u0131nca d\u00fcnya egemenli\u011finin olmazsa olmaz ko\u015fulu kabul edilen Avrasya egemenli\u011fine y\u00f6nelik \u00f6nemli bir ad\u0131m at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Halen tam bir bata\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bulunan ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc faturas\u0131 g\u00fcnden g\u00fcne b\u00fcy\u00fcyen Afganistan i\u015fgalinin buna ra\u011fmen yeni takviyelerle s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmek istenmesinin gerisinde de bu b\u00fcy\u00fck stratejik hesap vard\u0131r. ABD ve bat\u0131l\u0131 emperyalistler, bu m\u00fcdahaleyle Rusya ve \u00c7in’e kar\u015f\u0131 elde ettikleri \u00fcst\u00fcnl\u00fckleri ne edip edip korumaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131rlar. Afganistan bu a\u00e7\u0131dan ABD i\u00e7in Irak’tan \u00e7ok daha \u00f6nemlidir. Irak’tan asker \u00e7ekmek yanl\u0131s\u0131 “\u0131l\u0131ml\u0131” ba\u015fkan aday\u0131 Obama’\u0131n Afganistan daha \u00e7ok asker g\u00f6ndermekten s\u00f6zetmesi bundan dolay\u0131d\u0131r. Afganistan bata\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131\u015f \u00e7areleri arayan NATO’dan gerekirse Talibanla da uzla\u015f\u0131labilece\u011fini ili\u015fkin seslerin y\u00fckselmesi ve bu do\u011frultuda \u00f6rt\u00fcl\u00fc baz\u0131 ilk giri\u015fimlerin ya\u015fanmas\u0131 da bu \u00e7er\u00e7evede anlam kazanmaktad\u0131r. Ama\u00e7 sonu\u00e7ta Afganistan mevzisini korumakt\u0131r, ne pahas\u0131na olursa olsun. Bu mevzinin yitirilmesi, \u00f6zellikle ABD i\u00e7in, d\u00fcnya egemenli\u011fi hayallerinin t\u00fcmden \u00e7\u00f6kmesi anlam\u0131na gelecektir.<\/p>\n

Rusya’n\u0131n G\u00fcrcistan’a y\u00f6nelik sava\u015f\u0131 ise, tersinden, ABD ku\u015fatmas\u0131na kar\u015f\u0131 bir \u00f6nemli \u00e7\u0131k\u0131\u015f oldu ve \u00e7ok kutuplu d\u00fcnya sisteminin b\u00f6lgesel bir sava\u015fla uygulamaya konulmas\u0131 anlam\u0131na geldi. Bu farkl\u0131 \u00f6zelli\u011fi ile o, uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde yeni bir d\u00f6nemi de ba\u015flatt\u0131. Bug\u00fcne kadar sava\u015fa dayal\u0131 bu t\u00fcr \u00e7\u0131k\u0131\u015flar hegemon g\u00fc\u00e7 ABD’den gelir, t\u00fcm \u00f6teki emperyalist g\u00fc\u00e7ler ise buna bir bi\u00e7imde katlanmak, ya da Avrupal\u0131 emperyalistler \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi, onun yede\u011finde bizzat kat\u0131lmak zorunda kal\u0131rlard\u0131. G\u00fcrcistan sava\u015f\u0131 ise Rusya’n\u0131n ABD’nin etki sahas\u0131na dolays\u0131z bir m\u00fcdahalesi oldu ve o bunu hemen ard\u0131ndan ABD hegemonyas\u0131n\u0131 bundan b\u00f6yle tan\u0131mayaca\u011f\u0131 meydan okumas\u0131 ile birle\u015ftirdi. ABD bunun r\u00f6van\u015f\u0131n\u0131 alamaz da Rusya’y\u0131 yeniden hizaya sokamazsa e\u011fer, ki bu da kolay g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor art\u0131k, bu olay tek kutuplu d\u00fcnya d\u00f6neminin sonunu i\u015faretleyen bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 anlam\u0131na gelecektir.<\/p>\n

Amerikan i\u015fbirlik\u00e7ileri i\u00e7in s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 d\u00f6nem<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye emperyalist d\u00fcnyada k\u0131z\u0131\u015fan bu b\u00fcy\u00fck m\u00fccadelede Amerikan emperyalizminin, daha genel planda ise bat\u0131l\u0131 emperyalistlerin saf\u0131ndad\u0131r. ABD’ye g\u00f6bekten ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131, Avrupal\u0131 emperyalistlerle ili\u015fkileri, NATO \u00fcyeli\u011fi ve \u0130srail’le \u00f6zel ili\u015fkileri, T\u00fcrk burjuvazisini ve devletini d\u00f6rt ayr\u0131 koldan bu ayn\u0131 emperyalist safa ba\u011flamaktad\u0131r. T\u00fcrkiye halen Amerikan emperyalizminin Ortado\u011fu’daki en \u00f6nemli sava\u015f ve sald\u0131r\u0131 \u00fcss\u00fcd\u00fcr. ABD ve \u0130srail’le kurulmu\u015f \u00fc\u00e7l\u00fc bir sald\u0131rgan askeri mihverin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. NATO’nun Ortado\u011fu’daki ve Kafkasya’daki ileri karakoludur. Bat\u0131l\u0131 emperyalist ittifak\u0131n hedefi durumundaki Rusya ve \u0130ran gibi \u00fclkelerle olan ekonomik ili\u015fkilerine, ayr\u0131ca \u0130ran’la K\u00fcrt halk\u0131na kar\u015f\u0131 kurdu\u011fu ittifaka ra\u011fmen, m\u00fccadelenin daha genel sahnesinde bu \u00fclkelere kar\u015f\u0131 bat\u0131l\u0131 emperyalistlerin hizmetindedir.<\/p>\n

Son olarak 2005 y\u0131l\u0131nda g\u00fcncellenen ve devletin stratejik tercihlerini ve politikalar\u0131n\u0131 i\u00e7eren Milli G\u00fcvenlik Siyaset Belgesi’nde, “ABD ile ili\u015fkilerin tarihsel de\u011ferde ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc”<\/em> oldu\u011fu \u00f6zenle vurgulanarak, “T\u00fcrkiye’nin ABD ile ili\u015fkileri Orta Asya, Balkanlar, G\u00fcney Kafkasya, Ortado\u011fu politikalar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan stratejiktir. Bu konularda i\u015fbirli\u011fi, dayan\u0131\u015fma T\u00fcrkiye’nin \u00e7\u0131kar\u0131nad\u0131r.”<\/em> denilmektedir. Bu stratejik belirleme, d\u00fcnya egemenli\u011fi \u00fczerine s\u00fcrmekte olan b\u00fcy\u00fck m\u00fccadelede T\u00fcrk burjuvazisinin yerini ve saf\u0131n\u0131 t\u00fcm a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ile ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n

Nitekim onun d\u0131\u015f politika prati\u011fi de buna uygundur. T\u00fcrkiye halen Balkanlar’da ve Afganistan’da ABD ve NATO saf\u0131nda i\u015fgalci g\u00fc\u00e7 olarak yer almaktad\u0131r. Irak’taki i\u015fgalin en en \u00f6nemli destek \u00fcss\u00fcd\u00fcr, Kafkaslar’da ABD ta\u015feronlu\u011fu yapmaktad\u0131r, L\u00fcbnan’da asker bulundurmaktad\u0131r, \u0130srail ile \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc yak\u0131n ili\u015fkileri i\u00e7erisindedir ve ABD-\u0130srail ikilisi ile y\u0131ll\u0131k d\u00fczenli askeri tatbikatlar yapmaktad\u0131r. \u00d6zetle T\u00fcrk burjuvazisinin saf\u0131 bellidir. O b\u00f6lge halklar\u0131na kar\u015f\u0131 Amerikan emperyalizminin saf\u0131ndad\u0131r ve bu lanetli tarihsel \u00e7izgisini yak\u0131n y\u0131llar\u0131n b\u00f6lgeyi saran s\u0131cak geli\u015fmeleriyle ayr\u0131ca kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Fakat d\u0131\u015f politikada, \u00f6zellikle de b\u00f6lgesel d\u0131\u015f politikada, onun i\u00e7in as\u0131l s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 d\u00f6nem \u015fimdi ba\u015flamaktad\u0131r. Zira son d\u00f6nemin yeni geli\u015fmeleri halklara kar\u015f\u0131 nispeten rahat bir bi\u00e7imde uygulanan bu i\u015fbirlik\u00e7i politikaya temel \u00f6nemde yeni bir boyut eklemi\u015ftir. T\u00fcrk burjuvazisi ve devleti \u015fimdiden itibaren Amerikan emperyaliminin saf\u0131nda Rusya’ya ve \u0130ran’a kar\u015f\u0131 da durmak zorundad\u0131r. Bu ise genel tercihler y\u00f6n\u00fcnden de\u011fil fakat uygulama y\u00f6n\u00fcnden g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc kadar kolay de\u011fildir. G\u00fcrcistan krizi bu alandaki g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc t\u00fcm \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131 ile ortaya \u00e7\u0131kard\u0131.<\/p>\n

Bug\u00fcne kadar saf\u0131 bat\u0131 emperyalizminden yana olan ve kendi jeostratejik konumunu b\u00f6lge \u00fczerinden onlara adeta pazarlayan T\u00fcrk burjuvazisi, \u00f6te yandan bat\u0131n\u0131n do\u011frudan ya da dolayl\u0131 bi\u00e7imde hedefi durumundaki b\u00f6lge \u00fclkeleriyle buna ra\u011fmen k\u00e2rl\u0131 i\u015f ili\u015fkileri kurabiliyordu. Rusya ve \u0130ran’la ili\u015fkiler bunun \u00f6rne\u011fi idi. T\u00fcrk burjuvazisinin her iki \u00fclke ile de kapsaml\u0131 ekonomik-ticari ili\u015fkileri var. Dahas\u0131 petrol ve do\u011fal gaz y\u00f6n\u00fcnden her ikisine belirgin bi\u00e7imde ba\u011f\u0131ml\u0131.<\/p>\n

Uluslararas\u0131 ili\u015fkilerdeki son kriz bu ikili konumu zorlayan sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 \u015fimdiden g\u00f6stermi\u015ftir. NATO sava\u015f gemilerinin bo\u011fazlardan Karadeniz’e \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na verilen izin Rusya ile ili\u015fkilerde an\u0131nda etkisini g\u00f6stermi\u015f, Rusya a\u00e7\u0131k\u00e7a ilan etmese de ticari ili\u015fkileri \u015fimdiden s\u0131n\u0131rlama yoluna gitmi\u015ftir. Bu daha i\u015fin ba\u015f\u0131d\u0131r. \u0130li\u015fkilerdeki daha b\u00fcy\u00fck krizler ve d\u0131\u015f politikadaki a\u00e7maz kendini as\u0131l bundan sonra g\u00f6sterecektir. Art\u0131k bir taraf\u0131n ileri karakolu iken \u00f6teki taraf\u0131 da k\u00e2rl\u0131 ili\u015fkilerle idare etmek d\u00f6nemi geride kalm\u0131\u015ft\u0131r. Rusya-ABD ili\u015fkilerinde gerginlik t\u0131rman\u0131rsa e\u011fer, ki \u00f6yle de g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor, bunun b\u00f6yle olaca\u011f\u0131 hemen hemen kesindir. Ayn\u0131 \u015fey \u0130ran’a y\u00f6nelik muhtemel bir emperyalist-siyonist sald\u0131r\u0131 durumu i\u00e7in de ge\u00e7erlidir.<\/p>\n

G\u00fcncel uluslararas\u0131 geli\u015fmelerin T\u00fcrk burjuvazisi i\u00e7in yaratt\u0131\u011f\u0131 tek s\u0131k\u0131nt\u0131 bu de\u011fildir. D\u00fcnya ekonomisinde b\u00fcy\u00fcmekte olan krizin T\u00fcrkiye ekonomisine yans\u0131malar\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 belki bundan da a\u011f\u0131r olacakt\u0131r. Nitekim bunun da ilk i\u015faretleri daha \u015fimdiden g\u00f6r\u00fclmektedir. ABD’den gelen her iflas haberinin \u0130stanbul borsas\u0131 \u00fczerinden an\u0131nda yank\u0131lanmas\u0131 bunu g\u00f6stermektedir. Kendi sorunlar\u0131 zaten s\u00fcrekli b\u00fcy\u00fcmekte olan ve 2001 \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan girdi\u011fi nispeten rahat d\u00f6nemin sonuna yakla\u015fm\u0131\u015f bulunan T\u00fcrkiye ekonomisi, ABD ekonomisindeki ba\u015fa\u015fa\u011f\u0131 gidi\u015fin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 dolays\u0131z olarak ve en a\u011f\u0131r bi\u00e7imde ya\u015fayacak ekonomilerden biridir.<\/p>\n

T\u00fcrkiye rejim krizinden \u00e7ok boyutlu bir d\u00fczen krizine do\u011fru yol almaktad\u0131r. <\/p>\n

EK\u0130M<\/strong><\/a>
(EK\u0130M’in Ekim 2008 tarihli 253. say\u0131s\u0131n\u0131n ba\u015fyaz\u0131s\u0131d\u0131r…)<\/a><\/em><\/strong><\/p><\/p>\n

\n
\n \n
\n \n \"Happy\"\n <\/a>\n
\n Happy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sad\"\n <\/a>\n
\n Sad <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Excited\"\n <\/a>\n
\n Excited <\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Sleepy\"\n <\/a>\n
\n Sleepy <\/div>\n
\n 0<\/span>\n \n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Angry\"\n <\/a>\n
Angry<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n \n <\/div>\n <\/div>\n\n
\n \n \"Surprise\"\n <\/a>\n
Surprise<\/div>\n
\n 0<\/span>\n 0<\/span> %<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n\n <\/div>\n <\/div>\n\n \n
Tweet<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

D\u00fcnya, b\u00f6lge ve T\u00fcrkiye… – Ekim (tkip.org) D\u00fcnya: \u00c7ok y\u00f6nl\u00fc bunal\u0131m ve genel istikrars\u0131zl\u0131k Kapitalist d\u00fcnyada bug\u00fcnk\u00fc durumu karakterize eden en belirgin \u00f6zellik, g\u00fcnden g\u00fcne a\u011f\u0131rla\u015fan \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir bunal\u0131m ve genel bir istikrars\u0131zl\u0131kt\u0131r. G\u00fcndemde olan ve genel bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015fe d\u00f6n\u00fc\u015fmesi korkuyla beklenen ekonomik krizdir ama ger\u00e7ekte sistemin krizi t\u00fcm \u00f6teki alanlarda da yeterince belirgindir. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-1047","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-d"],"blocksy_meta":[],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1047","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1047"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1047\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1047"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1047"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1047"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}