{"id":1046,"date":"2008-10-01T21:11:49","date_gmt":"2008-10-01T19:11:49","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.mehmetcanyuece.com\/2008\/10\/01\/qtarihin-sonuqnun-sonu-sungur-savran\/"},"modified":"2008-10-01T21:11:49","modified_gmt":"2008-10-01T19:11:49","slug":"qtarihin-sonuqnun-sonu-sungur-savran","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/qtarihin-sonuqnun-sonu-sungur-savran\/","title":{"rendered":"&#8220;Tarihin sonu&#8221;nun sonu \/ Sungur Savran"},"content":{"rendered":"<div class='booster-block booster-read-block'>\n                <div class=\"twp-read-time\">\n                \t<i class=\"booster-icon twp-clock\"><\/i> <span>Read Time:<\/span>7 Minute, 29 Second                <\/div>\n\n            <\/div><p><img decoding=\"async\" width=\"200\" src=\"images\/stories\/web6\/sung2.jpg\" alt=\"sung2\" height=\"184\" style=\"float: left; margin-bottom: 10px; margin-right: 10px;\" \/>Kapitalizmin tarihinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc &#8220;B\u00fcy\u00fck Depresyon&#8221;una giriyoruz. \u0130lk B\u00fcy\u00fck Depresyon 1872-1896 aras\u0131nda ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131. Bu isimle tan\u0131nan esas \u00fcnl\u00fc B\u00fcy\u00fck Depresyon&#8217;un ise 1929 New York borsa \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcyle ba\u015flay\u0131p ABD&#8217;de 1940&#8217;a, Avrupa&#8217;da 1948&#8217;e kadar s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc genellikle biliniyor. Ge\u00e7ti\u011fimiz Eyl\u00fcl ay\u0131 i\u00e7inde \u00f6nce ABD&#8217;de, ard\u0131ndan Avrupa&#8217;da finans piyasas\u0131nda ard\u0131 ard\u0131na ya\u015fanan iflaslar, devletle\u015ftirmeler ve sat\u0131nalma ve birle\u015fmelere paralel olarak d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn borsalar\u0131nda ya\u015fanan \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc, belki de 1929 borsa \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcnden de derin ve kapsaml\u0131 bir depresyonu g\u00fcndeme getirecek. Bu sat\u0131rlar yaz\u0131l\u0131rken, Bush y\u00f6netiminin 700 milyar dolarl\u0131k kurtarma paketi ABD Temsilciler Meclisi&#8217;nde bir ilk yenilgi tatm\u0131\u015ft\u0131. Ama paketin nihai kaderi hen\u00fcz belli olmam\u0131\u015ft\u0131. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnler, mali \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn ne denli kontrol alt\u0131na al\u0131nabilece\u011fini, ne denli dizginsiz bir tahribat ile sonu\u00e7lanaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterecek. Bu y\u00fczden bu a\u015famada kesin bir yarg\u0131 vermek do\u011fru de\u011fil. Ama art\u0131k tahribat\u0131n sadece derecesi konu\u015fulabilir. Tahribat ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. 700 milyarl\u0131k paket ge\u00e7se de, hi\u00e7 de kesin olmayan bi\u00e7imde bir s\u00fcre i\u00e7in i\u015fe yarasa da, bu sadece tahribat\u0131n daha da derinle\u015fmesini engellemek demektir. Uzat\u0131lm\u0131\u015f bir mali \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f, d\u00fcnya kapitalizminin yap\u0131lar\u0131na a\u011f\u0131r bir zarar\u0131 \u015fimdiden vermi\u015ftir. Eyl\u00fcl 2008 d\u00fcnya tarihsel bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Her \u015feyden \u00f6nce, &#8220;k\u00fcreselle\u015fme&#8221; denen \u00e7a\u011f\u0131n ko\u015fullar\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ortadan kalkm\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fcnya ekonomisinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 derin kriz, hem emperyalist \u00fclkelerde hem de ba\u011f\u0131ml\u0131larda, burjuvazinin, kendi dolays\u0131z \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korumak \u00fczere \u00e7ok daha milliyet\u00e7i, \u00e7ok daha korumac\u0131, kapitalist devletin \u00e7ok daha m\u00fcdahaleci oldu\u011fu bir dizi ekonomik politikay\u0131 benimasmesini gerekli k\u0131lacakt\u0131r. Avrupa Birli\u011fi&#8217;nin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc \u00e7ok ciddi bir s\u0131navdan ge\u00e7ecektir. Birli\u011fi olu\u015fturan \u00fclkelerin ortak bir para birimine (avro) sahip olanlar\u0131n\u0131n dahi maliye sistemleri, bir \u00f6l\u00e7\u00fcde Avrupa Komisyonu&#8217;nun denetimine t\u00e2bi olsa dahi, esas olarak birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131r. Bu, Birlik \u00e7ap\u0131nda merkezka\u00e7 g\u00fc\u00e7lerin ciddi etki yapaca\u011f\u0131 anlam\u0131na geliyor. Her durumda, d\u00fcnya muhtemelen b\u00fcy\u00fck bloklara b\u00f6l\u00fcnecektir. Ekonomi politikas\u0131n\u0131n bu yeni ihtiya\u00e7lar\u0131, &#8220;k\u00fcreselle\u015fen d\u00fcnya&#8221; retori\u011fine de b\u00fcy\u00fck darbe vuracak, politik alanda da milliyet\u00e7ili\u011fin, ulusal devletlerin y\u00fcceltilmesinin, hatta ko\u015fullar uygun oldu\u011funda fa\u015fizmin y\u00fckselmesine yol a\u00e7acakt\u0131r. &#8220;K\u00fcreselle\u015fme&#8221;de ve onun altyap\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturan neoliberal stratejide b\u00f6yle b\u00fcy\u00fck gediklerin a\u00e7\u0131lmas\u0131, &#8220;serbest piyasa&#8221; ve \u00f6zel m\u00fclkiyet \u00fczerine kurulu kapitalist sistemin prestijine a\u011f\u0131r bir darbe vuracakt\u0131r.<\/p>\n<p>  <!--more-->  <\/p>\n<p>Bu \u015fimdiden ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir sonu\u00e7tur. Gerek d\u00fcnyada gerek T\u00fcrkiye&#8217;de burjuva medyas\u0131 kapitalizmi su\u00e7layan, piyasalar\u0131n hi\u00e7 de g\u00fcvenilir olmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015fan, hatta olan biteni kapitalizmin iflas\u0131 olarak niteleyen yorumlarla \u015fimdiden dolmu\u015ftur. Bunun da \u00f6tesinde &#8220;Marx&#8217;\u0131n hakl\u0131 oldu\u011fu&#8221; yolunda yayg\u0131n bir s\u00f6ylenti vard\u0131r! Bu sat\u0131rlar\u0131n yazar\u0131, hi\u00e7bir zaman burjuva medyas\u0131n\u0131n ra\u011fbet etti\u011fi biri olmam\u0131\u015ft\u0131r. Ama son on g\u00fcn i\u00e7inde bir dizi d\u00fczen gazetesi,  ba\u015fka baz\u0131 Marksistlerle birlikte bize de &#8220;Marx&#8217;\u0131n hakl\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131&#8221; sormaktad\u0131r! Olan biten, kapitalizmin o kendinden son derece emin oldu\u011fu, kitleleri kendi etkinli\u011fine ve g\u00fcc\u00fcne inand\u0131rmakta zorluk \u00e7ekmedi\u011fi d\u00f6nemin geri d\u00f6n\u00fclmez bi\u00e7imde kapanmakta oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>B\u00f6ylece, yak\u0131n tarihin bir evresi bitmekte, bir ba\u015fka evresi ba\u015flamaktad\u0131r. 1989 y\u0131l\u0131nda Do\u011fu Avrupa rejimleri ard\u0131 ard\u0131na \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fcnde, 1991&#8217;de Sovyetler Birli\u011fi da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, kapitalizmin insanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6n\u00fcndeki tek alternatif oldu\u011funa dair bir inan\u00e7 d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Francis Fukuyama&#8217;n\u0131n \u00fcnl\u00fc &#8220;tarihin sonu&#8221; tezi tam da bunu s\u00f6yl\u00fcyordu: m\u00fccadele bitmi\u015ftir ve kapitalizm ve burjuva demokrasisi (Fukuyama&#8217;n\u0131n dilinde &#8220;liberal demokrasi&#8221;) sosyalizmle sava\u015ftan zaferle \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bundan sonra sadece kapitalizm vard\u0131r. Fukuyama kendisi 90&#8217;l\u0131 y\u0131llar\u0131n sonunda \u00f6zg\u00fcvenini yitirdi ve 2000&#8217;li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda, neoliberal ortodoksiye ayk\u0131r\u0131 bi\u00e7imde &#8220;Devleti Yeniden \u0130\u015fin \u0130\u00e7ine Sokmak&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir de kitap yazd\u0131. Ama Fukuyama&#8217;n\u0131n ki\u015fisel g\u00fczerg\u00e2h\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, 90&#8217;l\u0131 y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda &#8220;tarihin sonu&#8221; tezinin dile getirdi\u011fi toplumsal psikoloji h\u00e2l\u00e2 bask\u0131nd\u0131. Solda dahi kolektif her t\u00fcr \u00e7\u00f6z\u00fcme kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir ku\u015fku vard\u0131. Neoliberalizme, hele hele &#8220;ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz&#8221; oldu\u011fu her g\u00fcn ba\u015f\u0131m\u0131za kak\u0131lan &#8220;k\u00fcreselle\u015fme&#8221;ye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak bizim gibi birka\u00e7 delinin uzmanl\u0131k alan\u0131 haline gelmi\u015fti. K\u00fcreselle\u015fme kar\u015f\u0131t\u0131 hareketin do\u011fu\u015fu ve Latin Amerika&#8217;daki isyan bu ruh durumunda gedikler a\u00e7t\u0131, ama i\u015fin esas\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmedi. \u0130\u015fte \u015fimdi kapitalizmin \u00f6zg\u00fcvenindeki sars\u0131nt\u0131 ve kitlelerin g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde ya\u015fanan sistemik iflas ile birlikte bu d\u00f6nem sona eriyor: &#8220;Tarihin sonu&#8221; tezi, savunucular\u0131 i\u00e7in y\u00fcz k\u0131zart\u0131c\u0131 bi\u00e7imde sona eriyor.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n bile\u015fik etkisi alt\u0131nda \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda s\u0131n\u0131f m\u00fccadelelerinde ciddi bir sertle\u015fme ya\u015fanmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz. Margaret Thatcher&#8217;da (1979) ger\u00e7ek ve simgesel ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 bulan neoliberal strateji 1989 Do\u011fu Avrupa \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc sonras\u0131nda &#8220;k\u00fcreselle\u015fme&#8221; taarruzu bi\u00e7imini alm\u0131\u015f ve evrenselle\u015fmi\u015fti. B\u00fct\u00fcn bu d\u00f6nem boyunca sald\u0131r\u0131 pozisyonunda olan burjuvazi idi. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve b\u00fct\u00fcn \u00f6teki emek\u00e7i katmanlar savunma halinde idi. \u015eimdi krizin derinle\u015fmesi s\u0131n\u0131flar aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkiyi daha da sertle\u015ftirecektir. Bir yanda burjuvazi 1974-75 resesyonuyla ba\u015flayan ve 33 y\u0131ld\u0131r s\u00fcregiden uzun krizinin y\u00fck\u00fcn\u00fc bug\u00fcne kadar b\u00fct\u00fcn\u00fcyle i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ve emek\u00e7ilerin s\u0131rt\u0131na y\u00fckleyememi\u015f olman\u0131n h\u0131rs\u0131yla ve depresyonun s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131yla sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131 azd\u0131racakt\u0131r. Devletin g\u00fcc\u00fc, milliyet\u00e7i ideolojinin zehri, fa\u015fist g\u00fcruhlar ve \u00e7eteler, hepsi i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 ve m\u00fcttefiklerini nihai bir yenilgiye u\u011fratmak i\u00e7in kullan\u0131lacakt\u0131r. Ama \u00f6te yanda, artan i\u015fsizli\u011fe, d\u00fc\u015fen \u00fccretlere, sosyal haklar\u0131n radikal bi\u00e7imde k\u0131s\u0131lmas\u0131na tepki i\u00e7indeki i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve emek\u00e7i y\u0131\u011f\u0131nlar, ko\u015fullar\u0131n uygun oldu\u011fu her yerde kitlesel bi\u00e7imde m\u00fccadeleye girecek, burjuvazinin politikalar\u0131na meydan okuyacak ve geli\u015fmelere ba\u011fl\u0131 olarak devrimci ataklara kalk\u0131\u015facakt\u0131r. Bu m\u00fccadelelerin ba\u015far\u0131ya ula\u015fmas\u0131 elbette bir\u00e7ok fakt\u00f6re ba\u011fl\u0131d\u0131r; ama her \u015feyden \u00e7ok devrimci i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f partilerinin zaman\u0131nda ve yeterince g\u00fc\u00e7l\u00fc bi\u00e7imde in\u015fa edilip edilemeyece\u011fine ve bu in\u015fa s\u00fcrecinin uluslararas\u0131 proleter devrimci bir \u00f6nderlikle ta\u00e7lan\u0131p ta\u00e7lanmayaca\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. S\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin kendisi her hal\u00fck\u00e2rda mutlaka sertle\u015fecektir. Tarihte derin ekonomik krizlerle s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi aras\u0131ndaki ili\u015fki hi\u00e7bir mekanik a\u00e7\u0131klamayla kavranamayacak kadar karma\u015f\u0131k olmu\u015ftur. Bundan dolay\u0131, her bir \u00fclkede e\u011filimlerin saptanmas\u0131 ancak o \u00fclkenin somut ko\u015fullar\u0131n\u0131n incelenmesi sonucunda m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.<\/p>\n<p> <strong>Efsaneler mezarl\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Mali \u00e7\u00f6k\u00fc\u015fle birlikte, neredeyse otuz y\u0131ld\u0131r toplumda estirilen r\u00fczg\u00e2r terine d\u00f6n\u00fcyor. Bu arada b\u00fct\u00fcn bir d\u00f6nem boyunca beslenen, k\u00f6r\u00fcklenen, monolitik bir sesle topluma yay\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bir dizi d\u00fc\u015f\u00fcnce de tarihin \u00e7\u00f6pl\u00fc\u011f\u00fcnde hak etti\u011fi yere do\u011fru yol almaya ba\u015fl\u0131yor. \u0130nsanlar\u0131n maddi varl\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnsel hayat\u0131n kal\u0131plar\u0131n\u0131 belirler. Mali \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f, ayn\u0131 zamanda ideolojik efsanelerin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc ile el ele y\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n<p>\u00c7\u00f6ken ilk efsane, kapitalizmin, \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc iddia edilen sosyalizme g\u00f6re kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lamaz derecede etkin, ba\u015far\u0131l\u0131, verimli bir sistem oldu\u011fu, kaynaklar\u0131 gayet rasyonel bi\u00e7imde kulland\u0131\u011f\u0131, piyasalar\u0131n baz\u0131 k\u0131smi aksakl\u0131klara ra\u011fmen her zaman m\u00fcmk\u00fcn olan en iyi sonuca ula\u015fmada en iyi ara\u00e7 oldu\u011fu yolundaki, kapitalizmle ya\u015f\u0131t burjuva efsanesidir. Bug\u00fcn piyasalar, k\u0131smi &#8220;aksakl\u0131klar&#8221;, &#8220;ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar&#8221; falan bir yana, kendi dinamikleriyle ula\u015ft\u0131klar\u0131 noktada b\u00fct\u00fcn\u00fcyle \u00e7\u00f6kmenin e\u015fi\u011fine gelmi\u015ftir. \u0130nsanl\u0131k, bu i\u015fleyi\u015fin sonucunda muhtemelen i\u015fsizlik, yoksulluk, evsizlik, sosyal hizmetlerin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc, hatta a\u00e7l\u0131k bi\u00e7imleri alt\u0131nda b\u00fcy\u00fck ac\u0131lar \u00e7ekecektir. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerinin 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 noktada bu, b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ak\u0131l d\u0131\u015f\u0131 bir sistemin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k kan\u0131t\u0131d\u0131r!<\/p>\n<p>\u0130kinci zayiat, solda da say\u0131s\u0131z ideologun payla\u015ft\u0131\u011f\u0131, &#8220;k\u00fcreselle\u015fme&#8221;nin sa\u011fl\u0131kl\u0131, g\u00fcrb\u00fcz, d\u00f6rt d\u00f6rtl\u00fck bir geli\u015fme i\u00e7inde, \u00f6n\u00fcne geleni d\u00fczleyen bir silindir gibi y\u00fcr\u00fcmekte oldu\u011fu iddias\u0131d\u0131r. Bu sat\u0131rlar\u0131n yazar\u0131 1990&#8217;l\u0131 y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131ndan beri de\u011fi\u015fik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda bunun b\u00fct\u00fcn\u00fcyle bir efsane oldu\u011funu, &#8220;k\u00fcreselle\u015fme&#8221; denen s\u0131n\u0131f taarruzu stratejisinin kapitalizmin uzun krizinin \u00e7eli\u015fkilerinden muzdarip oldu\u011fu gibi kendi geli\u015fmesi i\u00e7inde de b\u00fcy\u00fck \u00e7eli\u015fkiler yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olmak bir yana \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn neredeyse ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011funu anlatmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bu tart\u0131\u015fma asl\u0131nda daha da b\u00fcy\u00fck bir \u00e7a\u011f tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n uzant\u0131s\u0131d\u0131r. 1989-91 aral\u0131\u011f\u0131nda Do\u011fu Avrupa ve Sovyetler Birli\u011fi&#8217;nin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcnden sonra d\u00fcnya solunun sosyalizmi b\u00fct\u00fcn\u00fcyle terk etmeyen ak\u0131mlar\u0131 bile sosyalizmin krizde oldu\u011funa, kapitalizmin ise sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir geli\u015fme g\u00f6sterdi\u011fine inanm\u0131\u015flard\u0131. Sadece T\u00fcrkiye&#8217;de de\u011fil, uluslararas\u0131 planda dahi, kapitalizmin en az sosyalist hareket kadar b\u00fcy\u00fck bir krizin i\u00e7inden ge\u00e7mekte oldu\u011funu tekrarlamaktan yorulmayanlar bir avu\u00e7tu. Bug\u00fcn bu tart\u0131\u015fma da kapanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Sonuca ba\u011flanan bir ba\u015fka tar\u0131t\u015fma da Marksistler ile ahir zaman Bernstein&#8217;lar\u0131 aras\u0131ndaki tart\u0131\u015fmad\u0131r. <em><strong><a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.mavidefter.org\/\">Mavi Defter<\/a><\/strong><\/em> okurlar\u0131, \u015eubat ay\u0131nda bu sitede yay\u0131nlanan bir yaz\u0131m\u0131zda (&#8220;<a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.mavidefter.org\/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=76:ekonomik-krize-kar-snf-yna-gerek&amp;catid=55:sungursavran&amp;Itemid=93\"><em>Ekonomik krize kar\u015f\u0131 s\u0131n\u0131f y\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131 gerek!<\/em><\/a><em>&#8220;),<\/em> 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131nda Alman sosyal demokrasisi i\u00e7inde revizyonizmin ba\u015f teorisyeni olan Eduard Bernstein&#8217;\u0131n Marx&#8217;\u0131n kapitalizmin krizleri konusunda yan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, sistemin art\u0131k &#8220;organize&#8221; hale geldi\u011fini ve krizleri kontrol edebildi\u011fini iddia etti\u011fine i\u015faret ederek, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de Marksizmi terk edenlerin Bernstein&#8217;\u0131n yolunda oldu\u011funu ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc hat\u0131rlayacaklard\u0131r. Kapitalizmin \u00e7eli\u015fkileri, hi\u00e7bir iktisat\u00e7\u0131n\u0131n bilgeli\u011fiyle, hi\u00e7bir devletin g\u00fcc\u00fcyle kontrol alt\u0131na al\u0131namayacak kadar asli \u00e7eli\u015fkilerdir. \u0130\u015fte bug\u00fcn bu iddiam\u0131z\u0131n do\u011frulu\u011fu a\u00e7\u0131kl\u0131kla ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f durumdad\u0131r. Vah Marksizmden kopanlara ki tarihin gidi\u015fat\u0131n\u0131 anlama olana\u011f\u0131ndan yoksun kalm\u0131\u015flard\u0131r!<\/p>\n<p>Bernstein gibi d\u00fc\u015f\u00fcnenler elbette daha \u00e7ok sol liberalizm alan\u0131ndan \u00e7\u0131kar. Ama i\u00e7inden ge\u00e7mekte oldu\u011fumuz dev mali kriz ulusalc\u0131lar\u0131n d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne de b\u00fcy\u00fck bir darbe vurmu\u015ftur. Hat\u0131rlayanlar olacakt\u0131r, 1997&#8217;de Asya \u00fclkeleri d\u00fcnya kapitalizmin krizinin yaratt\u0131\u011f\u0131 \u00e7eli\u015fkilerin bas\u0131nc\u0131 alt\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir ekonomik \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcye girdi\u011finde, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n kapitalizmin do\u011fas\u0131ndan hi\u00e7bir \u015fey anlayamam\u0131\u015f komplocular\u0131 gibi bizim ulusalc\u0131lar da bu krizi ABD emperyalizminin Asya&#8217;y\u0131 hakimiyet alt\u0131nda tutmak i\u00e7in imal etti\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015flerdi. Bunlar\u0131n d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, kapitalizmin kendine \u00f6zg\u00fc yasalar\u0131n\u0131n ve \u00e7eli\u015fkilerinin olmad\u0131\u011f\u0131, (ku\u015f gribi dahil!) her \u015feyin ABD komplosu oldu\u011fu temelinde y\u00fckselen paranoyak bir g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcr. \u015eimdi bunlardan cevap bekliyoruz: ABD emperyalizmi kendi kendine de komplo mu haz\u0131rlad\u0131 da bug\u00fcn ABD finans sistemi yok olu\u015fun e\u015fi\u011fine geldi?<\/p>\n<p><strong>Devrim ve sosyalizm yeniden insanl\u0131\u011f\u0131n g\u00fcndeminde!<\/strong><\/p>\n<p>Herkes kendine \u00e7eki d\u00fczen vermeli! 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n sosyalist in\u015fa deneylerinin b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcr\u00fclt\u00fc ile \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc 1989-91 ertesinde biz a\u00e7\u0131lmakta olan d\u00f6nemin b\u00fcy\u00fck bir alt\u00fcst olu\u015f d\u00f6nemi oldu\u011funu yaz\u0131yorduk. Bu alt\u00fcst olu\u015f d\u00f6neminin ard\u0131ndaki dinamiklerden biri de kapitalizmin 1974-75 resesyonuyla ba\u015flayan uzun ekonomik krizi idi. Bu krizin bir depresyon e\u011filimi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131na, bunun ko\u015fullar olgunla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda g\u00fcncelle\u015fece\u011fine ve beraberinde d\u00fcnya kapitalizmi i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir sars\u0131nt\u0131 getirece\u011fine i\u015faret ediyorduk. Alt\u00fcst olu\u015f d\u00f6neminin ilk evresi kar\u015f\u0131-devrimci e\u011filimlerin a\u011f\u0131r bast\u0131\u011f\u0131 bir evreydi. \u0130\u015fte \u015fimdi bu evre geride kal\u0131yor. Kapitalizm hem ekonomik d\u00fczeyde hem de sava\u015flar\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 kan ve ate\u015fle, insanl\u0131\u011fa verecek bir \u015feyi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlamaya ba\u015fl\u0131yor. \u015eimdi a\u00e7\u0131lmakta olan, yeniden devrim ve sosyalizm i\u00e7in m\u00fccadele d\u00f6nemidir. Yeni evrede kar\u015f\u0131-devrimci e\u011filimler yerine devrimci e\u011filimlerin hakim olmas\u0131 i\u00e7in proletaryan\u0131n \u00f6nc\u00fcs\u00fcne ve bu \u00f6nc\u00fcy\u00fc \u00f6rg\u00fctleyecek devrimci partilere b\u00fcy\u00fck g\u00f6revler d\u00fc\u015f\u00fcyor. G\u00fcn Marksist hareketin bu onurlu g\u00f6reve lay\u0131k oldu\u011funu kan\u0131tlama g\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>1 Ekim 2008<\/strong><strong><br \/><\/strong><a href=\"mailto:%20%3cscript%20language='JavaScript'%20type='text\/javascript'%3e%20%3c!--%20var%20prefix%20=%20'ma'%20+%20'il'%20+%20'to';%20var%20path%20=%20'hr'%20+%20'ef'%20+%20'=';%20var%20addy23951%20=%20'sungur.savran'%20+%20'@';%20addy23951%20=%20addy23951%20+%20'gmail'%20+%20'.'%20+%20'com';%20document.write(%20'%3ca%20'%20+%20path%20+%20'\\''%20+%20prefix%20+%20':'%20+%20addy23951%20+%20'\\'%3e'%20);%20document.write(%20addy23951%20);%20document.write(%20'%3c\\\/a%3e'%20);%20\/\/--%3e\\n%20%3c\/script%3e%3cscript%20language='JavaScript'%20type='text\/javascript'%3e%20%3c!--%20document.write(%20'%3cspan%20style=\\'display:%20none;\\'%3e'%20);%20\/\/--%3e%20%3c\/script%3eBu%20e-Posta%20adresi%20istek%20d\u0131\u015f\u0131%20postalardan%20korunmaktad\u0131r,%20g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fcyebilmek%20i\u00e7in%20JavaScript%20etkinle\u015ftirilmelidir%20%3cscript%20language='JavaScript'%20type='text\/javascript'%3e%20%3c!--%20document.write(%20'%3c\/'%20);%20document.write(%20'span%3e'%20);%20\/\/--%3e%20%3c\/script%3e\"><\/a><strong><a href=\"mailto:sungur.savran@gmail.com\">sungur.savran@gmail.com<\/a><\/strong><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.mavidefter.org\/\">www.mavidefter.org<\/a><\/p>\n        <div class=\"booster-block booster-reactions-block\">\n            <div class=\"twp-reactions-icons\">\n                \n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-1\" post-id=\"1046\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/happy.svg\" alt=\"Happy\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Happy                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                        \n                                                <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-2\" post-id=\"1046\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/sad.svg\" alt=\"Sad\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Sad                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-3\" post-id=\"1046\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/excited.svg\" alt=\"Excited\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Excited                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-6\" post-id=\"1046\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/sleepy.svg\" alt=\"Sleepy\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">\n                        Sleepy                    <\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                        \n                                                <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-4\" post-id=\"1046\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/angry.svg\" alt=\"Angry\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">Angry<\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                        \n                    <\/div>\n                <\/div>\n\n                <div class=\"twp-reacts-wrap\">\n                    <a react-data=\"be-react-5\" post-id=\"1046\" class=\"be-face-icons un-reacted\" href=\"javascript:void(0)\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-content\/plugins\/booster-extension\/\/assets\/icon\/surprise.svg\" alt=\"Surprise\">\n                    <\/a>\n                    <div class=\"twp-reaction-title\">Surprise<\/div>\n                    <div class=\"twp-count-percent\">\n                                                    <span style=\"display: none;\" class=\"twp-react-count\">0<\/span>\n                                                                        <span class=\"twp-react-percent\"><span>0<\/span> %<\/span>\n                                            <\/div>\n                <\/div>\n\n            <\/div>\n        <\/div>\n\n    \n<div class=\"twitter-share\"><a href=\"https:\/\/twitter.com\/intent\/tweet?via=SerhatArarat1\" class=\"twitter-share-button\">Tweet<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kapitalizmin tarihinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc &#8220;B\u00fcy\u00fck Depresyon&#8221;una giriyoruz. \u0130lk B\u00fcy\u00fck Depresyon 1872-1896 aras\u0131nda ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131. Bu isimle tan\u0131nan esas \u00fcnl\u00fc B\u00fcy\u00fck Depresyon&#8217;un ise 1929 New York borsa \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcyle ba\u015flay\u0131p ABD&#8217;de 1940&#8217;a, Avrupa&#8217;da 1948&#8217;e kadar s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc genellikle biliniyor. Ge\u00e7ti\u011fimiz Eyl\u00fcl ay\u0131 i\u00e7inde \u00f6nce ABD&#8217;de, ard\u0131ndan Avrupa&#8217;da finans piyasas\u0131nda ard\u0131 ard\u0131na ya\u015fanan iflaslar, devletle\u015ftirmeler ve sat\u0131nalma ve birle\u015fmelere paralel olarak [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-1046","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-d"],"blocksy_meta":[],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1046","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1046"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1046\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1046"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1046"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcanyuce.net\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1046"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}